Quintus Horatius Flaccus

211쪽

Scriptor, honoratum si serte reponis Achillein . 'Impiger, iracundus, inexorabilis, acer, 'Iura neget sibi nata: nihil non arroget armis. Sit Medea ferox invictaque , flebilis Ino, Perfidus Ixion, Io vaga, triliis orestes. Si quid inexpertum scenae committis, de audes Per ianam formare novam, servetur ad imum, Qualis ab incoepto processerit, di sibi constet. Dissicile est proprie communia dicere: tuque Rectius Iliacum carmen deducis in actus.

Quam si proferres ignota, indictaque primus. Publica materies Privati juris erit, si ,

Nec circa vilem patulumque moraberis orbem: Nec verbum verbo curabis reddere fidus Interpres: nec desilies imitator in arctum , Unde pedem proferre pudor vetet, aut operis lex. Nec se incipies, ut scriptor cyclicus Olmi: Fortunam Priami Cantabo, dc nobile bellum.

Quid dignum tanto feret hic promistar hiatu

Parturient montes, nastetur ridiculus mus.

Quanto rectius hic, qui nil moliriar ineptet Die mihi musa virum, captae post tempora Trojae. Qui mores hominum multorum vidit, de urbeis. . Non fumum ex fulgore, sed ex fumo dare lueem Cogitat . ut speciosa dehinc miracula promat.

Antiphaten, Scyllamq; decum Cyclope Charybdim.

Nec reditani Diomedis ab inimitu Meleagri. Nec gemino bellum Trojanum orditur ab ovo. . Semper ad eventum festinat. de in medias res. Non secus ac natas, auditorem rapit: Be quae Desiperat tractata nitesicere posse, relin tr. lΑtque ita mentitur, sic veris falsa remit ret. Primo ne medium, medio De discrepet imum. -'Tu quid ego de populus mecum desideret, audio. Si plaus is eges aulaea manentis. ficusque Sessures, donec cantor, vos plaudite, dieat; 'IStatis cuiu que notandi sum tibi mores. Nobilibusque deeor naturis dandus, de annIs. sReddere qui voces iam stit puer . , petie eerici signat humum; gestit paribus colludere, de iratii

Colligit ae ponit temere, de mutatue iri horas. 'Imberbis juvenis . t ridem custode reti mo,

Gaudet equis, canibusque apriciaramine eampp-

212쪽

D E ARTE POETrCA . L B. 2o Cereus in vitium flecti , mollitoribus asper, Utilitim tardus provisbr. Prodigus aeri S, Sutilimis, cupidusque. dc amata relinquere pernix. Conversis studiis, aetas. animusque virilis Quaerit opes ,& amicitias , inservit honori: Commisisse cavet quod mox mutare laboret. Multa senem circumveniunt incommoda, vel quod Quaerit .& inventis miser abstinet. ac timet uti: Uel quod res omneis timide, gelideque ministrat, Dilator, spe longus, iners. avidusque futuri. Dissicilis, querulus, laudator temporis acti

Se puero, cenibr, castibatorque minorum. Nulla ferunt anni venientes commoda saeum; Multa recedentes adimunt. ne forte similes mandentur juveni partes, pueroque viriles. Semper in adjunctis, aevoque morabimur aptis. Aut agitur res in scenis, aut acta refertur. Segnius irritant animos demissa per aurem.

Quam quae sunt oculis subjecta fidelibus, & quae

Ipse sibi tradit spectator. non tamen intus Digna geri . promes in scenam : multaque tolles

Ex oculis, quae mox narret faeiandia praesens. Nec pueros coram populo Medea trucidet Aut humana palam coquat exta nefarius Atreus rΑut m avem Progne verratur, Cadmus in anguem.

Quodcunque ostendis mihi sic. incredulus oui. Neve minor, neu sit quinto productior actu Fabula, quae posci vult. α spectata reponi. Nec deus intersit, nisi dignus vindice nodus Inciderit: nec quarta loqui persbna laboret. Actoris partes chorus, ossiciumque virile Desendat: neu quid medios intercinat actus, Quod non proposito conducat. de haereat apte. Ille bonis faveatqne, de concilietur amicis: Et regat iratos, & amet peccare timenteis. Ille dapes laudet mensiae brevis: ille salubrem Iustitiam, legesque. 6c apertis otia poriis. Ille tegat conamissa. deohue precetur, de oret, Ut renat miseris, abeat fortuna siperbis.

Tibia non . ni nunc, orichalco vincta, tubaeque

aemula; sed tenuis, simplexque foramine pauco Adspirare, & adesse choris erat utilis, atque

oudum spissa nimis complete sedilia nata.

213쪽

aos H o R A T I gQuo sane populus numerabilis, ut pote parvus,

Et frugi. caitusque, verecundusque coibat.

