장음표시 사용
581쪽
rum o humorum cum sudore expellatur Multi morbi acuti solvuntur sudoribus criticis. ρ Quamdiu nempe sanguinis dispos
tio inflammatoria est , tamdiu cutis etiam sicca erit, neque poterit sudor transire , ob crassitiem humorum: Quando vero prodit, demonstrat relaxata vasa, materiamque morbi solutam esse , judicari morbum Cum Optima spe salutis. Talis sudor faetidissimus& crassissimus esse solet Iis D Emminis sin
si Rarissima crisis, procul dubio ex obstructarum glandularum bronchialium subita liberatione, exstat Observata a BOR Rr-CHIO A. Hasu. Ann. I. p. 73, ubi
femina phthisica sudores nigros coingentes, cum lcvamine effudit. O FRITNDius apud HIPPOCRATEM, Omnino sudorum criticorum exempla non reperiri, praeceps adfirmavit, ad Epid. L. PLEgo vero non in theoria solum H a P.reperio sudores criticos, Aphorismo. 36. πεο eZρII Iων 3. I. Coac. IV. Tradi. II a sed in Xperimentis, . . in causo epidemico
E pidem II . 3. in febre acuta Elidem III. aegrol. I. in pleuritide ib. Vill in febre remittente ib. X. Et in universum sudore in morborum acutorum initiis nihil proficiunt, sanguinem aqua adeo necessaria spoliant, neque quidquam de morbi Causa minuunt Co AC. l. c. f. . Sed iidem cum signis coctionis in urina die morbi acuti circiter septimo, universales continui , critici sunt ut uera salu
582쪽
in peste q) obsiervatum reliquit, eos aegros convaluisse, quibus, sub finem morbi , per viginti quatuor continuas horas perpetuus Qviscidissimus sudor emanabat. Ita post morsus animalium Venenatorum, bonus est sudor, qui receptas in sanguinem Venenatas particulas elimina t. r)
SANCTORIANA PERSPIRATIO. a CCCCXXVI.
Squamulis I Sunt autem hae squamulae
fines iqJ In febre pestilentein peste. p. m. 3 4. Inpetechiis sudor diuturnus, odoris Dacidi, etiam cum summo languore Conjunctus, salutaris fuit op MAN. descript Consit. Epid. Hal. Bubonem pestilentialem a continuato sudore apertum esse ventu felicissimo sc HIRN HAUSEN l. c. r Ita certe epidem ice creditur: fere unicum praesidiut i in sudore quaeritur. Hinc Theriacae calidai sudorifera medicamenta. An satis rectae fidelior certe est curatio, quae loco demorso adhibetur sive ferrum fuerit, sive ignis , sive mitior illa nuperrima cum oleo curatio, cujus aliquod rudimentum in oleo scorpionum
a Ante omnia dicendum est, de confusione hv. Ius vocis cum exhalatione illa inorganica, quae
583쪽
quae a solo calore oritur, Wfere omnibus
corporibus communis est HIPPOCRA.T Ea quidem arteriosam exhalationem ultra modulum seculi vere perspexit , cum dicat is calidiorem venulam . . . . apore inflammabili repleri . . . . eumdemque recta excernere F. B Ac de UERu LAMI Omanifesto utramque perspirationeIn miscuit, cum omnia omnino corpora, ideo
perire posuerit, quod spiritum inclusum
dimitterent, p. 12. adeoque e praecipuis operationibus ad dongaevitatem Ioneret
aeris exclus Onem, cons. Oper. II. p. m. aca. Neque Bia II VI quae e vivo cor
pore perspirant, ab iis sollicite distinxit, quae cadaveri decedunt Nuper quidam iHedici ex hac ipsa i iversissimarum rerum confusione in eum errorem deduisti fiant, ut perspirationem omnem explicarent ex , , particulis calidis corporis humani in fri. gidiorem aerem exeuntibus Sed laee perspiratio metalli est cadaveris, nihilominus quam hominis vivi. Animalia mactata leviora fiunt Do DAR Med. stat.
Gall. p. 29. Docent X perimenta anatomica perspirationem culaneam esse, ,veram expulsionem liquoris aquei, ex ultimis finibus arteriarum culanearum Ov- rectis in villos exhalantes analogi eXha
tantibus villis ventriculi di intestinorum: absque ullo respectu ad medium aeris, aut
ca'orem, aut frigus Haec enim omnia, uti possunt mutare Perspirationem , non
ideo faciunt Quando aqua injecta arteriis ex corporis superficie ex ludat. habetur idea perspirationis i si id unum corrigamus, quod ea aqua non resolvatur in particulas adeo subtiles, d supponamus provi
584쪽
sine inflexi b , Wrecurvi, X tremorum
V vitris suis , quae ad mirabilem molem etiam minima corpuscula augebant, haec Vascula perspirantia non adlequeretur, On-Cludit exposito calculo, in pacto, quod granum sabuli caperet, aperiri talium vascu-Iorum Ias millia. ιγ Puncto Si aestivo tempore, in loco aliquo subterraneo , ubi glacies reconditur, manum inter glaciei acervos inserueris, fumabit continuo , quasi arderet verum simillimus omnino fumus perpetuo ex Oris Pore exhalat , nec a frigore nascitur , sed qui invisibilis fuerat, redditur conspicuus Exhalatio illa, adeo nota ex pulmonibus, in frigore demum in fumum visibilem cogitur, cum aestate, sub calido coelo, copiosius
Pulmones exhalent. In clauso conclavi, ubi magnus hominum numerus consederunt,
ii subitum frigus nasci posset , prae fumo certe nihil quidquam videremus is singuli
homines, uti de in ira fabulantur poetae, intra propriam nubem absconderentur. In India perpetuus calor est, neque unquam exhalatio sub oculos venit : is aliquando Indi superata equatoris linea in frigidiorem Onam pervenerint, mirantur se, quasi intus vi, quae siphonem inpellit cordis machi
nam, quae sanguinem arteriosum urget.
