Hermanni Boerhaave ... Praelectiones academicae in proprias institutiones rei medicae

발행: 1745년

분량: 744페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

601쪽

SANCTORIANA PERPSI RATIO. ue

trinsecum generare. Cum enini aer externus frigidi stimus de calore corporis humani

vivi semper aliquam partem auferat, renascatur autem ab ipsa vita tantus motus , ut

homo ad omnia vitae humanae munia susticiat, matmosphaera sua propria multo litcalidior, de monitratur eo tempore magnam esse vim arteriosi systematis, virium, quae liquida per corpus humanum circumducunt. Neque debet hoc phaenomenon singulare videri, aut incredibile. Nihil enim possunt viscera nostram vasa in humores Mostros , nisi quod eos premant motisque resistant, neque viscera nostra sunt, nisi varii vasorum glomeres, hac ipsa emcacia humores crassissimi in summam tenuitatem resolvuntur. Adeoque, Caeteris paribus, simplicissima contractio fibrarum solidarum, vasorum, erit causa optimae digestionis alimentorum. Adeoque atmosphaera hyberna gelidae, ventis nebulisque pura , serenissima, gravissima, constringet fibras corporis humani, Wroboris causa erit, eo vero robore aucto major pars humorum in perspirabilem tenuitatem elaborabitur. Ideo hyeme saevissima sani sumus, robusti, edacissimi plus perspiramus b). In eo erraverunt Veteres, quod si, Balnea frigida perspirationem augent inINcyad S A NAE TAE R L, M. Aer Digidus, robusta corpora reddit leviora SANCTORI Vs, S. II. n. l. In aere salubriter frigido minuitur etiam perspiratio, sed robur augetur neque corpus laeditur ib. 7. Siccitates Tom. III. P p imbria

602쪽

quod aerem serenum levissimum esse ut

rent.

tus 3 Diutissime viverent mortales, si

nunquam quiete torpescerent, neque motu dissolverentur. Corpus nimis Xercitum

callosa facit vasa minima c). Quies nimia ι J facit stagnationes, obstructiones humorum immeabilium Medium si tenue ris, incitabis liquida, facies in vasis meabio litatem ad longaevitatem corpus dis

poneS. Imbribus salubriores, reddunt enim corpo IT leviora , . a. A brumali solstitio ad aequinoctium vernale liberius perspiratur. I. Externum frigus facit, ut perspiratio duabus libris minor absque noa feratur, ob auctum robur ib. 2. Non ergo i quies, hyberna perspiratio major est. Addes aestivam maiorem esse in experimentis DoDΛR I p. 238. ΚΕ Aphor. sat. P. 17 . Verum RAECEPTO dixit de corpore non quiescente in frigore, sed moto Atqui motu, Quo corpus incaluit, perspirationem maximam fieri, vel ex eo demonstratur, quod ad focum aequet perspirationem , sub sole aestivo lactam rcurii, tamen ad focum nunquam aequaliter transpiremus Et L p. 7s. Maxima

perspiratio fit si ex frigido aere in calidum redieris de GoRTE p. 87. se Vide totum caput de nutritione. xercitium nimis violentum, essicit velocem senectu

s e d Noxas quietis vide SANCTORV. 2. Calore exercitio intra horam quatuor unciae perspirantur. Frigore riuiete uncia semiS.

603쪽

Levissimi Percipis insolitum in corpore

pondus est quod de morbo inminente metuas Ergo Orpus id move se ad prima sudoris initia , ad euro gradum, ut 1i paulo diutius OrpUS Xerceres , Certus sudor succederet , ii eque Is tamen unquam sudes, sed madeas lenissime Ita si quidem solvi potest morbus , solutus erit, restituta perspiratione, per adplicatas aequabiliter vires soldorum omnium in milia fluida Neque enim pri Us restituetur perspiratio , nisi has causis sua integrjtas redindita sit iisdem Dari r motu, ante solam,

sine obsequio suae gentis, conrinendare PRAECEPTOR Exercitium hora a cibo septima ad duodecimana plurimum resolvit insensibiliter SANCTOR. . 7.

