장음표시 사용
121쪽
urinam movet. in plurimis quod sudorem provocat est ex usu; A se de coeteiis prae sidus est judicandum. Quapropter Medici usu edocti eo utuntur glimento rcmedio in unaqua e Rctione . quod experimento in pluribus feliciter contigisse observant. Quam rem iane singulis Restonibus peculiaria quaedam Medicamenta eo cist rao . t IIax. quae apud tum pasim proveniant sponteque nascantur; apud alios culturi mangonio non crescant. nis quod liorum morbi ea petant Remedia . aliorum vero Morbi diversa expetant & his non indigeant. Certe dissident tot occeio Norbi noliti a Morbis populorum Orientalium. Diversa est corvinum temperius. aliud pr us lum. ut felicem succosium ex Medicamentis ibi natis sperare apud ruas vix iistimus . nisi in paucillimis iisque contagiossi Morbis. - e mPropter soli enim caelique ilatum. & victius raronem. quae apud Jlos valde sil)ria est. pu matiora longe habent corpora: & propter poros aperios & liberam perspirationem. si quod iis inliaest ex errore mutetia vitium. facile discutitur. Maximam iis imminet a venenatis Ammalibus periculum. & quae illorum pravitas est perniciossilinis . quae passim ibi reperiuntur. Toxicis in mutuam perniciem saeviunt. Et hiscerni malis luLque . quae ab Aeris, Regionis coelique natura profluunt. Indigenis Medicamentis. γα ipsos sunt. consultum est. Licet enim illa calidiora ut plurimum sint. cum t men spirituosa & adversus illorum Morbos peculiari quodam substantiae modo alexi-phatinaca sint, deperditos ex nimia Venere. aut Solis nimio calore absumptos. aut quadam malignitate venenata aut pestilentiali prostratos aut oppretia spiritus line noxa
restaurant. redintegrant. & advenias pestistros insultus eos communiuia . illis enim illorumque morbis tantiliaria dcindeta sunt ista Nedicamenta. coeloque R selo cum illorum naturis conveniunt. Et non spernendum argumentum pro Medicina Indum .i est. quod illis sua sui sciant bindicamenta. &quod nouris non indierant. At . qua apud in tam salutares sortiuntiar effectus, naturis nostris plerumque non conveniunt. quod i - ιν - quali sere temperamento simus. & plerisque exteriora si iraant . interiora. atque in tus viscera. immitate calcant. Et quidem calidistima illa Nedicamenta. quae ex ultimo eme dc Occidente i iuntur. instar lbinitis dc succendi euli. praeternaturalem istum Septentrionalium calorem magis accendunt et insanimant. et torpentes languentesque illorum spiritus longe lateque devastant. Quilibet enim videre potest Borealebis . qui omatibus plurimum utuntur. aut Vino ejusque Spiritui nimium dediti sunt, vallis Moibi, detineri. vitamque laboriolam cum morte brevi commutate coactos esse, o taliae Morbi quoque nostri seros e. ut plurimum. colluviei saeturae sunt. qui. Ob constrictos frigore por et haustum crassiorem et pravum Aerem. plurimum nos infestant; et fragi. sti .dioli Aeri constitutioni assuetam ora calidiora ista non admittunt. nec ea commode in suos usus digerere potan . Accedit. quod iis non indigeamus. cum nec venenata ista mi miniudice malia. necissa ex Plantis venena nascantur. Et Dei benignitate absunt longe a nobis per
niciosissimae istae Aries in aliorum vitas per venena grassandi. adeo ut decantatis istis Alexirharmacis opus non habeamus. Sed cito. sint quaedam ex iis praeclara Medicamenta. in i i sis contagiosis quibusdam morbis et obstinatis valde esticacia. Qui . quaeso. certi esse possu- n - ς mus. quae adnoso longinquis Regionibus deseruntur ea ipsaec. quorum vires ad An' s taliquis Meriptas legimus. cum in signis saepe tam parci sint Veteres. ut incerti ob eam, certare creantur Boramgraphi. α de multis adlluc sub Judice lis sit 3 Cui jam notumos Amonium Veterum y Quis monstrare potest verum 'M,balsamum y Quis Unicornud decantatum hoc adeo Alexipharmacum y Bemar Orientale rarius sui reserunt quidam in ci quam apud nos; et . si clarissimis vitis credimus. nullae ejus deprehentiniuilei, saevires. nulli ab eo exhibito observati estinus salutifere. Etiam ex iis . quae summis Euro-4i Principibus, quae Pontifici Maximo habere licuit. multa fictilia artificio quodam confieta sitisse deprehensa sunt. Emitra si Sed esto sumamus me varietate . nec dissimilitudine. aut jejuna Plantarum desccipi ne nos decipi. sed certis et indubitati, lanis ipsissimas Veterum ad nos Plantas apportari; non dubium est. quin in tam longo itinere. apud Mercatores vel Pharmacopolas. dum utrique Emptorem prauiolantiar. situm et cariem paulatim contrahant. At Indigena recentia haberi possunt. et in nostro solo caeloque diu viribus ini Tra conservantur. - Δω. Sed advehant illa Exotica recentia. Quis assi are ausi sincera ea esse . nec vilioris suoci mistione adulterata. quod passim ab Impostoribus fit y Quin & Εxotica ista tanti con- immiudistant, ut vulgus impensis impar saepe coeatur Motbi velle mentiam Aquosvis tolerare dolores. donec naturae vi victa jmplomata labascant. aut ipsa eorum vehementis succumbat. iam in Sed quod apud nos nascitur vili aere comparari potest, et 2- pauper sprodest, I pleti I aesM. tui.
