장음표시 사용
171쪽
esse, vel minus ineum, quam eiulnaen, vel linilam iuia is destituratiorem, illamque vel pure queam, tenuem scilicet de exeolorem instar fontis linipidi ac pellucidam vel
pallidam, albam, crassiorem ill rgidam Victran parentem, opacam ratione consistentiae autem tenuem esse crassam.
ex his mixtam. Urinam magis tinctam di coloratam vesflavam esse vel rubram, vel nigram ratione autem odoris esse foetidam. In contentis seu sedimento vitia observat vel defeetus vel excessus in colore, seu potius forma conmentia, figura, loco, tempore, tamque rebus alienis, oleo scilicet despinguedine. Subneeti denique cautione d regulas quas in judicanda urina observare oportet Mad extremum indicantur signa quibus urina hominis ab urina
iiintentorum, vel liquore alius generis, discerni queat, quae timen omnia fallaesa esse pronuntiat, nisi ouod duo tanquam certa proponat contentum stilicet quo urinae proprium εα atque in aliis liquorianis non con estur di odorem rosum, qui tamen mensor est in brutorum animantium urinis. In exiguo hoc libello selem a de urina me vationes optimorum Autorum doctissimus Ilis collectas. Quoque ordine dispositas, nobis tradidit, sicut in priori Parte ineptias in latii insectione scite atque solide, nec ille:
pide, perstrinxit DE NOVO TELESCOPI USU AD OByμ .
cta caelestia determinanda Dissertatio, habenda a Societatis es in Cois io Romano. An
Novus Cometae conspectus novam rationem protulit , linia e pora determinandi. Gliscopium cimilari
' mane Dissertationem superiore anno Romae in Tapurubiam - - . Via cursu in forma quarta typis asstriptam, hic,
tuin quod brevior esset, tum quod eius generiis stripta amo. bis contractiora dari vix restat, sto sistito repetendam a
172쪽
MENSIS MARTII A MDCCXL. P. II. rue,
Raphragmate circa focum lentis ocularis instruictum dirigatur ita, ut quiescat toto eo tempore, quo tam obje elui determinandum intra Telescopium apparere incipit in A, de TAB IIsinit in B, quam nota sella fixa ingreditur in C, atque egre Tyri. ditur in D. Milios notae Mae possint Me modo conterri ni objecto, si tempus surpetat iterandi observationes, operuntur tun eodem tum diversis Aelius, noteturque, im trum transitus sinus fuerit in semicirculo reali vel australi, itemque utram fixae ingressus praecedat, vel sibsequatur imgressum obiecti, descriptis in Garia sngulis circulis, qui res iant singulas observationes m lineis AB, CD, ad seruum e primen'us semitam observatam. Hisce observationibus d ','' - .m AB d: CD, sunt arcus exigui circulorum ete 'mi Waraollitorum, quos fixa atque objectum observomuin percurriant motu diurno, diameter m utrique per rendicularis erit horarius circulus, a d quem utrumque eo appellit. Sed diviso biseriam tempore utriusque morae
intra telescopium, datur uterque appulsus, ad hunc circulum horarium. Ergo datur differentia temporis, quae conversa in partes aequatoris, imputando tempori arcum Ongruum motui Solis, eumque augendo debita acceleratione rixarum supra monim verum Solis quae per totum Iunium
eruitur iri ad singula 3'. 4''6. Alaria dabit disserentiam adstensionis re me inter fixam, objectum. Rursus, quoniam FE est differentia declinationis, ob datum tempus per AB, CD, dantur ista chordae in minutis . ct secundis paralleli ae, a quo modice differt parallelus objecti cum fixa per te- Iescopium transeuntis Sed, si fiat, ut radius ad sinum com
173쪽
dendo Bam a ob angulum AB rectum, resultat qua animi Munem, nempe AZq -- laba i, sive ponendo disserentiain quadratorum ιν a summam eorundem blaams, erit
eandem horam repetita fuerit alia, ob exiguam moram temporis, distantia parallelorum non erit ad sensum variata. Ergo pro eo casu differentiam quadratorva ponendo in m. nn D. summam mmon S, eodem calculo pro
dibit quadratum diametri Ut Slxx inseque utrinque
xx xx hitur ddtas xxmDDla Sxx, ex cujus aequationis reductione d tesolutione in proportionales terminos, resultantas-a S. D - : Did. xx. Unde etiam differentia declinationis datur di per ipsam diameter amplitudinis telescopi. quam deinceps campi diametrum vocabo. TAR ii II. Si tutius campi diameter inquiretur ex data Solis di Fig. a
metro apparenti. Nam si in Fig. a circulus AFBG referat campum telescopi immoti cujus limbum Sol primo exterius tangat in B, interius in F, secundo interius tangat in Mexterius in A, ex datis temporibus contactuum externorum,
internorumque dantur bases DI, Η, quas silare centriimpercurrit in minutis eundis partilles a sole deseripti. quae reducentur ad partes circuli marinii, si fia ut radius adeo sinum declinationis solaris, ita partes paralleli ad quartum terminum proportionalem. Cum autem CD. CE, CAECI, transeant per puncta contactuum, o centra conjungam.
