장음표시 사용
151쪽
varii Plantarem usus explicanim N hoe vasto pulcherrimoque Oibis uarum Theatro nihil est. quod non Creatoris sui Der O t. Max. bonitatem. intentiam in .pe em& sapientiam demonstret Ea tamen potissimum in Plantis luccnt, quod hae innumeris modis mo talibus in usum veniant. Id r& tum absolute ad vitam necessariae. tum ad vitae commoda &oblectamenta utilissimae sint. ς Alimenti cet te praecipuam materiam Triticum, cale. Hordeum, Avenam . Ot m. caeteraque Frumenti genera abunde largiuntur . e quibus Panis ille quo idianus paratur, quem ia Deo petere nos edocuit christus sacrosancius Salvator noster. Et ad cibi condimentum innumera e Plantis petuntur. Laetuca. Portulaca. Nastii tium. Sinapi. Cappatis . Genista. Ogumina. Fructus varii. Allium. Caepae, & Radices multae ei lentae. Acetum. χώει. rc hilaret vultas succus viridantis mci.
Potum quoque subministrant Plantae. e Pomis, Pylis. E Vitisinis. Ceram Vina. & p. isaluberrimam e Lupulo S Hordeo Cerevisitam ct Nam Et verisimile admodum est . muti quod vetus illa quae Aurea dices atur. Frtibur arboreis. S. quas humus educat herbis Forturuata fuit, nec sinuit ora cruore.
I ANTIS. ANIMALIBUS. MINEL I B U s S MARINIS agit.
o P L ANTIS A SCOTI sponte nascentibus.
152쪽
Σ Prodr- Naturatis H Ioria Seotiae. Sed saluberrimo e Plantis victu contenti vitam ad stupendam aetatem produxerunt pristi illi viri.
Praestantissma etiam Pharmata E Plantis petuntur: illa enim. ut plurimum. sunt Radices. Ligna. Cottices. Folia. Fructus. Mnuna. Succi. Liquor . Gummi, R
Quin & Indumenta 3c Amictum Plantae suppeditant. non solum illa prima corporis tegumenta ex soliis Fieulneis. sed quae e Iano es Gossipio parantur. nobilissimis etiam
Gentibus adhue in usu. u. Materiam quoque pro Domibus struendis exhibem Plantae: ex L ius enim . si non totae domus ut quibusdam Gentibus in more est in nobis extruuntur. speciosores taltem AEdisiciorum partes . Gilumnae. aliaque Ornamenta conficiuntur. s. - M A Quercus ti Abietes materiam pro Navibus construendis suppeditant; Rudem res Cannabis. & Vela tanum. Sur so supelles quoque domestica. quoad maximam partem. e Plantis desumitur. Vitae etiani oblectamento inserviunt Plantae: nihil enim est . quod colorum varieta-- te & figitne elegantia oculos deleelat magis. quam jucundus Florum intuitus Ut taceam Gustum. Rubiam. Gallam. Coccumba icum. aliaque . quibus linctores pro pulcherrimis Coloribus conficiendis utuntur. Pigmenta quoque varia oleo aut Gum mi macerato contrita. queis artificiosi Pleiorum manus Naturae aemula) Tabellas admiraculum illustrat. Odores. qui inter vitae delicias sunt. ministrant Plantae: me fores tantum odor,tissimos. ut Rosae. Violae. Lilium Convallium; sed di tolla. N oram. Thymum Citratum: Radices. Iris; Ligna quoque. Cortices A Gummi. Fruciusque. Plantae multis Artificibus materiani suppeditant, ex quibus multa in Rempublicam .iabis A, redundant commoda. quae obiter tangemus in ipsa Plantarum enarratione hocce & koso in quente Libro. Hie solum commemorabimus. ex Plantis paratas este optimas merces. ex quibus opimi reditus tum ad Rempublicam. tum ad privatos quosque homines peris,. ido veniunt; Triticum scit. 1 ot deum. Glastum. Crocus, Ruba. Gossinium. Linum. Gallae. Saccharum. Ficus. Uvae passae. Vinum. Oleum. mercias tria, . Fili x. Al-ga. Kali pro Vitris consciendis materiam praebent: pro Coriis pcificiendis Rhus cmriariorum . & qua passim in Ericetis nostris crescit in Tot mentilla inserviunt Quum igitur Plantae Cibum . Potum. Medicantenta. Vestes, a les. Naves & v riam supellktilem suppeditent. ae etiam omnes Sensu, summa delectatione assciant; Artificibus quoque materiam . A Mercatoribus merces extubeant: operaepretium certe erit de iis . suas in stra producit, agere. ut videant nos rates. quae apud ipsos ad usus praedictos conducentes vel sponte nascantur . vel in Hortis nolitis cultii laete
mrae me isto trauisse; partes Plantarum ex Scantur. I Lantae nomen hic sumitur pro omni genere Stirpium . sive pro eo omni corpore
' L naturali. quod e terra erumpit, vel etiam ex aquis itagnantibus et limoss. aut quoquo modo ita procreatur, ut vel iet. nutriatur & augescat. sve cum Radice nascatur. sive non; vel eum fibris, caule, germine; sive cum foliis . sive non; sve cum noribus et minu. sve cum radice sol a. ut Itilbera. Est igitur Planta Corpus Physicum persecte ae exquisite mixtum. organicum vegetans. quod ut plurimum c terra. sed interdum extra terram A sne terra. item ex aquis. sed parcius exoritur et erumpit. atque ibi nutritur et augescit . ubi et unde ortum est. ac libi generat simile, et quadam scimt pene viriditate nitet. plis, p. Planta autem certis parti s diviso modo tempeiatis et conformatis constat. quae ipsum Plantae is rpus constitiiunt. Atque hae partes sunt similares. vel dii similares. p., is c. dicuntur. quae sunt smplices, neque ex aliis componuntur; sed ex iis qua- si ex principiis aliae . ita ut sint mbrem rationis. et dividantur in particulas similes. Partes similares sunt Humor, Nervus, Tractea, caro.
