장음표시 사용
41쪽
suos cepenumero praestiterunt, popularibus aduersus Romanos praestare maluissent. Me quidem, utcumque haec accipientur, nequaquam paenitebit clarissimae gentis ac summorum virorum facta supra millesimum& trecentesimum annum repetita Veterum auctorum
collatione illustrauisse; atque de occasu Imperij Occidentis, & de obscuris initiis enationum . quibuscum Franci bella gesserinat, noua nec a ciuisquam prodita dixisse, bc hoc qualecumque est munus patriae obtulisse, cui si nihil asi , fidem certe ac diligentiam praestare
conabor. ARAN CORVM nomen Romanis primam audiri, dc arma metui coepere Valeriani principatu, cum pauci ex his traiecto Reno , quo a Gallis diuidebantur, in Galliam
eruptionem fecerunt, dc per inferiorem, seper Riremque prouinciam Germaniam sunt effiasi. Praeerat tum opido Mogontiaco Aurelianus Tribunus legionis v I Gallicanae,qui Francos incopositos adortus septingentos occidit, trecentos captos sub corona venumdedit:cuius victoriae lata Romae fama percrebuit, ut Aurelianum Imperator Galliarum restitutorem appellaret, dc de eo facti versus tota Vrbe percelebrarentur. Ceterum nemo mirari debet, quδd Francorum nomen a Romanis primum auditumiValeriano imperante dixerim: camContra Auctor Chronici Alexandrini tradat, Traianum Decium Aug. ante bienniu quam Valerianus Imperator appellaretur,dum expeditionem in Francos saceret, una cum filio Herennio Etrusco Decio a suis occisum esse:
quippe reliqui omnes historici Decios transgressos Danubium in. expeditione Gothida periisse scribunt. Dum Valerianus Aug. in Mesepotamia cum Sapore Rege Periarum aduersis auspiciis pugnat, P. Licinius Gallienus Aug. Francos, quos Aurelius Victor, &Zosimus libro i Germanos vocant, in Galliam incursionem facere conantes transitu Reni strenuὶ arcuit, ussisque
consilio Postumi, qui tum iuuentae Gallieni, deinde S lonini eiusfilij pueritiae moderator fuit, icto foedere fo
42쪽
rarum gentium motum compressit, & Belgarum securi tati consuluit. Vnde apud Zonaram dicitur Gallienus cum Francis bellum gessisse. Non fuit patre sertun tior in regendo Imperio Gallienus, quo Romae ludos dc conuiuis parante, cum extra Italiam tot sese tyranni, quot prouinciae essent, occasione inuit ti Franci complures variis ςX pagis, . quippe multae Germaniae gentes Francorum finibus, & nomine continebantur) tumultuariis myoparonibus extimam Calliae oram praedando sunt praetervecti, fretisque Gaditano mare internum ingressi, Hispaniam citeriorem attigere. Ibi Franci non contenti vicorum, &castello rum spoliis, caput ipsum regionis Tarraconem, urbem maritimarum claritumam & opulentissimam, nudam praesidio cepere, diripuere, ac diruere: tantumque tractus eius populis terrorem iniecere , ut annos fere XII quamdiu Gallienus dc Claudius Imperium obtinuerunt , totam δ' spaniam .in . potestate habuerint, dc rapinis , caedibus, incendiisque vastaverint: Nonnulli e
iam in Africam transmisere , a sociis spe maioris praedae odisiuncti.
