장음표시 사용
301쪽
nense interprete De oculorum natura.
Caput primum: A L 1 A prorsus diuersat, ocularum curatio est,quo
niam ec membrum ipsum oculus inquam no simplexi est, sed ut subsisteret plurima indiguit compositione,
tunicis ct humoribus genarumc, ornatu. natura enimi a cerebro neru quos Opticos uocant,ad Oculos destit nauit: simuLὸ cum ipsis inccdc ntem membra natu co
rebrum munietium portionem, quam expoliendo rei ueluti dilatado oculo in tunicis substantia preparauit.
- , atq7 intima quidem Omniu tunicam quam amphilae nroidem, id est,retis mem appellat, ex Optico neruo formauit. rhagoidcin uero Praeiacentem quam utaeam nuncupamus,quod grano uuae nigre colore ec specie asssimiletur,ex tenui membrana propagauit, ligura circulari in pupilla perforata. at quae extra utrant est ceratoid .i .cornea uocata ex duriori membrana produ/citur.extima uero omnium candida haec quam coniunctivam dicimus, ex mcm isana extrinsecus os capitis ambiente, quam modo periostiommodo pericranion Docat,aim ex propaginibus corporum Oculo adiacentium generatur . tres autem sunt oculi humores,quorum intimus quidem in reti formis tunics cocauitate contentus,vitreus nuncupatur. suso enim ultro ec substantia di colore similis est. qui autem extra retiformis terminos continctu crystallinus uocatur, ec a nonullis discosormis ec lentisormis, quonia colore crystallo assimilat, specie uero lenti aut dis . at extimus omnium albugineus appellatur, v substantia oc colore album iniouorum similis sit.natura igitur vitreum quidem humorem qui intimus est,alen in crysta lini gratia generauit.circumfusum uero exterius albugineum ad oculo rum tutelam,ne. s.exterius a solis splendoreis retur genas postremo paniculus agnatus costituit cogeminatus, ac ueluti indumentu duplex genarii musculos circsiplectens. hora singulo in quodcussi a propria natura aberrauerit,sgrotare octi tum cogit. Quot quiue morbi circa oculum fiant. Cap. tro Vae proprie ophthalmiae.i.lippitudines appellatur,chemoses, perturbatio nes, indemata .i.tumefactiones, hyposiphagmata, pterygia, coluinctiuae tunicae morbi sunt.quae etiam ulceratur,carbones* ac cancerosas affectones perpetitur. scierophthalmia uero & xerophthalmia,quarum altera dura,altera sicca lippitudo est,oculis ec genis communicant.at in extima genarum supersicie aquositates quas hyda lidas uocant, melicerides ec steatomata euenitit, sicut intra easdem scabrities,hispiditas,sycosis, grado,lithiasis, compaelio,clausio.na lagophthalmi quasi leporinos oculos prs seuerentes uocant,in quibus superior gena reuulsa est, ut operiri oculus nequeat.contra ectropii appellantur quibus gena inferior euer titur. sed ec mutilationes, erosiones,ulcerationes* circa genas consistunt. palpe bris accidunt hispiditas ordo pilorum praeposterus,caluities,qus etiam glabrities dicitur.praeterea philairiasis quam pediculationem nonnulli uocant, porrigo,hor
deolum,& qua millosim appellat, i in ea in rubricae speciem palpetas rubescant. anguli
302쪽
LIBER sEPTIM Vs xyianguli uero patiuntur quidem 6c ipsi aegilopas non soli tamen, sed encanthidesta rhyades ipsorum latum a tudines sunt,nec minus milphosis angulis attinet, rubicundi enim oc ueluti ardentes anguli fiunt,eo morbo laboratibus rubrice co/lorem imitates. porro in cornea tunica eveniunt, caligo,nchula,argemum,ardor,
ulcus, cauti as,fossula,sraelio prolapsus, ungula, pus,phlyeisnae, carbunculi, cancer oss dispositiones. in ea quam rhagoidem. i. viream appellari diximus,prolapsus,mγocephalum,staphyloma,claui,mydriasis, ec quam platycoria. i. dilatatione puristae uocant,item tabes,synchysis, conuulsiones pupillae . at suffusio in foramine
lues .i.in pupilla oritur. albugincus quoq; humor,quandom stipis plenior, quandom crassior exquisitum uisum intercipit, sicut diminutior crystallinum exiccat. γ glauce do appellatur, crystallini humoris uehemens siccitas est. hebetu
mi optici obitru filo,ut eius qui ita affectus sit, ne minimum quidem no quae uero g
