장음표시 사용
151쪽
Nec Sale communi collectus spiritus aurum Frustra dissolvit; stygiique acredine succi Liquitur Argentum: solidum despumat obryZum Seoria lecta focis; & cum videantur ab uno
Ρrincipio manare, cavis crebrescere Venis
Cuneta Metalla, sua multum rubigine distant. Nonne Aqua guttatim congestat pulvere Tophos e Credibile est etiam Terris, & Gurgite primum
Aspectus alios, quam nunc, patuisse; Videmus Quippe senescentem Mundum minus esse decorum , Montes eXesos pluviis, nudata Parentis Ossa; Metallorum cuneos fossore carentes,
Calvitie Clivos, deformes Vomere ValleS, Contractas rugis facies, & flumine Campos Deletos; ubi Pontus erat, ibi findit Aratrum; Nare Lacu Pisces. ubi Bos ad Pascua lusi. Quid non mutarit Noemi Cataclysmust ut ipsis Verticibus steriles imponat glarea plantaS, Et summis tumulos inscribant Ostrea saxi S. Id contemplati quidam dixere futurum
Interitum Mundi, cum complana Verit omnes Unda Soli partes, cunctis dominata ruini S, ii ZEquoreas effundet aquas, primaSque reposcet Circuitus Formas: verum spem differet ultra
Saecula iudicium Iustis ξ tu signa propinqui
Iudicis expaveas: Bella undique Bella, tumultus gc celorum portenta, Sali discrimina, Terrae Conflictus, Clades; quidnam expectare necesse est Ouod nisi nimirum fuerit discessio primum, a Atque revelatus scelerum Coryphaeus, & omnis Perditionis Apex; lateant oracula mentem. Tum
. a Thessal. cap. 2.3. Quoniam nisi venerit dissis primum. σ revelatu fuerit homo Peccati, Miu perditionis c. .
152쪽
Τsi Coelum, Terramq; nova fore. scilicet in qua Nulla lues aderit, quam post incendia Mundi Credimus, & qualem, ut primo diluxit amictu. Dicit enim Psaltes, non inclinabitur ullo Tempore: cur igitur possim tenuisse sepultam bFluctibus, ex quo iam dudum Deus extulit undis Imbre superficies, non fundamenta laba scunt. Vel quid agant propius. cum Terraemotus ab imo Repserit, inque lacus magnas absorbeat Urbes; Non tamen omne Soli culmen deglutiet unquam
Assiduὴ rapiunt Undae graviora deorsum
In Mare; suffodiunt cuneos, fundamina rodunt, Et mollita ruunt, & post se grandia Vertunt. .. Saxa, tremit Tellus cum rudera mota reposcunt Sub terris centrum . quid enim i si libera ripis Flumina corrosis praestant hunc desuper actum; Clausa sub arcanis multo vehementius antris Paulatim exesas turhabunt impete cauteS. Sub terris etiam latitant incendia, Sulphur Pasta,Nitrumque furens;ita stagna calentia monstrant, Et quandoque vomens Ignem scissura trementis Ruri 1, olens graviter; succensa bitumina lassant Compagem, quia vel serpunt secreta cavatis In sinibus, Flammaeque rota sua limina pulsant: Vel quia consumptae caeca fuligine rupeSNon valeant superimpositas substollere moles,
Disiiciunt basibus nitentia Pegmata fractis,
153쪽
Ioo Jo. CHRYsosTOMI A S. PAULO Sub pedibus mugit Tellus, tremefacta dehiscit;
,, Concussaeque cadunt Urbes, dubiaeque minantur. Nam Terrae motus sunt subterranea quaedam Tempestas, Uteri materni Tormina multis Excita Causarum stimulis. Aquilone retortus
Venter humi tumuit Salibus, pice, Sulphure, Nitro
Haec agitant Ignes atri, mi Xtique vaporeSIgnibus occursant; aer elasticus urget Tempestatis opus; subter tonat inde, coruscat, Fulgurat; arcano motu suprema silescunt, Attractuque latent fontes, pavet ignis, & aer. Fit sonitus fluxu; clausi sub ventre dolores Debiliore via faciles erumpere, PortaSArripiunt, quatiunt AEdes, ct culmina circum , Et longo titubant tractu, velut ebria motu Guae loca vicino rupti terrore Baratri Subsultum sensere gravem. Mox panica Vires Fontibus, & flammis auget vesania, nunquam Cessatura quoad, sive interrupta meatus Pervadat minimos, ceu si Paralytica spiret
Membra lithargyrion. Simili formidine pulsi Terrigenae fugiant, & adhuc Tellure quieta, Non se stare putent; quia spiritus ille lacertis
Insitus, egeritur paulo cunctantius alta Mente coarctatus, quod non secus accidit undas ta Equoris expertis, postquam tenuere PenateS .