De eaFrancorum expeditione Coinmemorant Nazarius in Panegyrico, Eusebius Pamphilus in libro I HL .storiae temporum, Aurelius Victor , Eutropius, ac Magnus Paullus Orosius. Et Nazarius quidem scribit -- cos, cum ad bella esseruescerent, ultra ipsum Oceanum aestis furoris euectos, Hiribamarum etiam oras armis infestas habui se.Ex quo intelligitur eos no solum ςtate Gallieni,sed sepe alias partem Hispaniae Tarraconensis interno mari appositan i piraticis expeditionibus terruisse. Eusebius, quem Hieronymus transtulit, addit Gallieno volu piavibus dedito, a Germanis hoc eit a Francis moanias obtinentibus Tarraconem expugnatam esse. Apud Aurelium Victorem diciturGallienus rem Romanam quasi na fragio dedisse, adeo ut Alamannorum Iuthungillatiam; Francorum gentes, direpta milia, I sibi aniam psiderent, Tarraconem vidum vastanent, ac paene d ruerent: namque in tempore naμigia pars eorum usque in Africam im sinet. Quibus verbis inscaevictor Francos terrestri iti
43쪽
RERvM FRANCIC ARVMnere totam quam longa est, Galliam populabundos per
Urauisse, transscensique Pyrenaeo Tarraconem cepisse: tum aliis ad excidium Hispaniae conuersis, alios in vacuas naues opportunὸ oblatas insiluisse, & in Mie transmisisse. Quae Victoris sententia quantam cum Naiaetarij opinione,tantam cum veritate dilumilitudinem ha bet i quis enim credat Francos non modo nullo hoste prohibente Renum transire; sed etiam omnem Galliam incurione vastare , Pyrenaeos montes transgredi, per Hispaniam essundi, &onustos praeda retro qua venerant domum redire potuisse ὶ Eutropius ait Gallieno Rei p. habenas per summam ignauiam Ec mollitiem remittente ; Alamannos depopulatis Gadiis in Italiam erupisse rVermanos sid est Francos in isque in Hissarias penetrauisse, oe riuitatem nobilem Tarraconem expugnause. Orosius Hispanus de ea re in libro Vii sic refert. Capto Via riano, Germani sita Iuthungos appellat) Alpibu Ratia, Balliaque penetrata, Rauennam usque 'rueniunt. --o manni Ga μου peruagara etiam in Italiam transeunt. Gemmani ulteriores abrasa potiuntur Hispaniά. Exstant adhue per diuersas prouincias in magnarum urbium ruinis pamua, pauperes ades, signa miseriarum, oe nominum indiscia seruant ei: ex quibus nos quoque in His ania Tarraconem nostram ad consolationem miseria recentis ostendimur.
Idem eodem in libro deflens luctuosam cladem, quam Alani, Vandali, &Sueui Honorij principatu aetate sua Hispaniae intulere, antequam eius prouincias facta inter se pace sortirentur: Hoc nuper, inquit, per biennium
istud, quo hostilissarius suu sininuere a Barbaris m- sparia: quod etiam syb Imperatore Gallieno per annos propemodum XII Germanis euertent uae exceperunt. Francos Orosius Germanos ulteriores appellat, non qudd vutra Renum habitabant, e6que fluminea Germanis prouincialibus diuidebantur, nam id dc Alamannis Conueniebat, sed quod ulterioris inferiorἱsve Germaniae, citeriore Maeno flumine diuisae, ultimam partem ripae Renire orae Oceani proximam tenebant: aperteque indicat Tarraconem post excidium nihil praeter nomen retinuisse, & intra CXL annos florentissimam quondam ac
44쪽
LIBER PRIMVs. 3validissimamurbem minime resurgere potuisse: quamuis Magnus Ausonius in libro de Claris Vrbibus, & Α relius Prudentius, natione Hispanus, acorosij aequalis
φα ων prodant sua eam aetate arce, & inauratis tectis
