장음표시 사용
91쪽
raeis per senectutem imminutis viribus. Cum enim ex sanguine vappido flaccidiores facti sunt, tendines illorum, ob desectum nutrimenti, ex sanguine minus elastico natum, rigidiores faeti, ossicium non implent : ipsae costae actioni musculorum renituntur, nec non sterni cartilagines, quae duriores, et
muniter magis inflexiles faeiae, pristinam thoracis dilationem impediunt. S. LVIII. Qui peragitur sub respirationis actu motus ectydis, arteriarum pulsu se manifestans, quantum ille dis seri a pulsu iuuenum, ne dicam infantuml quac
enim ante adsuit ictuum cum blanda mollitio, et celeritas, et frequens repetitio, in talem transiit mutationem, quod celeritas ictus nunc fiat cum vi maiore, tardius tamen, i. e. cum mora; frequentia M. ro nunc rarior sit, i. e. pulsus pulsum non video pre se sequatur. Causalitas huius mutationis ex data constitutione cordis et arteriarum senum facile eruiatur : quod enim de musculorum omnium senilium ad actiones acquisita ineptitudine valet, id etiam docorde, musculorum rege; nam nec huius fibrae aflacciditate immunes manserunt. ' Taceo impediamentum ex arteriae magnae rigiditate. Dictam corridis flacciditatem non selum au opsia facile momstrat, sed et ex eius indulgentia ad memoratas enormes dilatationes iudicari potest; arteriae magno autem rigiditatem allegata eius ossificatio docuit. Sub his circumstantiis flaccidi cordis musculi lo giore mora ad systolen uti necesse habent, unde ictus tarditas; ossificata autem aorta ictu duro proiiei
Ianguinem per eonum tuum, Vnae pullus
absentia vero pristinat frequentiae pulsuum
92쪽
, sa CAP. I. RECENsIONEM HIsTORIcAM quod flaccidiores cordis musculi ad diastolen agem βάam se tardius accingant, qua mora pulsus mitius frequenter repeti possunt. Ne dicam de pulsu co dis intermittente, senibus familiari, ex remora cordis praeternaturali, circa diastolen haerente, per sφsamen grandaevitatem non cusante. f. LIX. Subiungimus actibus vitalibus, nunc alios Oec nomiae animalis, per quos ipsi actus vitales reliquu que sustinentur, nempe appetitum ad cibum et poctum, et quae ex victu, secundum naturam, sequitur. nutritionem, et tandem, quae haec omnia necessario insequi debent, . excret es reliquiarum inutialium f. LX. .
Adpetitum ad cibos in senibus multis languest re obteruamus, exceptis illis, quibus longaevitatis fundamenta non parca in ipse ventriculo posuit natura. Certe ventriculi incolumitas, i. e. liquoris gastrici per tunicas ventriculi robustas pere nis sectetio,. punctum absoluit primarium, non selum ad bonam digestionem ciborum, sed et ad ande capiendam nutritionem, et simul ad illam sustentandam, quo modice in senio recedat, . nec simul et semel macies et atrophia senem corripiat. Hinc videas saepe grandaevbs, qui in ante M idente aetate liquore gastrico bonae conditionis gavisi sunt, etiam in hac aetate illo gaudere, et inde, ad edacitatem pronos esse; non semper tamen abs- inue, insequente incommodo; non respondet enim amplius pristina fibrarum ventriculi sortitu O a cori liquoris'. ventriculi perduranti. Per venis
triculi bona officia reliqua viscetiaras et membris '
93쪽
PRIMI SENII, ete. 93.-nibus, ad senistiones suas recte praestandas vires distribuuntur, quas, si sub ventriculi bona constitutione non peragunt, sed morbida fiunt, ex propria et domestica, in fibrarum teneritate, vel alio desectu quaerenda labe, aegrotant. Quando autem veru triculus cum intestinis aetate debilitatur, sanguine nempe successive fatiscente, et tunicis ventriculi flaciscidis redditis, ut ex his liquoris gastrici secretio impediatur, tunc primo intestina, et mox' illis annexa abdominis viscera aegrotare incipiunt, et machinae reliqua fundamenta corruunt, licet, ventriculo satiuo, longaeuitatem promiserint; id quod in utroque longaevo, illo nempe annorum l3o et altero Iosannorum vidimus; cum enita reliqua viscera omnia salua constarent, fibris licet per aetatem existentibus flaccidioribus, ventriculus alterius her flacciditatem.' vel liquoris gastrici inertiam defecerat, et in alter duodenum reliquis intestinis grauem labem contra-zerat. Minus communiter deficit adpetitus ad potum in senibus, quam ille ad cibos, cuius, eximium exemplum vidi in longaeua quadam 9s annorum, quae eum careret omni appetitu ad cibos, praeter illo ad panem, potu viginti librarum cereuisiae t nuis, per diem, se per ultimos vitae annos sustent uit, sanguinis nempe desectum resarcimdo, et est.
