De rebus gestis Antonj Caraphaei

41쪽

duo eloquendi glucre posica u.

mus cum admirationa habitur

Cur interiorum literarum Qua ri Reip.administrandae meli resei 6 Dg REsus GgsTIs Lia. I. das ἰ incoeptas sortiter pertendebat . Ex quibus mentis animique virtutibus genus eloquendi postea sibi paravit, rerum , de quibus agebat, proprium, ad deliciendos sibi animos quam lenissimum , perinde ad insectandum grave 3 rerum pondere , &copia momentosum , & plenum per quod, uti per coipus sanguis , utilitas dignitasque perfusa . Nam qui in urbano homine reprehenditur verborum neglectus , dec bat militem . Quod postea in potissima

caussa fuit , ut hominum vulgus , qui e tantia verborum lumina tantum advertunt, tenues prudentiae ductus & colores in recessu non cernunt , militarem virum d ctrinae civilis peritissimum summopere ad

mirarentUr.

Sed heic liceat vestigari , quid sit quod in rebus publicis gerendis nullius

interioris eruditionis homines aptiores spectati P An quia rerum altissimarum Contemplationi longo tempore assueti , facilementem a sensibus abducant & civili viro alacritas adprime necessaria , qua nedum id quod agit , ut unt , agat , sed cor- Poris quoque motus, vultus, vocis sonos,

42쪽

CΑpII. ANTONI CARA HAEr. I & moras eorum , quibuscum agit , gra viter advertat , ut inde quid simulent , dissimulentve conjiciat e unde viri ejuΩmodi attentius nationum mores observant, aularum studia penitius explorant, rerum publicarum arcana callidius scrutantur. An

quia qui respublicas administrant quamis plurima singularia nosse student ,' unde porro intelligunt , qua quaeque pars &quantum conserat summae rei : severi rum autem doctrinarum cultores summa rerum genera intuentur , minuta negligunt , in quorum diligenti observatione omnis caussarum utilitas conlocata P Certe homines immensa naturae mente & cogitatione non pervagati, exempla propiora,

& quadrantiora sequuntur , quae in deliis herationibus potissimum dominantur. Unde Cis de re eis sorsan civilem doctrinam melioris frugis taris issi' tradunt , qui Reges aut liberos populos historiis in exemplum proponunt , quam qui eam disserunt per praecepta: quia utule , ac dignum , ad quae duo Politici maxime spectant, in ipso rerum actu advertuntur cumque certis scientiae definiti nibus contineri , tanquam cancellis, nou

43쪽

18 DE RE aus GEsTIs Lig. I. ferant, prudentiae arbitrio committuntur. Postremo nosse, quid quanque animi per-μ turbationem sequatur , & quae sint propria cujusque fortunae consilia , cum natu ra ipsa ex sese ultro prodat s rectius & e peditius pro re nata sensu ipso notantur, quam ex abdita im peditaque mentis humanae doctrina , subtilibusque rati onibus intelliguntur. M M. Hi Re8a Haec illud sequitur , quod ut maxi- fundesturi me bona consilia rerumpublicarum pariunt felicitatem , ea tamen ut plurimum exinpressit necessitas , cui sere semper sese s ciam virtus addit . Nam imperia eleistione perdi possunt , fundari autem non pos sunt. Quisquam enim facile profundit sua; aliena autem acquirere citra domini voluntatem vel ipsi industriae non datur . Inia

numeri Reges libidine , aut liberi populi factionibus occidere : sed neque Philippo

Macedoni , neque Pyrrho fortissimis Regibus de invito Atheniense, aut Romano quicquam decerpere licuit. Respublicas autem hostibus prodi velle significant eorum qui praesunt luxuries , avaritia , crudeli tasque civium factiones, & etaetae deliciis,

44쪽

CΑνII. ANTONI CARA PHAEI. Isciis , ac voluptatibus vires . Neque adeo dissicile est ex alienis conlabentibus Impe stiis suum constabiliendi nosse opportunitatem. Sed Summi Numinis providentia, eum in ceteris humanis , tum in hac re maxime dominatue , quae obscuris popum lis barbarisque gentibus ejusmodi offerre, ac dare solet occasiones . Atque adeo Regna , & Imperia sere omnia vi & armis fundantur 9 fundata vero volunt ratione omnino diversa clarescere , studiis hum

nitatis.