122쪽
Prodromi Naturatis Historiae Scotiae.
uatur. Sustentia Medis ora linera aeria ex Indigenis dari Postquam in superioribus ostensum est. F icinam Indigenam aliisque
Antiquissimis Medicis in usu fuisse, eamque ob varias rationes in Morbis cujunus Rc onis curandis Exoticae Medicinae praesere in esse. tempus est nunc, ut. disquiramus. num suilicientia Medicamenta Indigena in Regione nostia reperiantur. Medicamenta autem et sunt Alterantia. vel Purgantia. vel Cardiaca dc Alexi-
Mia i Medicamenta Alterantia ea sunt Simplicia. quae Qualitatibus suis humani corporis humores praetur naturam asscios ad temperiem debitam reducere apta nata sunt. Et ea quidem dii licia sunt. Alim a Qua scit. aperiis suis Qualitatibus Caliditate. Frigiditate. Humiditate. Siccitate. attenuante. incrasi ante. alii ingente. relaxante. & similibus Qualitatibus id praestant. Cujus genctis sunt Aqua Fontana. Serum Inctis. Nymphaea. Acciosa, Acet ella. Rubus Idaeus. Fraga. Rosae. Portulaca. Plantago. ina recentia Cucurbitae. Cucumeris. Ac. Quorum vires in sequentibus Lbris secundae Partis trademus. in i - Vci sunt specillo ut vulgo vocamur in quae figura & consormatione sua & totius substantiae proprietate parti vel asse ibi alicui magis accommodata & quodammodo ap-ra ratam. Priolata sunt.
Sic canitis cerebrique peculiaria Medicamenta sunt Betonica. Primula veris. Nymphaea, verbena . sores Titiae. Lilii Convallium fores. Violatricolor. Cyno os sum. Paeonia. N orana. ARosmat inuet. Salvia. Oculis dicata Euphragia. Chelidonium majus. Autibus dirata Altae. An allis, Geranium tuberosum, Acanthus. Aparine. Dentes in Alms eoiisrmant. aut eorum dolores mitigant Hyoscyamus. Nilles lium. Rubus Idaeus. Argentina. Plantago. Pentaphyllum. Ononis. Equiserum. r. ibis. Culam et fauces juvant Rubi Idaei siue ius succinis. Trachelium. Jacaea nigra. Auricula Iudae. Veliam. Nummularia. Ligustrum. Equi letum. p. si Pectori e ucunt Hysmpus, Lapathum. Pulmonaria uir ue. Vetonica. Τ i. lago. Viola Martia. Consolidae majoris radix . Utrica . Caryophyllata. Scabiosa. Mata ruinum album. Ruta mutaria. Hedera terrestris. Bellis major. Sonchus. stores Pa- pauciis Rhaeados. Saponaria. Scordium. e. d. Cordi robur conterunt Angelica. Calendula. Petilites. Rosa. Pentaphyllum. Cardiaca. Borago. Buglossum. Geramum Robertianum. Ventriculo conducunt Menilia. Absinthium. AMeliea. Portulaca palustris, Hie
' Intestinis prosunt Pulmonaria petraea. Bursa pastoris. Plantago. Quercus. To mentilla. Lysimactuum, Myrtilli nostri. Regina prati, Argentina. Rubus. Milles
Hepati Hepatica . Acciosa. Agrimonia, Cichoracei generis Plantae. Genita. Lupulus. Centaurium minus.
