Sphaera / auctior quam antehac ... castigatior, cum annotationibus et scholiis Eliae Vineti ... Praemissa Philippi Melanchthonis praefatione ... Adjunximus ... compendium in Sphaeram, per Pierium Valerianum Bellunensem

191쪽

quo polus Dra horinontem uidetur atto 1ι-gillatim ad a usique horas no irae dies onae

promi editur. Extra hosterminos,ut AEum,in

torrida aequino Alium fere perpetuum inglacialibin,men strum, bimest ris, trimestris, quadrimestru, quinque alicubi mensitum, semestrusit pol dies habentur quaesiingula tumet ipse attostendo deprimendoue oriunt deprehendes, cy a cosmographis pagum Obsterna

tu comperies. Eadem autem ra

tione, qua die di- metimur no temquoque in seme-ypri alter c0m- metiemur quae bde Capricorno ju- per die locuti sumis ea nos Eou-per,ad Cancrum referuntur Arcus enim illeae stiui Tropici, quem nox ipsi percurrit cuius punditam e regione Solis in concrostatui necesse est,quantu extendatur uides. Sexdecim enim horas ampleEctitur,cum pergradus excurrat ducentos circiter quadraginta. uer cerulam eum quam pro Soli affixera

a iiij

192쪽

COMPENDIUMmus in primu concripund tum transtulerimusi ab ortu OC -

rimus, s am

deprehe enim intercapedine quae ab hora ni 0riental ad occia dentalem usique porrigitur . idque Soli te toto spera dum e ue illud quod infra erit,norit percurrendum. Nun Cporro circulum astronomi octo dimensi portionibus, diurnae parti quinque nocturn euero reis distributa3 inuenere. Sed enim haec in simplici hac sphaerae traditione non sῆnt ii que adeo minutatimperquirenda. Hinc patet a Cuprisornigradu primo,SOL ad οἱ Eos tersuum dirigente dies augeri quotidicus que dum ad Geminorum exitum peruenerit esse tamen intrasnem Geminorum, prima concri pundia, siuegradus dicere uoluerimus,moram aliquam, ut per aliquot dies, dum eande uiam nobis itare apparet oco dimoueri uix discernatur, un0que eo leparallelo oriri uideatur Grudio enim

193쪽

IN PHAERA

a parent, quod tempis nostris latis Am DoL

lauere. Mox a principi Cancria nem sique Sagittari quotidie minuitur dies. Et circa cardinem hunc,primos quippe Capricornigraditis brumales illi diessunt sol litium ue hyernale, noritibus totius anni quam longiqumis.

nis solatilium utrunque singulis diebuου absoluunt, errorem esse ipse

comprobatur experientia. bt ue ro anno quoli

bet, i scilicet Sol ad ultimosgradus Piscium peruenerit, primos Arietis inuaserit, neque notum extremam Imrginispartem Librae primam permeat, cum arctu illi para elures tam diurni, quam nociturni parisere dimensione; int feri contingit aequinoctium. Verum hoc euidentius, quam soli titium,designari potest, uno tan-rum die, uel una nodi describi: quia obliquus Solis meatusfacile transcursum indicat cutun denis uerbo dicamus,prout Sol magi s aut minii polo nostro propinquat, ita diem augeri

194쪽

COMPENDIVM

uel minui manifestum es. c tibi Virgilianuillud liquet,

Cur tantum Oceano properense tingere Solis H berni uel quae tardis mora noctibus obstet.

Dc CALORE ET FRIGORE. E dem ratio Aenique Solis cursus aduenti que aut recessus in causa est,cur anni

tempora nuc usuma,nunc rigentia,nunc teperatasant. Nam cu Solis morasepra horiunte calorem ini iret, nox uer refrigere euenit ut emali tempore nox multum inuebat humo rem,acperinde totum caesi tradium refrigeret,

concrestatque aer ipse obfrigi cuius munus est liquentia condensare, adeo ut Sol exiguo eo tempori statio, quose nobis sentat, mox ad inferiora Hisu hortore atim raptus nullam habeat facultatem,neque crassiciem aeris perrumpendi,neq; calorem suum mordesaltem, qua lucet,beneficiosen sim immittendi atq; ita omnia rigore glacie obstupefiunt. Crescente uero seni sim die, Solem ipsum uali iorem ieri sentimus, nunc haec nunc illa nubila depelli, nec aequi data campi copia certamen aequet, pari cum nocte ui conctetur, quod