Senum supra descripta forma externa nutritionem in illis deficere docuit. Male nutriuntur et marcescunt senes, vel ex ventriculi daeso ossicio, vel ex . sanguinis nimia salina vappescentia, et inde nata via scerum abdominis, et glandularum constitution iL
ficulter pervia, vel ex habitu corporis iam ante sic- nium
94쪽
94 - CAP. l. RECLNsIONEM Histo IcΑMnium a1 maciem vergente. Quomodo ventriculi' laesum, vel impei die praestitum officium nutriti nem impedire possit, iam vidimust quomodo autem sanguinis salina vappesbentia maciem admittat, se cile adparet; cum notum fit, ad bonam nutritiqnenichylum dulcem et lympham roscidam requiri. De siciunt autem communiter hae qualitates chyli et lymphae in senio, quando ex sanguine per aetatem et attritum fatiscente, liquor gastricus adeo pers cte secerni et elaborari nequit, hinc ipsa, quae inest sanguini, naturaliter, crasis salina, aequilibrium superat, et dominans fit, et omne pingue dulceque nutribile corrodit, et ad loca excretoria secum rapit, quidni inde fibrarum marcescentia ὶ imo dum senes ad ventriculi segnitiem leuandam saepissime cibos salitos appetunt, hi sic, ubi ipsa sanguinis crasis extrumie salina est, malum malo augent, non potest non sub hac sanguinis crasi crudiore, in ipsis glandulis mesenterii, per quas colatur lympha, nutritioni imis pedimentum formari: excipias autem hic illos,-qui a iuuentute iam tali sanguinis crasi donati sunt, quae diaetam talem salsam sibi naturalem iacit, ut illa, ad minimum in grandaevitatis plurimos annos seliciter usi sint, nec eius mutationem bene tulerint. Vbi auiatem ipse habitus corporis ad maciem per se iam an . te inclinat, quid mirum, si haec omnia ad marcorem
corporis facile colludant. . ν
Interim, quemadmodum macies sere proprium est senum, ita tamen dantur interdum senes, in quia '. . bus nutritio, ad minimum in primo senii stadio, a getur, nam in grandaevis et longaeuis semper iu
iam in superficie corporis minui obseruamus) id quoά
95쪽
D PRIMI sENIr, ete. 9ς maxime erasi sanguinis, a bonitate sita non recedente, debent: largitur, enim bonus sanguis adhuc bonum liquorem gastricum ad ventriculi organa cola toria, et recipit inde post bonam digestionem cibo tum bonam lympham, ex qua humores debitos, et i pinguedinem, circulationis ope, pastibus destinatis tradit: augetur autem simul ideo in illis nutritio, quia fibrae peripheriae corporis, nec non vasorun extremitates, in aliquibus, cum annis minus tensae redduntur, unde quasi collapsus illarum, et maior capacitas, qua mediante sanguinis particulae pingues magis in superficie morantur, et adhaerescunt.
Allegandus hic in senex Ephem. N. Cur. Dec. H. AER App. ' σε. qui infantem mammis suis saepe ad.
mouendo, glandulas suas mammarias lactiseras socii, ἐυσαρκος autem fuisse dicitur, i. e. bene nutri- tuso: id quod magis rem praeternaturalem esse ce seo, quam laefationem infantis recens nati, a vel la octogenaria, ultra dimidium annum, cum inis tis bono nutrimento, factam, cuius mentionem s
eiunt Acta Literi nec Redundat ex eadem causa etiam pinguedo ad viscera interna, ibique di tius conseruatur, ut in aliquibus ad seram longaevi tatem perstet, quemadmodum sectio longaevi iaci annorum id nos docuit, cuius cor pinguedine sitie obsitum, et cuius mesenterium pinguedine filii re. sertum. Cons. f. XVI. g. LXII. .. Bene notandum autem hic simul, uti. haec nua 'tritio ad fouendum habitum corporis facit, illam
tamen ad robur corporis augendum, vel sustenta dum, parum vel nihil facere ἰ quae enim carere inis 'cipit in sareuinc signinc ς elasticitar, successive '
96쪽
s6 CAP. I. REcENsIONEM HIsTOR Iehu magis deficit, hinc praeualet imminutio secretionio perennis liquoris spirituosi neruei, qui robori systematis neruos conseruando debetur; quo deficiente influxus elasticitatis in musculorum partes tendino. sas imminuitur, et senes taliter nutriti nihilominus ad quasvis actiones virium defectum sentiunt. Cum iamiam grandaevis et longaeuis talem nutritionem denegauerimus, non possumus non rarum exemplum in contrarium allegare: reserunt nempenal. med. phFf Vrari l. mense Sept. de semina quadam Io annorum, quae non solum menstruationem ad annum 6 adum passa fuerit, sed et varia obsonia, frigidae tamen, comederit, et simul benen . trita fuerit, multumque sudauerit.