b Vid ns e ad CCCCXXV. sed Imo vero vascula ipse viderat' in quavis
squamula posuerat soO. v. l. c.
585쪽
intus ignem alerent, fumi vomos factos esse. Si nummus aureus politissimus optime ndetersus, ex frigore artificiali, quod omnitem subre potest fieri di sibi vendo in aqua solem a Noniacum, eximatur,in subito parti corporis humani alicui ad primatur, t e Continuo Obscurabitur ab exspirante vapore. Si brachium humanum phialae hemicae inserueris, vapor Xhalans ad latera vitri in guttas cogitur ergo satis certum est, perpetuo e corpore humano humidum Vaporem eXhalare Eum quando invisibilis avolat , vocamus Per spirationem SANC T ORI A N si in visibilis fumi speciem cogitur, vapor est. Quando vero citatae particulae vaporis, in veras guttulas
formantur se adtrahendo, tunc sudor est. σὰ
d Fumus ex corpore exhalans multis modis fit inibilis in cuniculis subterraneis vidi ex quovis digito atmosphaeram visibilem
se diffundere Umbram hujus fumi, qui
ex capite adscendit etiam aestivo tem pore videli posse olim observavit mi Ns Lowvs. l. c. 39.
se Admoveatur, i, o YLE Q. c. p. Nam si adprimatur, sudoris glandularum sub
cutanearum pingue turbabit experimentum Con ΚΑΛ u V ad 7. not. 3. P. Aquae fere eadem sunt , cum his ex ΡRAH CEPTORE citatis. Et eodem modo brachio in vitrum inserto, quam salsam ex vaporibus collegit LisTERYs
s J Nempe per eadem vasa arteriosa, si aperta Tom. III. O o fuerint
586쪽
Ut vero ubique in Epidermide vasa exhalantia patulis osculis aperiuntur, ita ubique, ut servetur conflans naturae symmetria, necesse est adesse inhalantia gyVascula, quae respondeant exhalantibus. Utrumque genus optime cognitum fuit HIPPOCRATI, qui omne exhalationis, Minhalationis genus hac brevissima dictione CompleXus est, , Omnia in corpore perspirant ab interioribus ad exteriora, Wab exterioribus ad interiora h). Sed intra corpus ipsum Cavitates ubique adesiue pronunciavit , quae in sano homine spiritu plenae sint, in morbo icho re repleantur h 2. Spiritum Vocabat Cor ' pus sensibus quidem incognitum , cujus tamen magni essent effectus in corpore humano , chorem autem , eumdem spiritum, ouando in sensbilem humorem coactus est :
fuerint cum definito gradu firmitatis, perspiratio prodit , si circulationis vis urgeatur, sudor. Hunc enim vaporis specie prodire,' consequentibus se guttulis cogi in aquam , dictum est ad a. Quindecim guttulas in unam confluentes sudorem fecisse vidit EguwEN-wo E CAE I a. Ante me sudorem perta spirationem per easdem vias effundi senserunt Lari TAE R de humor. p. 3 73'.Bim N. p. o 7. BERSER. de ORTE R. 43.
hJ Celebri loco LPIDEM VI S. I. Sed alia praeterea loca sunt, quae sollicite congessit Cl. ΚΑΑVwIUS. Γί J In Lib. de arte.
587쪽
Postea a Lini v s i naulta quidem egregie scripsit de διαπνοὴ Sc priimus ad cal culum revocavit hanc insignem excretionem SANCTO Ri Vs, i scriptor totus Galenicus, qui incredibilem laborem triginta annorum, Minnunierabiles observationes in unum paucarum paginarum libellum
ssy Omnia animalia transspirant de venae sect ci
versus ΕRAsia TRATVM . . quae tamen
transpiratio excrementi tenuis , quod partim alinienti vehiculum fuit, partim semicoctum assimilari non potuit de natur.
hum. l. C. Σ.d per eam emittuntur etiam eXcrementa tenuioris naturae de tra iis C. . c.