cumentum sensu percipiatur:pura enim pupilla conspicitur, neqi quidpiam circa oculos uitupc randii apparet,cum tamen interea debiles sint,& noctu potius per spicaciores. caeterum in morbo qui optesmus appellatur, totus oculus manifeste laeditur. est aut oculi prominentia quasi extra decumbat . inchoada igitur curatio est a simplicioi ibus magis in in superficie existentibus oculorum morbis. Curatio perturbationis oculorum. Cap. I IIO Culorum perturbationes, fumo aut aestir,aut pulvere,aut quopia tali oboratas facile curabis. primo quidem iubendo sgruma causa laedente abstinere, ueluti sole,sumo,& huiusmodi,oculos tepida primo,deinde ec frigida abluere, auersumq; a lumine connivere.ita enim nulla re alia adhibitasalus parabitur. parcior tantum cibus offerendus, potusin augendus,si ob aestum affectio contigerit. . nam ec somnus profundior occupabit, & formidata lippitudo digeretur, ideo ne a balneo quidem abstinendum si modo reliqua uiehis ratio diligentius obseruet. per sistente morbo quies adhibenda, illinendat, genis collyria aut ex croco,aut ex rosis c5secta,& praecipue collyrium Nili. ordes uero ac gluten noctu circa palpe/hras collectum,repurgat et probe exterit posca dilutior,uel aqua frigida priuatimi inspersa, aut aliquid aridorum quae ad lachrymas ciendas conficiuntur, quale est crocodes quod procatalepsicum nuncupatur. Curatio inflammationis in oculi superficie existentis. Cap.I III parenti, nisi dolor uehe/s erosionis vchemcuam, plerunque enim solum albumen sufficit cum collyriis quae monohemera quasi diaria nuncupantur. curabis quom inchoantes in super ficie aegritudines abscp inflammatione uehemeii,si uespere quidem balneum alhibebis.postero die ad firmitudinem roburi parandum nardinum collyrium illi/nes, cui prima illinitione minimum quidpiam repellentium admiscebis: secunda minus adhuc.in quibus igitur adstringentia dominantur,plurimit album inis adiaci oportet,paucius uero collini. at in quibus maturantia exuberant,quale est nardinum,crassiora illinenda sunt. sed oc flamentum adhibeatur per spongiam moderate quidem dolentibus semel aut bis. ubi autem acrior dolor infestat, uel quin quies replicabis. sensus tamen hebetudo θc acumen in oculo curando attenden/da sunt.quicunque enim oculi natura uenas latas habuerint θc sanguine resertas, quit glauci suerint collyriorum adstrictionem ne minimu quidem sustinent, propterea ijs dilutiora collyria adhibere oportet. De inflammationibus ob plenitudinem contingentibus,& de chemosi ocu
Plorum ubi obiter aphorismus exponitur. Cap. VLenitudine uniuersum corpus aggravate, magna oculorum inflammatione. Bb x oborta I
303쪽
x92 AETII AMIDENI DE RE n En rc Aoborta ingenti dolore affligente,solus collyriorum usus non amplius ad huiuo modi assectum sufficiet, sed uaria medicatione indigchimus, praesidia* assumenda erunt, quae ab Hippocrate memoratur, oculorum inquit dolores,meri potio, aut balneii,aut somentum,aut alui duello,aut sanguinis missio soluit. non tamen
eidem homini cuncta hec adhiberi iubet, sed alii sanguinis missione alii fomcnisi, alij solutione alui,alij balneu atm alij meri potione, a balneo igitur inchoabimus. De balneis lippientium. Cap.V lj s Ongruit itam balneum quibus oedematica inflamatio circa ocillos inest. est
autem ced a tumore laxum,tactu frigidum,colore candidum, humorq; illi influens,immordacior ac minus calescens,qui quidcm oculo neq: ruborem ne que extensionem affert. euenit fere id morbi genus in senio, hyemali tempore ac mulieribus praesertim pinguibus,ta omnino his qui pituitosi cerebri suerint. LN ergo praedictae omnes notae apparuerint,sidcdum maxime halneo, ita enim aegruleuat,ut alio praesidio non egeat.multum uero sub dio persistendu, di oculi plurismum aridioribus somentis cum spongia diligenter expressa fouendi sunt: quod ubi seceris, plane senties cedema si ib calido aere manuisse, a tq; interim aegros penitus incolumo redditos.quod si quid ab integra curatione deliquerit, nardinum collyriu balneum ingressuro infundito. at si re sitor dolor uidebitur,crassius collyrium alsumito, diluens primo ad cotem. postea ubi lauerit patiens, ucluti dicta est,balneumq; egressiis fuerit, humore spongia diligeter extersis,collyrium illines obseruando ne in ocul si incidat magnu enim nocumentu ascrre solet, propterea nec sudates inungi oportet, Monia ob susos in balneo humores defluens collyrisi,
sua quadam crosione materia facile ad oculos trahit, infamationcm cygeminat.
