Rerum memorabilium in regno Sinae gestarum litterae annuae Societatis Jesu (anni MDCXX) / [by N. Trigaut]

61쪽

leum acerrime carpens ea dixit liberta ut addi ultra nihil posὰ libellum

vidi ego satis miratus sum reperiri ho inanem , qui tanta licentia notare audeati nominem ad summa quaeque iam euocatum Is omnia claudebat hoc epiphonemate. Ad extremum vir est domi tuae lasciuus , seris Reipublicae pertur-

Ex hoc libello ac superiore factum est,ut

uino toto se domi continuerit, ex consuetudine inensi similibus iaculis impe-itus domi latet si enim prodierit acrio-abus se obijcit , quasi tanta in honores upiditate feratur, ut continere se non ossit pingunt enim Sinae, tametsi niti magis ambiant , se ad honores ad inittendos non nisi per vim adduci. Ex is rerum bene periti iudicant fieri vix osse, ut his cauteri j inustus , ulterius aergat , hoc e Sinarum consuetudinea futurum iudicant , sed ali tamen tu hominis artes penitius norunt, C - ius fortasse coniectant , eum minimo Onquieturum, sed tentaturum largitioli , amicorumque machinationibus D a vi

62쪽

ut rogetur, quid effecturus sit teinpias docebit; nec defuturi etiam creduntur quo rum intersit una penitus exturbare. Hoe Sinensis Ecclesiae statu taedeba iamdudum contractis velis nauigare, supra metus causas ulterius metuere pa-Irum generosum putabatur prudentiae da itum nimisci aliquid in Deum confidenti laxandum. Id maxime visum quod eo phyti nostri qui nos apud se diuersari vo Iunt in ea erant sententia Audendum igi itur fuit euocandique ad supplementumllaci , qui iam Amaca aliquot annorumlcataractis redundant, nec ulterioris morari spatio contineris vltra patiebantur. Hi erat duplici generis veterani: videlicet acitirones veterani quinque quos fere pro . cellae nuperrimus turbo,in Amacaense lidit tus expulerat Tirones qui cum Procuratore nuper ex Europa exscenderunt, non .i Omnes uideria nam plerique Goaestu iliorum cursum prosecuturi remanserant:

sed cum procuratote quinque De his ad Visita torem Superior Misionis scripsit Mimacaum , mitti pos e prout res tulerit,

antoniensis prouinciae transitus spem de iderit

63쪽

erit euadendi. Ex eteranis, qui Ama' a praestolabantur , Pater Didactis an Lia diem si in obierat, uti iam superioribus annalibus scriptum est. Hoc etiam inno P. Sabatinus De Ursis ad pretiniata' hum euecatur uti postea suo loco

Intra sesquiannum igitur triplici ausu is ingressi sinat in auxilium caeterorum,

aluo ad hunc annum spectant, reliquiluo videlicet P. Franciscus Hurtado Lusit anu S, i. Ioannes Terrenti Germanus id insequente inter Ueteranos qui Am aensi cataracta tenebantur,unus erat Pa

ter Emanuel Dias Lusitanus dici us Iuuior, ut ab alio Seniore satis noto disti

lguatur. Is Amacalam venerat negotiorum

causa prius aliquanto,quam nostri quatuor Sinensi regno dimitterentur cum enim i Praepositi Prouincialis iussu ac nomine tollam Missionem visitasset, ab eo euocatus id est ut facti sui de more redderet rationem; a lex eo negotio cum se breuiter expedisset lin pro cinctu iam erat ad stationem suam rediturus. cum ecce tibi Amacaum de per secutione delatus rumor cum tum quidem retinuit,ac alio toto prope triennio , cum D 3 inter

64쪽

inter varios: si peianos metus de reditu suo, ne importunus quidem quicquam im-l

Petraret. Interim Otiosus non fuit nam

praeterquam quod visitator eum sibi socium accepit eiusdem iussu iustum volumen scripsit de imbuendis Catechismo Gentilibus. Tandem aliquando hoc anno

longa eius vota Deus exaudiuit, nam spes ii meliorum a Missonis Superiore conci tata, tandem de illius reditu conchisiana i est. Datus est illi cius P. Ioannes Ure- manus Dalmata quem Mathematicarum .djsciplinarum egregie peritum,ac volente , Procurator noster cum primum Romani aduenerat a R. P. N. Claudio Aquauiua felicis recordationis satis aegre , sed tan .dem impetrarat. Is macatim veniens tmox capillum a re iussus est in proximam ingrediendi spem intentus, sed eundem procellae rumor intra littus Amacaense detinuit supra triennium. In eo Collegio Mathematicas disciplinas interim profitebatur, audiendis paenitentibus maxime scholasticis spem suam fallebat. Hoc etiam agebat sedulo, ut quoniam Ama-

65쪽

repererati nostris nuper proscriptis Sinarum Astronomiam satiscommode allerent, se in hoc studio Xerceret, ut postea liceret aptius ex Europaeis disciplinis, quae ad Sinarum genium, ingenium facerent excerpere. In his non inutiliter occupatum aeris inclementia ta-pe grauiter filixit, eiusque maxime stomachum ciborum in selentia grauissime debilitauit. Quamobrem Superiores pri-

mam occasionem arripuerunt, ut eum intra regnum immitterent, ubi aCr clemen 'tior, cibi similiores Europaeis minime desiderantur rati fore, ut tam insignis Operarius conseruaretur sed ad metam venerat in ipsis carceribus, ut paulo post subiungemusci soluunt igitur Amacao ambo, quam secretisti mei feliciter in ipsum regnum penetrant , tametsi non defuit in quo patientiam exercerent breuis ut sim , omitto multa Satis constat Patrem Ioannem Vremanum toto triduo in nauigij sentina cum ortum esset peri culum nescio quod , delituisse , quoniam id in hibernos menses inciderat 3 bonus Pater toto eo tempore ex aqua

