장음표시 사용
811쪽
De Belli Gloria. si docorum oppugnationibus totus semper laureatus, discessit. Date superiorem, immo date parem, aut Gloriae bellicae fasces Ducibus Militibusque Francis submittite. D I X I.
Redideram profecto iam olim satis Romam
docuisse, nihil Italis esse bellicosius, quorem virtus non alios potentiae suae terminos, quam Orientem Occidentemque constituit , & qui omnem Asiae, Africae, Europaeque florem suo imperio complexi terrarum Orbi framum inieceruor . Nihil olim notius orbe toto, quam Italicorum arri, μ' cum magnitudo, cui vos Hispani aliquando cellistis , quam vos Germani horruistis, qua vos Gallistacti estis, caeterae conculta subiugataeq; Nationes. Ter centies & duodecies in principe urbe nostra de diversis mundi Provinciis triumphavimus. Trecentis hominum millionibus uno aliquando .
tempore vi armorum imperavimus supra centum ac quinquaginta auri milliones In annuis reditibus eorumdem armorum potentia nobis cocist , tuimus. Adeo ut vere fuerit olim Terrarum Dea Genti mi Roma,
Cui par est nihil, ct nihilfecundum. Quae
Nunquam succubuit damnu,ct territa nullo Vulnere,pon Cannas maior Trebiam fremebat. Libuit sanὰ vobis Maiorum xestrorum in armis Gloriam non sine iactatione commemorare :Ouid vero , si vobis Duces illos olim nostros vel
812쪽
ipsis inseris excitarem Z unum Marcellum ignei
impetu bellantem ; unum papyrium Alexandri parem ' unum Pompeium sua magnitudine orbe maiorem ; unum Caesarem, supra omnes qui arma unquam tractarunt aut tractabunt fortuna , bellandi peritia , ammi magnitudine acceleritate Q ijd si innumeros alios producerem, quibus Pyrrhi , Hannibales, Mithridates, & omnia populo. xum omnium arma cesserunt ' Umbrae essent a r.
vae essent illi, quorum vos mentionem ipsi fecistis . . A miracula Gentium vestrarum appellatis. Quid similites illos sisterem, quorum manibus Oibem vicimus , in opere militari optimos ad laborem tolerandum fortissimos , ad vallum &soffas ducendas, ad aggerem, testudines turresque struen das peritissimos&exercitatissimos y Vel unus Sicinius Dentatus vestrorum ornnium Militum gloriam superavit, qui centies & vicies in aciem de scendit, sex & triginta spolia ex hostibus reporta-Vit , octo. provocatione occidit , quinque &quadraginta vulnera pectore excepit , tergo nullum. Vel unus Scaeva nationum omnium aliarum
milites infra suam gloriam posuit, q ii cum Pompeiano Bello ad Dyrrachium Castello Praepositus esset , solus in porta consistens adversus hostiles legiones & copias illud servavit ; quo tempore ei oculus estes sius, humeri traiecti & femur, scutum centum & triginta ictibus perforatum. Nun quam in acie mori Romanis & Italis Militibus
contigit , quin omnium essent vulnera in pectore , enses in manibus , minae in vultibus, ira in
813쪽
b aliis mutuari. Et iam nobis nostrae sunt in armis iudes, nec cedere Itali sciunt, qui semper superare overunt. Carolus v. ille Imperatorum omnium laximus, qui omnem Armorum gloriam sui no-hinis fama complexus est, dicere aliquando soleat, quod ad constituendum iusti exercit sis corus , caput ab Italis assumere oporteret. Ut nimiisum indicaret bellicosissimus Princeps tales Ita-ῖς esse , qui non tantum milites esse sortissimi ossint, ver lan etiam populorum aliorum Duces,c tum demum de victoria bene sperandum , cum xercitus Dux est Italus. Et vero numquid Italiunt, qui divina quadam iudicii bonitate,& operius immortalibus virtutem militarem ad id cuI
nen mare statis evexerunt, ut ascendere altius nu-
quam possit ξ Illi sunt , qui acutissimo ingenio suo: plurimas ingeniosissimasq; sane minutionum sori mas primi invenerunt, & in artem postea redegerunt. Illi sunt, ut prudentium omnium beIlatorum
