장음표시 사용
61쪽
1 corpore denudato, quanta circa thorace icularum et costarum eminentia, et sub stemo bis maior concauitas i abdominis antea conus tegumenta nunc fere plicas formant: circa in
a, et in pube, in maribus maxime, musculorum centia: quanta ossis ilei et pubis eminentia,c ibus cincta Z quanta circa genua et metatacluminum tenuitas, scrobes multiplices formantium P tibiam ossis prominentis acies Θ tendinumium, ubi ossibus inseruntur, Qxtenuatio, minor in iii sexu seminino, quia communiter habitu re gaudet.
g. XX.ontingit etiam ipsarum actionum mutatio in s Dentium vel infirmitas vel absentia mand inem reddit tardam, quin taedeosam, nec, quoad; solidos; non misi cultri ope saeta sussciente minutione subleuandam: faucium isthmus a is bolos minores solum deglutiendos postulat: ulorum deglutientium irregularis et praecipit Elio interdum suffocationem, ex bolis pristinaes, minatur. quando laryngem difficulter trami: ipse aeris per fauces transitus collaris minusim ligationem poscit: manus vacillantes, cumendere quid tentant, cautione prouida opus h , ad recte prehendendum: pedes, qui ante sub dissu bene leuati, terram firmiter premebant, iam is fortiter id agunt, sed casum corporis facile ittunt: ideo hon solum attentius ingrediuntur , terendo sere humum, dum pedes promouent,:t scipionis opem requirunt, ne vel ex debilitate propria,
62쪽
propria, vel venti impulsu prosternamur, et pericuoiose cadant.
Habent certe, cur senes de casia grauiore vereantur, cum in illis periculosior sit ob ossium maiorem fragilitatem, ex si in caput labantur, cerebri rigidioris concussionem.violentiorem, quam quae contingit in iunioribus, cerebro molliore gaudentibus. Notatur in Comment. Acad. Scient. Paris octogenarium, statim hora dimidia post lapsum mortuum fuisse, licet non indigitetur, quod in caput cecide- .rit senex, quod tamen valde verisimile. Sic de Asclepiade quodam memorant historiae, illum ad extremam senectutem sanum vixist e, lapsu per scalam autem vitam finivisse: eundem vitae exitum habuisse
medicum senem Berotinensem, BoNTERGE, docuerunt relationes. Porro incessus senum antea erectus, nunc incuruatus est , tardus, et tarso pedum magis innitens, quam plantae anteriori: cum in sellam desidere cupiunt, id cum prouida mora nunc era quuntur, ne subito id agendo, corpus extra aequiliabrium, non adeo celeriter, uti antea, reparabile, agant, et in terram ruant: cum autem de sella post
moram surgunt, quantae in 'sse sacro molestiae ad corpus rursus erigendum Z qui pueri, desidendo, pedes, ad os reflectere, et illos osculari poterant, nungvix genu eosdem imponere Valent 3 nisi LINNAEI Lapp*nes excipias, quorum sanguis, a sebaceo sanguiferorum lacte, quasi sebaceus, pedes illorum non 'solum ad itinera agillimos, sed et in ipsa grandaeviatate, talos suos collo sibimet imponere permittit. Cons quae in Praefat. de agilitate seminarum, et
humoribus illarum pinguioribusia leguntur. Porro
63쪽
tis in senibus grauem patiuntur mutationem: vi- acies saepe imminuitur, nec perspecillis iuuanda: litus qui acutus fuerat, fit obtusus, etc. Quaeriis in deformitatem abeuns corporis, et actiori mutatio interdum tanta est, ut infantes, senti; adeo mutatis obuii, terrefacti exclament, et illori adspeetum fugiant, imo ad valetudinis labes iationem usque terreantur.