prost

66쪽

Pedes nunquam eduxerat, addidit ad anti quum morbum noua in commodi praesentis incrementa, quibus reliquo demde timneres hoc enim initio contigerat ita e Tari coepit,vi cum anciani Ciamsinensis Prouinciae Metropolim nostri deuenis

sent, omnino eum ibi retineri oportuerit Vt a morbo curaretur, aut potius ut in me' dianauigatione felicitatis aeternae portum reperiret. Aderat tum opportune anciani P. Ioannes a Rocha illius Prouinciae Domicilioria Superior eius caritate comple lique foueri coepit aeger, C On O luna certam vitae spem; sed etiam salutis dare. Ergo quoniam noster sacerdos ad instituendam nouan sedem a Superiore totius Missionis mittebatur , aegro maxime auctore visus est sibi iam tuto possis Tecedere maxime quod in eius subsidium unum e nostris fratribus, cui mox etiam alius casu superuenit relinquebat Per a tris discessum morbi vis, quae iam se remi' serat, intendi denuo coepit, auctis admodum circa splenem doloribus,eius felicem transiitum describam totidem verbis ex

epistola unius fratris qui praesens inter

67쪽

fuit is ad Superiorem post patica ita scribit Sexta feci maioris iebdomade dilancianum quo mittebar deueni, ibi reperi P. Ioannem remanum ita longo morbo consumptum l. Xossibus haereret, CC in alteram partem posset se in alienis auxilijs obvertere in his doloribus maxime circa plenem ad extremum usque spiritum integerrimae mentis compos fuit,&prope continuo suauissimis colloqui scum Iesu Christo crucifixo, quem ad latus habebat dolorus suos fallebat ijs audiendis tenere me non poteram, tametsi alias durissimaus ad lachrymas, quin totus nonia' rosio fletu perfundereri quamdiu cum eo superstite fui, frequens eo rogante sanctorum gesta vitasque aut narrabam aut legebam. Exigebat etiam ut scptem sal mos a paenitentia dictos quam tardissime tegerem, ut ipse pias comm diationes suas&colloquia interserendi otium haberet.:n eum modum in quartam feriam post Domina resurrectionem vitam trahebat, cum diem ibi sensit fore postremum rogat me, 'te volumine quod florem sanctorum vulgo nomiuamus, obuiam cuiuslibet

D s sancti

68쪽

sancti legerem historiam quod feci quam tardissime, illique de more quae legebam suauissimis cum Crucifixo colloquij condiebat, misere erant amoris in Deum plena, plena animi cupientis dissolutis esse cum Christo Interim iam sensim cu extremis singultibus luctari coepit, inter quos dicebat se mortem non timere , dolere tamene animo quod in hac Sinensi vinea pro antiquis suis votis collaborare

non liceret.

Verum quoniam Deo aliter videbatur , eius nisi voluntatem volebat cgaudebat impleri. Inter haec altera iam post meridiem hora, cistulam suam aperiri iubet 8 eductum ex ea quaternionem soliorum iubet incendi. arbitror in eo quaedam quae ad animam spe starent contineri, quae ille sibi nolebat superesse deinde iubet sacrum Medalium cui sancti Caroli erant Indulgentiae applicatae brachio suo dextero alligari. Post haec queri coepit de grauibus intestinorum doloribus, ad quos leuandos voluit me manu ventrem nonnihil fricares, quod cum facerem cadauer iam non hominem deprehendi

69쪽

hendi ; ita praeter pellem ac si nihil

erat. Inter haec ille repente lesua Mariae suauissima nomina ter implorat, & culis in Crucifixum defixis ore non nihil aperto exspirat ad laborum suorum praemia, quam suauissime festinans eo ipso die corpus Sinensi ex more in Sarcophago composuimus, die insequent Nan- quinum versus iter arripui, tum eo deuenissem opportune quatuor e nostris ibi reperi, Patrem Gasparem Ferretra ac Patrem Petrum Spira numquemque cum loci suo qui triduo ante aduenerant. Corpus igitur in coemeterio nostro una cum Patris Feliciani a Sylva corpore deposui hactenus ille. Hunc habuit exitum bonus Pater Ioannes, manus Cuius mortem omnes sensiimus, ut par erat

quod operarium in operis initio defecisse

videremus Pater Emanuel Dias Nancianum praecesserat ubi sua studia prose-nuebatur illius domicili cura Misitionis superiorem qui hic residet suble

uabat.

Alter intra eundem annum nostrorum ingressias alium binarium Missioni dedit,

70쪽

dedit, aut potius restituit, terque enim suam stationem repeiij taliquot annis intermissam. Nam Procurator huius Missionis ex Europa rediens expleto septennio in itinere vastissimo Raclielem suam obtinuit toties desideratam oc saepe 'el morbis, vel periculis desperatam nihil de illius itinere nunc,nihil de annua in Am caensi Collegio mora haec enim vel alias scripta sunt, vel in historia suo tempore legentur: quod ad hunc annum spectat non est omittendum Eius ingressus quam laetitiam ipsi, socijs,totique Missioni attulerit quia facile est aestimare,nihilnpus est scribere. Neophyti sano nostria maxime primores mirum in modu exultarunt, Cum intellexerunt, quam incensis animis

Summus Pontifex: Reges, Dynastae, Otus denique Christianus orbis hanc expeditionem promouere conati sint. Et Pportune sub idem tempus literati duo qui Ama caum ad bellica toria enta .issi fuerant, tum bibliothecae , tum munerum

splendore stupefacti mira retulerant,nihil

ut opus fuerit Procuratori sta commemorare verum alieno tempore perturbatisque