sed si evenerit ut morbus iste sit pertinacior,atq; humoris substantia ad Lehcmcntiorem frigiditatem declinet, tuc capitis smegmata adhiberi oportet in balneo, repost balneum puluisculos inspergi:ac prius quidem simplicioribus uti, causa υ
ro permanente ad composita ascendere, quors maioria huiusmodi est: lauri hac cae,nitrum torrefactum trinoctir extinctum, sampsuchus, ex usta,& similia. pului sculi autem praecipue mulieribus cosueti admouendi sunt,quale est cx uide simine apij, di pitulis cupressi confecitu, re qualia sunt quae xeromyra quasi arida Dimguenta appellantur . neq; enim quae adhibentur elic oponet immoderate calida, aut acria,sed comina,& mediocri adstringendi facultate calefaccre,quorum confectiones iam in praecedenti libro descripsimus. smegmata igitur in balnco sincipiti sunt apponenda,discretis inuicem capillis, ut remediu propinquius corpori ad haereat: iubendumq; tantisper in balneo clauso ore persisti tit plurima acris Ui u hementius per nares attracta, subiecta materia uelocius trai mutetur. post balnea uero capillis exquisite detersis puluisculi, sicuti docuimus inspergendi. hacten de balneis: nunc de uini potione dicendui. De uini potione. Cap.V t IV Inum crassos humores permutat 5c attenuat, sirpeti; ex accidenti illos etiaeuacuat,quod esse oportet colore suiuum, substantia tenue,nem adeo anti quum,nem uehementer adstringens, dandum . maxime assuetis intemperi intas ccam & uigidiorem habentibus. uino enim communio quaedam Videtur inesse cum balneo. quando igitur usus postulauerit, ut humores evacuentur Sc transmutentur, balneum admoueri oportet sed ubi permittandum, simul ci; reficiendu hi mectandum cales acicdum* sit,ac praeterea moderate cvacuandi uno indigcbi/mus: quod quidem calidae aquae nec multae admiscebimus, minus dilutu sit prius dilui consueuerat. aquam uero purisssimam esse conuenit, sumotb re odore carentem,& seruidamscilicet ut seipsa reddatur tenuior, sufficiat cir ad maiore uiseni copiam temperandam,exhibeaturq; in ampliori poculo, stiper quo qua mna axime aeger
304쪽
LIBER SEPTrnus as me aeger oculos inter bibendu adaperiat.ita enim Bluetur obstructio, plurimis
effluentibus lachrymis sponthus Se saluberrimis,dolor pensius remouc bi. Ur aliumnae relaxabuntur,ac scipsis ad motum habiliores leuiorest reddent .obsc ruan dum tamen ne hominis caput pati soleat,tale enim a uini potione tutum non cst. pro morbi uero reliquijs prius collyrio dulci ac prorsus immordaci ad praeceden tes perturbationes sedandas utemur. sed ubi pacatiores oculi fuerint,atq; ab ardore liberati, tunc repcllentia applicabimus, quale cst quod Hermolaus appellatur, reliqua in huiusimodi stallica quasi contractoria uocata .nam rubore inflata matio neq; adhuc praesente adstringetia collyria remoueri oportet, quae adstrictione sua reliquias materiae intrudelia dolorem adauget . atq; laaec quidem de uini potione susticiant, nune de sanguinis missione dicendum. De sanguinis missione. Cap.Vol
S Anguis ergo mittendus est,nisi quid prohibuerit eorum quae saepissime dicta
sunt, quando ingenti dolore oculos amigente plurima extensio rubedo reni tentia ad tactum atque ardor affuerit,seruidarumq; lachrymarum copia deflux rit,ac tumor corneam pariter oc coniunctiva tunicam occupauerit,prae uehementi inflammatione oborta genae ita cucriantur,ut uix oculos possint occludere, to inq; coniunctiva intumescens rubuerit, ac praeterea uniuersiam corpus sanguine
repletum fuerit.uena autem qua potissime secare oportet superior est, quam hii meralem uocant,sectionem in ampliore facere expediet,ut crassiore sanguine euacuato di animi deliquio maturius inuecto protinus dolor ardorcp inflamationis auscm possit. toto uero corpore exinanito, collyrijs allaci; adhibita curadi diligentia ad morbi ri liquias conuertemur: atm in hoc morbi genere co lyria eligemus, quae minime erodant,qualia sunt cycnaria θc tibiana quopiam liquore calido affatim diluta oc iugiter instillata. neqi hic fomentis multum opus est,spongiam iam tum ex tepida expressam suauiter applicabimus. alimenta autem ossc i cmus i in mordacia, stomacho cogrua,distribum facilia,urinam ducentia,minime acria aut salsa,aut crallioris succi aut concoctioni renitentia: post inflammationis declina tionem nardinum dilutius us* ad exactam sanitatem insundemus.
De purgatione ubi oc propriae lippitudinis notae explicantur. Cap. l πSI nessi aetas nem anni tempus,nem stomachi praecipue aut alterius cuiuspiam
uisceris imbecillitas,aliud ue insigne nocumentu obstiterit, purgationem ad mittemus, in quibus tenues multae l. lachrymae, aut falsae,aut acres, aut frigida: O
manaverint,uniuersum cy corpus prauo succo abundauerit,caputq: excremenso
sum fuerit, iugiterqi aluus sisti consueuerit,& inde deprauatorii humorum multitudo aggregari,ingens dolor infestaverit. sicut enim in mittendo sanguine Ne
nitudinem corporis quam plet horam uocant,ita in purgatione succorum prauitatem remouere cogitamus. nem uero una purganti u natura,sed multiplcx est,qua pro uaria redundantium infestantiumq; humorum qualitate uarie permutamus.