insignem tuisse. Alamannorum, quos dc tum Orosius Galluas peruagatos ait,Rex erat Chrocus,cui capto apud Arelatum iussu Mariani Praesidis collum praecisum esse Gregorius & Sigibertus scribunt. Hic est Chrocus, qui cunctas aedes antiquas in Gallia, prae ceteris in urbe A vernis delubrum vetus e marmore,Vasso a Galli reictum inccndit ac diruit, atque Privatum Gabalitanae ecclesiae Episcopum idola colere recusantem fuste percussit. D um Franci igni ferr6que Hispaniam vastant:M.Cassius Postumus Gallus, interfecto Salonino Caesare, Gauliarum Imperium occupauit,& sicut ait Trebellius Pollio ὶ Celtica, Francica, hoc est Germanorum, & Prancorum magna accersivit auxilia: quibus instructus cum Gallieno,Praefectisque Gallieni diu bellum varia fortuna gessit: donec tandem, oppreiso insidiis Postumo, Lollianus Principatum obtinuit, Victorino ipse cessurus. Sunt qui asserant Lolliani partibus afflictis Postumum a militibus suis occisum esse, qudd Mogontiacum illis ad diripiendum tradere noluerat. At Gallienus, quasi omnibus .e , i, hostibus superatis,mimicum Romae triumphum egit Al- 'g'h bino II. & Dextro Coss. ostenditque populo Romano tum. ductos in catenis iuuenum globos ducenam capitum singulos, quorum alium Persarum captiuorum, alium Cothorum, hunc Sarmatarum, illum Francorum esse credi volebat: & decimum imperi j annum magnificis ludis celebrauit. Idem postea ,siue eos hoc bello ceperat, siue mercede accersiuerat, nonnullos ex Francis delectos corporis custodibus immiscuit. Certὰ Bonitum, quem Francum natione fuisse nomen indicio est, Stipatorem Gallieni Principis Claudius adhuc priuatus in epistola ad Regillianum Ducem appellat. Ceterum apud Trebetilium Pollio m , dc Aurelium Victorem dicitur Postumus non modo Germanas gentes, Francos in primis, a mis ex Gallia expulisse, eiusque prouinciis pacem ac securitatem reddidisse: sed etiam castella trans Renum in
45쪽
agro barbarorum posuisse, re communiuisse; quae post cilem Postumi primo impetu Germanorum direpta, ac incensa Lollianus restituit. Deus nem quidem , quod erat in Francia castellum contra Coloniam Agrippinam, prasidio occupauisse Postumum,& Macusam, opidum Batauorum ab Francis captum, quod hodieque Ancusam appellant, recepisse indicant Postumiani Mummi, HERC VLI DE v SONIENSI,& HERCv-II M AC V SANO inscripti: quorum nota est ex altera
parte 'stumus nudus, clauam tenens, eX altera templum. Idemque Postumus, ob pulsos Callia Germanos, in quibusdam numinis Reno flumine signatis, RESTI-ΥvTOR GALLIAE , in aliis CERMANICVS MA
Interemto ab suis Gallieno, de Marco Aurelio Claudio rig. natione Dardano qui ex Duce factus erat Imperator, intra biennium mortuo, L. Domitius Aurelia Dus Sirmiensiis, Dux fortissimus rerum potitus cst, & abiero Consulatu ex Oriente , & Occidente triumphauit, capta ZenobiaRegina, trico in ideditionem accepto , qui ex Senatore, oc Praeside prouinciae Aquitaniae, bene ficio Victoriae Victorini matris factus erat Imperator i& quemadmodum Flauius Vopiscus scribit) inter
ceteros religatis post tergum manibus Francos, atque Germanos ante currum duxit, quos Tettico bellum ii
ferens, forte per Galliam effusos, ac populabundoso'l russerat: quare dc ipse Germanicus Maximus est appetiatus: M Aurelius Victor memoriae tradit,ab Aureliano, Giermanis Gallia pulsis, Tetrici legiones caesas esse. Eiusdem Principis auspiciis videtur Marcus Aurelius Probus flumen Renum transus te, dc Francos in suis fia-bus inopinantes fudisse. Namicum Imperium a militibus Probo delatum Senatus decreto confirmaret, eum