153쪽
3Humor est pars liouida per Plantie substantiam ditissi. sive suctus & quasi singuis
Plantie: qui succus. H ex et stilletque e parte aliqua Plantae . sive sponte sua aut ca- lore Solis. sive sectione vel abscissione. L hryma appellatur Lachryma autem duplex est. Una aqueae veluti naturae. sed O simul terrenam sumi quandam habeat consistentiam. et vocatur Gummi; estque Liquor ille concretus et crassior. qui e truncis arborum priait. lante fluendo atque cotticibus adhaerescendo. Altera oleaginosa & pinguis. quae di itur Resina. Et quidem verisimile ad modium est. succum litane, qui Plantae quasi sanguis est, pro his Plantae nutritione Circulatione quadam praerari: non enim concipi potest . quoti si in is variis Plantae partibus nutriendis aptus eiae pollit. nisi circuitu quodam jugi motu tetur. dis vatiar di percoleriir. Probabile proinde est. succo a radice in mineum sudiato paries Plantae . quae extra terram eminent. ali; succum vero a trunco re Larem nutriendis radicibus destinari. Qui sursum nititur succus, magis est elaboratus & -- utilis; qui renuit. crudior est. sed percolatione sementatione cum puriore suem excoquitur. A radicibus nutriendis idoneus eliscitur. Et succus ille crudior. qui atrii eo miluit in radices. facile eum aqua pluviae&humore Aeris. quod sint consimilisti turae. consociatur. R in radicibus cum succo a terra in radices penetrante set mentescit. maxime cum terra fertilis est. & succo pinguidi sale volatili impraegnato ditescit. Tune enim ascitis sibi spiritibus novis. sursum tui sus viam assectat. in transitu deposta spirituosa & oleos a sua parte . pro partium nutritione . cursum deorsum sumere cogatur. pro novo spirituum Ripplemento. Hic autem sueci nutritii circuitus ex mech nica Fimarum stri inura pendet, quae varia sua dispositione eum motum absolvere pos
Fibiae autem illae seu Nervi in Planta conspicui sunt similiaris Q. pars corvinua. P longa. exilis; quae non sesum mollioribus partibus consistentiam & robur tribuit. sed etiam per hos humor nutritius ascendit: spiritus enim fibram contrahit& impetum humori conciliat. ut ascendat; descendit autem per uinculos S membraniari ducius. In Planta autem. mater corpus sensibile, inest corpus subtile vegetum . motam isti Me rarum. nis opifex. Spiritus qui per universum corpus discurrit. Atque hi spiritus per fibrillas et sui generis venculas per omnes Plantae partes deferuntvt. et vigorem amotum Plantae contribuunt.
Similatis quoque Plantae pars est Tractea. quae Vas patulum et amplum est. lamellis aut squamatim dispositus. aut in spirae modum contoriis et tenuibus constans, colore plerumque argenteo. quae Aere distenditur. Hae distendi. prenii et secti facile poslunt. In Trunco sursum. ut Fistulae luit . excurrunt; in soliis, instar Retis. semu- tiro implicant. ubi ampla occupant spatia: ac potissimum in surculis erumpentibus inspiras contorquentur. unde et Vasa Spiralia a Mal χθω vocantur. Tanta nempe Per mirationis necessitas est . ut nec Plantae Vasculis casere possint . per quae perficiatur. Et succus quidem a terra nitroso Aere permistus trahitur. qui Plantae t racheas implet et distendit, qui non solum Perspirationi. sed et V elationi Planta inservit. Caro pars limitatis Plantae est . crassior quidem. mollicula. Hane exterius vestit Cortex. quasi Cutis Plantae, quae sub se continet tenuiorem pelliculum, quae dicitur Corticula et ligno At tum immediate adli aer est, diciturque Liber. Medulla intima pars est Plantae veluti Cor. Carne constat et inamore. unde vitalis vigor. robur et saetificandi i ustas praecipue emanant in Plantam Spongiosa est Medulla. ex innumeris velut Bullis eoinposita. Ampli sunt illius Pori. Patres dissimilares maxime previtae sunt nae compositae et organicae. ut Radix, Caulis. Ramus. Folium. Flos. Fructus. quae explicanda quoque sunt. Ex panibus Plantae dissimilaribus cnumeratis quaedam permanentes et perennes sunt.