est opinio, quet offensionis in bello defensionisque
rationes omnium optime rectissimeque pernoverunt. In as Itibus atque impressionibus palmam nomnibus eripi ut; in omni discrimine animum impavidum, in omni negotio praesentissimum habet. Innata illis quae clam sagacitas est 34 solertia, ut nocitantum fortes sint ac robusti, ver lim etiam industrii, prudentes , callidi de astuti. Nec alii sunt ul-Ii populi, qui melius generosos equos domare, artificiosius erudire , accuratius ad decursiones, ad saltus tolutares, ad rotationes gIomeratis hinc
814쪽
inde circulis, ad numeros modosq; motionum a sexuum virgulae dumtaxat ictu regere, quam Itali possint. Adeo illos ad militiam Natura quodammodo conformavit, quos industria umbraticis in pace exercitiis ad Martium nobilissimi spiritus ' decus praeparat & accendit. Si numerare vellem eos belli Duces , quos tempora nostra priscis Heroibus aut pares tulerunt, aut superiores, darem profectb Viros omni aetati invidendos. Darem S sortias, Braccios, Piccini nos , Ursinos, Vitellios, Baleo nos. Darem Philippum Scholarium , qui Sarmatas & Turcas viginti praeliis superavit. Da rem Castruccium Castra canem, qui ea Milite gre- 'gatio Dux efregius factus pertinaci virtute , ac numquam eius consilia fallente fortuna ad Principatum Lucensem contendit. Darem Marcum Antonium Columnam, qui contra Turcas ad Naupactum proelio magna victoriae pars fuit. Darem iMaconem Corregium , cuius virtuti sipares habuisset decies mille Pedites , &tria strenuissimo- ii iam Equitum millia Bartholomaeus Livianus, non
dubitabat brevissimo tempore totum Orbem Oc
Cupare. Darem fortissimum &audacissimum Ale- mandrum Sphnolam , qui in expugnanda Asricae Gulera primus omnium contemptis ignitis picei etesinaque flagrantibus iaculis, glandiumque plumbearum procellis , correptis murorum pinnis in arcem desiliit. Quo nomine privatim publiceque laudatus ab Imperatore Carolo Quinto muralem
gratulantibus omnibus coronam accepit. Quo- i lniam vero in Belgio hodie de Belli Gloria certamus , duo fulmina Belli, duo armorum miracula,
815쪽
De Belli Gloria, duos Belgii Martes, sed ex Italia nostra oriundos,
Alexandrum Famesium Parmae Ducem , & Ambrosi uin Spino iam Venafri Marchionem omnium aetatum Imperatoribus vestris oppono. Quantus ille Alexander noster ξ profecto non inferior Alexandro Manno, qui rerum hic in Belgio Francia q1 fortissime gestarum laudibus totum orbem ad miraculum implevit. In quo tantum iudicii ad e
: Tercitum regendum , tantum iustitiae ad disciplinam conservandam fuit, quantum in ullo unquam. Imperatore; ut non immerito cum Franciscus La- novius omnium in orbe Christiano Belli Ducum maximum ac primum appellet, qui & acie vince refortissimus Imperator,& urbes capere dexterrimus Expugnator omnium optime novisset. Cuius animi vim incredibilem Henricus Quartus Franciae Rex fassus est invictam , cuius manum Bitonius victus exhorruit; cuius fortitudini Bru-xella, Traiectum, An tuer pia, Gandavum, Dun- herca, Brugae, I prae, Tenera monda,& aliae plures,
in Belgio sortissimae Civitates cesserunt, perque eum ad Regem ac Religionem redierunt. Qui' fere nihil propugnavit, quod non defenderit , nihil fere oppugnavit, quod non ceperit ; nullam iniit pugnam, ex qua victor non disces erit. Adeo ut ipse forma quaedam & imago extiterit perfe- ctissimi Imperatoris, ipsorum etiam hostium con- fessione amandus & admirandas. Quantus ille
ver d etiam Spinota noster, cuius nominis ea claritas est, ut pauci cum eo G entium aliarum Imperatores comparandi vidiantur 3 In quo vis animi