se Ubi perspiratio in fano deficit, exercitio sat Acitur SANCTOR V. 3 .s f . vult diutissime juvenis esse, cavet ne sudet SANCTOR. v. 36 Vide idem, quod

PRAEcEPTOR hic tradit, praeceptum apud GALEN v de sanit tuend. L. II. I 2. 'gyla motu violento minus perspiratur 4,-CTOR. . . . etiam in somno sudor perspirationi additus non auget dispendium ponderis VI. 3.Nempe, , quanto major est perspiratio a motu, tanto minor est horis subsequentibus ΚRIL p. 73'. e. fatigatus minus perspirat i etsi sudor plus auferat quam perspirati Κ EI L. p. 76.

604쪽

ues 6 SANCTORIANA PER SPIRATIO.

spiratur levi motu excitato , quam si ad sudorem usque urseris. Licet enim subito per sudorem major evacuatio fiat, quiescet dum tamen erit , in reliqua parte et . horarum minus perspirabitur ob subrepens frigus. Si vero unice perspirationem albdam per motum feceris, manebit corpus in atmosphaera calente , perget perspira

gonor rhoea laborant , aut nimium sudant, vel salivae , aut urinae, nimium dimittunt, hi omnes minus perspirant. Qui purgans n)medicamentum adsumsit, postquam medic amentum officio defunctum est, gravior est, etiam si tres libras saecum alvinarum egesserit, minuitur enim SANC FORIANA perspiratio, quae sola, in homine integro, reliquas excretiones superat idem de udo re verum, post sudationem corpus pariter ponderosius est. Somnus J8 triplo plus de GORTE R. p. Ο8. adeoque horae post sudorem plus diminuunt de perspiratione, quam hora sudoris addi

derat.

h Corpus a motu nimio ita potest perspirabile

reddi ut contabescat SANCTOR. . . t Robore in textu SANCTOR. I. 3s. si L. I. c. l. p. I. Cons. SANCTOR. l. 6. 3. 3 .

m ed nimius usus deterior est defectu S AN

CTOR. I. I. quartam enim partem

perspirationis subprimit. 2. n SANcTOR. III. O. GoRTE R. p. 3.

605쪽

sANCTORIANA PERSPl RATIO. 397

Somnus Mirum est, quantum ad perspirationem somnus faciat o . Somnus ad sanitatem necessarius est,in non ita vitari debet, uti

s Exercitio corpus minus por spirat, somno magis SANCTOR. VI 6. U. 23. Septem horis quinquaginta unciae in somno perspirant

id lU. n. 3. 42. 6. imo vero ad . libras.

III. 69. vel 'uadraginta uncias III. . duplo magis quam in vigilia IV. n. 2.18. In somno qualitates corporum iuxta

cubantium magis communicantur. IV.38. Sed hanc quantitatem non admittunt nu. periores. Ad Ia. uncias aestimat Et L. p. ' i 74. ad 46. de MORTEM T. I 2. ut in Britannia perspiratio nocturna tertia,

in Belgio dimidia pars sit diurnae Dein

nocturnam p. 23s uti GORTE P. I 3. MKEtLIus, corpus etiam, uti plantas, crescere noctu ponder ad 8 uncias p. 10s .at ipse SANCTO Rius reducit ad 38. uncias III n. Sed recte Di D A RT V ,, KEILII calculum ex defectu coenae adeo parvum poni, 8 revera dormiens cor tu una quarta parte plus perspirare p. 2 6. Id demonstrat rubor, in vapor calidus, quo sani homine, sub auroram perfunduntur. Hinc in somno levitas , S R. IV. 1. Perspiratio a somno est coctorum, cum levamine i . Uberior perspiratio in somno saluberrima l. n 6 Somno side. trahis, minuis perspirationem S ANC T. IV.3o. Post insolitas vigilias somnus horarum auget i perspirationem clibra una