aliae eaducae et anniversariae Permanentes et perennes sunt I. Radix. Ea est pars Plantae intra terram recondita succum alimentitium attrahens ad totius Planta nutritionem. Comparatur Radix nunc Ori animalis. quatenus se. trahit alimentum; nunc Ventri, quatenus illud assinat. atque ut potest concoquit. ad aliarum partium alim iam. x Caulis est pars Plantae dissimilaris supra terram e radice consurgens. e qua ali- ciae a. mentum excipit. ut co nutriatur primo eaulis ipse, et illud alimentum persectius e coquat . et quocunque transmittat. distribuatque in alias partes nutriendas. Dicitur
que Caudex. Truncus. Stipes. Scapus, Thyrsus. M Caulis, Scapus et Thytre attribuuntur Herbis et Fruticibus; Caudex vero . Truncus et Stipes Arboribus, Truncus conflatur ex fibris lignosis et institionibus. quae sunt ductus a cortice per li-Α 1 griosum
154쪽
Pro mi Nut alis His De scotiae .gnosum corpus in ipsam medullam penetrantes. Fibrae t nota sunt instat Tegi nisci inscitiones instar subtegminis; et se mutuo intersecant. s. Ramus est pars e Caule explantata et in surculos distributa. Rami comparantur cum Brachiis humani corporis. quae veluti e Trunco ipsius corporis humani explantantur . expanduntur et in digitos terminamur et desinunt.
Ad Ramum et Caulem pertinet Plantae Lignum. quae pars Plantae durior et fissilis est. Cottici et Corticulae subest. Pars autem haec ligni in nihil aliud sere est . quam Tubuloriam congeries. Sic Inscitionum meatu, Fibrarum lignosi coiporis poros intersecant. sumque breviores & magis intercis, Medullae vero meatus sunt mellis saris non dissimile i hine exiccata Medulla adeo levis est. Partes caducae . annuae dc vicissitudinariae in Planta. quae vicissim otiuntur ae pereunt, ineadis . cadunt ac renascuntur sin 'lis annis. sunt Folium. Flos. Fructias. - Folium eii pars disimilatis Planta. ignobilis. e caule . Ramo. Surculo exiens. Ssi in custodiens. aliasque partes . ad totius Plantae munimentum N ornamentum. Ex iisdem partibus praediciis constat Folium . quibus reliquae di similares. licet tenui res eae δέ minus conspicuae sint. Neque e summa duntaxat Trunci superscie . sedd ex. intimis partibus prodit. Putior succus e Medulla ipsa proficisci tui. re ex eo Gemmae
paulatim formantur. Gemmae autem inter Truncum ipsum aut Ramum. ex quo prodeunt 8c Folii pedunculum nascuntur. quo magis eorum securitati caveatur. 1 una in Ramulos paulatim crescunt. ac simul Foliis vcstiuntur. quae iisdem prorsus partibus constant. quibus Truncus aut Rami: eadem est pellicula magis dilatata. Neivi per Folium dispersi nihil sunt prater corporis lignosi si . eaeque interfilso pare hymale opplentur. Fobis in mul tis succrescunt spinae. dc aliquan pilis instat lanuginis vestiumur. Globuli quoque
Surculus est pars Planta soliata, Arborum propria dc Frondes gerens, cRamo quotannis prodiem.
Pediculus autem ea particula est . a qua de iidet Folium vel Frondes. Flos & rni-ctus: eoque tanquam adminiculo. aut nervo. aut iuniculo nituntur. indeque prodeunt
Flos est pars Plantae pulcherrima ac nobilissima. pauci, durans diebus. e calycibus sive utriculis prodiens δc quasi stella emicans. sve radius aut tamina. Floris Jusque folia cor ipsum. imo dc ii num teζunt, ut calyx notem conservat de tuetur. Praecianua autem noris pars cor est. Plerumque id in granuli distinguitur. ut in Lilio&Tu- Dpa. quanquam illa cava sunt. non solida. di pulvere quodam implentur. Fructu, ea l latitae pars est . quae semine dc carne constat sve pulpa. ultimoque producitur. dc idoneo ac justo tempore exilit e theca dc alitur ad periceiam maturitatem. Parere dicuntur Plantae. dum stinent. nosciue impiis exit utriculis; sed educatio infructu est. cujus se gratia vivit Planta. quae suorum siueatuum mater est ac nutrix. divina enim ordinatione et lege est, ut germinet terra herbam virentem et facientem . semen. et lignum pomiserum faciens studium, juxta genus suum, cujus semen in .. semetipso sit sui er terram. Fluctus ex membranis . parenchymate et lignosis partibus coalescunt: pellicula ex Rami ipsius membrana dilatata. pulpa ex parenchymate oritur . quae initio dura est.
consimi. sed paulatim mitescit. Fibrae nillil sunt. niti corporis lignosi soboles. Interior pars Nuclei ex parte medullosa prodit. Baccae omnes. Uvae et alia hujus generis constant itudem pelle . patenchymate et fibrillis. Ut fluctibus folia. se semini fructus serviunt et illius securitati cavent. Granum enim et semen quatuor. ut plurimum . involucris tegitur. Primum dici potest Capsula.