Francicum Vocavid; qudd.s ut apud F auium Vopiscum Syracusanum Manlius Tatianus loquitur in testes Probi virtutis essent Franci. insuisstratipaludibus: testes Germani, oe Alamanni longe a Renisummoti litoribus. Florebat. tum Pompeianus Dux, qui qudd forsitan
Francus natione erat , cognominatus est Francus, quem'
46쪽
LIBER PRIMVs. 7 in Eusebij Chronico inuenio in magna apud Immam Aureliani aduersiis Zenobiam pugna ad XXX lapidem
ab Antiochia fortiter fecisse. Eius posteros sua aetate Αntiochiae adhuc mansisse tradit Hieronymus, in his Euagrium Presbyterum amicum suum , virum diuitem,
nobilem,ac doctum,quem principatu Theodosii Magni
pars Antiochensium Catholicorum Flauianum auersata
Paulini mortui in locum Episcopum suffecit, & quem
Basilius in Epistola viti Presbyterum Euagrium filium Pompeiani Antiochiensis appellat. Aureliano III, & Marcellino Cos post Aureliani mor- cc xv. tem fuit per sex menses sine Imperatore Respublica: militibus ad Senatum inuicem Eenatoribus ad milites electionem Principis relicientibus. Hoc interregnum rei bene gerendae opportunitatem rati Germani magnis coactis copiis limites aperuere, & urbes Galliae LXXopulentissimas velut perpetuae possessionis causa occupauere: nec M. Claudius Tacitus ex Consule, M Principe Senatus Augustus salutatus, propter Imperii vix semestris breuitatem potuit Vexatae prouinciae opitulari cuius successor Probus Sirmiensis, Magister antδ militiae, Cermanorum millibus quadringentis si ipsi de se
credimus in caesis, opida & praedam omnem recepit: re liqu6sque trans Renum secutus partim ultra Nicrum Eumen, partim ultra Albim remouit: nouem Regibus obsides, frumentum, pecus, ac sexdecim millia tironum imperauit: Zc his conditionibus pace cum Germaniae gentibus secta, in supradicta ripa castella e regione extremarum urbium Galliae posuit: ac collocatis ibi praesidiis agri quantum satis erat assignauit: quem limitem tranfrenanum Valerianus Aug. apud Pollionem, α Velius Cornificius Gordianus Comes apud Vopiscum appellant. Quare Aurelius Victor prodit a Probo Barba- rurum gentes attritas esse, qua Principibus Romani hoc est Aureliano Sc Tacito sorum felene interfectis irruperant. Et Eusebius in Chronico, Eutropius libro IX ac Orosus libro v II scribunt Gallias, quas Barbari occupauerant, Probi felicitate restitutas, & multis ac gr uibus proeliis deletis tandem hostibus esse liberatas. Bar
47쪽
s RERUM FRANCICARvMbaro, hosce Zosimus in libro primo Lugiones, Lygiosve,
Francos, Burgundiones, & Vandalos vocat, aitque Probum , ut urbes Germaniae Cisrenanae vexatas a Barbaris
accolis Reni vindicaret, in Galliam contendisse: ac primum cum Lusionibus, quorum Ducem nomine Semnonem, Ducisque filium ceperis; deinde cum Francis, quos per praefectos Vicerit, postremo cum Burgundionibus, & Vandalis pugnauisse: ac demum rebus repetitis , dc redditis bellum compositum esse. Ex ea victoria cognomen Francici maximi, & Germanici maximi rotulit Imperator Caesar M. Aurelius Valerius Probus, ut inscriptio ab Onufrio Panuinio libro II Fastorum inserta confirmat, dc Germanos captiuos in triumpho duxit,e6sque, ac supradustos tirones per varias Imperij Romani prouincias sparsit, plerisque in limitibus c onstitutis.
Euentus docuit mutatione caeli animum non mutari.