HORATIus primarias morositates senum, infantias etiam insenias, sub nomine incommodorum s entibus indicat versibus: Magna senem circumueniunt incommoda; quod Quaerit, et inuentis miser abstinet, et timet Hir
Vel quod res omnes timide gelideque ministrat: Dilator, spe longus, iners avidusque futuri, Dissicilis, querulus, laudator temporis acti Mi
Se puero, censer, castigatorque minorum. bseruantur, sane, haec communiter in senibus, 't in incipiente grandaevitate ; in adhuc prouetiore autem aetate, haec incommoda, quae subqorositatis titulo veniunt,' rursus deficiunt, oborporis auctiorem laberi, quam tranquillior uum inactio excipit. Cum enim in senio rappescat anguis, minus elasticus ita redditus, pristino caret notu intestino; hinc notabiliter deficiens eius ad argana distributio, hine, et elater illorum debilita- us: imminuuntur consequenter in cerebro Vegetilli motus, qui animi alacritatem, hilaritatem et gau. tium pariunt: sermatur e contrario displicentia e ga rea, quae in praecedente aetate gratae suere, M.
satietati, in antς acta vita ex illis captam: insan
64쪽
64 CAP. I. RECENsIONEM HIsTORICA git odium erga nouiter inuenta, quibus si non timee
uti, tamen, ceu non adsueta odit, et auersatur: dilator fit actionum, quia omnium simul membrorum promtitudo ad actionei deficit, et eius loco inagilitas et segnities adest: sperat semper, ex comparata
sibi experientia circa rerum mutationes, et ad mutationes futurarum 4psi auida est circumspectio: dissicilis etiam est ex suspicione eiusdem suturae mutationis, causasum et circumstantiarum sorte conti gentium: querulus de valetudine labente, et temporum mutatione, laudans praegressa, ceu meliora vi sa: commonefaciens, docens pueros, illosque reprehendens, partim ex authoritate, per aetatem acquisita, partim ex benignitate, ut viam ingrediantur, 'felicioribus commodis, fertilem.
Displicuit certe haec senilis morositas semper i nioribus, inprimis liberam freno vitam amantibus rhinc ex vitio iuuenili, et moribus suis incompositis indulgentes iuuenes, saepe licentiam senes vitupo.randi sibi sumserunt. Specimen huius valde ini xiosum apposuit Baco de Verulamio, in Historia, viatae et mortis, quod de iuuene Gallo se accepi se imnuit, hoc 'modo: Cutis senilis ariditatem, signum impudentiae declarat: duritiem viscerum aequip . Tat immisericordiae senili: lippitudinem oculorum, inuidiae: corporis incuruationum Atheismi symb Ium facit, quia senes incuruati coelum non amplius respiciant: tremores manuum inconstantiae tribuit: digitorum inflexionem, rapaci auaritiae: genuum Iabescentiam timiditati: rugis senilibus callidam
Obliquitatem, etc. Haec Verulamius, cum tanquam
locosa allegauit, minus decora talia reputans, seria,
65쪽
Risitur, quaedam propositurus, sequentia asserte ierit aclest pudor et verecundia, seni paululum o xint : Iuueni benignitas et misericordia, seni o Iliait: Iuueni aemulatio laudabilis,' seni inuidiis aM1griae Iuueni inclinatio ad religionem et deum. /onem, ob seruorem et inexperientiam mali, senies exciescentia in pietate, ob charitatis teporem etilatinam conuersationςm interim la, nec non ob redendi dissicultatem; Iuueni valde. velle, i seni m Hatio: Iuueni leuitas et mobilitas, seni grauitas it constantia: Iuueni liberalitas et. philanthropia, λει auaritia, sibi sapere et consulere. Iuveni comfidentia, et bene sperare, seni dissidentia, et plurima habere pro suspectis: Iuueni facilitas et obsequium, seni morositas et fastidium: Iuueni sinceritas et anumus apertus, seni cautio et animus tectus: Iuueni magna appetere, seni necessaria curare: Iuueni rebus praesentibus fauere, seni anteacta potiora hab re Iuueni superiores reuereri, seni censura in illini uti, et quae pauca adhuc addit, meo iudicio, etiam iminus decora, miscendo laudandas senum proprie- itates, opprobriis iniustissimis. Addere liceat hic im ificetas illas antiquas appellationes semim, quibus εILIcERNII, sorsan, quia ob tissum ingressum, silices grandiores cernendo, sibi eligere selent, et Deponiam , appellabantur: posterius nomen, autem ipsis dab tur, quando viribus suis multum fidentes, se des ctui militum immiscebant, et sic a iunioribus, milia tiae destinatis, quando hi per pontem, ceu delecti, secedere debebant, ex petulanti ludibrio, et coarct in ingressu, de ponte trudebantur.