to iti. . atque cx ea duae seminis pelliculae oriuntur. Exterior et pene cartilaginosa quae in v riis seminibus variam nacta est figuram. caque vegetationis tempore granum tuetur ab
Aetis injuriis. et sermentationi ipsi lamulatur in semper aliqua sui patio perforatur. vesin pedunculi vestieio. vel in ipse apice. qua Fibrae nutriendo semini idoneae subeunt. In multis radicula sub vegetationis exordium per illud patens solamen erumpit. quisdea duriorem membranam non possit potundere. Huic exteriori membranae alia intet in subjicitur. In eam fibra. quae semini nutriendo destinatur. spargitur. Intima seminis tunica admodum tenuis et pellucida est. In omnibus pene granis texturae con- smilis et omnium fibrarum expers est. Haec pellucidum liquorem complectitur . ex quo semen ipsum conerescit. Quemadmodum autem semen ab omnibus Plantae partibus deciduum est . ita et in eo totius Plantae ratio est : non solii in subtiliores eorum Partes. in se convoluta et conglomeratae . quae scnsun pet vegetationem extenduntur et
155쪽
Tamtis Ser mi is taber Trimus explicantur in justas dimensiones di syras. Quod ut melius praestetur . ex secunda membrana duae fibrae . quasi Vasa Ui plicalia. per illum membranam intimam prope
rudi titi. in utrumque tiarum seminis ditiunduntur. Itaque succus tam multiplici eo ne & sermentatione expurgatus in radice . invii A soliis. quod adhue crassius tum restit. in s actu aut siliquis deponit. dum parid secatior per coecos meatus bc sibim altricem seminis deducitur. Hine in membranas. velut in ut etiam perfertur, in intima tunica percolatur. fitque ovi colliquamentum Iim
terim liquor ille putissimus leni sermentatione in bullulas sere ut panis, dum coquitur intumescit, atque ita scias in omnes Plantae partes de se lunata
T nisu imaro adductum , is modus riri eas disi ivendi ex muri P Lanta. prout est genus quoddam ea quae e terra gignuntur vegetantque silum conmprehendens, dividitur in species sive genera subalterna omnino tria, quae sunt haec,
Arbor est Planta prinoem ' omnium persectissima. altissima. crassissima. e cujus radice unus ae simplex consu Mit δέ attollitur Caudex. sive Truncus E Trunco autem Rami quasi B achia explantantur. E Ramis vero Surculi. in quibus Folia. Flores &Fructus suo tempore erumpunt.
Fiutex est Pilata perso ia inter At rem & Herbam mcilia. ut&Susirutex. e cujus Radice plures, ut plurimum exurgunt Caudices, iique graciliores; & ex iis Ramusculi. e quibus di in quibus Folia. Flores ti Fructus erumpunt. Hoba est Planta in suo genere persedia, omnium minima, a radice soliata. sine Caudice quidem erumpens, sed Caule unico semen serens; quae postquam semen suum protulit in multis ipsa perit. Quod de annuis & biennalibus. M. Intelligendum venit: non paucae enim Herbae sunt. quae radicem perennem habent. Ad Herbas accedit Susit ut ex qui est Planta Frutice minor. eique se par minimae Suginio inter Lignosas altitudinis & erassitiei. cum Caudice perenni. multiplici et sarmentaceo Sicut autem tria illa Plantarum summa genera egregie stabilita sunt. sic et stabiliti M. A. posse merito vidcntur genera subalterna speciesve ae subdivisones tam Herbarum. quam Arborum et Fruticum ex otiis Seminum et Fructuum genetibus, ita ut prodis. ierentii ae similitudinibus Fructuum et Seminum absolute varient. ac specie vel genere diibi antur aut conveniant Herbae, Fruti S. Arbores. Unde, cum in Fructuum et iaminum graiiam Natura varias in Plantis par Ies et orpana estinxerit, pr pterea in quibuscunque Plantis paries et organa illa essentialia Frui'us et semen se.)simili x et dissimili modo consormata videbuntur . ex smilitudine illa vel dissimilitudine colligendae erunt variae vel eaedem Plantarum species aut genera. Hune si modum distinguendi Plantas Veteres secuti suissent. non essent tot hodie controversiae de Plam iis Veterum. Sed cum . ut plurimum. eas comparatione foliorum ad alias designarent. hine factum est . ut eum illa Plantae quod tunc vulgo notae essent) ad quas caeteras com- Diiun, pararent. non describerentur ab iis, ipsae quoque, quas explicare voluerint, Plantae imcet et . ut plurimum. ignotae plane naanserint. Hunc autem optimum modum diu stinguendi Pilatas ex Modernis primus i tareas Caesis iras secutus est. Post eum lynceus ille Bolanicus Fabius GLUva; et nuperrime omnes. quotquot pracesibunt. superavit Robertus M risuius nostras celeberrimus liujus aevi currentis notanicus. Quam viam quoin insistit in Historia Naturali peritissimus Dominus Ioannes Ra s. Nosque quam p mus accuratissime eandem Methodum observabimus in Historia n stra terum in Sotia Natui alium, si Deus Opt. Max. vitam et ad id praestandum saeultates dederit. Nunc autem in hoe Prodromo Ordine Alphabetim Plantas apponemus.
quat undam tantum notam Charactet istieam adjicientes. A
Prius autem monendum est . quod libro hoc primo Plantas tantum sylvestres. quae passim in Sulvis. Montibus. Vallibus et Pratis nostris sponte Naturae proveniunt. et sim hominum cultur. , simus traduuii: Libro autem sequente eas, quae ui Agris Horiisque hominum B arte
156쪽
6Proletini Murvi Hi roria Scotia. ine excesumat. Neque de omnibus in mei; sponte nascentibus et Hortensibus in hoe Prodromo Memus; sed de iis quae Medici usus. xit Artificiis utiles sint. aut quae non prius destri . ves fgutis expressae fuerint, vel quae specie insigniores sim.