quibus ergo aluus assidue detineri solet, aloem brassicae succo diluta, in pilulasin redacta exhibebimus.quos uero pituita aquosi in humores laedunt, ijs dato quod habet euphorbii piperis, salis ammoniaci singulorum drach. viii. propinatur ari dum in ovo forsiti, cuius cosmio in libro tertio explicatur.at si bilis exultarct,da/himus amaram ex aloe, admiscentes scammoniae tritissimae strii p. ii.aut quatum pro uirium ratione suffecturiun uidebitur. sin succus melancholicus dominetur, addemus epiti mi scrup. vi. scammoniae obolos tres. post idoneam uero cathartici sblutionem,si simplex quidem ac sine ulcere suerit affectio adstringentibus utemur collyriis quale est Hermolaus dc reliqua huiusmodi.sin oculus ulceretur,smPlicia dc erosione carentia applicabimus, qualia sunt cycnaria Sc libiana. iam igi Bb 3 tur quam
305쪽
α94. AETII An InTNI DA nt na Dieatur quantum praesenti attinet usui, Hippocratici aphorismi intentionem declara
ulmus,quomodo inquam uehemcntillimis doloribus inflammationibus* sit oe curredum .at quonia pleriano maxima remedia omittunt, praecipue purgatio rephlebotomia, spectandis quo nam pacto talo citrari oporteat cum predictis ergo notis c5munibus sunt di propriae quaedam omnem oculoris aegritudine arguen tes. sordes enim ac laestrymae quando apparent flutinosae ec cratiae, quandos tenues oc protinus dclivcntes,interdum etiam salis, interdum acres de mordaces, nonnunci; calidae, non nuncb friuidae. quod si in principio lippitudinis statim Brades appareat, cruditatem indicat,diuturnamin lippitudinem fore. his ἐtaq; luaus ter mederi oportet,dulcium collyriorum infusione ato alia huiusmodi curandi ra tione, ut paulatim itera concoctio stat: repellentia enim collyria plerunt cum siri gida sint, substantiam obstruendo meatust constringendo ec materias includcndo uehementillimas inflamationes dolores 4 disticiles inuehuit,ut interdit cornea tunica ob nimia humoris extensionem disrumpat ,praecipue ubi rubor plurima , materia oculos occupaueriti talia uero sunt collyria quae ex plurimo opto ec ac cia confici solent,sicuti Antoninus, Hermolaus, oc quae pelaria uocantur, aliu ij, similia. nonnulli enim post longiorem Antonini collyri j usum praeter doloris ad ditamentum uidendi qilol facultatem iniuria assccerunt, nimia enim restri Dira tione moltis similitudinem membro inflixere. De somentatione. Cap. πFomenta adhibenda sunt,si crassissima sordes praesertim in principis apparuerit,ut attenuet tunc in a balneis penitus abstincndu, quamuis alioqui fomen tum halneo allimitetur. uinum uero quando in dandum, paucac, alimeta quae stomacho congruant, quaeq; attenuent.quod si durior aluus fuerit,abluenda est bos ac sursuris decocto cum inelle ec sale,illinendum* os ad euacuandam materiam cum consectione dia moron, aut alia oris collutione pituita euocanda eli: plurimi enim maxillares musculos iniuriae habetes obnoxios difficulter madere possit napostea uero sicuti dieiu est, simplicia collyria infundemus, ac si calida suerit asso stio utendu iis quae tibiana appellant: quale est quod nos ad huiusmodi morbos experti sumus: e quoru quom numero est quod ad Heram resert ab ipso tephra
uocatu,Pompholyge carens,quo libentius nos eius descriptione admitimiis:nam
ompholyx oc per b raro inuenit,& pocli facile adulterat . optima uero est colo
re non candida, sed potius ad liuidu uergens. hanc efficacissime experimur,si car nibus admota auream flammam emiserit.utendum ergo collyrio,quod teph a uocatur,aduersus lippitudinem a calido humore generatam. quod si desuerit, aia aliud quodpiam ex libianis aut e cycnariis accedendum .quod si inflamatio assuerit cum calidae Iachrymae defluxu, hecatontarchion dilutillimum insusum opitu latur. nisi exulceratus sit oculus. sed si sitfiat inflammatio, addendum hecatontar/chio aliquod ex adstringentibus collyrijs. si uero destillatio potius donii iactur,i in sum priuatim dilutius infundi oportet. omnium autem enicacissimu cst, ubi sor des cras Iae tenaces in fuerint,collyrium quod e uino conficitur isollicon appcllata cum albumine otii insusum,ita exacte dilutum, ut tantu a collyrio albumen colo retur: statim enim absi alio praesidio incolumitate assert. at si post collyrii usum punctionis cuiussa aut caloris sensus ostendat, album en oui infundito delata emlachryma a superiori parte in gena sistit,opinionem arente patietibus affert. aemedici quide credentes iis que ab aegro dicunt,arenula subesse, genam inuersam spongia detergunCac primo quide aeger ab ea suspitsone liberari uidet,postea uero maximii ingruit nocumentu, exasperata enim gena puc totius dolor geminat
ideo ijs si ab aegris dicunt non omnino credere oportet, pruinati enim doloribus
