장음표시 사용
621쪽
exsiccandos inmenso calore opus est. Opera rii adsueti ad tantum ignis gradum perdurant BoER H. autem, cui insolitus erat, non ultra tria minuta fere potuit, cum sudoribus
totus difflueret. l. Bernieri , quando de itinere scribit, quod cum aula o Go Lis in regnum Cachemi suscipiebat, refert ad amicum , diffluo sudoribus , frustra bibo,
Proximo enim momento temporis nihilo mitius aestuo.
Moderato In somno humor aequabiliter in arteriasin venas distribuitur, cum in vigilia perpetuo inaequabilis sit,is vel in
arterias magis congeratur, quando corpus motu Xercetur , vel in venas colligatur,
quando idem quiescit. Adeoque in somno perfectior est liquorum circulatio se vires vitae ad humores recens advenas melius adiaplicantur, citius attenuantur ijdem, Momnia vasa sunt quam liberrima. Ita fit a modico et . iam motu, qui inter quietem violentum exercitium fere medius est arterias ita replet, ne venae nimis inaniantur, & vasa paulum, meque tamen nimis, dilatentur.
exin adscensu montis ember, qua a planitie Indostanica adclivis est. Similis subitaneus ludo dc perpetua sitis in alpibus rea quentes, , nisi fallor, non absque salubri esse Ru sunt; hac enim ratione quodcunque vasis inutaneis : aliis inpactum est, id diluitur,ac expellitur. I coni. DXCVII. Somno animales languent, vitales Mnaturales roborantur sam oro R. IV. 47. 8,
622쪽
Si augeantur hae causae, iam distendentur
majores arteriae, conprimentur Vasa per-1pirantia, aliquando etiam ita turgebunt rubrae arteriae, ut sanguis in vasa serosa tran8eat, quod a potu Theae manifesto fieri apparet g Febricula etiam , nisi solvatur per largiorem perspirationem, subito materia exhalans supprimatur, potest stagnare scirrho facere. Si minuatur motus, tunc cito deficiet humorum adtenuatio, neque porro in vasa minima continuo motu propellentur. Manifestum est adeo, mediocritatem aliquam inter haec X trema quaerendarn esse, Maeque peccati posse supprimendo febres inprovide, excitando , hancque mediocritatem Thermometra indicare possunt. Fractiones Hoc auxilii genus tanti secit GALEN Vs ut librum integrum defranione scripserit. Vis s ducebant hominem in laconicum, perfricabant pannis siccis, asperis, calentibus, ita summa fiebat in liquoribus resolutio , vasorum vero vires pariter augebantur, atque ex his causis perspiratio , quae diu mansit suppressa , restitui potest si In morbis Chronicis omni
se Rubor faciei hoc declarat. Nigredianem per totam cutem ex nimio motu vide ad CCCCXV. not. c. b KE ici tamen non augere refert p. I76. neque SANCTO RIV V. 22. Sed fateor,
manifestum est, vel ex ipso rubore in calore partitum, quae fricantur, augeri motum litimorum in partibusculaneis, cin-
623쪽
sANCTORIANA PER SPIRATIO. 6 is
alio auxilio facilius arteret Boerhaavius Haisbuit curandum hominem iuvenem Boerhaavitis abdomine adeo duro& cirrho so, ut quasi diffractis lignis plenum videretur tangentibus: eum tamen hominem potu assiduo mulsae, frictione aliquoties quotidie repetita, in irmam valetudinem restituit. Mensura vero frictionis est calor naturalis restitutus
si major fit, orietur labris. Debilitare in omni morbo sudor debilitat, nisi criticus sit, quia simul utiles humores
ovacuat, cum enim tenuissima cum crassioribus expellantur , etiam alibilis simul materia, spiritus exibunt. Deinde nimius sudor interrumpit continuam pressionem corde ad ultimas arterias inde debilitas , animi deliquium.
Dὸbilibus J Qui, dum acute febriebat,
cute perpetuo arida fuit , quando nunc morti proximus est, totus inundatur sudore fla-Vo, faetente, viscido, frigido. Videntur tune omnes alvulae, quae vasorum sudoriferorum oscula protegunt, Momnes sphinfle-ruli sthculane resolvi, atque adeo emuere
exuberando pelli stagnantia, conpetista resolvi is ex his causis necesse est perspirari.
i Aliqua de his sphineteribus dicta sunt ad III.