174쪽
tionis. Potest tamen nonnullus error irrepere in quali restactione fixae, atγe alterius objecti non eandem cani putem consuale occupantis, praesertim si corpora Disiligo b c o dile
175쪽
rentiae sentissim tremi solis, o eampi. Ergo uiso DCI, mala suist sinesta ut, ducta nori tali inserentia tinni LIA, BOEscii Minenata, atque
176쪽
g semisumma datarum D I. ΕΗ, itemque stet si data scialis diameter, atque Et quaesita diameter campi. Quare petas El. 3 erit ut Solis apparens diameter L ad observatam semidisserentiam ita inventa semisumma I ad quaesitam diametrum, , paulum variata figura, eandem nalogiam esse constabit si Solis apparens diameter excedaediametrum campi. Potest etiam nota fixa intra telescopium immotum ita admitti, ut diametriam sensibiliter percurrat. atque ex morae tempore erui diameter campi in minutia deseeundis paralleli, a fixa descripti deinde partes parallelici Mes ad partes circissi auari , si obiervatio recte insim aut fuerit, praecedem analqgia Solis apparentem diam traim exhibetur, licebitque inius experiarenti fidem per aufertim explorare.
sium, d reductis ad partes circuli maximi ex data Maera Hinatione, si praeterea detur canti diameter, alatntur in Hii a trianguloram rectangulorum bases sit .ati meum
uno latere FB oc BE. Ergo invenietur tertium latus Grec E aerat Terentia, vel sumnia prout arcus fuerint in
eodem vel diverse semieirculo, iterum manifestabit diis xentiam declinationis Solius itaque telescopi immoti
subsidio investigare liere tam Cometarum, quam macularum solarium, d Planetarum, loca. Observetur iam iunt a primus Solis contactus B, postremus , itemque ingressus maculae Mereurii aut Veneris subsolaris si alicubi in N, egressus in P. atque ex tempore appulsuum centri so- Iaris ad O maculae vel Planetae ad R normalis COR, resultabit disserentia adscensionis rectae, itemque ex datis areu-bus CD, DO S CN, R, eruentur CO, CR, ita ut sum. ma vel differentia sit disserentia declinationum. Licebit etiam Uranographiam perficere ex sita ili collatione fixarum, quae telescopi tantummodo deteguntur cum fixa notae pomtionis. Potest tamen nonnullus error irrepere hecim
.li refractione tam atFe alterius objecli, non eandem partem constanae occupantis, praesertim si corpora
177쪽
inspecta ad horizontem aceedant ex motu proprio obiecti tam in adscensionem re stam .intiam in declinationem a ex inaequalitate parallelorum, a fixa atque objecto descript rum . ex parallaxi, quam objeehim observatum patium test de quorum correetione superest disserendum. TAR. II Si ala o punctum F repraesentet fixam, uni sum Fig. polum mundi, atque V verticem loci, trianguli sphaerici VP dantur latera VP PF ob datam poli altitudinem, . fixae declinationem eum angulo I PF ob datam dissere tiam adscensis leni Solis a fixa , de distantiam Solis a Merminano VP Ergo eruetur in compi vitentuin verae altitudianis fixae supra horizontem, atque angulus P Francto tio meridiani per Mam transeuntis ad verticalem: si autem sat in Fig. 4 quadrans eliculi ex radio palmari , cuius sum
Fic. um a supponatu perii uere ad aequatorem . sim polum, ad centrum mundi sitque AB desilivitio Mae AEdees, natio non correcta, Contendi. vel alterius obiecti observatu di facta BL-E6 indefinite producantur L BI, BC
quia radii proportionalis sint arcubus similibus circulorum,. maemcunque arcum paralleli a fixa descripti , metuentetis cla ΒΗ, ad ipsumapplicania umim latus normae, ejusqu. angulum ad datum punishim II, alterum normae latus itas eabit I in Bl, ct BC in M, ut strepraesentet similem