A BlES ALBA sive faex tax B. P. The Hr-tro. riui Nora Nota Charactet istica seeundum elarissimum I. Baubmum est . quia Conos serat oblongos. ovatos . sursum vermntes. Piceae vulgaris Conis breviores et cretini R - res. Squamae vero latiores multo brevioresque. et velut hirsutae, vel levi exieratione. caducae. Inter squamas singulas vesini lire quaedam eminet a squamae radice exorta. ad cujus latera semina haerent alata. majora quam in Picei. odorata. mollia. oleos Ex Conis Resina quoque liquida extillat. Hae nostra Aburi mo est ex Coniseris Resinistris una. perpetua stonde virens. istu squamoso. solus intinatim utrinque dispositis, Conis brevidus et s. seu sursum spectantibus. - Vastissimae ejus sylvae sunt in Montanis Sestiae locis versus Boream sus. ιει- In desperata iame posse Sc solere homines ex integris Conis. seu Fructibus Abietis Farinam suam adaugere. quo largius cil emur. Auctor est Struvius. Abies pro Navi- I. p . diis aptissima est . ut & pro aedificiis extritendis. Usus tabularum ex Abiete apud Veteres erat non ini quem in laesis contavandis. ut apud Martialem observate licet, me Abies Chartis tem'a Area disit. Iri4 Du
Ipsa earumina vitidium Abietum & minutuli Coni maximopere adversus Rot tum inveteratum commendantur in Vino vel Cererisia. Abietis liquida Resnaealida su eaque ordine tertio acrimonia quadam sua tergendi vim obtinet. & ad verae Terebinthianae qualitates proxime accedit. sumpta semuncia pondere per Alvum bilisses humores vacuat. renes abstergit. ulceratos cinat . urinam ciet. Nueis magnitudine devorata eum Nuce meschata & Saccham stranguriam sanat. pudendorumque ulcerationi maxi
Resina Abietis arida qualitatibus ae viribus aridae Pini Resinae valde similis est. sed paulo acrior magisque detergens. Usum Thuris aemulatur ejus sessitus: ad corrigendam is graveolentiam inserviti
Intenos de Absinthio Tractatus seripserunt varii. Inter hos est D res mulanus. qui de Plantis Absinthii nomen habentibus scripsi . Cum ejus Libro conjuneius est eluvii Richardi Tractatus de Absinthiis. Post hos Pompe svrecchis sipsi de At similio Alpino Umbellifero. Et nuperrime Piari e u hari febr. seripsit Analectata Absinthio. ubi lusissime ejus vires enumeravit.
157쪽
Eartis sera ce Liter Primus.7 ABSINTHIUM autem Herba Corymbifera est sole discoide nudo. seu non radiato. caule indetermitiato. floribus eum non fialentibus . verum secundum cus longitudinem velut in spieu dispositis, soliis disinis. amarore insignis, odore vehementiore, solio incano. Nascitur sponte ad utrumque Littus IEstuarii Forthae. italidum est primo. secum ad tertium usque gradum; ficultasque ei inest dete pendi. aperie i bc discutiendi. Subastringit etiam . praesertim Fonticum. Hine diventriculo et reliquis Visceribus eoncoctioni potissimum dicatis perquam amicum est A conveniens. Stomachicum nimirum. Hepaticum et spleneticum: adstrictione enim ilia moderata roborat. actimonia autem dc tenuitate sua bilem et alios exciementitios humores per Alvum . Nenses di Urinam eliminat. obstructiones Viscerum ae Mesenterii expedit; Tettianarios. Quartanarios. ictericcs. & ex Morbis diuturnis eonves,scentes juvat. Inilammationes discutit; Lienteriam et Fluxum Ne istum eompescit; Sudorem ciet. putredini Veneris ae ipsi etiam Pessi adversatur. Obesitatem minuit. s ecunditatem parit. In Paralysi et surditate inestans. Hydropicorum et Atintii mrum Ichines absumit. Vermes enerat; crapulam α maris Nauteam. et alia Stomachisastidia tollit. somnumque inducit Vaporum copia . quos conscietis emittit, praesertim
ACER MAJUS . multis Llso PLATANUs. I. B. MONTANUM CANDI.DUM. B. P. Theyreat Manis: commonly. yet Lisy the μα- emd Pluistrae. ACER CAMPESTRE et minus, B P. VULGARE MINORI FOLIO. I. B. the Asser
Arbor est ex iis . quae habent vaseula seminalia membranacea. ipsaque est eum v s lis durioribus binis junctis. membranis extantibus satis. soliis angulosis aut la
Majus frequens est ubique. minus rarius. It is βω-- f the PDMnuat X -υ
Acciis radix . Plinis prodente. contusa se vino Iecinori, doloribus utilissimὸ imponitur. Plerumque lautioribus dicatur Sumectilibus. Oitibus et Mensis. Ab Arcu
ACETOSA PRATENSIS. B. P. OXAUS VULGARIS FOLIO LONGO.