Probabiles reddit horror, pilorum erectio in magno terrore, perspirationis augmentain diminutiones ab animi adfectibus, dipene certas facit pallor, rubor ex causis similibus. Quid enim rubor est, nisi liber per arterias aditus sanguinis in vasa Lutanea, dum per venas redire inpeditur pQuid pallor, niti impeditum arteriarum cu-Q auea-
624쪽
exuberando humores , qui ultra obstructionem congelii exspectabant. Nempe non os solum , aut oculi vesica urinaria 1phincteres nacti sunt, sed in omni particu-Ia corporis humani adsunt machinae contractiles, quae peregrinum noxium excludunt. Quando pestis hominem ferit, idem sensus est , ac si frigida perfunderetur Ab hac sphincterum alaxatione fit, ut moribundi non raro urinam simul alvique faeces emittant non sentientes: Frigidus autem sudor est , ob moram materiae extra limites humorum circulum obeuntium, Mob deficientem vim Vitae. Phthisicis Pulmonum essestus est sanguinem tenuem conpingere in solidos globulos. Quando pulmones laesi a functione cessant, tunc chylus aquosam indolem retinet, uotus liquidus undique diffluit l). in remedium pulmonis vicarium , est equitatio. Ea enim obponit corpus aeris motui, unde idem in vasa pulmonum effectus sequitur, qui fieret, si aer redderetur graviori idem enim est
pulmoni, sive quadruplo ponderosior sit aer, sivetanearum, ne sanguinem solitum accipi 'ant. Quales vero hi sint sphincteruli, igno ratur An furculae ex nervorum ramis a ctae, per quas vasa transeuntes exempla prostant plurima, in arteria temporali, me
ningea subclavia, vertebrali digitorum manuum pedum cc. Dolor quilibet perspirationem minuit SANCTOR. l. n. 8. 49.
625쪽
1ive quadruplo celerius moveatur I . tumvis succutiens innumerab libus vicibus humores contra vasorum parietes urget. Unicum certe hoc S, D E N H A arcanum
fuit smin. Statim Fo nempe tempore chylus adhue turbidus , nondum adtenuatus in subtilitatem liquid exhalantis, totam in se ipsum
convertit vim vitae. Ante horam enim a pastu quintam digestio non peragitur teste Lo n). Praeterea eo tempore vasa majora turgent,in minora conprimunt. Experimenta SANCTORII haec docent, nempe tribus a pastu horis vix ultra i et Uncias perspirari, Cum intra quinque Vel sex horas, quae has primas sequuntur, corpus duabus
dibris levius fiat. Diu Quia subtracta est materia. Quando enim liquidorum magna jactura fit, amittunt vasa vim contractilem o), neque sanguis ΓιJ Momenta fiunt ex ponderibus ductis in velo
citates. Aeris ergo momentum, quo pul
mones distendit, sanguinem propellit, idem fit, sive pondus triplo augeatur, sive
m Dissert epis p. 23. PRAECEPTOR I S, quod in multis hominibus felicissimum fuisse novi.
uJ Ad historias lactis in sanguine respicit CXXIX. CCIV. Cons. de digestione
LXXXVII. not. 2. Tempus minoris perspirationis est , quando stomachus plenus est. SANcT III.n .s 2.conLCCCCXXX.not.α
626쪽
guis adtenuari potest, aut parari materia perspirabilis. Qui fametatori tintur non pereunt ex desectu humorum p), cum vasa sanguinea plena habeant , sed moriuntur X dese-Ctu tenuium humorum vasa lateralia ex inanitate collabuntur. FELD M. vet. Gintam J ρ tunc enim chylus subactus estis in lac conversus , hora vero Uodecima in serum, quod vel ipsum exhalare poti est , vel certe in vasiis locum occupare liquidorum, de nostris indigenis, qui exhalaverunt.
Glaciem' Ita promovet perspirationem, ut tribus horis motus idem perficiat , quod in Calido aere intra sex horas. Neque haec res incredibilis est. Aer enim frigidus constringit r vasa , ut id solum exeat, quod est fluidissimum. Deinde idem corpus Vi majori premit, Mauget vasorum contra humo
res nimum circellum, qui circa axin insignem adhuc apertumque tubulum relinquit CCXIII p. 2ψ6. Atque adeo, si tam parum sanguinis sit, ut in hoc tubulo possit contineri, aut nullas experietur vires arteriarum, aut exiguas. ipI Cibus valde parvus a ventre non amplectitur, hinc non coquitur non restaurat, nec per
spirat SANc Ton. III n 83. Sed haec quidem ratio non placet. Certum est cibum parca copia, repetito sumtum, optime digeri Mors a fame est ex putredine hu
627쪽
res suos repressionem atque resistentiam. Si cum his conditionibus conjungatur Xercitium corporis validum , apprimet humo Te contra vasa adteret,adtenuabit generabit in medio frigido aere calorem non minimUm. Ea ergo, quae tenuissima erunt , Urgebuntur per poros, Mab aere abstergentur sin atque hac ratione intra breve tempus tantum am tu humorum, ut Continua ressione interrupta animi deliquium, ipsa denique mors sequatur. In ipsa Batavia non rara exempla sunt , sub borea etiam fre-
s Vis motus muscularis in generando calore hoc
experimento mire confirmatur. Certum enim est de corpore nostro in aerem ambeuntem tantum caloris X ire, quant aer
sanguine nostro frigidior est. Sed in o.
