Claudii Galeni Pergameni De compositione pharmacorum localium libri decem, Iano Cornario medico interprete. Nunc ad fidem variorum exemplarium perspecti & eorum recentissima collatione ab innumeris mendis emendati

681쪽

S aloes quippiam apponente quae euacuam potest,& mastichen ut stomacho comoda, ac crocum & myrrham, ut quae concoquere queant. Quapropter neque hoc,neq; praecedens pharmacum adhibuerim in stomachita affectione, quia nullam probe curare possint,pr ter quain satis multis calida. Scripsit de ea hoc modo. Succi plantaginis sicci

drac. dece, aloes Indicae drach. r. mastichesdrach. I.croci obolos 2. opii obolos 3.c stori i obolos 3. myrrhae drach. una, forma- . to ad magnitudinem ciceris. Similiter autem neque consequela ter scriptum citra dia

scrimen, rectd quis adhibuerit in alia asse-' ctione, quam quae moderata siccatione dc adstrictio e opus habeat,in humoribus, qui- Alias no dem modicis, qualitate vero vitiatis. Co vitiatis. ponitur enim ex succino & mastiche, sic ip--so Andromacho prudente. Succini, mastiches chiae. Succini plus coniice. Dato co-

chlearium unum ex aqua tritum. Caeteriimquod sequitur pharmacu ,hac descriptione, . Stomachica Galli,assectioni quae calfieri& secari postulat,utilis existit, ex foeniculo, aceto,& melle constans,quod ipsum Andromachus hisverbis tradidit. Stomachica Galli. Corticis radicis forniculi, librae dimidiu,

- aceti acris sextarium unum, eiusque dimidium; loes quadratem,mellis Attici lib.r.

682쪽

Radices lotas ad triduum aceto macerato, deinde coquito,atq; ubi coctae fuerint expressas proiicito,&affuso ad acetum melle simul coquito, deinde aloen inspergito, &coclearia tria cum aqua dato. Alcetius sopbista ad hanc descriptionem addidit ru- ,&apii, semina, gerentium, utriusque ma Nipulum,iubens cum radicibus macerari mco' ui, Verti maceti sextar io s sex, & mel η Vet.co glis lib. duas,coniicit, atque hanc laudat. habet se Post praescripta pharmaca, AndronaachuS Marii dissic ait. Stomachica ut Nicostratus. Succ, nudium. ni, masticheschiae purae, iridis Illyricae, singulorum trientem,soris rosarum sextante. Dato aridi triticochlearia r.cum aqua laetosa. Statim enim dolorem leuat. Reponatur in corneo vase . Et hoc pharmacii pa-aam est adstringentius quodammodo esse, optatq; aflectionem humidiorem in humo- ,ribus non multis,neque valde mordacibus. an quibus sane experimentum pharmaci s Cisse eius autorem opinor,aut certe assiduosius usu aegrum a dolore levasse, atque in

de uniuersalem pronuntiatione ipsi apposuisse, quod videlicet statim aegrum dolore deuet, quum non possit id in multis praest re. Postremum deinceps pharmacum ab Andromacho scriptum hoc modo est. Ad stomachicos. Corticis radicis stenta

683쪽

culi drach. duas, vini cyath.3. coquito ad tertias, ut unus cyathus supersit , ac totum praebeto. Et hoc ex calfacietibus est, opusque habet assectione quae calfieri exoptat. Stomachica pharmata ab Asclepiade in primo internorum civ cripta. C A P. III. non manifeste uulicauit. Potest enim S appetitus perditione ita appellare, potest etianauseosas affectiones ab accepto cibo fentes. A liquando enim hoc unum solii syin-ploma accedit accepto cibo,ut si paulo fortiori motu moveantur, statim vomat. Apis pella ut igitur aliqui etiam tales stomachicos, ct stomachum ipsis supinu reddi atur. Sequitur autem hac accestio quandoq; ad solam oris ventris debilitatem, quod cibos amplecti eisq; obuolui non potest, velut tota ventris amplitudo solet. Quandoq; v xJ S cum vitiatae alicuius, modicae tamen humiditatis complexu. Etenim multa qu admodum etiam valde vitiata, etiam citra album nausea efficit. Caeterona qua a mulistis vulgis Supinitas stomac bi appellatur, contingit quidem iuxta inten perie quam-εunque tandem citra vitiatos humores. Fit Selepiades porth de stomachlacis scripturus, de ipsis sic ordi tur. Ad Stomachi subuersiones. QNas vero subuersiones dicat eti

