장음표시 사용
181쪽
Dicitur a GraeciS. bifidus, lunatus, hiulcus Apparet; Sed Sole minus sua chasmata monstrat . Mars quoque cum macula medium fuscante nitorem, Iupiter & ZonaS visus Praecingere, motu Dissociare, duos Saturnus habere Sodales, Et circa proprium centrum submota rotundis
Corpora proiectant gyris spectabile dorsum. Ut possis scabras telluris imagine Stellas
Dicere, sed variaS, magna vertigine motas.
Da mihi Scipiadas vectos in Sydere, terram ContemplaturoS, qualem vidisse putabis. Par ratio cunctis eii molibus apparendi: Una vices variat distantia: quodque Videtur Exiguum lumen; lymbo telluris, & umbra
Collatum, motuSque mora, mentiSque reflexu i
Iudicat Astronomus permagnum. Sydera lucent Per te quaeque parum; quamquam sint AEthere plena, Quo nitidam faciem fucant, tepidumque calorem. Sed Sol majorem Lucem communicat illiSEt terrae, veluti primus director, S adtor Luminis. Hinc animam radiis halare profundis aQuaelibet Astra queunt, tenuemque vibrare citatis Notibus influxum: liquidumque per i Ethera miscent Inferiora suo, quem per lecreta vaporant
Flamina, sussitu: Propter quod mixta fruuntur
182쪽
Innumerabilium nexu custode modorum.
Hoc nisi sit, totidem cur cessimus otia Stellis O quae Caelorum videas spectacula passim Insigni Galilaee tubo ὶ quibus Optica circis Ingenium docuit vitreas e fingere lenteS, Ut sua centuplicol diitans objecta videndum pTu mihi testis eris, quae tutius affero Coelis Esse; viam Lactis, duce te perspeximus Astris Exiguis, crebrisque satam candescere; fulget Confusim radiis Stellarum nubila fractis
Congeries; duce te plures errare PlanetaS,
Hoc est Mediceis insignia didita sphaeris,
Et caligantes maculas in Sole vagari Vidimus, ac igni mistos amare caminOS. Nec plura his temere molimur dicere; quanquam Plura latent: verum quia non ibi semina constant Indita, texendis quae sint moderantia mi Xtis,
Quis Tripodas Phaeho praestet quem fabula fallat pForte Cometarum Corpus sublimia Terrae Transcendens Elementa, dabunt ex AEthere Stellae, Quod via candidior peperit plerumque; sed infra Fusius haec tracto . Reliquum praesentiat Augur.
SYdera fixa pari motu constanter in orbem Cardinibus Mundi hinis innixa feruntur. Hinc loca Terrigenis varius decernit HoriZonc Terminus cst oculi terra spectantis ab ima)Quo variis Coeli Stellas contingit oriri. Sed per utrumque Polum si vertice circulus aequas Linquat Horizonti partes, sit semidiei Meta, ferens capiti Lenith, contraria Nadir. At quae Solis iter mortalibus essicit annumi Ten-
183쪽
Tendit in obliquos calles Ecliptica, latum Zodiacum tribuens cunctis ambire Planetis.