606쪽

s98 SANCTORIANA PER SPIRATIO

uti nulli docent. Qui somno abstinent, ut studiis bonas horas comparent, nili promovent vita natura, Per vigile enim o

fles obrepit somnolentia, neque aeque valet ingenium. yeme plus dormitur, eo etiam tempore robastiores umus. Verum nullus1omnus naturaliter fit, nisi in corpore mediocriter calente , neque enim dicimus de Iethargico somno, qui a summa vi frigoris oritur, Qverissi nus morbus est. Adeoque dum dormimus, suspendimur in halneo quodam vaporis o 3 prc pria nempe atmosphaera a stragulis erit coercita. Quanta

vero sit Vis retentae exhalationis corporis humani , docemur ecem sed astrorum emcacia, sub quibus partes obsti uetae emolliumetur, nulla vi emplastri, sed ab psa perspiration , quae ab emplastro repula internae superficiei guttarum specie adhaerescit. Ergo in somno vascula culanea emollita, summe meabilia fiunt , nempe perspiratio est

Omnium ma Xlma. Nimius vero somnus,

eode in observantes in ii, nocet p),Wcorpus stupidum facit, quia facit, ut retineatur, quod interdi transi pirandum erat. GDoy Nudo corpore somnum capere pe

D J A balneo perspiratio magis quam ab ulla

alia causa augetur. EI L. 7s.

s, Si corpus a coena per decem horas quieverit, plurimum perspirabit si diutius impedietur perspiratio SANCTOR. V i. Nimio somno corpora frigescunt , inperspirabilia fiunt, ponderosa S R. IV.so A nona hora ad 16 a coena vix libra perspiratur. III. 76 quum a quinta ad nO-m perspirent librae duae.

607쪽

riculosum est q). Retinetur perspiratio,

Oriuntur morbi maXimi. In calidis regionibus unica nocte, quae sub dio dormitur nascitur dirissimus morbus e convulsione paralysi conpolitus Beriberi r J. In Europa, qui juvenes nudo corpore somnum ceperunt, ibi senibus rheumatismos, dirasque podagras sJ seposuerunt non mansuras. Stragulorum Ne sanguis a presta superficie corporis, ad liberum Mincompressito cerebrum redundet. Deinde qui nimium corpus contegit, cogitur ob sensum oppressionisse jactare si in lecto. Discimus autem ab experientia, ne graVissimo quidem labores, aucdiuturna itinera ita fatigare, Ut circumvolutiones in lecto intra unicam noctem. Septem vel octo P uJ Lovg aliud agendo et i Qui dormiunt pedibus nudis, una libra minus

intra noctem perspirant SANCTOR. U. n. 2. KEIL p. 37s. Dormientem exi

guum frigus magis laedit quam vigilantem intensius SANCT. ψ.8 stragula detecta plus nocent, quam vestium ejectio in vigilia. 2. Cons etiam I. 'Ο. II. 36 I. III. II 3. contrario ' pedibus calantibus melius dormitura perspiratur l. i. vestibus bene muniti inelius perspirant II. q. I. VJ Bos de Medic. In or L. II c. I. lsi SANCTOR. U. 69.ti Corpus in lecto circumvolutum minus perspirat , SANCTOR. l. o. quam si quieverit . . dc magis agitat quam velox Cursus IV. 3. perspirationem inhibet

su Somnus a cibo quatuor horis est utilior SANO

TOR. lU. 29. quinta enim nondum me-

608쪽

6o SANCTORIANA PERSPIRATIO.

agendo veram nobis rationem suppeditat. Si sano hominein jejuno lac cum aquain

pane in pulte in intritum majori copia exhibeatur, sanguis post horas . 8 vel 9. detractus habebit innatantem cremorem Chylosum a J. Si vero venam post C. Vel 2. horas aperueris, jam serum flavum pro chy- Io erit. Nempe perspiratio non bene succedit, nisi omne crudum , quod adsumtum est, a vitae viribus subadium sit id autem non fit ante horam decimam. Allectus SANCTOR Ius per Xperi

menta legem condidit, summum nempe gaudium DF sive περιχαριαν tantam perspirati Ο-rum facere, ut homo subito totus resolvatur et , neque spiritus animales cohaereant

Perpeida diam libram, tres vero istava invenies perspirasse 29. Tribus horis a pastu parum perspiratur l. 3 3. A cibo quatuor horis vix libra perspiratur, inde ad nonam librae duae. III. 76. In ipso pastu uncia intra horam perspiratur, deinde in quavis hora

inter I .in sextam a pastu unciae quatuor, in octo vero sequentium horarum singula novem unciae, O p. 233. quatuor a pastu horis multum mingitur. parum respiratur, sequentibus mingitur parum, perspiratur uberius.Quatuor etiam a prandio horis parum perspiratur GORTER .p. i 3 6.& fere duplo parcius,quam aliis horis.