, Superest, ut consideremus excretiones reliquiarum inutilium in senibus. Excernuntur crassae maximo per aluum, fluidae tenues per vesicam urinariam, et tenuiores vaporosae per cutem: de ceteris minoribus excretionibus, per nares, fauces, aures etc. in ssenio mutatis, breuitatis causa nulla fiet amplior mentio. Per aliisnam excretionem eliminantur feces e corpore, quae ab ingestis cibis post chyli sep rationem remanent, et una eum reliquis e massa salvguinea, ad canalem intestinorum, secretis recrememtis, deiiciuntur. Haec excretio in vegetis senibus et grandaevis, habitus adhuc succulenti et nutriti, saepe saepius solet esse liberior, ob sanguinis abunda tiam, ex ventriculi bona conditione sustentatam, est qua recrementa mucosa simul secerni possunt. F. uet etiam liberiori tali aluo intestinorum senilis flac ciditas, ncc non bilis superstes bona conditis, quae
97쪽
ntestinorum motum perissalticum lannesem non
Aliter autem se habet excretio aloma in illis, qui stadio longaevitatis prope sunt, et in ipsis longaeuis: hi, ob humoruin coiporis faetam inopiam ex inertia et penuria liquoris gastrici natam, non solum parcius cibos in ventriculum ingerunt, unde recrementa aluina generari possent, sed et sanguis ill rum minus muci recrementitii ad moestina delegat ;bilis vappidior et viscidior facta, in inina magis .faceida ad motum peristallicum agere minus valet, hinc excretio alui imminuitur, huiusqtie molesta serugnities succedit; imo ad multos dies obstipatio, uti
in longaevo r3o annorum vidimus : accedit flatu-ientia, et retentio recrementorum , quorum mora ardorem et siccitatem, . tam' in intestinis, iquam in
ventriculo et faucibus parit, ut solenne sit senibuahas molestias frigidis potu et cibis temperareo Stenota mihi fuit femina 8s annorum, quae cum sub alui segnitie, a potu vel tepido, vel calido flatus a geri sentiret, cum .sitiebat, sitiebat autM G.alui obstipatione frequenteri unicum tantum haustum Messiae frigidissimae, quavis vice, e cessa sibi ad- portari taciebat, et illum statim bibebia. Idem re eensent Ephem. Nat. Curi de vetula nonagenaria,
quae frigidissimam potauit, D. II. A. VI. obc I4s . Quam allegaui supra longaevam, bene nutrita Egida obsenia pro cibo sumsisse legimus. g. LXQ. Excretio renalis Der vesicam innariam reliquiarum fluidarum massae sanguineae communiter multo magis a statu pristino in senibus recedit, quam variat σnim hasc pro bilis statu et con si eut, '
98쪽
cursu: quando enim illa vappescit, et chyinum in transitu non alte satis penetrat, non solum sanguis inde euadit iniustae craseos, sed etiam secernitur postea ex sanguine per renes copiosiam serum limpidum, unde urina plus iusto limpida euadit, non sine
metu retentae cruditatis an visceribus. AE Quando iautem ex bilis nimio concursu, eius copia sanguinimiscetur, urina crassior et . rubens secernitur: licet non negandum, laim urinam in quibusdam grandaevis, ex sola per aetatam inspissata erasi bona sanguinis saepius reddi. Vti vero excretio aluina ex allegatis causis in senio fit rarior, ita excretio urinae eo frequentior illis existit: omnes enim sere, repeti.' iis per diem vicibus, ob vesicae in senio corrugationcm, si minorem capacitatem, frequentiores excretione1 vrgentem, Vrinam reddere coguntur, quae sumul ex deficiente vesicae robore minus presse effuit: ne dicam, quod excretionem urinae interdum difficilem reddat causa ibntica membri virilis, e. g. Phymosis, ex cartilaginositate praeputii, de quo casum praeboni Annales Vratisi. . 'a6. niense Febr.