195쪽

quo tubia aequinoctium uernum peruentum se. Inde uirilis euadens eo acrius ipse no-ectem, cperinde frigus omne premere Min-- secitariperseuera quo iniquius ab eafuerat habitm D seque quodammodo Hi dominus, noritis bus in ar tum reda tu, calorem ipse suum per uniuersam hanc plagam adgrauem

usque dominationem extendit. Et quoniam rerum est omnium uicistudo, cum primum late Iasciuiens Cuncrum in inuidiam Lunae,quae no-Etipatrocinatui male multauit, inuiolabili fatorum lege solum iu in uertere, ad Leonem,

qui cum arcissima illi intercedit amicitia siserecipiens, amittendae; ibi possie donis conscius,

quantopotes conatu uiressuas omnes effundit, caniculares illos aestus toto aere iaculatur. Receptus demum a Virgine streae commendatur,quae conata inter eos coponere,paremque

utrique potest areniferi,nihil quidquam prof-

cit; quidem nox Scorpionibus , aristari' armata Solem aggreditur, longoque exagitatum certamine demumfugat, rerumsumma ad

templi ipsi rigori commendata.

196쪽

COMPENDIVM

DE ECLIPSIBUS.

REliquum est , ut Solis Lunae ue labores, eclipses quidem ipsu hoc est cur modo Lu

na pubitae nonnunquam umbrae Interuem, modo Sol occursante Luna obscuretur,e bcemus: curque id non unoquoque Lunae coitu. op

psitione fieri contingat utare animis hoc loco tibi acrius excitandus, aures depurandae, ut quae dicam redi sim percipiantur Meminert autem; ud omniumprimumquodpaulo ante dictum, diu cum ipsum linea quadam, cui nomen eclipticae medium dii tu perpetuo dissecuri, neque Solem unquam ab ea quidquadiscedere eumquesemper ordine eruare, ut eadem semperitet

na hinc digressa

expatiatur,neque

semper sub ecli

ptica it obuia Soli, plerunque aute

libera transiit eo tantum salutatori quippe Sole in aliquo grata, puta cinciri primo existente,

197쪽

IN PHAERAM.

transissimve Luna ultra tropicum interdum ad quintum in quegradum ab ecliptica interduminus aut adinferiorasigna prolapsi infra μ- piaue Cupricorni tropicum eodem modo de se, rur, neque cluid quam attingit ecliptica Arqui necesse est; eclipsis uentura sertam Sosis quam Lunae,quocunque accidat signo septentrionali, uel auctrali, utrunq;hi ecliptica deprehendi.

Securet uero ecliptica terram mediam in aequa-

kisparteu, si linea inde demissa, quae mundi machinam diuidere traduceretur. Paresue temra ipsi Lunae opponendast, ut umbrasua, quae istud usu exporrigitur, eam o uret ii Luna Soli objciatur, ut lumen eius 'videat terrae,

necesse es ut u-que planetam sub ecliptita reperiri: ea de causa lianeae nomeida raecis inditum, quod

deferisuum huiusmodi causa it

Debes autem M

nim opercipere in duobus eclipticae locispari raduum interva o transiire in transiuersum linea alteram ue circulum mavis dicere, te suem

198쪽

COMPENDIUM

Zunafertur,quia ecliptica resiliens interuasit, quoddam re

siperscinda. Sed ubi con

iungitur clipticae, una parte caput

Draconis,

altera cauda uocatur ab astronomis, huiusmodique pundia non secius per dum moueri nobis uidetur, quam Sol planetae reli qui cursis minquam intermisso perambulant. Eo tamendisserunt,quod capitu caudae motus mun--dum sequitur undeviginti diebiu uno superato gradu,quo itidem anni in coitionum Lunae reciprocatione numerantur. Atque hic ille numerin 1lhquem aureum appetiant. DE SOLIS ECLIPSI.ISolis igitur defectus euenturus sit utrun- que tum Lunumquam Solem aut in capite,

aut in cauda Draconis esse necessarium est ut Luna interposita conflectum Solis adimat ipsi

terrae

199쪽

IN PHAERAM.ptica est. Raro uero euenit ut Solis uniuersum corpus obscuretur, quod is accidit in Luna. Uuod autem pars tantum interdum adimatur, ea de causi ir, quod Luna no emper obuiam

j sub eo pust uel capitis, uel caudae ediuxta

elabitur, qu queparte lineam attingit eclipti- cambea uel luce priuatur ι terra intercedit, uel Soli adimit lucti partem ι iuxta transitens ecliptica omnino perstrinxerit. Sed ut haecfacilius

intestigantur,seubjcienda gura fuit haec, quae

moduli uicem, erat.

200쪽