Postquam Coepit agros extendere victor, di urbem Latior amplecti murus , vinoque diurno Placari Genius festis impune diebus , Accessis numerisque, modisque licentia major. Indoctus quid enim saperet liberque laborum, Rusticus urbano confusus, turpis honesto 8Siς priscae motumque & luxuriam addidit arti Tibicen , traxitque. vagus per pulpita vestem. Sic etiam fidibus voces crevere severis. Et tulit eloquium insolitum facundia praeceps :Utiliumque sagax rerum, & divina futuri Sortilegis non discrepuit sententia Delphis. Carmine qui tragico vilem certavit ob hircum, Nox etiam agreticis Satyros nudavit, & asper Incolumi gravitate jocum tentavit, eo quod Illecebris erat, & grata novitate morandus Spectator, functusque sacris, & potus. & exlex. Verum ita risbres, ita commendare dicaceis Conveniet Satyros, ita vertere seria ludo. Ne, quieunaue deus , quicunque adhibebitur heros, Regali conspectus in auro nuper, & ostro, Nigret in obscuras humili sermone tabernas: Aut, dum vitat hamum, nubeis & inania captet. Effutire leveis indigna tragoedia versus, Ut festis matrona moveri jussa diebus, Intererit Satyris paullum pudibunda protervis. Non ego inornata ,& dominantia nomina sbium, Verbqque, Pisones. Satyrorum scriptor, amabo: Nec sic enitar tragico disterre colori, Ut nihil intersit, Davusne loquatur. & audax Pythias, emuncto lucrata simone talentum , An custos. famulusque dei Silenus alumni . . Ex noto fictum carmen sequar, ut sibi quivis Speret idem. adce multum frustraque laboret Ausus idem. tantum series, juncturaque polleti Tantum de medio sumtis accedit honoris. Sylvis deducti caveant, me judice. Fauni.

Ne velut innati triviis ac poene sorenseS. Aut nimium teneris juvenentur versibus unquam, Aut immunda crepent, ignomiitiosaque dicta.

Offenduntur enim, quibus est equus, & pater, dc M. Nec

214쪽

DE ARTE PORTIC A LIB. a sme si quid fricti ciceris probat, & nucis cmtor .

AEquis accipiunt animis, donant ve corona. Syllaba longa brevi subjecta , vocatur Iambus. Pes catus: unde etiam trimetris accrescere jussit Nomen lambeis, cum senos redderet ictus, Primus ad extremum similis sibi. non ita pridem, Tardior ut paullo, graviorque veniret ad aureis: Spondeos stabile is in jura paterna recepit Commodus & patiens; non ut de sede secunda Cederet, aut quarta socialiter. hic & in Aeci Nobilibus trimetris apparet rarus, dc Enni. In scenam misius magno Cum pondere versias. Aut operae celeris nimium . curaque carentis. Aut ignoratae Premit artis crimine turpi. Non quivis videt i modulata poemata judex: Et data Romanis venia est indigna poetis. Idcircone vager, scribamque licenter an omnel. , Visuros peecata putem mea. tutus . & intra Spem veniae cautas vitavi denique culpam.

Non laudem merui. vos exemplaria Graeca Nocturna versate manu, Versate diurna. .

At nostri proavi Plautiti dc numere f. &Laudavere sales: nimium patienter nuumque, Ne dicam stulte, miras: si modo ego & vos Scimus inurbanum lepido seponere dicto: Legitimumque sonum digitis callemus, & aure. Ignotum tragicae genus invenisse Camoenae Dicitur, replaustris vexisse poemata Thespis: Quae canerent agerentque peruncti faecibus Ora rvost hunc personae, pallaeque repcrior honestae Rischylus , & modicis miliavit pulpita tignis . Et docuit, magnumque loqui, nitique cothurno. . Successit luctus his comoedia , non sine multa

Laude: sed. in vitium libertas excidit. & vim

Dignam lege regia lex eli accepta, chorusquC Turpiter obticuit. sublato jure nocendi. . Nil intentatum nostri liquere poetae , . Nec minimum meruere decus , velit gia Graeca hAu si deserere. & lebrare domestica facta . Uel qui praetextas. vel qui doU re togatas. Nec vittate foret. ciaris e potentius armis. . Quam lingua . Latium , si non offender i unuminumque poetarum limae labor, cin Ora. vos o.

215쪽

a Ion o R A T r x Pompilius anguis, carmen reprehendite , quod non multa dies, & multa litura coercuit, atque Praefectum decies non castigavit ad unguem. Ingenium misera quia fortunatius arte Credit, &excludit sanos Helicinae poetas Democritus ; bona pars non ungue is Ponere curat, Non harbam: secreta petit loca, balnea vitat. Nanciscetur enim pretium nomenque Poetae, Si tribus Anticyris caput insanabile, nunquam Tonsori Licino commmiserit. o ego laevus.