acredibilis, patientia laborum indefessa, sortitu
816쪽
certamen Nationi i quantam vix Principis cuiusvis capere pectus po test. Et cum tria sint, post pecuniam belli nervum certissima victoriarum instrumenta, fides, taes, turnitas, celeritas, tum haec in eo sunt admiranda
ut Regi propter fidem sit grati stimus , hosti pro-
Pter taciturnitatem ubique formidandus , omnibus propter celeritatem admirandus. Qui nihium quam aggressus est , quod non sit consecutus
qui nullam unquam expeditionem suscepit, aqu
' ion su petior redierit. Adeo ubi pedem ponit, ibi
Religioni ac Regi victoriosa manu trophaeum e-
rigit. Non hic testem appello Oceanum suo in Iemento victum, testis est Ostenda; non Rhenuetot urbibus captis fraenatum , testes sunt Rhinsberga & Nesalia; non territam eius magnitudine
Erinam , testes sunt Oidens alia, Linga, Grolla; i
non concussum Rheni Palatinatum , testes sunt Principes Germaniae Protestantes, qui de sola eius
saelicitate incredibilique solertia sunt conquesti, i quod posset & astuta comitate, t quam armis ipsi&potentissimis exercitibus. Sed nolo hic in ea omnia excurrere loca , in quibus Gloria lauros ipsi immortales, & trophaea quibus T vis Heroibus invidenda erexit. Illud dico, Farnesius & Spinota omnem beni Gloriam caeteris omnibus Nat; onibus eripiunt. Italis vero suis Vendicant. Ut non opus iam sit in hanc arenam ci- rare Tri vultios, onzagas, Farinatas, Stipicianos, Fagio lanos, Carmagnotas, Gat ramaletas, Hercu
817쪽
Tunt, Italiae nostrae Achilles. Quamquam dum vos hic Commιlitones, universae Patriae vestrae milit rem singuli virtutem extollitis, ego vel unam Italiae nostrae urbem opponere possum, nec de Gloxia obtinenda desperare. Quid si vobis Venetos opponerem. quorum invictum stat Imperium, dolente Turca, invidente Regum aliorum fortunat Quis est', qui vincere eos non optet, dum nemo potest ZQuid si Genuenses producerem, qui toties Oceanum,& in eo tot Insulas fraenaverunt Z Qui non Milites tantum , sed etiam Nationibus aliis Duces suo peditant victoriosissimos 3 Quid si Pisanos vobiscum conferrem, qui subiugatis aliquando Sardinia, Carthagine, Maiorica, Carthaginensium Regem vinctum ad Pontificem Romam perduxerunt; Maioricae vero Regem, Regina cum filiolo Pisam adducta, interfecerunt' Quid si statuerem hic Florentinos, quibus cum Carolus Octavus Francorum Rex durissimas foederis contra libertatem conditiones imponere vellet , easque de scripto Regius Scriba recitaret, ibi Petrus Caponius ad Regem tum missis chartam E scribae manu arripuit , laceravit , & inspectante Rege conculcans et Quandoquidem, inquit, vos Franci, tam iniqua postulatis , agite tubas vestras inflate, nos Campanas nostras pulsabimus. Qua voce vere libera ita Gallos di Regem terruit, ut patriae suae libertatem conservarit. Nihil dico de Senensibus,
aliisque populis nostris , nihil de militari robore
Mariorum , Pelignior uin, Hernicorum, Samnitum, Lucanorum. Scit Olbis universus peditatum
Italieum omnium optimum esse. Nihil dico de
818쪽
Neapolitanis, quorum equiratum nemo non Omnibus aliis anteponit. Haec Italorum est summa Gloxia , quod quemadmodum orbem olim nostrum vicerunt, ita novum alium vincendum per Clitistophorum Columbum Civem suum invenerunt , & eius armis superari posse ostenderunt.bed nimis fortasse multa , ubi dubia esse Gloria non potest. Tredecim aliquando Franci cum Italis itidem tredecim in arenam, ut suae Genti armorum Gloriam assererent , apud Bari etiam inspectante magno Consalvo descenderunt, victi illi a nostris sunt & capti. Descendant in eamdem arenam quicumque alii volent, vincentura nobis, & Milita- , iam Italis Gloriam relinquent.