Lieni prosunt Fumaria. Filix, Polypodium. Lonchitis. Renibus & Vesicae Parietaria. Fragaria. Lithospernium. Eruca. Rhiphanus . Cham telum. Lappa major. Eryngium. Carduus lacteus. gramen caninum. Ononis. Nalva. Aiu aea. Serpyllum. Erica . Lumitus. Alliaria. Scordium. Hedera terrestris. Nymnliaea lutea. Valeriana. Salvia sylvestris. Nasturtium Aquaticum. Virga aurea. Gentita. Utero prosunt Matri otia. Artemisia. Cotyla icetida, Leucoion luteum. Rubia. Carduus Mariae. Hypericum. Daucus. Atriplex olida. Seneci . Pulegium. &e. Amo Allectibus dicata sunt, primo occurrunt. quae Scortato sunt appropitia. inatasio in ex Indigenis Remedia. Morbutum sanant Abies. Cochlearia. Beca tiga. Na luttium hortense et aquati-' eum. Sinapi. Erysinum. Acetosa. Aeet ella seu Trifolium acetosum . Pisa viridia . Panis Cuculi. Nummularia. Tritolium aquaticum. Enica. Scor odoma . Rliaph nus iusticanus. Rubi vul s mora et Rubi ldaei filictus. Rapa. Chamae morus i et Nica . Chelidonium majus, Mibus sylvestiis, Ros Solis; et in externo usu illecebra et Ranunculus palustris.
123쪽
Rachitidi Filix, praecipue Mas& sorida . sesi inmunda Regalis. & Adiantha. seu
Capillares herbae apud nos. Colico dolori resistunt Trifolium pratense. Aigentina. Erici. Verbena . Atriplex. Malva, Melilonas. Herba Gerardi. Anethum. Avena eum Sale. Baccae Agni otii. iuniperi, Chamaenaelum. Rura, serpyllum. Tanacetum. Conuulsivo motui Cham elum . Cerasa nigra. Helenii radix. Lilium Convallium. Convuls-phyllius.
illapsae conducunt Cerasa nigrii. Eryngii radices Paeoniae radices. semen sinapi, ra-rra νει. dires Valerianae sylvestris. Visciis . Lilium Convallium. Filipendula. Ruta. stores liliae . soles Rosmarini & Lavendulta, oleum Succini. Cranium humanum Ad ambusta valent Hyoscyamus. Populi albae cortex. Sambuci cortex interior, di minoris succus. Solanum vulgare. Fili eis mucilago. Telephium. Titiae folia Anginae Fragaria. Funsus Sambucinus. Prunella, Ribes nigrum, Papaver Rhoeas. λι- , sectiosa. Sedum majus Suetiti, Trachelium. Apoplexiae conducunt Eruca. Crocus. Cerasa nigra. Leu jum luteum, Lilium C - Arei v. vallium. Paeoniae maina. Primula Veiis . aqua notum Tiliae. hritici Barbaraea. Brassica. Bryonia ni ra. Carbophyllata, oleum e nucleis O-λει- . rasotum, Chamadrys. Consolida major. ranatus. Erica . Genita semen. Granium. . Helenii radix, Hyoscyamus. Hypericum. Lens palustris. Pentaphylli radix . Primula Veris. Rhamnus cathanicus. Scabiosa, Sambucus. Sedum majus. Ulmus. Atthriuos doloribus Artemisia in Cererisi vel aqua marina decocta. Herba Bellis. Hedera terrestris. Alcyron. Radix Bryoniae. Ad Asthma valent Bellis major. Crocus. Erysmum. Lichen Arborum. Marrubium Mimias. album. Orionum. Periclymenum. Petasites . Pimpinella si saga. Saponaria, Scabiosa,
Ad Calevium valent radix Caryophillatae. Acori, Cardui. Fullonum. Eryngii. Graminis, Helenii. Fili pendulae . vulgaris Filicis. Peucedani. Pimpinellae saxisia . Rhaphani rusticani. Rudiae. Tragop Ui. Utticae. Radix & folia Althaeae. semen & riaix in nidis. Asparagus. Avellanae rei veruis eortex. illares herbae. Virga aurea. Carduus sellatus. Patietaria, Ceresolium. Perceptet. sve Alchimilla montana. Persicaria. Pseloiella. Saxifragia alba. I halictrum. Veronica. nores Chamaemeli. Emeae. Genistaei s men Bardanae majoris di minoris. Dauci sylvestris. Itionis. Juniperi baccae; semen I Dinosi et mi. Oxyacanthi. Rosae sylvestris. Peucedant. Solani. Halicae istuctus. Violae