306쪽
igilorat qtiod uere offendit. ergo post collyriu somentatio copissa adhibenda estitiam ita inhaerens lachryma dii luetur: deinde ad mordica tionem sedandam so lum oui albume prius tepefactu insundemus.id enim meatus rarefacit, suoq; lentore facile lachryma educit,& emplastico liquore humore acrimonia contempe rit,eorudemi tenuitate ad comodam crassitudine traffert: ut summatim dica, siue infelici siue n5 infestet punctio, sema albumen otii priuatim insusum cdfert, nam morbosam putredine tota detergit collyrioru enim suhstatia etia si tenuissi ina suerit, genis tamen at* oculoru tunicis insidens,quanda inducit asperitata mpraeterin q, oculo impacta nihil utilitatis afferre censenda est. quida uero ad dolo
tem hebetandu acrimoniamq; dulcoranda lac pro ouo instillare cosueuerunt, de/eeptim pro breui solatio diuturnos asseeius inseruilidem em peccat, atq; ij o pin guia uulneribus applicat,& carnis excrescetias adaugent, imo oc lac facile a calore superatu qui in oc o pter natura est,cos estim ad acrimonia pmutat. ac de calida quide lippitudine u sine ulcere sit, hactenus dictu sit, nue ad uigida acci dedu. De frigida oculorum intemperie. Cap. XIIN frigida uero oculorum intemperie minus qu m in calida dolores infestant,
serius tamen curatur,ec si in hac inflammatio superueniat, edematica fiet, co lore ueluti plumbeo, neq; oculi ualde perturbati aut rubicddi apparent, es fluuio his lachrymae a minori angulo, interdum tamen ec a maiori paruissimae 5 stio dii limae.at progressu temporis genae subinflammatur, punctiones ii subsequun tur: consistit ii is affectus ob pituitosa frigida ii excrementa in capite redundan tia, nonniinquam 5 Ob frigidi aeris occursum, praesertim post balneum. iis igitur oportuno clysteri exinanitis,balneum admoueatur,sedoc uinum detur eo modo, quem paulo ante in Hippocraticia phorisimi expositione tradidimus, infundat inchoante aegritudine nardinum Zoili dilutissimum. at quo magis lachrymae minuuntur,eo crassus reddatur collyrium,sit* tibi haec communis curandorii ocu lorum intentio, pro ratione decrementi influentis materiae semper adhibitorum tollyriorum substantiam reddere crassiorem. declinante uero lippitudine, nardi num aqua dilutum genae cum nucleo specilli illinito.
1 De uiorum inflatione ex Demosthene. Cap.πir
Ndati dicuntur oculi,quando absi manifesta causa intumescunt, decoloratiorest ac magis pituitosi prurietes , cum fluore efficiunt. Q quidem senibus maxime euenit, inchoante pruritu ad angula nassi tanq; must uel culicis morsu in restate praxipue redundans.curatur somento spongiae deinde interiori genae illi is melle, uel priuatim uel csi croco aut liquido emplastro Hera sistrati qcrpachre ston uocant.sed oc extrinsecus genis mes illinendum .conseri θc aluit ducere, deinde lauari, dc caput calida temperata perfundi, ac post balneum uinum calcfaelii
tare. ubi uero uehemens pruritus affuerit,si corporis habitus atm aluus permi serit, nihili aliud obstiterit, uena cubiti secanda est, aut praemolli ta aluo corpus Purgandum.aqua etiam marina praesertim in hyeme oculus recte colluitur. De oculorum tumore quod uocant cedema. Cap. π Hr Umere oculum intelligimus, quando gena exterius attollitur decoloratior, X grauior,ad motum contumacior pallidior* reddita, interdum ec candidum genae supereminet nigri quantitatem. nonnun* etiam tumor laxus extra genam contingit,qui digito pressi is pari uelocitate meat dc remeat,est pleriit indoles, ac natiuo cocolor sere a defluxu aqueo siesi solitus. cum uero tumores circa ge nas absq; oculoru cosensu fiunt, praeinanita per elystere aluo solis lini metis curandi sunt,quae adhibitis primo spongiae sementis apponi debent. ad lain a sit ecconcolorem tumorem, praeeuacuata umiliter suo post sementationem mel interiori
307쪽
αs s AETII AMIDENI DE RE NEDic Agenae illinitur,uel liquidum emplastrum Herasistrati. sunt quom ad hos usus id
net apophlegmatismi e melle cocto,uite domestica, thymo ec puleio,nam acriora sunt recusanda,quemadmoda uua taminia,& reliqua huiusmodi. ubi autem ociuius genae consensu afficitur,praeeuacuato uentre & ieiunio im perato spongia lineum ibuebimus interdum dic totam faciem persundemus, praesertim ubi pruritus infestaverit. deinde absinthium tritum,& hyssopum cum melle superiori genae il/linemus.si uero corpus fuerit imbecillum entem elixam cribro coquinario aut rariori panno excolata adiecto melle illinito. aestate uero crocum cum mulso appli