Qui purgor bilem sub verni temporis horam:

Non alius faceret meliora poemata. verum

Nil tanti et t. ergo fungar vice cotis; acutum Reddere quae serrum valet, exsors ipsa secandI. Nunus. Hossicium . nil scribens ipla, docebo. Unde patentur opes, quid alat formetque poetam e Quid deceat, quid non: quo virtus, quo ferat error. Scribendi recte , sapere est & principium & fons. Rem tibi Socraticae poterunt ostendere chartae: Vcrbaque provisiam rem non invita sequentur.

Qui didicit, patriae quid debeat, & quid amicis, Quo sit amor rens, quo frater amandus. αQuod sit conscripti, quod judicis ossicium, quae Partes in bellum missi ducis; ille profecto

Reddere persbnae scit convenientia cuique. Respicere exemplar vita morumque jubebo Doctum imitatorem, & vivas hinc ducere voces. IInterdum speciosa locis morataque recta lFabula, nullius Ueneris, sine pondere & arte. Valdius oblectat populum, meliusque moratur,

Quam versus inopes rerum nugaeque canorae.

Graiis ingenium . Grajis dedit ore rotundo Nusa loqui; praeter laudem nullius avaris. Romani pueri longis rationibus assem Discunt in Parteis centum deducere. dicat Filius Albini, si de quincunce remota est Uncia, quid silperat ' poteras dixiste triens. hens,

Rem poteris servare tuam. redit uncia: quid fit 8. Semis. at haec animos aerugo & cura peculi Cum semel imbuerit , speramu carmina fingi

216쪽

DE ARTE PO ET IC A LI B. in Aut simul & jucunda de idonea dicere vitae. Quidquid praecipies, esto brevis: ut cito dicta

Percipiant animi dociles, teneamque fideles. Omne supervacuum Pleno de pectore manat. Ficta voluptatis causta, sint proxima veris ;Nec quodcunque volet, poscat sibi fabula credit Neu pransae Lamiae vivum puerum extrahat alvo. Centuriae seniorum agitant expertia frugis '. Celsi praetereunt austera poeniata Rhamnes. Omne tulit punctum, qui miscuit utile dulci . Lectorem delectando, Parite 'ue nionendo. Hic meret aera liber Sosiis: hic& mare transit, Et lamgum noto scriptori prorogat aevum. Sunt clo;icta tamen . quibus ignovisse velimus. Nam neque chorda sonum reddit, quem vult manus,

, flemens:

Posscemique gravem persaepe remittit acutum. Nec semper feriet quodcunque minabitur arcus. Uerum ubi plura nitent in carmine; non ego paucis offendar maculis, quas aut incuria fudit, Aut humana parum cavit natura. quid ergo ΘUt scriptor si peccat idem librarius usque. Quamvis est monitus . venia caret, & citharoedus Ridetur, chorda qui semper oberrat eadem;

Sic mihi qui multum cestat, fit Choerilus; ille.

Quem bis terque bonum, cum risu miror: & idem Indignor, quandΩque bonus dormitat Homerus. Verum opere in longo fas est obrepere somnum. Ut pictura, poesis erit . quae, si propius stes . Te capiet magis, & quaedam , si longius absies. Haec amat obscurum: volet haec sub luce videri. Judicis argutum quae non sormidat acumen. Haec placuit semel: haec decies repetita placebit. O ma or juvenum, quamviS dc voce paterna

Fingeris ad rectum.& pcr te sapis; hoc tibi dictum

Tolle memor: certis medium & tolerabile rebus Recte concedi. Consiuitus juris, de actor Causiarum mediocris, abest virtute diserti Nessallae . nec scit quantum Cascellius Aulus Sed tamen in pretio est . mediocribus esse poetis

Non di, non homines, non concessere columnae.

Ut gratas inter mensas symphonia dis eors, Et crassiim unguentum, & Sardo cum uicti e papavero a Oiserv-

217쪽

a a u.' u o R A T I IOffendimi; poterat duci quia coena sine istis rFic animis natum inventumque poema juvandis, Si paullum a summo discessit, vergit ad imum. Ludere qui nescit, campestribus abstinet armis: Indoctusque pilae, disicive, trochive quiescit,

Ne spissae risium tollant impune coronae: L nescit, versus tamen audet fingere. quid rii 'Liber de ingenuus; praesertim census equestrem.

Fummam nummorum , vitioque remotus ab omni.

Tu n hil invita dices faciesve Minervae Id tibi judicium est, ea mens. si quid tamen olim Scripseris, in Meci descendat Judicis aureis.