γλIra iericharia corpus faciunt levius,VII.n. I.II. 24. s. timor ε moestitia gravius SANCTOR ib. I. r. Animi consolatio facit corpus levissimum. 6 I9. α Laetitia improvisa SANCTOR. Vll. 26. diuturna 8 vires di sibivit. Victoria moderata salubrior quam gloriosia. 4 3.

609쪽

sANCTORIANA PERSPIRATIO. o 1

perpetua successione caJ inde fit ut plures

mortui inveniantur ex gaudio nimio, quam ex moerore Legimus de muliere Lacaena bb , quae filium in acie contra hostes

occubuisse persuasa fueratri Cum autem suis bito, Mutuurn, Minsignibus victoriae decorum Cominus conspiceret , in amplexibus filii exanimata est , deficiente spirituum continuitate. Xemplum novit BoERHAA- VIus puellae, quae e Belgio in Asiam tra jecerat, ut fratrem inviseret. 8, Ut lar tunam pariter, fraternum animum adve nienti forori ostenderet, longa serie argenteis a suppellectilem disposuerat ex ordine , omnia magnificae domus instrumenta per servos afferri userat sorori, novae dominae. Sed illa & insperatis divitiis, Wbenigno fratris animo confernata exspiravit. Moderata vero animi motio cum audio .conjuncta, multum ad sanitatem potesti

aa Non quod spiritus adeo velociter transpirent, sed ob mirabilem relaxationem in tot systemate nervose, quam ni agni affectus animi faciunt. Inde cor palpitat, feminae mollioris ingenii animo linquuntur. Sed vide DLXXXV ω c. de

bb Passim historiae suppetunt, matris Romanae, cum filius a pugna Thrasymenii lacus insperatus rediret apud LivIUM. Ecce nuperum , si verum est , neptis EIκ-

NIZII. quae,cum aureos nummos a patruo

610쪽

o SANCTORIANA PER SPIRATIO

Solidi Caro vervecum, gallinarum cc J, palumbum , cito digeritur, maXime si cepas de allialddi , addideris , aut alia hujusmodi Condimenta. Lardum autem linguia est:

minuunt perspirationem. Pulcherrimus est hic aphorismus and Ioriantis, pluris omnino feri debet , quam quae adeo magnis Olumi nibus de ciborum indole scripserunt veteres. Optime vero perspiratur, si Caro macra cum pane solido,& parco cibo adsumatur is quo 1iccior Caro, quo durior panis qualis biscosius est , eo felicius digeritur, si modo vires suffecerint. Qui triremes in mari mediterraneo movent remigiis, damnati ad transtra, solo pane biscocto , aceto,in aqua vivunt sanissmi ma X imis aerumnis, cum labores perpetuos patiantur, αχ-

nanum non nisi reti Corpore capere pota

sint. Caro assata plus quam eli Xa perspirat, panis bis coctus decocto hordei est mea bilior Pinguia enim obstruunt minima Vasculariis perspirationem inpediendo etiam

extus eo Carnes a coena ad prandium perspirant uncias octodecim SANC OR. III . . tenues vero cibi quadraginta . Vervecina tamen trientem librae plus perspirat, quam aliae carnes ib. 8 Vervecina, phasiani c.

perspirabiles et Panis bis coctus utilissimus debilibus 7. CD Modicum vini generosi, c allium , conciliant somnum d perspirationem SAN

CTOR. IV. 62. III 82.

eo Caro suillat boleti triente manuunt perspirationem SANCTOR. III 23. de carne porcina, in pinguibus omnibus qς.

SEARCH

MENU NAVIGATION