Sed neque stat subito Tellus commota ἐ requirens Paulatim gravitate situm, centrumque; per horaS, Perque dies plures tractim concussa residit. vidimus ah nuper sublimes vidimuS arces Romulidum motas, magno pallore QuiriteSExtimuisse morae, cum longh Nursia1ensit
Funditus everti. Nisi mox CLEMENTIA SUMMI PATRIS Opem ferret precibus, non ultima Poena Vindicia UNDEClMO' perimat consura vocatos.
154쪽
Vidimus & Tiberis rivis undantibus Uthem Bis tumuisse: dolent a fletibus arua Coloni, Tecta dolent Cives a motibus. Ira Superbos Non sinit esse reos: humili peccata tributo Corporis, & mentis properant deflere; precantur Suppliciter veniam; veniam PlacatuS amanter Annuit Omnipotens; voluitque Timendus haberi.
De Terrae , Marisque Magnitudine .
1 IIEe ita sint. Oculis iam tum lustrare peregrε
Cosmographon Tabulas, celebres & nomine saltem Terrarum, Mariumque plagas distinguere cures ;Sed prius haec una, quantae sit molis, & inter Sese discernas. Delectat opinio mentem. Inspice respectu Coeli mirabile punctum, Tercentis sexaginta quod partibus ambit Circulus; inque gradu decies sex millia passuum Enumeres. Globus hic terras constringit, & undas. Sed veluti facie tenus amplius est Mare terra, Si dubitas terram liquidorum mole minorem, Cum sit contento majus, quod continet. Isthaec Regula fallit. Habes majores mole canalis, Qui tenet, humores; & aquis terrestre redundat Undique Vas; igitur siccis supereminet undas Terra labris, & mole potest minor esse liquata . Praeterea cum subter aquas latitabat opacas Terra, tenebatur. Divisio facta minores Reddidit in Terra; praeruptis auxit aby siis Diluvies; natura igitur plus cessit Aquarum , Quam Terrae, quia vita triplex minus hac ad opur, qua
155쪽
Illis indigete unde Parens Deus addidit orbi a Formosas avium species, & aquatile germen . Quanta sit Unda Maris summis intellige clivis. Ouos Deus evexit scabrae sub imagine sphaerae: Ouod si planitiem gyri redigatur in unam,
Elatae repleant partes immane prosundum; Ascendent undae, quantum depressa iugorum Culmina descendunt, ablata Sphaera minorem Asperitate globum demonstratura patescet. Pone specus Terrae, venaS metire, cavernas, Euripos, quibus unda latet: congesseris arctiim In nucleum siccam, tanquam sit marmor, aquarum Culmen erit majus: Di ametrica linea Sphaerae, Circuitus minor est, quam tertia pars: Aqua Terrari Ergo premens medio, maiori mole superbit.
Diffiteor litem hanc quisquam componere possit ἴCum duo sint elementa globo commixta sub uno.Quod sapias, quantis Europa, Asia, Africa regnis Dividituri contra quamvis America reperto Dimicet orbe, manens longε tribus aemula Terris. Nostra superficies solas industri a lustrat; . Et ratione putet rerum penetrare medullas. Cum quae prospicimus certo vix novimus extra p,, O curas Hominum, o quantum est in rebus inane Quod Deus Arcanum docuit, securitis inquam.
FSt in utroque Polo nobis incognita Tellus, Cognita Naucleris summas tentantibuS OraS,
- . Quam a Genes. I. ΣΟ. Producant Aquae reptile Auima visentisser volatIle super Terram . 1. Pet.3. s. Terra de e qua, in per Aquam consistens Deἰ Verbo . Hymn. ad Vesp. fer.v. Magnae Deus Potentiae , qui feriiti nator Aqua , partim relinquis Gumnii , partim levao in si cera .