Excreti, tutanea, quae sudoris n0mine venit, non/ minoris est in senio momenti. Excernitur per eu- tem serum salso-vnguinosum, tenuius, Vaporosum, abile etiam participans 3 quae excretio, uti in consistente aetate larga est, ita parcior fit sub aetate senili, et quo magis aetas in seros vehitur anno : sub' grandaevitate enim prouecta, et longaeuitate, sudor vel parcissimus, vel nullus, communiter, in obteista corporis peripheria adest, exceptis rarissimis exς- plis, quorum unum supra adduximus, in longaeua Ioe annorum. Aliter autem se res habet, cum illis
99쪽
i PRIMI SENII, ete. 99 hs partibus, quae nudae tenentur, facie et manibus, quarum Vtraque, tam ob quotidianam squalidi su-' 'doris, per aquam, cum vel sine sepone, detersionem, et hinc pororum patulum, et adperpetuam, non imo peditam, sudoris excretionem, paratum statum, quam speciatim' in facie ob vasorum in illa magnam abundantiam, ad sudorem procliuior est: nam in his partibus sudoris excretionem, maxime nocturno tempore, maiorem factam esse obseruamus, cum euigilamus. In obtecta corporis superficie, cum raro sudor extergatur, spissescit, et ex parte poros ad c piosiorem excretionem obstruit.
Praeter has superficies corporis non obtectas, crinitam capitis superficiem allegandam duco, ceu magnum in senibus sudoris excretorium, inprimis in illis, qui boni adhuc sunt habitus corporis. De semina illa annorum, quam ob potus assumti copiam supra allegaui, hic adhuc memorandum, quod huius loci est, quod nempe quotidie, ob sudoris capitis copiam, eapillos pectere necesse habuerit, ad evaporandum morantem sudorem, nisi visus aciem illo die imminutam habere volverit 3 debilem enim visum sentiebat, cum capitis pectinationem 'egligeret. Notandum etiam, quod omnis sudor senilis, ante inualescentem fibrarum ariditatem, pinguior i' sit, quam ille consistentis aetatis, Uti illud maior . . ' opera detersionis cum sapone indicat; quae arcto pectine ex capillis pininatur unguinositas idem demonstrat. Id ipsum in reliquo corpore etiam appa- ,ret, in hominibus, ut vocantur, biliosis, i. e sangui. ne pinguiore praeditis: apparet hoc praeterea, in reliquis, alius habitus seniculis, si indusiis utantur G a . laneis,
100쪽
Ioo CAP. I. REcENSIONEM RIITORIcAM laneis, ex linteo laneo, Anglis FLANELL. dicto, p ratis ; haec materia enim non solum fouet arcte cutem, sed et eius fibras blande fricat, eo ipso autem
sanguinem allicit, ad. sudoris se- et uxcretionem, adeo, ut vix praeterlapso triduo, sudor piriguis . cu- 'tem circum ambiat, qui si non abstergitur, seque tibus diebus pruritu insequente, cuius sit originis, demonstrat. Quod experimentum adminiculum' praebet senibus, quomodo cutis ariditatem praeseruare, et consequenter. nutritionis in habitu conser
uationem retinere possit. Multum enim facit ad hanc et senum sanitatem cutis perspirabilitas, int gram circulationem sanguinis inperipheria indicans,
et sanguinem ab inutili sero vappido purificans. g. LXVIII.
Addamus his considerationibus duas contemplationes alias, Unam circa somnum senilem, et alteram circa v res generandi in senio, inprimis quia de his rebus supra mentionem secimus.
g. LXIX. ' Quo luculentius disserentia somni senilis a iuu
nili lappareat, somni naturam prius conside are e pedit. ' Consistit autem semnus non solum in remissione sensuum, sed et omnium viscerum, ut subi illa nutriantur et reficiantur nouo pabulo, per vigia has et labores consumto: augetur sub hac remissi ' ne massae sanguineae motus intestinus, ut remissis placide a tono fibris omnibus resectio et nutritio eo - melius peragatur. , Sensuum resectio in semno m xime cerebri labor est, utpote elaboratorii humoris, vel potius vaporis spirituosi, maxime elastici, et adsensoriorum instrumentorum: et totius corporis fibras nerueas, perpetua nutrissime conseruandas neceLiarii.