ACETOSA ARVENSIS LANCEOLA . R P. PARVA AURICULATA
ACETOSA ROJUNDI FOLIR REPENS Murocresu. FOLIO IN MEDIO
DELIQUiUM PATIENTE. Hist. Omin. Minis ii vim. Herba molliens est. ssore herbaceo. semine dilangulari donata. Acetosa autem digerit. aperit et incidit nonnihil humores lentos; Ventriculum aestuam tem refrigerat . appetitum ciborum excitat. jecinoris calorem contemperat. biliosis aepestilentibus Febribus adversatur. Radix Hepatis ae Mesenterii solvit obstructiones. in Febribus quoque utilis. Semen Medicamentis additur Cordialibus. Aqua destillata et suerus in s uenti sunt usu Febrientibus contra aestum . sitim et lapsi appetentiam. Estivis mensibus Aretosa ciborum multorum utile condimentum ADIANTUM seu iureatum Thesti. Filix saxatilis I. B. Saxatilis corniculata. B. P. Horaed i matri Mir. Provenit in Septo Regio ADIANTUM album Tas. Ruta muraria. R. P. I. R. LVM rasae. ADIANTUM album solio Filios. I. B. Album Iritati. Lob. Filimia fontana mant. sve Adiantum album Filicis folio. B. P. Wh te StoM. m. M t miri his Adiantum istud album nostras soliis est dilute virentibus . non pulverulentis, pedi. raculo viridi. Quaedam ejus diversitas apud nos est. Vulgare solio crassori passim reperit ut in Montanis et Saxosis; alterum in cryptis Hemis rus a D. Christo Immo repertum solio tenuiori et magis viridi est. Aliud soliis erispis in Montibus P uandi invenit D. Jutherianaeus. Adianto vero assine Adiantum nostras majus Coriandri solio. in apice nonnihil ro tunia. pediculo pallide rubente, in Cryptis quoque Vmiostas invenit praedictus D.
ADIANTUM nigrum officinarum. I. R. soliis largioribus pulverulentis . pediculis nigris. B. P. Onopteris mas. Ger. Common Maia Mauon bor. Reperitur idem Mos apud nos soliis Vulgari duplo longioribus et latioribus. satu
158쪽
Protaram Natin s Hi tiriae Sitiae. rata naagis virulitatis . Guliculis quoque longioribus et nigrioribus, in I Leoat Hirimur tithgo . ADIAmo vero aisne nostras minus, solio obtuis saturate viridi. altius inciso. cum pediculo viridi minore inveni in hiatii Sari in Colle ad Occidentem Laesis dita re Coat prope urbem tam ctuo. ADIANTUM aureum majus. Ger. Polytrictum aureum majus. R. P. Polytrichum m s suibusdam. J. B. Grea rucient at en hiare, in Miluc s. ADIANI Ubi aureum minus Tab. Polyuictum aut eum minus. B. P. Polytrictum minus quibusdam. J. B. MikGMilotas ADIANI UM aureum humilius foliis latis totundis. I. A. bro Dave Go Ac s.
. De ADIANTO vero integrum Tractatum scripsit Petrus Fonius M. D. ADIANTUM nostras est inter Plantas aeaules, epiph- stremas diei M. quod somina earum advellae soliorum parti adnasci credantur. in pun iis illis. seu lineolis ierrugineis ibidem conspicui s. eras si otibus et viridioribus. et soliis seu pinnulis. - Passim in locis montanis & laxosis reperiuntur. vim. Tartaream & viscosam mucilaginem in pulmonibus contentam discutit . adeoquepto. de si tumentibus & dissicilius respirantibus. valet di ad renum obstructiones, utinam
clementer ciet. dc calculos N arenulas expellit. Ruta mutaria multum mmmendatur ad puerorum Enter clas.
., . ALCSA VULGARIs, J. B. Vulgaris major. D. P. Ver uis Ma ta
vota, planta est molliens. penta tala. laminibus multis rotatim cingentibus stylum n
-. Ad agrorum margines frequens vix Ex Emplasticorum Medicamentorum numero est. Celebratur ad caliginem ocul rum in aqua in vino decocti; torminibus intestinorum remedio est; ruptis quoque Ae vulsis conducit. dc ad calidos corporis dolores apprime valet.
a. - ALCHIMILLA VULGARl S. D. P: Pecennis vitidis major solus ex luteo vitentibus. Hist. Om . Pes leonis. sive Alchimilla. 3. B. Diues Mantis. ALCHIMlLLR perennis incana. argentea seu se icta satinum provocans, Hist. M. Τot mentilla Alpina solio sericeo. R. P. Pentaphyllum . seu posius Heptaphyl- Ium argenteum isore musco. I. B. Jiλα-l ed tormentia. ot rather Satin Da d myu Hil dies ALCHIMILLA annua minima billata soliis inime albicantibus. Hist. O . Minima montana, Col. Percepi et is x Drum quil iisdam, J. B. Chaeteph, Ilo nonnihil similis. B. P. Pal 'ert. or Pard Heri time Nota GM ALCHIM ILLA Planta est subiotundis flosculis A seminibus in summis evilibus doramulis. maminibus soliorum et anter denticulatis. Minimae autem montana. se. Percepi' nos la 3c semina ad latera caulium e soliorum alis exeunt.