arcum, a Cometa descriptum, BN similem a reum circulinaaximi. Nam si v. g. saerit B I pars quinta rectae BL repraesentantis unum gradum istius paralleli aequatori, ac transseratur B H in scalam, hac de causa eonstructam, vel in Iineam partium aequalium circini proportionis, aptando ipsam ΒΗ numeris et o partes a eircino proportionis exhibitae. respondebunt ternis secundis paralleli fixae. Cum enim ex hypothesi tota BL respondeat uni gradui ct quinta ipsius pars B H dividatur a circino in parte a o, multiplicandoa4 per 3 continet B L partes circini iacio, quae marsus multiplicat per 3 exhibent partes 36oo, quot sunt minuta
cunda in uno gradu circuli. Ergo partes singulae constant ternis secundis, ideoque ΒΗ complectitur a secunda,
178쪽
Massas MARTII A MDCCXL. P. II.
vel a prima, totidemve nimierat Erin in parallelo Come. 'etae. N in circulo maximo. Sed si capiatur quaelibet Buetram ct quaeratur secundorum numerus aptato normae
latere ad punctum, vel , ita, ut alterum latus radat rectam Bb, quantitas rectae Bb, in scalam vel circinum proportionis translata, numerum quaesitum manifestabit.
v. Fiat nunc in Fig. Langulus Boraequalis inclinationi TAR. uihorarii Bo ad verticalem ΖΜ pro tempore ingressus fi Fig. x O in telescopium, re peri ducaturin Cad Amnorm lia, ac referens arcum paralleli, a fixa descripti. Quoniam . ex num fix intra tele pium dantur minuta arcus, a sin. decursi, desuniantur ex recta BL Fig. M sat illorum sum aequalis o Linoccidentem tendens, ducaturque
norinalis ipsi odis Quia datur altitudo horizontalis stellae
io, desumti ex recta CB Fig. , ct translata in o D manifesta..bit locum fixa visum D. autem, dum EF normali ad OF rapiatur circino recta OF dc transferatur in lineam
BCFi .., invenientur ex diistis minuta, eidem respondentia..quae lubtracta a nota .ltitudine stellaei, ingredientis telest piunt, dabunt altitudinem ejusdem fixae E. telescopio ex .dientis, destabula quidem refractionum determinabit num mn Flora autem 4 manifestabit quantitatem refractionis verticalis ac eidem convenientis unde locus fixae visus, dum e telescopi egreditur, erit G, 3 semita in telescopio visa erit G. Sed ex ostensis cognoscitur semidiameter campi. Ergo, desumendo ex linea CB Figurae 4 rectam illi
aequalem, eoque intervallo determinando centrum H borealem vel australem ut observatio postulat, circulus III Otelescopii campum reseret, ex cujus centro si ducantur normales HI uuidem ad veram semitam OE, III autem ad semitam visam I G, erit II meridianus verus, GH meridianus apparens per eampi centrum transire Quare ex quantitate positione rectae OI in tempus conversae, obse
'atoque ingressus tempore, innotescet verum tempus appul sus ad meridianin verum Sumatur XL aequalis direntiae declinationis non correctis, atque ex L ducatur in orientem
179쪽
LP parallela GD. eritque fingressus visus Cometae, vel alterius objecti, telescopium subeuntis Ergo, ae a P si normali ad O erit os disserentia altitudinis visae objecti ab altitudine vera stellae, cumque ista detur ex calculo, Milla ex
constructione Fig. , innotescet alti itido visa, non correeta Cometae, vel objecti, telescopium subeuntis, cui ex tabula. refiactionum, & Figura η, inveniendo congruam refractionem PV, erit verus locus Cometae, vel alterius objecti
τ . II observati cli clarioris constrii stionis gratia in Figuram Fig. 6. translati Fiat angulus SVT aequalis angulo sciit A