Et patris, dc nostias: nonumque prematur in annum.

Membranis intus positis delere licebit, Quod non edideris. nesicit vox missa reverti. Silvestreis homines sacer, interpresque deorum. Caedibus, & victit foedo deterruit Orpheus; Dictus ob hoc lenire tigreis, rapidosque leones. Dictus & Amphion, Thebanae eonditor arcis, Saxa movere stino testudinis, & prece blanda Ducere quo vellet. fuit haec sapientia quondam , Publica privatis secernere, sacra profanis: Concubitu prohibere vago: dare jura maritis et Oppida moliri: leges incidere ligno.

Sic honor, & nomen divinis vati hus, atque Carminibus venit. post hos insignis Homerus, Tyrtaeusque mares animos in Martia bella Versibi' exacuit. pictae per carmina sortes: Et vitae monstrata via est: & gratia regum Pieriis tentata modis: l udusque repertus, Et longorum operum finis: ne forte pudori

Sit tibi Musa lyrae milers, & cantor Apollo.

Natura fieret laudabile carmen , an arte,

Quaesitum est. ego nec studium sine divite 'ena . Nec rude quid prosit video ingenium. alterius sic

Altera poscit res. & conjurat amice. Qui studet optatam cursia contingere metam, Μulta tulit fecitque puer: sudavit, ct alsit: Abstinuit Uenere & vino. qui Pythia cantat Tibicen . didicit prius, extimuitque magistrum. Nunc satis est dixisse, Ego mira poemata pango: Occupet extremum scabies: mihi turpe relinqui est,

Et quod non didici, . sane nescire lateri. Ut

218쪽

ost ARYR PORTIO A LIB. 233 ut proci, ad merceis turbam qui cogit emendas , Assentatores iubet ad lucrum ire poeta ;Dives agris, dives positis in foenore nummis. Si vero est, unctum qui recte ponere possit, Et spondere levi pro paupere, & eripere atria Litibus implicitum ; mirabor, si sciet inter-Noscere mendacem verumque beatus amicum.

Tu seu donaris, seu quid donare voles cui, Nolito ad versus tibi tactos ducere plenum Laetitiae. clamabit enim, Ρulchre, bene, recter Pallescet super his r etiam stillabit amicis Ex oeulis rorem saliet, tundet pede terram.

Ut qui conducti ptarant in funere, dicunt, Et faciunt prope plura dolentibus ex animo; sic

Deriser vero plus laudatore movetur. Reges dicuntur multis urgere culullis , Et torquere mero, quem perspexisse laborent, An sit amicitia dignus. si carmina condes ,

Nunquam te fallant animi sub vulee latentes. Quinctilio si quid recitares, Corrige, sodes ,

Hoe, aiebat, Se hoc. melius te polle negares sBis, terque expertum frustra , delere jubebat. Et male tornatos incudi reddere versus. Si defendere delictum, quam vertere, malles s . Nullum ultra verbum, aut operam insumebat ina

nem s

Quin sine rivali teque Ae tua solus amares. Vir bonus 3e prudens , versus reprehendet inerteis, Culpabit duros, incomtis allinet atrum Transverso calamo signum, ambitiosa recidet

ornamenta, parum claris lucem dare coget, Arguet ambigue dictum, mutanda notabit: Fiet Aristarehus, nee dicet, Cur ego amicum offendam in nugis hae nugae seria ducent In mala derisum semel, exceptumque sinistre. Ut mala quem scabies aut morbus regius urget. Aut fanaticus error, Sc iracunda Diana , vesanum tetigisse timent fugiuntque poctam squi sapiunt: agitant pueri, incautique sequuntur. Ibe, dum sublimeis versus ructatur, de errat, Si veluti merulis, intentus decidit auceps In puteum, foveamve, licet, Succurrite, longum

Clamet, io cives, non sit, qui tollere curet.

219쪽

Si quis euret opem ferre, di demittere funem , Qui scis, an prudens hue se dejecerit, atque Servari nolit dicam; Siculique poEttae Narrabo interitum. deus immortalis haberi Dum cupit Empedocles, ardentem frigidus Insiluit. sit jus, liceatque perire poetis. . Invitum qui servat, idem iacit occidenti. Nee semel hoe feeit, nee si retractus erit, iam

Fiet homo, Se ponet famota mortis amorem. Nee satis apparet, cur versus saetitet; utrum Ninxerit in patrios cineres, an triste bidental Noverit incestias. certe furit. ae velut ursus , objectus caveae valuit si si angere clathros , Indoctim doctumque fugat recitator acerbus. Qtiem vero arripuit, tenet, occiditque legendo,

Noa missiua cutem, nisi plena cruoris, hirudo.

FINIS.