ALCHIM ILLA Vulneratia insignis est. Calefacit, siccat 3c adstringit: sed praecipua vis adstitectoria est. ALLIARIA. B. P. Hesperis sepiaria allium redolens. Hist. Oxo. uerione. Iara H lia Heste. s. . es, Herba est semine teretiusculo, oblongo a nore minore tetrapetalo; soliis subrotundia
rami istaea. Allium olentibus.
Nascitur in aggeribus fossarum. viis Crasses humores extenuat. 3c lentos incidit; vetera ulcera purgat. et ad cicatriceni ex melle perducit. Ad venena essicis. Utinam quoque ciet. ni m. ALLIUM lati solium patuit re. Hist. Oxo. Sylvestre lati solium. B. P. Ut sinum bisolium. vernum. sylvaticum. I. R. ALLIUM eampeii te juncisolium capitatum purpurascens majus, B. P. Crora Garhia.
ALLIUM est inter Plantas hexaperulas, tricapsulares. radicibus bulbosis μογὰ acus.
cim Natatur in sylvis et nemoribus. Vim Tradentur vires in Sativo Allio. lib semente.
-- ALNUS VULGARIS. I. B. Rotundi folia glutinosa viridis. B. P. Commo
159쪽
Alnus nigra ba sera. B P. Muci AH r. Alni effete lanato solio major, D. P. Sorbus ma. I. B. Atii Theo aut dicti.
Par infam Rhite Beam luce. Alnus nigra, ' qiue lanato solio . haecise arbores sunt. Vulgatis autem inter ciuisse. ras succo aqueo praeditas; Foliis majoribus Coryli . conis aliquantum majoribus. o. a Vulgatis in aquosis locis nascitur. reliqua in sylvosis. LoomE cortice Alm Vulgaris color ater eonficitur In se tores namve & Pilearii cortices vim. MAliud forum vetus aqua per aliquot dies maccrant. hinc color es iacitnr niger atramenti similis. Aliqui etiam eortice Alm & fiuctu viridi utuntur. Gallarum vice. ad script rium atramentum conficiendum. addito Gummie Chaleantho. Alii sub aquis ourat nec putrescit . quod humidum habeat communis naturae cum humore adventitio i ct id- circo ad aedificiorum iundamenta a sit uvio commendatur Alni cortex refrigerantem 'adstringentem cum siccitate facultatem obtinet. A conducit ad oris 3ctonsillarum instaminationes ac tumores. Alnum autem nigram ba ieram quod attinet. ejus cortex interior potissimum radicis) purgat humores noxios omnes. maximeque serum: undere Hudropicis prodest. Debet autem in umbra siceari.
ALSi NE MEDIA. BP vulgaris. sve Morsus Gallinae. - . e .Ejus multae saecies sponte apud nos nascuntur. lpas enumerate non hujus est Icci. Alsine inter Pentaneolas ad medium bifidas umeapsulares est.
Retri rantem dc humectantem obtinet secultatem. V. H. AMBRO lΑ canii, esitis repens. B P. Coronopus . sive Nasturtium venuc sum. J. B Vereucosum capsulabit alvi asperas luis ut a, Isdst. diu. xta rares ses.
Et siliculosa. Tetrapetala. B: capsularis. In uliginosis , ad vias etes est. Nasturtii speciebus annumeranda est. sote . semine, sapore ' qualitate iis similis. .
Cli ac sturan Acetariis. δέ cocta cum aceto manditur.
A GALUS note Pliceniceo. B P. Plueniceamas. I. BUM Pimpereri Simplex habet seminis conceptaculum semina in medio continens. solum petatis ad Nora ungues junctis, in singulis foliorum alis singulis. - -n
In marginibus agrotum provenit.
Vulneraria est. dc adversus pestem commendatur. Aqua ejus aut si accus cum melle valet ad sui fusi ines. Aqua quoque ad Phthisim&Tabem Pulmonum commendatur. cum lacite vaceino, saccharo permista. Quibusdam in ulu est pro torminibu recens tutorum. ANAGAL LlS LUT EA nemorum. B. P. Lutea Nummulariae loliis. J B. Tiabis mi Tim' reta In sylvis' umbrosis frequenq. Atia alliς aquatica majot solio oblongo. B P. Aquatica flore caeruleo. solio obloneo maj I. B Vcri mica aquatica major solio oblongo. Hist. O . the greatre se leastii socia lime. Anagalli, aquatio minor solio subrotundo. I P. Aquatica store caeruleo. solio rotundiore. 1. B Aquatica vulgaris sue Beeabunga . P - . Veronica aquatica mimit icilio sibi tundo. Hist. Oxou. -- Broia lime sal sty ealli Mater sumD. Haecque est. quae in Oiscinis recipitur. Anagallis aquatica rotundisolia. Ger. Aquatica solio rotundo . non crenato . R. P. Samsus I sera rati. I n Veronica aquatica solio subrotundo, rivit conato, Hist. o. Dranci ka educiter- Pij in. Anagallis aquatica angusti solia. J B. Aquatio angustistata scutellata. B P. Vetonica angustii olia aquatica minor Polygom instar. Hist. O . Narrarita Daved μω time. Anuallis aquatio floribus dc seminis conceptaculis cum Veronicis convenit. noreque est tetrapetulo. parvo. petatis ad ungues junditis. itoribus e soliorum alis exeuntibus singulatim. At gallis aquatica in rivulis nascitur c palustribus locis. Calefacit δι numectat moderat L Viribus cum Nasturtio convenit. nisi quod imbecillior sit. Multi usus est in Scor to& Calculo Renum. Extrinsecus opitulat ut Phlegmonis de Elyspclati. ANCHUSA DEGENERIS. saeie Milii Solis. Ger. Lithosperinum amense radice Iubra. B. l . Nigrum stoie Al . semine Echii. I. R. A lard Aia est. or Bastata; HIInter Herbas petitolias est . quibus solia in caulibus alterna. soles monopetali. mar nibus quinque partitis: inciseris alias prosundioribus. alias levioribus: seminibus ad singulos itotes quaternis, perianthio breviore dc ad modum inoris expanso; seminibus seps . . rugosis, caput vi ranum referentibus; radicibus rubris, notum lacuuis acu G.