si I Libello cur nomen fecit Medicinae salicae
Venet. 6lq. Contra eum HIPPOLYTUs
totum volumen binis paginis refutatum dedit SANc TORI Us Patrum vero Ostrorum tempore dc nunc maxime experimenta SANCTOR 11 imitati sunt, in Grallia quidem per et annos DOD ARTUS, parvo libello , neque perfecto in Anglia K ILIUM per decem annos apud Bata-Vos,volumine magno sed minus definitis experimentis, GORTE Rus Machinam, qualiae: AEXperimenta quam obportunissime capi possunt, proprio Irogrammate descriptit et collega meus I A SEGNE-RUs. Plantarum vero de diurnam exspirationem . et inhalationem nocturnam, multo celeriorem utramque quam cinanimalibus, multis & exquisitis periculis confirmavit HALE Vegetaὶle satiH. Oo
588쪽
contraxit, dum singula experimenta in paucas, universales aegulas collegit, quae nullam AEXceptionem admitterent. Hunc certe libellum,in HIPPOCRATIS phorismos in omni arte medica dignissima scripta reputatio ERHAAulus,&, a quidem utriusque merita Conparanda essent, etiam praeferre laborem I.
Toto Tota corporis humani superficies,
nulla omnino particula excepta, Ter spirat, nisi aliqua major cicatrix post consum tam adipolam membranam superfuerit, aut callo aliqua sedes cuticulae induruerit Epidermis vero longius , quam cutis, producitur. Cutis desinit ad tarsum palpebrae neque limbus palpebraeculaneus est, pergit aut mepidermis inflectitur ad bulbum usque. Cutis vix ad decimam partem pollicis in nasum producitur , in quasi abscissa deficit, epidermis nares profunde subit Ad labia cutis, quasi reseela, finitur Epidermis autem os subit, buccasque .gingivas obducit linguam , deinde, sed crassio , qualis in manuin pede est , tegit, tunc in asperam arteriam, ' ventriculum . in intestina pergit a deo perspiratur ex narium sede
interna ex ore toto ex pulmone bo,
mons CCCCXXIII. not. M i, Exhalatio haec pulmonalis oporem praestat etiam in modico frigore spectabilem , ut probabile sit, copiosiorem esse pro ratione exhalantis superficiei, quam in frigidiori, id sicciori cuticula ; Adeoque culanea per 'spiratio
589쪽
hancque exhalationem SANCTO Rivs eJaestimavit sextam esse partem totius perspirationis , experimento sorte cum speculo facto , quod ad halaverat in summo certe frigore BoERHAAvrvs in speculum politissimum halitum suum dimitat , uno momento aqueis guttis vitrum obductum est, quae intra Xjguum tempti sculum in glaciem coactae sunt, posset hac ratione anima ponderari , si frigoris opportunitas arbitrio subjecta haberetur. Sed ubicunque in corpore humano cavitas est, ibi perspiratur. In vesiculis seminalibus , in velica urinari , tenuis liquor exhalat Pleura detersa madescit, si denuo deterseris, iterato humectabitur. Per spiratio vero interna non decedit corpori , sed resorbetur
Eouperat J Si mireris , vaporem ne visibilem quidem luperare Copiam reliquorum
excrementorum , respice ad vapores illos, quos aer montanus contra rupes supremas
inpellit in vide, quanta vis aquae Mimbrium inde defluat. Mumtorum SANCTO Rivx triginta
spiratio non potest exquisite definiri, quod
illa pulmonalis separari nequeat. Verum e diverso mirifice augetur pondus vaporis exhalantis, si consideraveris, non solum partem aliquam ciborum,qui ore adsumuntur, exhalare , sed praeterea id omne, quod
inspiratum est, accedere exhalantis liquidi ponderi CCC XXI.
590쪽
anno in periculis faciendis trivit, Win finitas varietates in mediocritatem collegit, hanc nempe lege inibat pondus proprii corporis, erat V. g. librarum Ieto. Altero die ea isdem hora erat denuo librarum I et Q. Sed ponderaverat urinam, faeces alvinas, erant fere
librarum trium t Cibus veroi potus librarum octo. Cum ergo ad pondus corporis nihil accessisset, ita facile conclusit, reliquas quinque e libras adsumti alimenti per ignotam aliquam viam corpori decessisse , ut de octo libris intra unam nostem cibit potus, unciae quatuor d per alvum egererentur, sedecim d m matulam descenderent, quadraginta d vero unciae ad minimum per insensibilem trans irationem exhalarent.
Parisiis perspirationem multo minorem invenit, quae ad sensibiles esset, ut is adi 2 vel io Med. Stat GaIL p. 222. ad alvinas seorsim uti . ad I p. 224. cum urinae copia fere potui respondeat aequaliter ib. p. a Perspirationem vero unius noctis uncias 3s non excedere, p. 236. In climate adhuc higidiore mappetitus, perspiratio minora fuerunt . uti primo CREssENER Ll STERO edixit l. c. p. 486. Deinde ΚΕ LI s urinae eopiam ad 2 libras cum semisse, perspirationis nonnisi unciarum triginta reperit, cum alvus quinque emisisset, nycthemeri adsumta essent unciarum s.