Tres & viginti paulo plus orbita Solis AEquatore gradus deflectit; & hic ubi limen Eque Aries, & Libra secat. nox aequa diei
Provenit: hic punctis uno quadrante remotis c Nonaginta Gradus hinc, atque hinc illa recedunt Culmina segmento Cancer. Caper; aestuS, & algor Solstitium celebrant: Boreas Apogaeon, & augem 3 Auster in oppositis Perigaeon ducit, & imum. Hinc duo se recta cruciant, Sphaeramque per omnem Decussant Cyclos; & Circulus ille Polorum Sector, & aequiparans noctem, velut alter inheroens Solstitiis, sunt quos Graeci dixere ColuroS. Quos etiam Tropicos pleno curvamine signat Et Caper, & Cancer, quos & dixere Polares, Zodiaci Polus; & Mundi circumspicit aκiS, Atque Parallelos AEquator; quinque notarunt Terrarum Zonae. Calidam concludit utrinque Temperies; utrinque Polus concludit amaenas. Frigida Zona Polis, menses ubi nocte laborant, Temperat a Tropicis; medio decernitur ardens. Zodiaci bissena quater tres schemata Menses Essiciunt, thiasim dum Sol prorepit in Ortum. Ver Aries, Taurus, Gemini dant omine laeto Martius, Aprilis, Maius, cum terra virescit. Estatem Cancer, Leo, Virgo; Iunius edunt, Iulius, Augustus, Segetes cum messis adornat. Autumnus Libram fert, Scorpion, atque Sagittam 9 Septembri, Octobri, pariens & poma Novembri. Friget Hyems Capro, cogit cum bruma Decembrem IIanus Aquas fundit: Ρisces Februarius offert . Solaris motus phantastica signa putari
Comperit Hipparcus: quia nempe quibuslibet Annis Centenis est ipsa gradu mutabilis uno
184쪽
Fixarum moles: hinc utraque cardinis aequi Puncta recesserunt antiquitus observatiSStellarum sitibus: sed adhuc exacta minutis Viginti notat hora gradum. Mirabere forsan Aptius esse theses veraS errore sepultas, Schemata cum longε varient, & tempora longo Decursu monstrent, quicquid Ptolemaeus aberrat Alphonis censore: notat Prutenica Reges
Cura duos, quam Ticho Brahe, Kepplerus & ardens Corrigit; hos etiam studiosa litura Magini
Carpet; Egent omnes limae Deus abdita pandat . Praetereo si vere novo cunabula Mundi Impulerint Stellas, quamvis ea mentio primi Mensis ab Antiquis dubiam rem diluat Annis. Cit tame AEquator gradibus ter quinque progressus Horam constituat, naturalemque diei Cursum se toto viginti quatuor horaS; CHocue quaterna minuta gradu sint: Mensis S Anni
Ρhaehaei mensura refert exactior ortum, Occasum, quantoque moras haec tempore ducant. Definit pariter longum, latumque locorum,
Et declinantes Boreae sub Clima, vel Austri
Stellas, ascensum, descensum quemque minutim obliquum, rectumque notat. Nam verna gradatim Inchoat in longum per gyrum sectio: latum Dat Ouadrante Polos versus, quo Sydera noris Declinare gradus totidem, quot percipit arcuS. Hinc ad Horizontem Sphaeralis portio tradet
Descendentis, & ascendentis limina Stellae. Cosmicus est ortus, cum Sol emergit, & Astrum:
AcronicuS vero, cum Sole cadente recedit: Heliacus, cum Stella cavet, ne Sole tegatur.
Signifer inde vices Obliquis motibus omnes Parturit, & motus in signa sequentia signis Indicat. In latum distantia Sydera monstrat. l a De
185쪽
FClipses celebrat vel cum coniunctio Stellae Inferioris iter Solis simul occupat ipsum; Vel quia Sol umbram Terrae, vel corporis atri
Proiicit in conos aversa fronte; carentem
Lumine prospicimus Luna, vel quicquid in umbra est, Aut interposito cum Sudere Sydus habemus . Sed quia non omnes errantia corpora parteSCoelorum subeunt, illis non plura teguntur Quam ferat erronum trames . Sol amplior omni Sudere non totus tegitur: vel Cynthia discum occupet, extremis lucem dispertit ab oris; Quod si Mercurio coeat, Venerique benignae, Deficit 1 naevis facies; ita conica terrae
Umbra tegit Lunam radiis circumdata solis; Sed producta minus, quam sit distantia Martis, Non tegit hunc etiam Perigaei sede propinquum,
Non Venerem, non Mercurium, qui semper inhaerent Phoebaeo lateri, tenebrisque remotiuS errant.