Non haec eo dicimus , quasi humaniores artes , interioresque disciplinae Rei non conducant : cum eae maxime populos , inter quos excoluntur , dexteriores ,

acutioresque essiciant f unde & politiora amtificia , & nova excogitata. Nautica certe, bellica ars , & militaris architectura sine iis promoveri non possunt. Neque semper id . quod 'priscis Romanis, conducit θ d ctrinarum fructus peregre capere, & ign rantiam domi , ac proinde serociam obtinere inter suos 3 quod hodie Turcae habent in institutis : id enim sat est , ut ejusmodi imperium non omnino sua sit

C a vi

riae ad earum incrementums

45쪽

vi nixum . Nam perfidi Christiani iis clanses , quibus in Europam trajicerent , commodarunt e & , si non ultra eorum viri bus sua consilia adderent , prudentes rerum haC una re censent , id Imperium maxime formidandum sponte sua defecturum . Sed praeclari scientia viri id conserunt in commune, ut ipsi minuta cognitionis semina excolant , unde alii porro pingui usu colligant fructus. Diverti desinam sub pollentis florentisque Europae Regis auctoritate , qui hanc in ceteris Regni artibus habet, ut res publicas interio ris doctrinae viro demandet nemini 3 &tamen sacratiora severioraque literarum studia prolixe fovet . Quare cum egregium ad rempuHicam factum ingenium , utilis historiarum memoria, prudens rerum publicarum observatio , & longus & multiplex rerum usus virum civilem absolvant; non mirum , si Antonius, ea quam modo memoravimus educatione , & institutione vitae quam mox narrabimus , in

46쪽

CAPUT IILVitae Insitutis.

AD 'ςstens domi in Iohannitarum

militiam nomen dedit e quod ipsius gens apud eum Equitum ordinem plurimum habet dignationis . Nam Caraphaeis e Romellensium Principum domo in eum numerum adscriptis familiare beneficium satis amplum est constitutum : & tum temporis Gregori Caraphaeus multa inter eos poliebat auctoritate , qui postea eorundem Equitum Magister creatus est . Manebat interea domi deses 3 cum in sacris forte ludis sub Mod rantis Neapolitanum Regnum conspectu per juvenilem serociam caedem fecit: quem lapsum in sapientiam statim vertit. Ani madvertens enim amplissimis saepe viris praeclarissimum vitae genus , ad quod gregia natura facti erant , ipsique electi me aberrabant, casum aliquem feliciter com--monstrasse s di quod ingenium in omnes par--tes excutere ipsi prudentia debuerant , ut

i ubi

imprisonter, a que adeo inviti amplectantur. Ob id tuentam ks omnes parier excutiendum . antequam genus istae eligatur.

47쪽

non tam amola quam terrestris

gloriam gignit et

11 DE RE aus GgsYIs Lip. Lubi valeret intenderent , iis retexisse sortunam se eam admisisse caedem in eam partem accepit , ut laboris , industriae, virtutis iniret viam . Itaque patria urbe cessit , & in Insulam Melitam ad Iohanniticae militiae tyrocinium trajecit:

ibique Gregod gentilis sui ossiciis statim

inclaruit et sed multo magis per inrtutis specimina, quae in incursibus , & navalibus proeliis semel atque iterum cum Turcis piratis edidit. Praeter cetera autem in Gigeris obsidione plurimam tolerantiae in i horibus, alacritatis in periculis , modestiae in tecte saetis laudem promeruit. Sed navale jam bellandi genus expertus, cogitans, id , ut animosum maxime; nam contra ventos fluctusque saepe est quoque etiam dimicandum 9 & viri intra angustos unius navis cancellos coerciti pericula expectare constanter , quam vindicare sertiter possunt f ita prae terrestri , ubi prudentia magis dominatur, latiorque pMtet virtuti campus , non perinde gloriam reportare : mutavit consilium, & ad Le poldum I. Austrium Romanorum Imper torem militatum ire constituit . Ea oppo