cato,aut quod ex succo coriandri, aut solani, aut stridis conficitur. idem facit rei glaucium.oculum praeterea inungito liquido linimento Herasistrati, aut alio quos piam quod humiditatum copiam purgare queat. I. De indemate ad scirrhi speciem accedente. Cap. X I iii EUeniunt oc circa oculos indemata quae *d scirrhi formam accedunt, renitentia dc dura, progredietia usin ad malas ec supercilia,siunt , praecipue ex car hunculosis affeAibus diuturnis , lippitudinibus ac mulieribus maxime euenitit: oportet ergo si gena interius intumuerit,iuxta more inuertere,et collyriis ad asperitatem praeparatis siticare. quod si exterius tantum fuerit aegritudo, oculu nullatenus inunges, sed totius corporis atm ipsius induratae partis frictionem admoue his deinde oculo sgre occluso quatuor extremis digitis diutissime locum fricabis. postea subsequenti collyrio inunges:thuris, gummi sing.drach .vi.aluminis scissi/lis drach. i.malicorii tatundem terito ex aqua ec illinito,sinit ocii a resim, re ubi ad uesperascit,molle linteu oc lanam alligato,ac si aeger robustior fuerit, plurima ambulatione interdiu sensim utatur,deuitet. balnea,ec moram sub sole caeterat calefactoria. ite legumina,bellatia,ira, spiritus reictione,uomitu et cocubitu fugiat. Seueri curatio communis ulcerum oculi ec consectio succi scenograeci. Cap. XVTLceratur oculus quandoq; quopia extrorsum incidente, quandom acriora V humorum destillatione erodente. siue igitur in coniunctiva, siue in cornea tunica, siue in genis,sive in angulis,sive in quacunm oculi parte ulcus contigerit, communi conlilio curabitur, quemadmodu oc relictua totius corporis ulcera, uel uenae sectione,uel purgatione, uel clysteri,uel omnibus simul adhibitis, si ita occaso postulauerit.uictus uero rationem insessiuati humori cotrariam adhibebimus ut tenuis cras Iescat, crassus attenuetur,lentus incidatur, corruptus diffletur,acris pinguestat, ec omnino ad temperiem aegri natura ducatur, sempcrq: obseruabi mus,ut alimentis alui mollities comparetur. inferioriam quom membroru isti litonem adhibebimus,logas4 deambulationes sensim faciendas imperabimus:aqus etiam potione utemur, θί lotionem rarissima concedemus. omnino uero collyria
ad quodcunm oculi ulcus infundi,quale est quod stella appellat, singulare praesi
dium est .cadida etia cycnaria q ita a colore nuncupant irssertim q ex succo sine noraeci c5siciunt,pariter coprobant .at si ulcus sordidu suerit, cu succo scenogudici diu luent collyria,aim ita insundent. eius em lentore sordes facilius depellet, sed praeter lentore relaxandi quom uirtute pollet,ut nos frequenter ad ulcera hoc tantii usi succo rem perfecerimus si tamen sordes redundauerit, succo scenogreciquidpiam mellis addemus . scenograecu aut prius diligentissime purgari oportet, deinde plurimum ablui, postea in aqua dulci purissima die ac nocte madefactum in sictili exacte decoqui uitarit in decoctione uas aeneu .postero die emula priori aqua,& alia pura coiecta ad ignem splendidu sumo carente decoquito. ideo uero Prima oc secuta aqua abῆcimus, ut Ois inde amaritudo eximat .tertio igit purissima aqua adiecta,ec exilsit illime operta ad liadioris mellis cosistem dccoquit
308쪽
inde per linteum excolabis,scenograecum nequaquam exprimenssed eo tantum sueco contentus qui sponte defluet,quem ad praedictos usus seruabis. seruari autein alteram diem, uel qualongissime in tertiam potest,ulterius enim moratus acre scit. sed ubi ulcera fatis purgata sint, a succo scenograeci abstinebis ec si profunda fuerint,libianu collyrium,aut potius quod ex thure conficitur,admouebis. at iam incarnatis ulceribus, 5 ad planitiem uel ad perquam exiguam profunditatem re dactis collyria admouebis,quae ad cicatricem ducunt,quale est quod ad Cleonem resertur. ac de communi ulcerum curatione sat hactenus dictum sit, reliquum est explicari quomodo singulum quodq; seorsum tractari oporteat,inchoadumq; ab taceribus ab extrinseca causa illatis. De paruis animalibus,palea siue arena in oculum incidem tibus. Cap. X U ISI in oculum culex inciderit aut aliud perexiguum animal, occluso sano oculo paties aperiendus est,ut animal libere exeat.si uero palea aut arena quid am ue tale inciderit,idem quom fieri potest:quod si parum succedat uolsella suauiter Oolsel extralu s,aut aquam aut lac,aut potius mulsam infundes: sin adhuc magis oculo adhaereat,imedicamelo quopia uisicido minime acri tentabis euellere,quale est qaec melle sicit. De calce uiua incidente in oculum. Cap. xv ISI calx uiua in oculii inciderit,iae quide aut aqua infusa ulcera ec incendit.oui uero albumen insusum & magis oleum rosaceu adurendi fac i tatem retudit. De ulceribus ab igne. Cap. X U i II
a Uae ulcera ab igne eueniunt duriores crustas inducunt,quas assiduo albu/minis oui 5c lactis illitu madefieri oportet,collyriol uti quod e stibio consicitur, oc eo quod ad Cleonem refertur. iis quae oculo insiguntur. Cap. π IπAT si oculo surculus aut quodpiam impingatur ossiculum, uolsella extrahe