66쪽
- Interim , mumio, Polyhistori, et Philosepho magno. indimum esse iudico, quod venerandae
mectuti, cuius sapientiai' et ecclesia, et res status gu- themantur, infamiae notam generalem imprimere iuuerit, hocque modo illam etiam sibi inusserit, et quotundam insita, et non coercita vitia, sene fluti in gemere attribuerit; quae,' si cum aliquibus creuerunt, et consenuerunt' activa vitia, in illis speciatim sunt culpanda, quibus insident, et inhaerent. HORATI nne modestius allegauit defectus illos seniles, sub titulo incommodorum, nec illis notam indecentem Mussit. Florida grandaevitas, tam ob raritatem quam, ob morum grauitatem, certe magis arridet' oculis, non friuolis, vel animo vituperiis non addi acto; quam florida iuuentus. Si facta est aliquibus faciei eminens deformitas, illis certe in praegressa aetate non adfuit oris venustas: quibus autem faciei adsilit formosa praestantia, his grandaevae a latis gae parum detraxerunt; sed saepius illis ' :- Grata iuuentutis facies internitet annis.
. Senum: multorum adspectum venerabilem olim reddebat, eaesaries, quem 'vel ipsa vox inculcat) in illis 'temporibus, in quibus nimia iuuenilis mollities capillamentortam hodiernorum usuis' nondum ia
i g. XXV. obrepens senectutem corporis deformitas, et scis suum, per aetatem insontissimam, et virtutibus abia undantissimam, superuenientia vitia ineuitabilia, nos potius ad commiserationem, quam ad vituperati
67쪽
nem excitare deberentia Quid, quod de patria bene merendi studium indefessum, saepissime senilis
animi facultates frangit, et ex hoc capite, si mor sitas, animi lapsus, iudiciique imbecillitas. sequitur, a iuuenibus, et qui reipublicae intersunt reliqui, ut bene meriti magis holendi, et miseratione vener bunda respiciendi erunt. Ecquis enim illos, quibus in virili aetate, et sub animi vigore, ob res reipublM. eae bene gestas, statuae erectae sunt, ob senium v luperiis et infamia assiceret g. XXVI. Interim, rem penitius considerando, videtur imesse nobis pueris aliquid connati horroris, uti erga mortem, ita etiam erga senectutem, mortis prodr mum, inprimis, si in senibus aliquid eximie des me appareat. Speculum nobis stat tales senes, in quo
praesentem nostram venustatem et alacritatem, cum rugosa deformitate et morositate, mutatam iri, cum dedignatione cemimus. Rara est spontanea reu rentia puerorum erga senes, communiter ex praeceis
piis exsurgit, et in multis praeualet ille rithmus νω manicus; Neunetig Iahr Underspoit, hunderi Iahegnade Golt, i. e. nonagenarius puerorum risus, centenariorum misereatur Deus. Recordor exempli in Doctore quodam medicinae Petropolitano, cuius Obseruati. medicae, Amstelodami I 689, impresmo in Actis Eruditor. Lips. recensentur, qui nonagen rius tanto ludibrio et vexationi puerorum, in pl*taeis obnoxius erat, ut milite quodam pedissequo ipsi opus esset. Cum regimini rerum medicarum proponerer, narrabatur mihi adesse medicum quemdam, qui olim trecentis rubionibus ossicia medicaelassi marinac sιςorat, nunc autem illum per multos
68쪽
annos, absque mpendio Vivere, et ex parcissima me. dica praxi vix vitam trahere. Edocebar simul adesse in scriniis Cancellariae leges, secundum quas, qui ab ossicio remouentur, fauentibus causis et rationibus, Archiatro liceat tertiam partem solarii in remotos ab ossieto erogare. Cum iam inter scripta Cancellariae, nullae rationes, factae eius remotionis, reperirentur, causam in senium eius reieci, et tertiam partem pristini salarii, quotannis, ipsi num rari feci ; quin augere Rublonibus decreueram, illum nouo ossicio et titulo medici paupertim ornans,
qui pauperibus, ad pharmacopolium imperia in qu tidie conuolantibus, consuleret, nisi anno I 743 st
tionem' meam mutassem: ad hoc augmentum a
tem, leges statutas transcendens, speciale mandatum mihi exorandum fuisset. Si, quae hic adieci, s ritum non tangunt, ignosce Lector, lectu tamen non indigna sunt. . g. XXvII. . Perspecta sic serma externa senum, et consider iis, quae ex illa iniuste nata sunt, iniuriosis praei Viciis, progredimur ad illorum formam internam. ex cuius scrutatione facilius illa, quae ad animi
ipsius mutationem contribuerunt, nec non, qua mombis senilibus origineni dederunt, eruentur. 'Cumisque sernia interna senum non, nisi in demortuis immari potin praenotandum censemus, senes plerumque tempore hyemali. et quidem illo ad finem properante, dies suos obire. Aequinoctii appropinquationi. communiter hoc adscribitur, et hac quidem
'ex ratione, quod eo tempore svapores terrae, per hyemis frigus retenti, eleuentur, et naturam grauent:
et uni, haec ratio valeat quadantanus in regionibusi austra.