684쪽

etiam per humiditatem,multa quidem, non tame malignae qualitatis, Irriguus enim stomachus per largam humectationem, similia ter viligamenta neruorum laxatur. Facilla me itaque curabilis est haee assectio ex Ginnibus fele aliis,pharmacis indigens, quae siccare humiditate,& coagmentare & co stringere laxatum corpus valent. Vbi igi-M tur per profundum fuerit extenta humidiatas,crassaque sit & viscose,opus est mixtura pharmaci attenuatorii,& si ita dicere libeat perrosiui quale est acetum, & acetum mulsum. Si vero neque talis sit humiditas, neque in altum extensa, adstringentia sola suffecerint ad curationem. Propositum igitur in sermone pharmacum, non moderatarum supinitatum, sed fortiorum est curatiuum:esset autem S moderatarii fanatiuit,

si adstringentia sola quis miscet et, aut etiaex calfacientibus quippiam, si frigidam esse affectione sentiret. Sufficiens aute signuest frigidae assectionis,Si aeger se non sitire percipiat. Vbi enim neq; siticulosus fuerit, neq; ardorem senserit in ore ventris, palam est affectionem non cahdam esse. Idoneat laq: sunt ad huiusmodi ve tris affectus, quatuor pharmaca ab Asclepiade coscripta,quq - etiam ego nunc scribam, ipsius Ast lepiadaedi verbis & ordine seruatis. Ad stomaclu

685쪽

subuersiones. Nucleorum mali punici tui rum succi sextarios. 3. succi mentae sexta. I. mellis Attici sexta. vnu,in vas fictile conitacito,ac coquito assidue agit ado, & ubi densata fuerint ab igne ablata reponito. Tempore usus dato mystrum I.aut 2. ante cibit. Aliud facit ad dysentericos,& vometes cibum. Radicis mali cotoneae libr. unam, vini myrtei sexta. tres, coquito ad tertias,. deinde exprimito liquorem.& mellis Attici sesquilibram addito rursusque coquito, assidue mouendo. Dato ex reposito velut

dictum est. Confectio ex fructibus. Facit ad stomachi subuersionem,coeliacos & d

sentericos. Mala cotonea nume. X. rba

numero quinquaginta, mespila quinquaginta, Rhois rubri sexta. unum, aquae congios septe. Fructus tu s&in aquam coniectos diligenter coquito, & ubi dissoluti fuerint, liquorem exprimito ac rursus coquito, ei cto eo quod ex fructibus instar palearii ex succum reliquum est, quum vero tertia pars liquoris superfuerit,mellis Attici libras. q. t addito, & ad prunas assidue agitando coquito e spissata reponito. Vsus ostensus est. Aliud pharmacu, Sorboru matur ru sexta. unii, baccaru myrti nigrarii sexta. vnu. Rhois syriaci sexta. unu prunoru syl- uestriti sexta. Ut me itorii sexta. Vnum,

686쪽

phoenicobalanoru Thebaicorii lib. r. mala cotonea dece, mala punica integra una cum nucleis .io. Musti a minaei sextar. 8 praepara proconsuetudine, & expressiim liquore rursus diligenter coque donec spissetur. Vtere vidi eiu est. Porro postprascriptas confessi ones, Quintam scripsit Asclepiades hoc modo. Catapotia ad stomachi subuersiones, Origeniae, bona & valde probata. Floru rosarii drach. 8. baccar u myrti nigrae exacinata ruacetabulii, seminis hyoscyami acetabuli dimidi v. Terito stinui diligeter, .sufficiete protropopaulatim instillato, d inde his palmularu passaria, patetos Graeci

Vocat, nu. X.carne addito, S exc5 tritis catapotia ciceris magnitudine formato,& 3.aut q. cua quae mulsu veteris dilutae cyath. a.

exhibeto. Et hoc pharmacu in iisde affectionibus commodii est, in quibus quatuor pr scripta. Voluit aut autor huius pharmaci per seminis ityoscyami mixtura, doloris sedatione & somnii inducere, una cu reficiacatione. Manifestu est aute refrigeratoriuquippia byoscyami seme habere, velut etiapapaueris semen habet, quare ad calidos as.fectus facit. Simile praescripto pharmacudeinceps proditum ab ipso est, his verbis . Rosarum recentiu desectis unguibus drae.

octo, seminis papaueris albi drach. quatuor,

687쪽

seminis hyoscyami dractim. 1.aloes obol. 3. alari obol. 3. Cum aqua diluta in pilulas r digito, S: ciheris magnitudinem praebeto. Septimii post praedicta pharmacu Asclepiades scripsit apposito discrimine ab acces.sione palam apparente. Ait enim ardori stomachi ipsum conuenire, & propterea sitim extinguere testatur,unde etia adipson Cret ici appellant compositionem ipsius sic tr dens. Ad ardorem stomachi Adipson catapotium sitim extinguens. Seminiscuc meris satiui drac.8.seminis portulacae drae.1. tragacathae drae. . Tragacantham ouorum crudorum recetium candido dissolve, di probe tritis aliis adde,& ex mixtis catapotia forma eaq: in umbra re sicca,atq; unusub lingua tenendum praebe,ac liquore i de solutum deu orare iube. Quin & quod postea sequitur refrigerat ac corroborat stomachum madore praegnantem & qui bumidam ac calidam affectionem habet.Scribit autem de ipso Asclepiades haec verba. Aliud facit ad stomachi subuersionem, maximὸ commodum est ardorem multum perserentibus & qui stomacho exuruntur, Foliorum rosaru viridium drach. 6.glyc xhietae drach. .nardi Indicar drach. 4. Excrupe vino dulci aut protropo,& redige in catapotia,ex quibus unum sub lingua tene dum