Pauci enim ex Francis, qui in Ponto fuerant collocati, posteaquam detineri Probum bellis ciuilibus audierum, cum naturali patriae desiderio, tum oti j impatientia, ocodio Romanorum ducti, deprehensis nauibus Bospo rum Thracium, Propontidem, ac Hellespontum, deinde AEgaeum, dc Ionium mare sunt emensi. Intranscursu oras Asiae minoris, Thraciae, Macedoniae,& Graeciae crebris excursionibus vexavere. Visum est exinde Siciliam petere insulam assuetudine pacis imbellem, dc opulentem : quam ut tenuerunt, agris vastatis, vicis incensis, ipsum prouinciae caput Syracusas cum magna strage expugnauerunt, praedaque in naues imposita, Africae litora legerunt: hanc dum latrocinandi dulcedine illecti friptus infestant, nihil propius est factum, quam ut missis Carthagine copiis opprimerentur. Pulsi itaque celeriter naues conscenderunt, & Numidiam, ac Mauritaniam praetervecti, superato freto Gaditano, Oceanum intrauerunt. Tandem longo Hispaniae Galliarsimque circuitu salui dc incolumes in Franciam ad suos postliminio
Expeditionis huius Francorum,& susceptae audacter, re feliciter fortitεrque confectae, mentionem facit Eumenius in oratione, quam habuit de rebus gestis H
48쪽
Valeri j Constanti j Nobilissimi Caesaris. Recursabat sinquit in animos illa sub Diuo Probo paucorum ex Francis captiuorum oe incredibilis audacia, oe indigna felicitas iqui, a Ponto usique correptis naitibus, Graeciam, AFiamque
populati, oe impune ple que Libya litoribus appulsi, ipsas
postremo, naturubus quondam victoriis nobiles, ceperant Syracusas: γ immenso itinere pervecti Oceanum, qua terras
irrumpit intrauerant, atque ita eventu temeritatis ostendorant nihil esse clausum Piratica des erationi, quo nauigiis
pateret accessius. Zosimus in libro 1 ab Eumenio dissentit, scribstque Francis aliquot,qui a Probo petierant,ut ipsis agrum daret; sedes attributas esse: nec multo post partem eorum ab Imperatore desciuisse: contractisque nauibus omnem Graxiam tumultu perturbauisse: inde in Siciliam traiecisse, & clas te de improuiso ad Syracusas applicata portum intrauisse, ac magnam in urbe caedem fecisse: mox Libyam petiisse, dc a Carthaginensibus in
naues compulsam, nullo incommodo accepto domum
rediisse. Libyam Eumenius, & Zosimus; uti antE Vi gilius,vocant prouinciam Proconsularem,in qua magna
Carthago est, quae apud omnes fere Geographos, Sc Historicos proprie Africa dicitur. adeo vi nobilissimum Carthaginensium portum Nazarius, Seuerus Sulpicius in libro de Virtutibus 2Egyptiorum Monachorum, a que Gregorius libro x Historiae Africae portum appellcnt. Ceterum in deseriptione nauigationis Zosimum potius, & oram ipsam maritimam; quam Eumenium sum secutus: propterea quod inter Pontum dc Graeciam Asia interiacet: de ex Asia in Africam tendentibus plurima cum continentis, tum insularum opida, d litora praenauiganda sunt. Quo tempore supradicti Franci refertis praeda nauibus patriam petebant: Proculus, a Francis deducens genus, Galliae Imperium, & quae prouinciae eius erant, Hispanias, ac Britanniam obtinuit. quem Probus fugatum in ultimam Galliam, cupientemque Francorum auxiliis adiungi, a quibus originem se trahere dicebat, ipsis prodentibus Francis sui scribit Vopiscus) apud Coloniam Agrippinam vicit, & interfecit. Idem auctor est,
49쪽