mine moto atmosphaera frigida perpetuo succedit calefactae, novamque caloris portionem de corpore detrahit tamen ita calet ex motu homo, ut etiam sudet. Qui ad fretum WAYGAT hybernav iunt, supervixerunt omne . practer uni. us navis sectos, qui cum desides essent, omnes exstincti sunt. Sani degunt, qui corpus in rigidissimo aere exercent M ARTE N Spietberg. Reisee. p. 27. Sub Borea homines voracissam sunt , , si corpus exerceant, etiam duriflamos cibos superant L ISTE R. pag. 386.387. onjunguntur nempe omnes caloris causae. Vasa fiunt minima, adeoque plenissima, Ma frigore rigida, c contrahuntur validissa me. Humores vero contra parietes appellunt celerrime.Cons de ORTE R. l. c. p. 87. pag.
628쪽
quentia, famis Ucitatoriae t). Quando nempe homines super glaciem calceis ferratis inducti celerrime moventur , copiosissime sudant per medias nives, concidunt subito animo deficientes, oscitant, Wintra breve tempus pereunt. Spiritum vini tunc potandum offerunt, sed est certe veneno simillimus , diffluit enim nimis cito is ex spiri- tuosa natura Xhalat Danda vero sunt his hominibus alimenta difficillimae coelionis, quae summa vi vitae delnum adtenuentur , panis jger graVis, pisces insum attinc atque ita absque noxa nimius ille solidorum in fluida nixus sustinebitur. Ideo
H1PPOCRATES , hyeme ventres calidiores sunt , atque ideo apponendum est corpori u). , Hoc Buli mi genus passus est BRuTus ille mi
norit obfidione Apolloniae ut pane ab hostibus dato vitam servare cogeretur. PLUTARCHUs in vita.
629쪽
NUTRITI INCREMENTUM, DECREMENTUM. CCCCXXXIV.
MotusJ Corpus humanum non potuit ex adamante fieri, meque una continua statua esse. Cum enim ex innumerabilibus machinulis conponatur, quibus singulis varii diversissimi motus praescripti unt, necesse fuit ut ex particulis minimis fieret, quarum
singulae iangulas proprias motiones perficerent, Omne autem, adeo diversae funetiones, ex na communi causa principium motus commune acciperentes ita in unam machinam conjunguntur omnium enim morbos& dolores una anima sentit Mab uno principio motore omnes motus proficiscuntur, quos non ad breve aliquod tempus, sed ad annum Usque I o sufficit; etsi saepe intra id tempus intereant Litterati enim homines corpori parcunt, Cerebrum vero consumunt, huic agricolae non nocent, sed corpus callosum reddunt nimiis laboribus alii aliter vel quiete, vel motu nimio, vel ciborum vicio ante tempus machinam tuam subvertunta Libri JOssa humeri,uinae,radit,inter se con junguntur ea ratione, ut modo unam lineam rectam integram perficere possint, modo supra se invicem flecti. Fac exsiccetur mucus capsularum in articulationibus, concIe scant exsiccato muco is subito erit m O
bilis artus , baculi rigidi simillimus Ergo ut mobile esset corpus humanum , debuit multis constare partibus. Et quo plures mo tus
630쪽
tus pars quaeque peragere debuit, eo mino-vibus particulis ipsa facta est. Flexibilitas Flexile vocamus corpus, cu jus partes ita inter se cohaerent, ut in quamcunque aliam figuram coire possint, neque ideo a mutuis nexibus dissolvi. Tales vero oportuit esse partes corporis humani, ut vasa expandi, subsidere, musculi contrahi possent &c. Nullus nervus, nullus musculus, nulla corporis humani particula potest sh cio suo defungi, si obriguerit Sed totae paristes debent flexiles factae esse, Win omnibus fui punctis si linea recta in curvam mutanda sit, aut curva in rectam, omnes minimae lineolae rectae, quaein curvam, cie eiam constituunt, singulae suis modis mutari debent. Atque adeo non flexiles solum partes nostras fieri oportuit, sed particulas minimas, omnes ejusdem naturae fieri oportuit.
Pariliny a Exemplum est in duobus ma
alii flexilitatem explicant, ab ea particularum dipositione in corpore flexili, ut alterni sibi ordines incumbant, ea ratione, ut fabri murarii lateres in murum struunt Uides conjecturam esse Si oculos consultivus, diversissimas fabricas reperiemus corporum flexilium v. g. panni gossypini, plumbi, lignioc ad nullam mechani.
cam figuram communem referendas. In
homine vero exibilitas omnis videtur unice pendere I. a paucitate contactuum