Umbram projectant omnes a Sole Ρlanetae Pyramidis specie: sed nemo hac luditur umbra,
Si magis arrident servata recentia, Praeter Saturni Comites, nec non Iovis; umbra minores Quam sint intervalla, comas a luce remittit,
Et fugit humanos oculos, nisi corpus inumbret Inserius superas Stellas, spatiumque coloret. At Firmamentum solido conitare metallo Dixeris, & Stellas inibi consistere fixas, Qua bene convexo frons non extuheret astro Quippe probabilius fuerit par omnibus esse Suderibus spectrum; quia notis no VimuS OmneSArgumentari visuS: errantia vultum Non
186쪽
Non aequis parilem monstrant: cur fixa rotundis Tuberibus Caelo non promineant Operoso, Cum nitor, & facies videatur scrupea lustris Nonne cavernotus stellati fornicis AEther Aoparetὸ solidaque Galacticus orbis abysso Tesserulas, crustasque refert sed laeve cavatum Ora representat taedae fulgentis, ad instar Punctorum: medius mundi Sol ergo refulgens, Cum decuplo minus, ac Terram collustret Olympum, Exhibeat totidem Soles fulgore minutoS. Quae cum non ita sint, dicas lucescere dentis, Et raris, scabrisque tholis sublime lacunar οῦ
Fusca neque umbrarum protendunt lyrmata istellae, Cum Firmamentum sit opacum; deluper ardens
Ambiat Empyreon, superum spectabile Vitu.
Unc ades: Astrorum facies, quas fabula pinxit
In Coelis, excurre libens. O corde dolendum Divinae portenta manus foedata profanis Nominibus; ne quis Graeco sermone Latinum Misceat insontem, cupiens depromere senius, Ouin subito mendax; non affaturus, S ulli Noh intendendus, nisi talia dixerit audaX. Parce vetustati, Ρietas, ignosce moderno Scriptori, cui non meliora vocabula lupplent Notitiam: variare nefas. En Arcticus Urias Edomat; inque Polum cauda Cynosura superbit, Audet iners Helice plaustrum gestare lupino . Teigore, nec Cepheus magni timet ora Draconis .is Artophylax, vulgo qui dicitur esse Bootes,
Pone comam renuit; praesert Ariadna coronam.
Engonasis dextra: Clava, rictuque Leonis
187쪽
Fulgurat; ad Cytharam Uultur non sedat orexim. Augetur nitidi candore Galaxia Cygni. Cassiopaea sedens Cathedrae subsellia flammat, Nec dolet Andromedes lucentia vincula natae: Namque Medusaeum Perses caput ense retundit. Gorgon idem Delioton Apis dulcedine mulcet, Ducit EristoniuScurrus auriga repertoS, Atque humero gaudens Haedos attollit, & Hircum. Et Tropico Cancri conclusa haec signa renident. Mox Arios Coeto fretus Bovis impetit armum Pleiadibus madidum: patiens hic lutea pandit Lumina, fronte gerens Hyadas, quas plangere iussit. In Tauri Vires umbone minatur Orion, Cui Lepus est pedibus: femori cui Baltheus ardet; Cui locat Eridanus fontem, quo vergit in austrum. Laedaeos Fratres cornu qui percutit uno Cum Syrio Procyon latrant, & in arma lacessunt. Sed male belligeros praesepi Cancer Asellos Alligat, in pugnas Hydram vocat, atque Leonem.
Mitior at Virgo pacis cratera ministrat,
Et Corvum Spica quatiens Astraea Bilances Porrigit Arcturo; quid nos Ophiuchus iniquo Delectet Serpente furens Θ vel Seorpius albam
Corde venenato tentans offundere Zonam pAudeat Arcitenens, Aquilam transfigere telo,
Quis ferat Antinoum p Delphin, an Pegasus Ales pSed leve pondus Equus Capricornus, Aquarius ambite Et nodo iunctos Pisces AEquatio librat.
His infra Tropicos Zonarum torrida paret. Phoenix, Anser. Hydrus, Xiphias auratus, & Argo, Clara Columba Noes. volucri cum Pisce, Camaeleon, CentauruS,Crux, Musica, Lupus Thus, A ra, Triquetrii.
Sertum australe, Noti Piscis, Grus, Passer, R Indus, Et Pavo. & quaedam Nubes, & rara Venustas Cardinis alteriuS partem splendoribuS ornant.
188쪽
Mundi figura , in locus Stellarum.
APparens motus sphaeris inserta quibusdam Astra locet; Mundumque globi constare figura Conjiciat, reliquisque Polos, ct cognita Stellis
Centra probabiliter tribuat; praesagia quemquam Coelitus expertum non his meliora vocabunt. Nam quoque si domibus circum, laquearia quadris
Uersentur, tamen a motu compareat orbiS.