160쪽
Pro νι- Aas istis Hi Horiae Scottiae. Inter sedetes nascitur. ANDRO X: UM Comperi sense Ces. Distatum glabrum persollatum . non posmratum. Hist. Oxos. Ascyrum . sive Hypericum glabrum bisolium. non perforatum. D. P. Hypericum elegantii simum non ramosum sotio lato. I. B. t Iutthiotas his rus Iun. Esant S I Us Gort mi per orare. ANDRO AEMUM alterum hirsutum. l. Hirsutum. B. P. Andi Trinum Ascyrum dictum caule rotundo hirsuto. Hist. Oxora. Hati Tut n.
Nesa Ch- Genere conveniunt As tum N Hypericum. Nota nos flavus. Coma terentium di- in isti velut cruentans. & petieaspium tribus carinis compositum. Vulneratia ituram cst. - --. ANEMONE nemorum. Ger. Nemorosa fore majore. D. P. Ranunculus nem rctus soler ore. Hiii. Oanti. Ranunculus Plira mites albus vernus. I. B. IV te in re G An morie. Nola Cliaractetistio communis est cum Ranunculis, in quibus enumerandis tr
ANEMONE nemorum sore carneo. Hanc aliasque varietates inveni in nemore apud Castrum de Dri, momi. in notulissimi Comitis Peribensis ditione. in m. .. ANGELICA ma s,lvestris. D. P. Sbi cstris mi gna vulgi r, J. B. LVita Amgelu Loon, Naseit ut in aquosi & ad rivulos passim. ANGELlCA s,lvcstris minor. sive erratio. R P. Sylvestris repens. J. B. He ba Gerardi Ger Podagraria vulg. Par . Hob G crinae. G I tauri, reae Ad sepes nascitur. iactetisti . Angeliea umbellifera est. semine crassiore. linato. Meriore, majusculo & tumidio
Minin is . sive Podagrariae vires in Podagricis commendantur. Radix aliquot diebus ex vino pota icbi cs putridas sanat. Vulneraria quoque Planta est; adduntur lolia te-centia tenera Melibus.s,lvestris magna vulpatior eorrigit proventum saburramque cras rum & viscidorum humor una. atque icet cum halitum emendat. Exh. bita virulis in potu vel sicea in mortabis equorum . pecolum A suum celcbratur. A ONis spiis ea ens purpui ea. n. P. Non spinosa purpureo note . I. R. Non spinosa repen . Hist Oxo Pin P R - tau ut prac s. Et haec est, quae in Officiliis usurpatur.
AN non spinosa nore albo. It hi te si eris Restavarro in Olbout prict s. ANONIS spinora nite pii muteo. B. P. An is sive Resta bovis vulgo purpurea et alba 'inosa. J. B. Vulgatis spinosa note purpus eo. siliquis leatiformibus. Hili ou. Triclis Rest-harr . Noriciis. Helba est Anonis sole papilionaceo. trifolia proprie se dicta. quae terna duntaxat a sti-- solia extremo pediculo. notibus sparss & ratius sitis, siliquis brevioribus, s
mine reniformi. Radix et ejus cortex urinam provocat. calculos renum et vescae atterit. In pascuis sterilibus et agrorum marginibus nascitur
APARINE. I. B. Vulgalis. D. P. Common Gooso Grus. Naseitur pastini in sylvosis. herbas stellatas est. soliis ad caulium nodos asperis . caulibus longis infirmis.
ractetistica. cum plurimis seminibus. floribus albis. v strumas et Imerum commendatur. ad esculum etiam in vino albo decocta.
Passim in agris nascitur. N Inter cor, nabiletas est. note discoide nudo. caule indeterminato. floribus secundum ejus longitudinem velut in spicas dispositis. foliis disseres fruticescens, festo subtus in-
v cns . scetum et secundinas pellit; sonio abstergit. Artemisia lassina sceata vera Noxa est. --. ARUM. I. B. Vulgare non maculatum. B. P. Curio piat. Est Planta Ossi.
cinalis. In umbrosis provenit.
inter bulbosis assines est . monopctata. flore sedi mictus cohaerente, radicetiistet in iiii ... sa, piri illo pro stγlo in medio, note nudo, si pote acti, loliis integris. Radix