48쪽

CAp.ΠΙ. ANTONI CARA PHAEI. 23tunitate utitur , quod Carolus Caraphaeus e Roccellensium domo, Gregori germanus frater , Alexandri VII. Pontificis Marimi ad Caesarem Germaniamque legatus , Viennae egerat, & anno superiore consentientiabus omnium studiis , Ratis nae in Co Ventu, cui Maguntinus , & Treverensis Pontifices , & Bavarorum , Saxonumque Duces , omnes Imped Septemviri adfuere, ab Alexandro purpureum S. R. Ε. Cardinalis galerum accepit . . Is igitur Ant nium ex gentilitate sua , ac praeterea spectatae virtutis ac prudentiae a Gre gorio fratre laudatum , in fidem recepit , ac Leopoldo curatissimis ossiciis commendavit . Caesar & claritudine generis, & Camdinalis aut horitate , ac in Romanum Imperium promeritis , & ingenuo viri aspe diu , cultuque s & multo magis sermonis genere, in quo veritas cum obsequio molliter conveniret s&, ioco omnium , ejusdem fortuna permotus, eum Principalis cubiculi ministerio decoravit. Ibi Antonius Principis ingenium , quidve adversaretur , quove propenderet , A gustarum mores, Ministrorum artes , Im

Ab Imperatoris

cubiculo crea

tura

49쪽

24 DE RE Eus GgsYrs LIR.I. peri Regnorumque hereditariorum constitutionem , subditorum studia ὲ aeradopes usumque sedulo serioque observare quae prompta erant , scrutari abdita instituit:

ac interea , uti inter exteros decet, tanquam in aliena republica vertati videbatur. In se monibus ne aliorum laudanda quidem ultro probabat , ne ea res quandam praese- ferre videretur auctoritatem S rogatus quandoque sententiam , specie consultantis interponebat . Haec palam , dum ad interi res hasce Aulae artes se compararet: a Principe , vel amplissimis viris dissimulata videri non intelligere et ut ad continendum

arcanum consuefieret, ne quae palam quidem ageret profiteri: nunquam iners , aut

deses 3 neque satagus tamen: ipsum ocium negocj caussa conlocare , & animi quoque relaxamenta ad aliquam utilitatem in te dere . Cum vir politicus ea potissimum parte aestimetur , ut multa transigat, cum nihil agere videatur : unde in eo placidi species laudatur maxime, & quo magis eorum , quibuscum agit , amorem sibi conciliet i neque acrem ostentans a se eos ipsos alienet. Ad haec consuescebat constanti o

50쪽

CAp.III. ANTONI CARA pHAEI. 2yservantia perrumpere obstructa ,' denegat di obtinere pudorem 3 colorem quaereres quem probaret omnium ordinum sibi conciliare quamplurimos , & a quoque quam posset sibi utilitatem suo tempori locoque destinare. Hac re maxime existimabat o seqvj contineri naturam , quae velis ita mouliter praeparare, & Principi , aut amplissimis Aulae viris tam ad eorum ingenia studiaque accommodate opportuneque pro ponere 3 ut ii , quae ex vi ipsa rerum a te suaviter inlata faciunt, ultro facere, &tuo consilio , tanquam sua prudentia , dei

ctari videantur . Ita morum sermonisque

civilitate laudem apud aulicos simul &benevolentiam invenit . Imprimis autem Eteonorae Matris Auoustae animum sibi

adjunxit: cujus officiis apud Caesarem intavalescens, magnus animi praecipuum in Aula sibi olim futurum locum proposuit. Arduam enim pro acri, ut erat , ingenio reputavit ambitionis inire viam , magna sibi ab initio proponere ς ut vel ima eo animi ardore & contentione assequi conar tur , ac si ipsa peteret summa ,' ne parVOhonore parto , uti pusilli animi faciunt, D acqui

gustae Matri

chor ti

honores ambie di ratio.