io RERUM FRANCICAR v Metam Romanae naues lusoriae appellatae, in quibus milites ad arcendos transitu Germanos excubare solebant, ab eisdem Germanis in flumine Reno essent incensae:Bonosum Praefectum classis, ne poenas negligentiae daret, Imperium arripuisse, indxque armis Probi, adiuti copiis Francorum, quos Barbaros, dc Germanos vocat, circa Coloniam Vbiorum oppressum esse. Tum Probum reddita Prouinciis pace, in Pannonia, dc sicut Aurelius Victor tradit, in Moesia quoque, & Gallia militum maniabus vineas instituisse: α emisia palude agrum Sirmiensem siccare coepisse. illos indignantes vinitorum se ac fossorum loco haberi; in Probum impetum fecisse, fugientemque interemisse: ac Marcum Aurelium Carum Narbonensem Praefectum Praetorij Augustum salutauisse. quam Probi caedem suam esse occasionem rati Germani, qui circa ripam Reni colebant, hoc est Franci, at que Alamanni, in Galliam incurrerunt: eiusque finibus ab Carino Cari filio sunt expulsi. quare Aurelius Victor scribit, missum a Caro ad muniendam Galliam maiorem filium, quam cognita Probi morte Barbari opportune inuaserant. dc Olympius Nemesianus in libro Cynegeticon, quem post Marci Aurelij Cari obitum, Carini, MNumeriani fratrum principatu edidit, alterum Germanorum & Sarmatarum victorem ; alterum domitorem Persarum laudat his versibus. Mox ventinos meliore bra memorare triumphos
e grediar, Diui fortissima pignora Cari. tque canam nostrum gemmissib finibus orbis
Litus, oe edomitas staterno numine gentes,cua Renum, Tigrimque bibunt, Tanaiaque remotum Principium, Nilique mident ab origine fontem. Nec taceam primum, quae nuper Mila sub Arcto Felici Carine manu confeceris, i Pane prior genitore Deo. Diocletiano II & Aristobulo Cosis Carinus post patris,
fratrisque mortem interemtus est, dc Diocletianus Dalmata ab exercitu Augustus consalutatus, Maximianum micum suum Caesarem, ac mox Imperatorem appellat dum curauit, qui Maximo dc Aquilino coss. Rusticos.
50쪽
bellum cientes, dc iam vastatis agris opida oppugnantes feliciter oppressita nec multo post Burgundiones, Alamannos, Chabiones, & Erulos, in Galliam effusos partim fame, partim ferro confecit: atque aedificandae apud Bononiam classi, & vindicando a Francorum, dc Saxonum latrociniis mari Belgico,& Armorico Carausium praeposuit,quem Eumenius in Batauia, Aurelius Viactor in Menapia Galliae Belgicae regione ei finitima, natum ait. Is vir obscurae originis,sed spectatae virtutis,oblatam sibi facultatem putauit rei familiaris potius quam publicae agendae, augendaeque. dc cum permultos pir tas domum redeuntes exciperet in fieto Britannico; neque aut praedam omnem filco inferret; autprouincialibus, quae cuiusque fuerant, restitueret: suspectus fuit . societatem latrocinij cum Barbaris coluisse. quare a Maximiano iustus occidi,corrupto exercitu Britanniam occupauit: uti Aurelius Victor. Eutropius, ac Orosius scribunt. At Maximianus, indignatus tanta Francos confiden
tia in Galliam incursiones fecisse; Renum transiit, eorumque agros inuicem est depopulatus. quam expeditionem huce apud ipsum verbis extollit Claudius M mertinus. Tu, Imperator inuicte ineras illo indomit que gentes vinatione, proeliis, caedibus, ferro, ignique domuisti. Audieras hoc, Imperator Z an ipse per te diutia tua mente
pro meras, ita demum hostesfunditus posse subuerti,si in
propriis sedibus vincerentur,nec praedam modo, quam cepissint, amitterent; sed ipsi coniuges, ac liberos, ct parentes
suos, oe carissima omnium capta manerent. Eam Ob Causam Auctor orationis habitae in nuptiis Fl. Constantini ait, Maximianum eius secerum quod iam salso traditum de antiquis Imperatoribue putabatur j Romanis trans Re num signa primum Barbaris gentibus intulisse. Quasi non Probus idem paucis antὸ annis fecistat. Maximianum in Francia stativa habentem Atech seu Adein Rex Fram
Corum , magna multitudine comitatus, pacis petenda: dc sui purgandi causa conuenit: ac rebus ex sententia Coi fectis domum reuertit. Genobaudes aut cm, quem sor