purpureae semen. Gummi Ceras. oleum e nucleis talorum. Diatthaeam aliosque Fluxus quoscunque tam maris quam sceminae sistunt Argemina. Althaea. Auricula Muris. Bessieris. Bistoria. Bursa pavoris. Cotonea. Cannabis. Fqui-NΠ- λα serum, Hepati ea alba. Iuli nucum. Lagopus. Lapbhum acutum. Lunaria, lium.Num latia. Persicaria maculosa Pimpinella. Plantago. Pol gonium pruna sylvestria. Pseudotris. Pyta. Quercus solia, Muscus. Quinquefolium. Rota rubra. Symphyrum
majus. Tormentilia. Virga aurea, Sorbus. Lens Mustris. Ulmaria. iniuriae conducunt Paucus, cineres Spongiora Rosae Caninae. Det us Mororum Rubi D, suis
Femii Acetosa. Aeet Glla. Cichoreum. Cerasa arida. Ribes. Dens Leonis, Papa- ν vel Rhoeas. Portulaea. Rose Caninae fisa mis. Mora Rubi Idaei. Vaccinia. Violaria. Τertianae Caryophyllata. tantaurium minus. Pentaphyllum. Verbena. Quartanae Hypericum. Lunaria vulgatis, Pentaphyllum. Minuci baccae. Quotidianae Lupulus in Epithemate. Prosunt Flatibus semen Cari. Mel. Foeniculi. radices Ari sccatae, Tanacerum n,ibis. Fluori albo mulierum conducunt flores Lamii albi. Paronychia solioRutaceo. nacetum. Huoti ai Gonoratu Cichoreum, Cyno ossum, Nillefolium vulgare. Nymplura. Plantago,
Snuto sin minis Argentina . Consolida major. Asplenium. Plantaginis succus. Ut ticae succus, Vinca pervinca, semen Hyoscyami. Haemorrh iae Bistona Clematis Daphnoides. Gallium Luteum.Geranium sanguineum, . Gmphali uin. Glastum. Pentaphyllum vulgare. Ros Solis, pulvis baccarum Titiae. Haemorrhoidibus Chamaedrys. Clielidonium minus. Cyno ossum. Fungus Betulae, Hamon Fungus pulverulentus mulseti. Galeopss succus. Filipendula, Linaria, Scrophaeariae radix . Sideritis. Vobascum. Vinca pervinca. Veronica. x Hernie& Intestino prolapso conducunt Mehimilla, Bugula. Conselida m or, Cruciata. intesti
124쪽
Dentaria. Equiserum. Filiis stolida, Geranium Columbinum. Hemiaria. Lens palustris. Lunaria. Nummularia. Persoliata. Polygotiatum. Valeriana major. Telesimum.
Typha. Verbata fores. Hydropi prosunt Absinthium. Altius nigra. Ebulus. Genistae semen & summitates.
Kali. Linaria. Bryonia. Centaurium minus. Fraxinus. Fumaria. Lupulus, Polyp dium. Rhamnus Catharticus. Solanum lignosum. Solumella. sambucus. D. .. R ero Apium. Aquilcgia. Astraragus. Alperula. Bel tis cortex interior. Centa rium minus. chamadrys. Chelidonium m M. Crocus. Cyani notes, Cichoreum. Chrysanthemum segetum. Eryimium. Eupatorium t iacemiae. Fumaria. Fragaria. He ra terrestris. semen Genita. Lichen. Hypericum. Mercurialis, in anum.
in lapathi radix. Pula ium. Rusci radix. Thali inam. Urtica
Lleis . Lienteriae saritia Fabatum.
Ad Luem Veneream valent Lignum Buxi, Saponaria. Morodonia. Succta. 1inis eis. Ad Lu ricos valent Absinthium. Allium. semen δέ succus Cannabis. Cetita rium minus. Corallina; filicis semen. radix . Gramen Caninum. Petasuadis radix. Modimnere tradix . Lupulistinen . Hyperi con. Iuniperus. Narrubium album . Artemisa. Carduus ben dictus. Sabina. Senecio. Sec um . Tamotum. Mula. Nux Iusans. Rura Captiaria. semen Utticae. 4 io. Melancholiae Epithymum, Hypericum. Melissa. Fumaria. Poma dulcia. Pimpi
moisil ontalgiae Argentina . Clielidonium minus. Clematis Daphnoides. Lepidii radices. . Primul a Veiis. P armica.dita s. Paralysi Graia nigra. Ericae fores. Lavendula. Salvia. Leucinum luteum. Lilium convallium. Primus V s. N oram. Baccae Iuniperi. Sina Contra Pellem valent Anagallis mas. Arum. Hetaerae baccae. Helba Paris. Petin-tes. Scordium. Scor onia. Scolaeonera. 4 halictium.