Sphaerica perfecta est, specieque capacior omni; Sed quare Tellus persedes Sphaerica non est pouod potius credas, gyro vallantur Abyssi, a Et gyrum Coeli Sapientia sola recurrit. bStellarum loca vera negat refractio lucis: Nam crasso medio crescunt obiecta videnti, Ut submissus aquis haculus, sic vasis in imo Stare super iuglans immersa crepidine major Cernitur, & variis sublime vaporibus astrum Augetur, scintillat, hiat, circumjacit Halo. Ac veluti speculi conveXa, aut concava reddis Lamina mutatas species; ita nube iubatae Suhsultare faces, simulare Paretia soles Possint, & tremulam nimium distantia lucem Corpora contracto dubitanter acumine vibrant. Hinc astris varias decernit opinio leges, Centra, situs, orbes, diametro vera locorum Limina, Caelorum moles, quae debile sensus Infirmant studium: est major ratione voluntas. Est etiam pensanda suo discrimine centri Sedes vera; solo dum circumvolvitur Orbis.
189쪽
Nos etenim procul a centro super extima Terrae Degimus; & quamvis id Sydera fixa remotis Lata voluminthus sensum non ludere possint gQuo tamen est vicina magis revolutio nobis, Hoc magis ascensum variat, quo culmina verteXOccupet, aut simili descensu fallat ocellos. Dicta Parallaxis visiis fallacia docto Corrigitur calamo; quae detegit alta vagorum Regna Planetarum, quo quilibet ordine currat. Vci circa Terram, vel Solis in orbe feratur; Aut Apogaea procul sint, aut Perigaea Propinquent.
DEtegit & supra Phoeben errare CometaSε
Atque novas Stellas: sunt observata supremis Ρhoenomenis nullam quandoque ea lumina visus Ferre Parallaximi quid sint, ediscere nondum Possumus; ast ubi sint; vere didicita fatemur. Quippe cremabilium non esse incendia constans Indicat aspectus: tamen inde Stagira quiescat pNon utique: Et fluidis apponit ligna caminiS, . Aurioque lari menses, annosque ministrat, Ut sacra Vesta Choros per inania compita Mundi Ducat inoffenso. Sed ne Perigaea Planetas Ignotos nobis ostendant; vel glomerentur Stellarum minimae, vel ab AEthere Sphaera tenaci Vis hilis fiat, Solisque nitore coruscet, Remur, opinamur; nescimus plenius ista. Sed procul a Terra, quae Machina circuit uno Lata die, patiturque nihil, quod Luna minutis Ρluribus inclinat: quantae fit molis Arator Iudicat; Astronomos nedum mensura refellat.
Vera quidem sudes Coelestibus altera detur, Alt
190쪽
Altera, quos Lunae pariunt Elementa sub orbem; His mora sit brevior, motus velocior; illis Tardior a signis, tempus prolixius: omnes Aspectu similes, Barbatos, sive Comatos, Cauda facit Solis radiis extenta refractis. Quin imo sub Sole novum, seu vespere Sydus
Comparet, seu maiah, Rosae quandoque figura, Saepius Ense minax, aliquando Cornua profert, Aut cincinnatum cςdes mortalibus aegris Portendit; nunquam spectatum impune cometam Turba pavens perhibet: ne te praesagia lςdant, Noveris a Coeli signis horrescere Gentes. uQuo studio veterum potuisset in ρmnia verti Tam rarum, Uariumque iubar mirabere Numen Velle magis Populos memores his osse futuri Iudicii, mentes in regna Beata vocari. Historiis est danda fides, ratioque notatiS; Nam vapor inconstanS, aut exhalatio PraecepS, Aut nova fax lucis solaribus orta favillis; Aut spumae coelestis opus, quo pergat, & unde Venerit, atque ubi sit, vel quomodo coeperit esse, Quo pacto incrementa serat, decrescat, & ultrci Desinat, hoc unum cum sit, per singula dubet Inquiri, doctrina dari nequit omnibus una.
L Argius haec dici pigeat: Saturnus ab Astris
Erronum primus moesto livore duobus Vincla Satellitibus praebet, seu contrahit ansas. Qui lento duodena gradu per signa recurrens Tres