688쪽

sECUNDUM to eos, tr s. v Irr. Q dum praebe,aut ciceris magnitudinem cum

frigida aqua dii lue, Sin potu exhibe. Nonum deinceps pharmacum Asclepiades scripsit hoc modo. Ad singultu instoma chi debilitatem &cibi reiectione. Reiectio itaq; hoc est vomi tus,ex genere est Supinitatu. Q ando enim os ventris fortiter assicitur ,hoc aute velut dixi,ob vitiosos humores,quos Venter abrupere conatus, propter debilitatem nauseae accessionem perpetitur,atque hanc etiam tum ante acceptione cibi,tum post ingestu cibum, ob extrema debilitatem perfert. Supinitates igitur ex vitiatis humoribus obortas. pieracofectio quam celerrime curar, nempe vitiatos humores expurgans. Vomitus vero ob imbecillitatem grauati stomachi oborti curatur per intemperaturae correctionem. No parusaepe contingit etiam.no solum stomachin sed & ventrem ob debilitate ferre Do poco cibor uonus,atqile ideo reiicere aliqua-

do quidem ad inserna parte, ubi illis robuiastior sit stomachus aliquado vero sursum, ob stomachi imbecillitate quado sand hic debilior fuerit infernis partibus. Hoc itaq; vomitus symptoma via hi quide est, sequitur aut ad assectiones multas diuersam medela exigentes. Similiter & singillius stomacho inter du ob frigiditate aut repletione acce-

689쪽

dit,interdisi ob mordacitate humorii acriu& medicamentaria qualitate praeditorum. Impossibile itaque est pharmacu inuenire omnibus dictis assem onibus aptu. Carterdiu quae deinceps scripsit Asclepiades duo pharmaca, ostensa sunt se b stantsam habere

multum ab humana natura diuersam, quae ipsa maxime omni u inter reliquas corporis

partes stomachus no fert, ob excellentiam sensus qua praeditus existit. Magnopere igitur affligitur stomachus etia ubi ex sto maticis pharmacis quippia in ipsum fuerit ' praeterlapsum, maximi quae atramentii se torium, aut tale quid in se habent, Quod enim ex fructibus costat,ex comestili materiacopositum est. Verum atramentulato- rium contrariae penitus homini naturae est. Quemadmodum etiam mandragoras. F

gienda itaque sunt haec duo pharmaca ex

chrysobalano & radicis mandragorae cortice copo sita. Apponam tamen etia ipso- trum c5positionem. Et prioris quidem de ii scriptio haec est. Chrysobalani lib. r. ma istichis chiae librae dimidiu. corticis radicis T - mandragorae quadrantem. Tufa & cribrata carinthae ri excipe mentae succo,& redige in catapotia. , , δ' L a inde Obol.3.cum aquae frigidar cvathix habeant tribus. Posterioris aute descriptio hoc est. cod Tet. Masticheschiae lib. una, corticis .radicis

690쪽

mandragorae sextante. tusa & cribrata retaponito. Vsu exigente dato coctilcariu imipersunt aquae frigidae cyatho vni. Postpr aescriptas cosectiones, Asclepiades sic scripsit. Ad voluulosas stomachi subuersiones. Coieetarit quispia ipsum voluulosas appellare fortes, quemadmodu enim in volvulis subuersiones fiunt cum magna contention2& violentia,adeo ut stercus etiareu omant: Sic etia alios vomitus concitatos, quis apapellare volutilosos possit. Sequutur autem,

huiusmodi vomitus, ubi ais is partes a medicatis sero si humoribus magnopere fuerint amictara si vero etiam imbecilliores fuerint, duplicatur malu. Erit itaque ob id curationis scopus 'ut simul ad affectas partes odoratas qualitates imponamus, quales aromatu sunt,& quorunda seminu in ciborum usum venientiti, velut est anisum,apiti,

daucus,cuminu & seseli. Iuxta hac itaque iatione Hippocrates in plevi sticis purga tiuu exhibes medicamentit,misceri aliquid ex his iussit, sic scribens. Si vero sub septo trasuerso sit do tot,&ad clauicula no se extendat, mollire ventre oportet veratro nigro, aut peplio, ad vera tria quidem dataco, aut seselide,aut cumino, aut aniso, aut alio quopiam odorato addito. Apparet enim quod in his miscedis maxim) odore ipsorurii respi