Prosunt Phthisi Bellis major. Consistita major, crocus. Glycyubira. Helenium. 'Tui silago. succus Betulae. Scabiosa. Utrica . Papavet Rilaeas, Violatia Scabiei Anagallis. Chamaedrys. Fumaria. Scabiosa. Soophularia, Veronica. Rasi .ihili , DP ibi, succisa. Helenium. Mai a. serophiilis Ai, ne. Dardana minor. Bellidis minoris radices. Chamiat P. Clematis Dii mides. Cyno ossae radices. Di talis . Genita. Lamium album. Malus sti vestiis. Paronychia folio Rutaceo. Scrophularia, Pet soliata. Umbilicus Veneris . radi, Xyridis. surditati Fraxini lignum & semen. Lavendula. Majoram. Altae. Furiticulum. Tabi. Ad taliam valent An allis. Eryngium. Marrubium album. Parietaria. Pimpinella, radix Tragopo .rin: Tussim Helcnium. E sinaum. GlycΠthira. Marrubium album. Scabiosa.' Tussiligo. Verbena . Violaria. Unicae radix re semen. cta ista I iii convulsivae sive Catarrho setino prosunt Muscus Pyridatus. succus Pulmii. - Origanum. Rosmarinum. Mala dulcia. vi solis x Ad Variolas dc Norbillos conducunt Aquilegia, Crocus, senien Rapi. Contra Vomitum valent. Sal Absinthii. Menilia, Polygonum. Rubus Idanis. Vaccinia. Vettigini Primul a Veiis . nores Illiae. Viscus. Urinα i- Ad acrimoniam Urinae prosunt Malva, Gly rilii Za. Portulaca, Lac recens. dc serum Lactis de tenuis Cerevisa mori. Tumoribus Malva. Althaea. Mercurialis. Absinthium. Lappa major. Galeopsis. Coetolium . Cicuta. Fagi solia. Lamium, Chamaenicium . Cyno ostiam. Linum. Orchidum radix. Parietaria. Rapum. Sphondylii radix . Uttica. Sapotiaria. Erysipelati Fimus Bovinus; Lens palustris. Mali sylvestris succus. Malva hortensis. Solanum vulgare. Tullii lago. Umbilicus Veneris uribus. Ulceribus Brutiella. Bugula. Veronica. Millefolium. Anagallis aquatica. Hyp cum . Asciron. Trifolium aquaticum. Verbena. Lunaria. Marrubium nigrum. Rubia. Equiletum. Hedera terrestris. Nummularia, Poligonatum. Phagedaenis Persicaria. Geranium Robertianum. Chelidonium majus. Chamadrysscordium. Consolida mast. Filix. Lepidium. Plantago. Filago. Carduus Mariae.
Canimul. Cancro ulcerato Elatine. Pimpinella, Solanum. Cicuta.
Anodyna c. Farina Tritici. Melilotus, Plantago. Sambucus. Violaria. Malva. Althaea. Chamantelum. Verbaiciam. crocus. Cyn 3losi ina. Telephium. Nam . Narcotica . Crocus. Hyoscyami semen. Papaver uortense dc citati m. Lactuca sylvestris. M ium, Cyno os sum. Primulae Veiis notes. Ad -
125쪽
Adstringetitia. Radix Acori adulterini. Bistonae. Consolidae in otis, Geranii cujusque. P ahylli. Tormentilla: tolia Alchimillae. gemine. Misae pastoris. Chamaecisti vulgaris. Gallii. Glasti. Gnaphesii. Hemiatve. Lunariae minoris, Milleiolii. Musci; Quereus. Pilosellae . Plantaginis. Polygoni. Saniculae . Ut mariae. Ulmi Co tex dc selia. studia & semen Betheris. Castaneae nucis membrana interior. Glandium calices. Pruna sylvestria. Pyra sylvestria. Mora Rubi immatura. Sorba
Ad Vulnera valent Agrimonia. Alchimilla. A gallis aquatica . Androsaemum. AD vulsera gentina. Bellis major & minor. de Betonica. Bonus Henricus. Bugula. Centaurium. Cham n s. Cicuta. Conselida major. Cynodossum. Eupator uim Aiacem , Getantum. Mium terrestris. Hypericum. Jacobaa. Iamium. Latium Convallium. Lunaria minor. Millesellium. Nummularia. Ophioesosium. Panax Coloni. Parietaria. Pen taphyllum. Pilosula. Plant o. Piuncta. Salvia agrestis. Sanicula. Seordium. S phia Chirurgorum. Succisa. Tanacetum. Nephium. Tormentalia. Valeriana. Vese M. Virga aurea, Veronica utraque.
De Cardiacis. ω xi amaris In uenis. ANt iam de Cardiacis Medieamentis agamus. videnduin primo. quaenain Wia
Cardiaca dicenda snt Et quidem Hile rutu&Galeni Monoementa legentibus nihil occurru. quod seculi dura rates illas vulgo dictas Cardiacas tantopere extollat atque commendet tilis Alimentis
vere ea tribula gloria est atque commendatio: illa enim - - - . t . . a M. --πOptima scit laudabalia Alimenta, quae in corporis noliti substantiam facillime fice
sunt, atque convertuntur. Spiritus purissimos senerant, quorum ope noxii humores alterantur & emendantur; & restituta natura . niis tandum recreatis viribus . insurgit pintentius ad redundantium nimis & sbi gravium humorum expulsionem. Atque tum de--Κ , . restituitur Natura sibi ipsi. & per tot sanitas evadit, nullis insuper indiga piae sidus.