referetque VT parallellam Cometicum, in quo sumatur reproportionalis morae objecti, intra teliseopium ad motum simatarum redactae, eique indatur vel subtrahatur XI', propo tionalis motui proprio in adstensionem restina, atque a Miseiulas rectos ponatur TZ proportionalis motui proprio in
Minationem. Cum enim ex observationibus initis diverso die, neptum correetis, proxime eruatur motus objecti propribus tam in adscensionem retrum, quam in declinationem, regula proportionum dabit quantitatem congruam rectis XL
et Z eritque Urniolus Conietae compostus ex diurno. adscensionali, ct declinatorio. Dueatur ZS normalis ad VS, eritque VS disserentia altitudinis horizontalis inter ingres sum, atque egressum a telescopio. Sed ex dictis alii altitudo Cometae ingredientis. Ergo ex tabula refractionum, AFig. η, eruetur congrua refraehi Za verae altitudinis objecti ejusdem, a telescopio egredientis. Si autem ducatur semita visa Pa describatur, ut prius, circulus H, elescopi campum referens, tum ductaminormali ad parallelum VC stata V adidit te inpus per ad quartum, O finebitur tempus appulliis Coirutae ad horari una per campi centrum. Facta denium Him Fig. Laeqitali Hii Fig. erit Id disserentia correeta declinationis; dc, restituta, si opus fuerit, constratistione, donec omnia sibi atque observatis respondeant, errores etiam minimi corrigentur.
180쪽
L loeus observationis duom objeistorum V, aequaliter remotorum a centro, CB linea horizontis veri, LII linea horizontis apparentis Erit angulus L FC differentia anguli VLF ad hiperficiem ab angulo LCF ad centriam Terrae, o si quivis alius angulus L SC disserentia anguli VLS aiusuperficiem ab angulo L CS ad centrum Terrae, eaque de causa anguli , , dicuntur parallaxes objeistorum, e superficie terrestria visoriuN. Iuni autem sinus parallax iuni ut si , 'nus angulor- complentiu in altitudines apparentes; nam sunus anguli ad sinum anguli VI F est ut L ad CF,- si 'militer sinus anguli S ad sinum anguli ULS ut L ad CS, vel CF, eidem aequalem. Ergo, alternando sinus anguli Fads num anguli S, ut sinus anguli VLF ad sinum anguli ULS; cumque prope horixontem sinus complementorum altitudinis apparentis parum di uit, etiam objectoriim parallaxes parem sunt diversae unde ex mutatione situs intra eampum telestopi non si variatio sensibilis parallaxeos; ideoque. ipta, eortinio in confructione tuto omittitur. Praeterea, eum Cometae mulium a Terra juxta recentiorum placita di lieni intra virum diem sera adunt eandem physe a Terra distantiam, di, si quas habent panillitam erunt ut sinus conise fementorum altitudinis apparentis. vii In Flura sint a Cometae loeus vespertinus, angu lilii, Fa inclinatio data meridiani FAD ad vertitatem ΙΜ. 4. 'Capiatur AD congrua declinationi, imperpendicularis di AD congrua motui adscensionali, redacto ad partes circuli maximi a vesim ad mane datumque erit triangulum . .
ADB oc locus matutinus Cometae erit , quo observato. fiat angulus G BN aequalis incisnationi meridiani ad vertica- Iem BV dc constructo, ut prius, triangulo rectangulo BECex dato motu in declinationem BE atque in adscensionem redham EC a mane ad secundam observationem vespertinam, erit Cometae locus C, dabiturque meridiani ad tertium vertiealem C inclinatio H CN; ponuntur autem in construinctione mericliani paralleli, sc verticales convergentes, quia
coeli motum diurnum horarii circuli consulere concipi-Za untur,