Olonorum hodie si quis militarem sortasse virtutem ignoret Sarmatas antiquos cogitet, Sarmatae olim eramus , qui hodie Poloni : il- , Iorum robur & invicta fortitudo I ostra est posterorum infracta virtus. Illi erant, cogitate Polo nos quos Danubio prohibere Caesari Augusto tam foetici tamq; victorioso Imperatori satis fuit; .
quos tangere ausus non erat , quos ne armis inquietaret , Lentulum Legatum suum admonuit, qud a arma ipsi vellent, pacem non intelligerent. Ita Romanae fortunae terminus Sarmatae , prisci nimirum Polodi, extiterunt. Ita, inquam, nulla
. Gcias unquam Sarmatis, seu Polonis nostris belli. cosior
819쪽
i De Beli; Glo ia. Dccisior aut fuit, aut esse potest, qui omnibus aeris iniuriis , frigoribus, tempestatibus, caloribus,&quibusvis aliis discriminibus maiores perque ipsa iincedentes pericula Fortunam ipsam omni aetate superaverunt, Romanorum magnitudinem semper contempserunt Quod cum non ignoraret Poetarum ingeniosissimus Ovidius, clim apud Maio - res nostros in Polonia nostra exularet, ita de iis ad superbos illos Urbis Romanae Proceres pro singulari miraculo scribebat: Maxima pars hominum, nec te pulcherrima curat Roma, nec Ausoni, militis arma timet. Dant illis animos arcus lenappharetra, Luamstiber longis cursibin vi in equus. Quo , sitim didicere diu tolerare amem', Quo , equens nullas hosis habebit arum. Ea quippe est Polonorum natura, ut dura quadam , . indole fortes sint, & heroica generositate animosi. Non nos pericula terrent, non Voluptates Dangunt. Qui mollis ac delicatus est, Polo nus non est. , Mori hones ac glorios E , est apud nos immortalitatem sibi comparare , turpiter Vero ac per dedecus vitam retinere, quavis etiam peius est mor- te, omnes ignominiam fugimus. & armis vindicamus ; nostium nemo mortem fugit, omnes ultro etiam per arma quaerunt. Neque sane haec nova
obis videri debent. Ita nascimur Poloni omnes,
.ut ex matrum nostrarum uteris militares nobiscum animos in lucem adseram usu atque ubi disciplina severior parentum ac popularium accessit, , animosq; paulatim firmavit, ita validi &apsi ad ardua quetcunque roddimur, ut non magis armorum
820쪽
Cιrtamen Nathonio. fremitus, quam foliorum strepitum curemus.
vero quomodo natura militares Poloni non essent, qui non tantum patribus Vere viris & timoris expertibus , sed bellicosis etiam matribus iti
seunt ut ' In Polonia olim nostra nuberes imin et ij fas non erat, nisi tres prius hostes in praelio prstiavisset. Quam legentiam certe consuetudin
etsi postea ta quam nimis rigidam sustulit Pi astus
naturam tamen & virtutem non sustulit, quam ita in filios suos patentes transmittunt, ut nemo nascatur Polonus, qui non idem nascatur bellicosus Magnum hoc sane Naturae beneficium. Tot enim hostibus ferocissimis, Turcis, Moschovitis, Tar taris circumsepti ducere hunc spiritum non possemus, nisi & natura & alte Milites essemus. Se
quoniam de pelli Gloria hodie certamus , etsi Iam, Bellatorum omnium iudicio , teneamus sedete vost men illam , cognoscite , iudicate, ac tandem cedite. Una quasi in tabula intueri vos putate ex una parte octoginta strenuissimorum Bellatorum millia , tot aliquando Basilius Moscho viae Dux adversus Polonos eduxit ue ea alter Polonorum copias tam eriguas , ut Moscho vitabacturos se flagris pecudum more Polonos iacti . . rarent. Quid deinde ver ὁὶ Ventum ad manus est, collata Ducibus Conflantino Ostrogio. & I. Sui zovio sunt signa , pugnatum est , ex Moscho vitis caesa quadraginta millia , capta sunt quinque, e nostris desiderati vix aliqui tandem fuerunt. Α- iam videte ruisus tabulam , & in ea Moschoqixum ducenta millia , Lituanorum nostrorum a