Novos certe &put Spiritus . sive ab humorum redundantium copia oppressum, sive M in The- a laboribus aut evacuationibus nimiis exhaustis spiritibus imbecillum & invali lumeor. si pro vitibus restaurandis eorroborandis postillat. Quod sela Alimenta laudabilia praestare postlint: illa enim Narurae amica statim in pressium sanguinem convertuntur.
qui puros & validos 'hiritus gignat. Spiritus autem puri A validi sunt, qui humorum
illic appellentium ..... a. arcere dc eorum putredines dissipare possint. Ac proinde in omnibus aegritudinibus . in quibus spiritus vitales opprimunt ut&deficiunt. Iustulat perata optima Cardiaca stat. quod prae omnibus spiritus maxime reficiant. neque ab omina cedenti aliqua in iis qualitate metus est. ne Natura perturbetur. Cardiacorum quoque titulo digna. quanquam minus proprie. quaecunque medentur C, M. Spirituum & Corporis nostri dissipationi nimiae atque immodicae . propter acerbissimos dolores. evacuationes immoderatas. aut quae levant& solantur aegrorum lassici dines, aut quae Humorum putredinem exhauriunt. qualia sunt Venae sectio& Purgatio. Vel ea quae blandam corpori conciliant, reclusis meatibus' exclusis excrementis fuligitiosis per sudores. meliones atque balnea, sicque corpus perspirabile cum grato sensu r dunt. Vel quae Humorum putredini obsistunt. aut qua pollent vi noxios N impuros humores & vapores a corde arcent. Denique . quae quovis modo corporibus nostris utilia dc grata sunt, quod se illorum usu levatos . resectos & solatos dicant . ea ipsa Cardiaca quidem jure . quanquam minus proprie appellaveris. Nos igitur cardiaca in varias Classes distribuemus. disti in o.
Primo loco ponenda sunt ea. quae spiritus reficere &iestaurate possunt. imprimis - ni succi Alimenta. N quae Naturae similitudine cum spiritibus nostri corporis ita conve- I firim niunt, ut ea solentur valde & excitent. imo reficiant quoque S restaurem, ut Vinum
generosum cuiuscunque generis. Ala & Cermisia sortior, Spiritus Vini. di Spiritus Hordei. Ambra Gluca. Spiritus Succini, Spiritus Salis Armoniaci. spiritus Cornu Z i cervi:
126쪽
9o Prodrini Naturam Hii Ioriae Scottiae. Cervi; Cortices Citii. Umomam. Aurantiorum; Hores quatuor Cindisses dicti . scit. Boraginis. Buglossi. Rosarum. Viol um; stores Lilii Convallium. Ulmatiae. Leucoii lutei. Secundo loco ponenda sunt. ouaest iditate sua. aciditate Noeticentrante. sive frantie sua qualitate limorum esset vescentias comprimunt putredini resistum. 3c malignitatem coercent, ut succus Limonum. Granatorum. Aurantiorum. Acetosae. Acetosellae.
Berberis . Grossulariae. Ribesiorum, Spiritus Sulphuris, Vittioli. Tettio loco sunt Calida& Diaphoretica, quae proprie Alexi pharmaca dicenda sunt.
quod venenatos vapores & humores a corde expellunt. eoque a Centro ad Circumse io&A- rentiam educunt; ut radices Allii. Bistortae. Carlinae Can ophyllatae. EVngii, Helenii.
Petastidis. Pimpii ae vulgatis &Saxifragae. Deciis. Tormentilla: talia Absinthii. Agrimoniae. Calaminthae Montanae . Cardiacae . Centaurii minoris. Pinwinellae. Sanguis bae. Pentaphylli vulgaris. Rutae. Scabiosae. Scordii. Vetonicae. Ulmatia: stores ataurii minoris, Cloci. Dicae. Huperiei. Nymphaeae: fructus di semina; Acatosae. Hyperici. Hestae Paridis, Nux Iulans; Baccae Juniperae . sanistis. His accenta. Fraeistius Argemonen, Boni Henrici succum, Cruciatam. Cyanum minorem, HelleboririeneIrionis semen. inruasitum. Personatae succum cum Vino haustum. Ra semen. Sparganii 3t valerianae minoris radices... Quario loco. quae qualitate sua frigida. & sicca terrestrique ae adstringente sua sub - . stantia Seium imbi Moti exhauriendo putredinem cohibent. humorum acrimoniam mitigant. cor firmant A roborant. venenum coercent. ne tam lacile in totum corpus dissumis - - r. sanguini eonsistentiam&robur& quandam tribuendo nimiam ejus rare.