mus,diligenter cauendo ne infringatur.si uero nihil eminea edaequale habeat cii corpore suasi ciem, bina poma accipito, atq; utrino erectis nucleis copii me oculu,ut quod infixa est in medio intercipiat. cumch proclibere uidebit,uot sella extrahito, deinde sanguine turturis aut colubar aut oui albumen instillabis: quae si parum successerint,curato oculu infusionibus ec lini metis q ad inflamationes coiiciunt. post aliquot enim dies suppurata punctione v infixu est fluitabit. De hyposphagmate. Cap. α πHuosphama dicitur, quando ob percussionem quampia tactis aut contu
sis ua sis intra tunicas oculorum sanguis colligitur,ac statim quidem in principio sanguineus color apparet, postea uero liuescit. his mederi oportet commu ni adhibita curatione, quam paulo supra de ulceribus explicauimus, sectione ue nae,purgatione,ac reliquis que seouuntur,infundendo albumen oui tepefactum, aut sanguinem turtutis seu columbae. superiori uero genae lanam uino,oleo rosa ceo Sc ouo madefactam applicabimus,utch oculus ad emittendam lachryma commode aperiatur, uinculo laxiori utemur. postero die fouendus saepissime oculus 'ogia expres Ia ex decocto absinthii sed potissime hyssopi, lana extrorsum appo Qsta,aim ubi iam oculus sine inflamatione sit, melle inungat,aut liquido linimeto Herasistrati,aut collyrio aromatico. benefacit quom solatii succus cu melle illitus, ec thus cssequali bituminis ponderesiissim. addi unima uero hyposphagmata id in smirifice c5li ri:in ahenu rubrum pueri impolluti urina coiecta, iudicula silea sub mu--
sole aliquot diebus subigito donec quantum succi sat suerit exudetur, tunc sinito aresieri, re adiecto melle utitor. Aliud Apollonii mephitae ad hyposphagmataec indices. Lapidis haematiis,sanguinis a corde asini extracti,ac lub sole arefacti
309쪽
xss ADTII A MIDENI DE RE NE DI caportiones aequas cu pueri urina terito,adiecto nasturtii succo, quod hibetida uo/cant,ac collyria cosi cito,usus tempore cum inutia infundito. Aliud. Lapidis haematitae, columbini sanguinis arefacti, asinini sing.drach .iiij.gummi drach. ij.terito simul ut dictum est oc utere.collyria quoin Damocratis applicabis, diasmyr iuum Ec dialibanum ec diacrocum appellata, praecellitq; ijs foenograeci succus decoctus sicut docuimus, oc columbinus sanguis. De punctionibus quales a stilo eueniunt. Cap.ππIPUnctiones oculorum quales a stilo aut quopiam tali cotingunt, post curationem communem quam iam praediximus, statim a principio turturis aut c lumbae sanguine,aut oui albumine irrigentur.at Q initio quidem fomenta omnia uitari oportet. tertia vcro aut quarta transacta praeinanito uniuerso corpore spong is fouebis,ec illines cataplasmata quae ad inflammationes descripta sunt, ac cob lyria erosione penitus caretia admouebis,etiam si ulcera impura cognoueris. lineris ergo spodiaco di tephro,& stella, di suntlibus. nefacit de Nili di hodon cuouo dilutum θc insusum. De uulneribus profundioribus. Cap.π π IIVBi uero prosundius maiust ulcus in oculo obtigerit,ut insiti humores egredi periclitentur,obseruari oportet ne inflammatio superueniat,quam sc s subsequatur. prae omnibus ergo si uirtus toleraucrit,cubiti uena secanda est intera initia enim nihil hoc praesidio cisi cacius, sed si sectio uenae fuerit praetermissa, ad purgantum medicinam studium conuertes.quod si ne id quidem fieri possit,usita
tis clystcribus aluum duces. oculu uero oui albumine irrigabis ,&illines linimcnto quod ex ouo simul cum uitello ac rosaceo dc uino teperacto coficitur, excipies lana & applicas:subsequentibus diebus fouehis rosarum aut meliloti decocio, in stillabis ii lac mulieris cum ouo tepefacti im. lini mentis praeterea uteris quae adinfamationes desaipta sunt, praesertim quod ex capitulis papaueris, meliloto,crinco Sc pane prs paratur. frons quoq; di tempora modico opio,plurimo croco admixto inungenda sunt. leuia uero sint linimenta, oc superior tatum g a illi natur, ULc5mode aperiatur oculus ad defluento lachrymas excernedas, qua ratione leuia quoq; ligamenta adhiberi oportet.quod si aliqui linimenta non toleraverint,inungentur genae,srons oc tempora Nili diathodo . at si uehementior dolor infestau rit,abrasis capillis 8c uertici δέ occipiti cucurbitulae applicentur, propincturq; in nocte quodpiam eorum quae anodyna appellatur. circa septimam uero dilutissismum Nili diarhodon usq; ad exactam curationem instillabis. sorbitiones aut pro cibo cligendae sunt boni succi, nam tb reddentes aluum, Oportet enim altisspcrdi facilem eme,sed a uino usim ad declinationem omnino abstinere Oportet. uenda quaecunq; caput replent ec defluxum irritant. De albuginei humoris excretione. Cap. π π III SI uero puncto oculo albugineus humor excernatur, ita ut oculi quantitas con 'trahatur, caetera quidem fient ad inflammationem arcendam quae superius dicta sunt: sed post inflammationis ec ulceris declinationem balnei usus Sc uinum tenue temperatum re boni succi conseret, ut scilicet corpus Probo alimento nu matur 5c humidum reparetur. De prolapsu totius oculi. Cap. ππIIII