69쪽
αustralibus: in borealibus autem est nullius valoris, in quibus, communiter, totum, post aequinoctium, mensem, frigus intensum regnat, et terrae supersiaciem constringendo, nullos vapores adsurgere permittit. Causa potius termini vitae senilis, durant; hyeme, frequentioris in absentia radiorum solarium, atmosphaeram minus irradiantium, et consequenter desectu aetheris, sanguini senili parce affluentis, quaerenda venit, quam rationem, tam in regione austr
ii, quam in boreali valere puto. i S. XXVIII. Vt iam formam senilem internam ob oculos po
nam, opus erit sectiones cadauerum senilium, et quantum possibile, grandaevorum et longaevorum producere. Erunt, quos adducam, aliquae ex propria inspectione acquisitae, pleraeque autem ex Auctoribus collectae. Summam autem solum omnium relationum comprehendam, ut prolixitatem euitem.
f. XXIX. Sistitur in Transact Philosoph. Aint. Anni I 7os,
et ex his in Actis Erudit. Lips. A. I7O9, ex KEILII relatione, simo viri langaevi rso annorum, sequentibus: Fuit staturae paruae, et ad vicinas nundinas pedestris luit, paucis vltimis anni sxceptis. Co
pus habuit valde emaciatum, et carnem adeo duram, ut musciat externi per cutem transparerent. Visc
ra abdominis in legitimo fuerunt statu, paulo tamen Iallidiora, omentum exile, ventriculus flatibus di-entus, eiusque iundus, ubi lieni adhaeret, valde tonuis, membrana autem interior omnibus destituta plicis. Impar pallidum, sanum tamen: ' vesicula sellis ampla. Lien vix renem Magnitudine aequans.
Reces sani, nisi quod in dextr' granulum sabuli ad- ε 3 esset.
70쪽
το CAP. I. REeEusIONEM HIsTORIeAM esset. Intestina sana: mesenterium pinguedine re sertum. Cartilagines sterni iustam duritiem habebant: costae admodum fragiles. Pulmones pleurae assixi, spongiosi, albicantes, nigris autem nota
ei maculis. Thoracis cauitas ampla. Cor magnum, crassum, pinguedine obsitum: diameter aOrtae, ante carotidum exitum, duos aequauit pollices, id quod sector nunquam ante viderat: a ta in abdomine, nec non arteriae iliacae maximam partem cartilaginosae. In interiore durae matris parte, prope faucem, parua ossificatio. Cerebrum praeter morem1blidum et siccum, ut vix culter humectaretur: in eius ,entriculis serum. Membrum virile, genitalia, sat ampla. Maxima pars sanguinis, eaque non pa tia, in arteriis haesit, cum in aliis cadaueribus in v nis reperiatur; tradiderat scit.' ultima cordis systole sanguinem arteriis, hae autem ad venas illum pro pellere non valebant. Idem phoenom. repertumiuisset in vetula, Cap. II. f. LXII. si imaestigatio liciata suisset. 'Vivus pulsem habuit intertum intermi tentem. Alui obstructionem saepe ad Io - Ia dies.
Caecus per multos annos vixerat: auditus vero ipsic ad finem vitae saluus extiterat. Per aliquot annos LIum ex cereulia tenui, butyro et saccharo vixerat.
s. XXX. ronimus porro sectionem viri rost amnorum ascHEVCHχERo in Annalibus ph . n ed. V eislauo Tent. XXIV. communicatam. Abdomen classineti aliquid seri rubicundi continuit: intestina tenuia
omnia cum rubore inflammata firere, e quorum numero duodenum totum putridum et sphacelatum 'fuit: omentum consumtum, ut vix pernosti potu