et 'ri factionem impediunt. partiumque dissi lutioni compressione quadam obsistunc Cujusmodi sunt Gnae quaedam pingues. rasura Cornu cervi. Cranium humanum. Maiga. ritae. oculi dc chelae Canaorum. Auri Argentique solia, pulviscula; Tormentilla. Bistoria. Caryophyliata. Mntilli nostri. Penta hyllum. Quinto loco. quae si uinem corrigunt. in quo tanquam insu cto spiritus siti sunt. eumque a bile lausta & pha incrassata alteratum temperant. Qualia Boiosius, B isti rago, cichoracea. radix Moraone . Fumaria, Papaver, Rubus Idaeus, Ceraunigra. sores Calvophylli. sexto cimique loco. quae assectum. ipsius causis atque sim malainia, α & Velut armis paribus exterminant. Talia sunt Venae lectio di purgatio conveniens. M Sic quoque . si spirinis depravati fuerint, ae imaginatio laesa. piae Seri Bilisve abundantia. prosuri Hellebotus uterque. Lapis Caeruleus. Polypodium. Diuretica. Sal Piu-nellae. Corallium et Margaritae. ob Salem. qui putres actionem prohibet. acidum imbibit. transpirationem promovit, ac Serum per Utinam detrudit. Quo vero magis appareat satis Scociae nostia de Indigenis Alterantibus & Cardiacis proxilum. eaque omnes intentiones implere; sequentem Tilulam. in qua Exotica et indigena posita sunt, placuit apponere.
127쪽
virum eiusque sit lisus. '. c cladi spiritiu hor.
Iris M. ι - . quae et amr proventi in no Radiis cilii . Sari parilis. Iris nostra, Cypeius horsan buri de Mibi I lx L
Semen Frisivi. bal Abunt hic limarci, Carduus Mariae; a M. sal. senien Cardui be nedictui sapo i
129쪽
Edicamenta Evacuantia sint quacunque Medicamenta materiam peccantem e VH corpore educunt . adeo ut in hac lati ine pumantia proprie sic die . si id inistra re diuretica. imo men ora vesieantia comprestendatu . Quoniam autem maxima didicultas. quae contra Medicinam Indigenam ut tur, ea est. quod purgantibus careat: primo depurgantibus agemus . deinde de reliquis. Puhantia proprie sie dicta alia deorsum movent. alia Sursum. Priora dicuntur Piu gantia. Posteriora Vomitoria. Ex liis . quae deoisum movent. quaedam leniter alvum emolliunt et subducunt. quaedam mediocriter alvum solvunt . quaedam rehementer purgant. Cresiantur vulgo Purgantia elective agere. et appropriatos Humores singula evacuare. Sed elemve purgantia auis oritatem suam Antiquitate magis quam Veritate tuen- 'tur: magnis enim et emunera naris viris creditur Uectio ista salsa. cum per sive irritationem duntaxat agant purgantia. et irritata tutura expellat quemcunque I .nem tu
morem. ita Rhabarbarum pari puuat Serum ae Jalappa; haec bilem aeque ' lud; solia Senae utrumque; et singula horum omnes Humores expellunt. si in procin- sint. vel moveri pollini. Et si Electio illa tenenda esset in Purgantibus. Moibi certe Boreales. quia plerique a Sero nati sunt. ob potorum obstructionem. sursum rapto. aut in parto deposito. pctunt Hydragoga maxime . qualia multa Iudigena Purgantia suppetunt: sudorisera item et urinam cientia. Imo multi ex illorum Moibis sortiora Purpantia non ierimi ut Tabes. Phthisis. Hectica. Atiophia. ct in quibuscunque gracilis a tenuis venter est) sed siquid Hypochondriis obitructis tentalidum, per satius est. vel Enematis sollicitare intestina ad Expulsionem. In Medicamento exhibetulo habenda summa ratio est corporis purgandi. et Morbi coli uri, quo quis laborat: e roportione enim. quam ad praesentem Agroti statum ii iit. Medieamenta suos essectus sortiuntur. Videre enim est saepe ilics. qui a s litori Ne
dicamento tinia moventur. sed laborem et molestiam multam exinde sciuiunt. exlubi est habendato leviori. sta conmententiore pro illorum temperatura . commode Ct facile purgari. Peregrina namque et ab illorum temperie aliena tantum aversatur Natura . ut in iis subi hibendo.