I Otius oculi prolapsus ex aliqua uiolenta capitis percussione contingit, aut u. I carbuculosis ulceribus,aut membranis 5c uasis quibus oculus insitus est, stactis uel relaxatis. in nonullis enim oculus uniuersus adeo extrorsum procidit,ut a
genis operiri nequeat imo interdum ad malas usq;& supcilia prolapsus attingitaeuenit o id potissitate ob casum e sublimi loco, uel ob uioleias capitis pculliones, Periculo
310쪽
periculata sane affectio, propterea confestim curanda est sectione uenae aut puragatione,aut quodam alio ex iis qus ad ulcera supra explicauimus. h cibo quoque lubtrahi oportet deinde ouum, rosaceum Sc uinum lana excipiens apponito, po stea cataplasma quod ex capitulis papaueris,croco,meliloto & pane cdfficitur,uel folia liyoscyami cum pane,uel psyllium calida modice madefactu illinito. allidue Dero Iinimenta immutanda sunt,ne paries concalefactae suppurentur.subsequemessius diebus ubi parum profeceris,deraso capite occipitio cucurbitulam applica his. si tamen adsit inflammatio, cur tuis non conuenient,sed tepidum Iac cum ouo iugiter insundi oportebit. declinate inflammatioe diarhodon Nili cum ovo, aut cum modico mellis ad famem excernenda illinendum est. saepe etiam sub grariam specilli nucleus imminendus, ut agglutinatio quae seri posset, impediatur. si oculi prolapsus ingens omnino fuerit,ita ut nulla amplius sipes uisionis supersit, taplasmatis utemur Quae suppurandi facultate habeant: sed & Icnticula cum melle illinenda est,aim inflammatione declinante balneum admittendum. De ulceribus in superficie existentibus ab humorsi decursu genitis, . caligine,nubecula, scaumate&encaumate. Cap. XXV era uero magis in superscie existentia, ob decursum humorum genera Πta diuersimode nominant rolim enim est ulcus sit perficiam in nigro oculi apparens, coeruleum caliginoso aeri simile,nigri maximam partem occupans: in os adpupillam peruenerit, uisum difficilem reddit. nubecula est eiusdem nigri ul. 4. cus,led caligine profundius di angustius,colore candicans epicatima dicit quando nigrum oculi in superscie exasperatu inceditur,ac speciem cineris praebet. en cauma uero est ulcus plerussi ab igne generatum,cum crusta impura in nigro aut albo oculi adueniens. in nigro tamen si ad prosundum penetrauerit, plerussi inter repurgandum ulcus ampliori tunicarum erosione inuecta humores paulatim es funduntur,totus in oculus ei fuit ad ulcera igitur quae in summa superficie extiterint, siue cum febre, siue abs* sebre sint,aluo prius per elystere euacuata, Nili dia rhodon dilutissimum infundimus, at in ipsis iniundendi collyrii interuallis, lac interim paulatim instillamus. post aliquot uero dies Nili collyrio admiscedu chia cum Apollonia, aut aromaticum,deniq; his quoq; puris utendum. at ubi purgata ulcera suerint, Cleonis collyrium applicabis: Ocysume enim co utinat ac lenues cicatrices reddit, ut uix sensu percipi possint. De Argemo. Cap. XXVIARgenium est ulcusculum in iride circulo, in albo quidem nigrum, in nigro uero candidum apparens: quod cum prosundius sordidiust contigerit, renimis propere mundi ficetur, saepe procidit uum, ideo emplasticas illi medicinas in principio adhiberi oportet,ut sine inflammatione persistat,ati obiter oculi tu nica subnutrita crustam deponat. De sessulis di concauitatibus. Cap.π π VII FOTulae appellantur, quando in nigro,caua, angusta purach ulcera eueniunt,' puncturis similia.cocauitates uero sunt rotunda & latiora fossulis ulcera,mismus tame profunda, sl non acribus collyriis purgada sunt, sed potius mitioritana trienda,pcipue qus sossulae dicunξ cocauitates asit stantiquans, primo leuiter abstergetibus curabimus, inde ad incarnalia pgemus,qualia sunt ex thure conse ch. at ubi plang fient,aut parii admodu concauae, Cleonis collyria adhibebimus. ubi uero etia sordidae sint,mulsam insundimus.nos uero laenogrsci decocto prae parato sicuti diximus, mellis portiuncula comiscentes rem quaesita cdsequimur. utimur etia ad caua Ac sordida ulcera Theodotio Seueri in ovi albumine diluto,
quod sine omni prosus dolore madificat,& Myssime ad cicatrice ducit.necp uer Ptermittenda hic est comunis illa curatio,quam supra de ulceribus tradidimus.