genitis et suas et Medicamenti vires atterat et consumat; taque ira, quod Alvum ducere debuerat sorte per insensibilem Transpirationein. per Sudorem. aut Urinae vias. saepius per Vomitum evacuat E contrario nihil in Opei attolle certius . nihil nobis sa- miliarius est indigenis. quae coelo & solo cum Naturis nolitas convcniunt. et . quc di in quotidie videtur. sacile est cognoscere. Ut jure dicat' 'Im . Multo memorabilius,, duxerim id. cujus experiundi quotidie occatio est. In coetesis ut idem alibi j nihil. bo. praeter nobilitatem longinquitate facitam . memorandum Occurrit. et hinc minor nobi litas Pleae quam Psittaco Nos igitur de Purgantibus Indigenis acturi memoratum ordinem servabimus; Et primo de Lecoproticis . sive leniter moventibus Alvum . dein de iis quae mediocriter lal vunt, postremo de Mochlicis & vellementer purgantibus agemus. Quae leniter movent et nisi saepius. aut magna quantitate sumantur parum es eunt, ea sunt. Rosae pallidae . Violae . Sympus norum Poscorum . Spinachia. Beta . Aeriosa . Brassica . Vitio . Lupulus . Atriplex. Mercuriali. . Blitum . Malva. Filix. Thalictrum. Bonus Henrieus. Centautium minus. Fumaria, Absinthium. Pruna. Polypodium. Hydromes . et Serum Laelis. in quibus istae herbae com-
C. i. modo decoqui possulit; Ius Galli veteris teste Discoride & quae Celsus habet. Panis,.scrmentatus. magisque si cibarius vel hordeaceus est. Biastica. si subcruciacit. La-- istuca. Anethum. Nathi tuum. Ocimum. Urtica. l'ortulaca. Radicula. Calpparis... Allium. Caepa. Malva. Lapathum. Beta. Asparagus. Cucurbita. Ccrata. Mosa., Poma omnia mitia; Ficus etiam arida. sed magis viridis: Uvaer centes pingues. mi-- nutae Aves. Cochleae: Garum. Salsamentum. Ostrea. Peloricis. Echini. Mustuli. - ' omnes sere Conchulae. maximequυus earum; Saxatiles di omnes teneri Pistas. - Sepiarum atramentum. Siqua caro assumitur pinguis. eadem vel jurulenta vel clixa; Aa 1 Aves
130쪽
2 tu, mi Naturatis Hi Ioriae Scottiae.
- es Quae iurant; Mel crudum. Lae. Lactemia omnia. Mallani. Vinum dulceis salsum. Aqua; omnia tenera, tepida. dulcia pinguia. elixa, jurulenta. Salsa... diluta. En Hue Enemata spectant. quibus inserviunt Aqua marina . vel Lac. vel jus Carnium. Decoctum Herbarum Inquilinatum. Hordei. Betae. Violari t. Malvae, Mercuria- Patietatiae. Senecionis. Cliam reli. Meliloti; Mulla quoque. Naetnaceti et ius Enematis debetur. quae repetita vicarias purgantium operas praestare possunt ; re non initi, taluum interiora expurgant. sed superiora consecutione 'nerant. dum picin viseera praecordiique liberant . faciuntque melius spirantia. Materiam certe in intestinis haerentem. facti deolini uctione. educunt. nec corpus turbant. nec ictbilitant. Instrui, ilium se menta autem ubique ad manum sunt Vesicae Suilue vel Bae uiae scitiores. Syringa ex
Ligno. quae Penna Anserina suppleri quando e potest. Mediocriter altam solvunt Lapathum palubre quod nonnulli Rhabaibatum Mo-
inruiomnachorum appellant in Decoctum Ism Duleamarae. semen vel succus Polygonati. teneri lati pii aut radices Bryoniae; surculi. stores. baccae. solia. semina. radices uli& Sambuci. Lapathum acutum. Coluto. Aqua Florum Ceres una nigrorum . medius cortex Berberis arboris, jus Massicae. Decoctum Lichenis. radix Imperatoriae, Linum Cathatticum. vis Vehςmenter purgant ramorum sambuci medicus cortex, Frangulae eorticis deco est. - ctum, succus seu pulvis Rhamni solutivi. Soldanella. semen Gentilae . radix Pseud, heltabori nisti. succus illecebrae; succus. semen. radix . di imprimis cortex Tithyni li: radix Esillae in aceto macerata dc siccata. radicis Cyclaminis succus. succus radicis Iridis nostiatis. Quaedam ex his acriora sun . alvum valide movent Ac universum corpu& turbant: sed haec non minori violentia cisciunt tertii ordinis Exoti ea. Et quemadmodum corum aerimonia corrigitur leniturque aliorum mixtione, idem hic commode fieri potest.
aut exhiberi queunt parva quantitate. aut cum butyro, vel pi ui justulo, in quibus acris illa & mordicans vis sopitur Panchymagogum praestans ad Bilem. Pituitam dc Serum expurgandum spondent solia Gai in oleribus sumpta. Pari laude commendatur succus Iridis nostratis cum Nelle ' Lacte Caprino mixtus. ut & Aqua Conicum Sambuci; Frangulae Conicum
Decoctum. cum corrigentibus Seminibus, sursum deorsumque ex Ventriculo eliminat eo sta omnis generis Excrementa. His is Externa pro Umbilico purgantia. ex felle bubulo cum adipe Suis conses possunt. utria Prara, δέ ex Cylamine. quorum tamen usus non ita tutus est. Nunc brevem Tabulam G-jiciemus, in qua puigantia Indigena e regione Exoticorum apponuntur.
Cycuminis radix . Ranu tuu Sambim medius cono.