156쪽
Quam tamen exortem penitus non hospite dicam; Eth frigenti Zonae non longa celebret Triste Parallelis Astrorum motibus omen. Exequias frugum: Verum luX alma nitentes Plusquam sex menses gelidis communicat arvis :Nam Solem media plusquam Tellure videmus Lustrantem Lymbis umbram protendere cono,
Quo tegit Eclipsi Lunam: sic aequa diei
Nox medium discum postremo vertice profert, Et circumducens Menses sine nocte per Arcton Protrahit; oppositum Menses sine luce relinquit. Arcticus Europae fines determinat undis. Hinc etiam Neptunus agit glaciale per AEquor Granduico carpenta sinu; Rhiphaea salutat Culmina; Corelios visit; sinuosaque flectens Brachia Norvegos, Danos, Suecosque, GotoSqua
Circuit , & duplici Filiandica littora ponto Munit; Aquis iterum cursum deflectit ab Albis; Omega dum Mos hos latices, & Volgaministrat. Livoniae fines Novogardia spectat euntem, Et magis interior Lituaniat Prussia portu Advocat. & postquam Samogyptia legerit Arva,
Vistula Sarmatico Ρatrem cratere propinat. Redditus Oceano Germanas alluit oras, Quas Albis, quas Rhenus alit, quaS Saxo. Boemus, Austriacus, Moravus, LotharingiuS, Helueta replent.
Inde procul Grolland algent, istandica Thule, Orcades, Albion, Scotis illustris, & Anglis. Hyberne, & sparsim laribus patet insula multis. Praeterit & Belgas, & Gallica regna Brittannis Obvia, Lugdunense solum, quod Sequana radit; Quos rigat & Ligeri Celtas Aquitania, transit. Et Pyrenaeis egressa Garumna latebris
Cernit in Hispanum Neptunia cisia littus G. Te in
157쪽
Tendere; Cantabricis excepto finibus octo aΤarracona Plagas illustri nomine monstrat. Nec mora; festinum formosis Duria ripis Visitat, auratam tribuit Tagus ipse saburram; Et Lusitanos dum respicit Ana Penates, Gadibus Herculeis invitat Baetica nantem. Ille quidem longo ponens ex ordine primam
In Fortunatis metam, mediterrea cursum
Per Freta direxit. Balearidas urget Iberis
Fluctibus. O iterum Rhodani quam Gallia Lymphis
Narbonensis Humum faecundat, amabile regnum
Auspicor: Allobrogum summis ex Alpibus Alpes
Cerne per Italiam totam iuga laxa trahentes, Attollit scapulas Pater Apenninus ad auras. Cerne Padi Fontem, Phaetontis & imbre rigantem Insubrium Campos: Ligurum mihi Cyrnus, & Ilva In Mare Tyrrenum dant Ostia: forte retardet Arnus in Hetruscis, cum non vacet usque feracem Visere Sardiniam ξ Latio neque Tibris amaeno, Me neque Partenopes teneat Lucania Paesto.
Sic ait. & magno Tellus percussa tridenti Dissiluit: Patet inde Pharos speculata Pelorum, Et Siculos AEthnae Cyclopas, & alta Carybdis Guttura: post Calabros ubi figit Apulia calcem , Ionio superum Pelago vocat Adria Ditem. Samnites, Marsos, Picenos, Semnones, Umbros Istria, Dalmaticis Epirus,& Illiris agris Hospita respiciunt contra. Corcyra subinde In Peloponesum deducit; & Isthmus Achivis Cycladas ostendit Mirtois fluctibus udas: Et Rodon, & Cypron Libycis obitare procellis Carpathii Sporadas: Samon, & Chion Icarus inter Me
a octo plagas, idest Murcia, Valentia, Arragonia, Calba latinia , Casilia, Naparra , calleria i tr iniuria.
158쪽
Mergitur; Assurgunt Mytilene. Lemnos, & Andros. O quot in AEgaeo passim serit Insula Montest
Pieridumque Chorum Macedsim statione canentem Nutrit Olympiaco Pharsalica nectare Tellus; Neptunum occurrens subiit Thetis Hellespontum, Threiiciaque leves lusura Propontide Versus Heptaphonon resonare docet per Bosphoron Echo; Euxinumque ingressa fretum Tritona sub Istrum Expedit: ille celer Dacos locat amne Tibisco, Moldavos Transylvanos, duroSque Valachos, Et prope Bulgariam stat Rascia, Servia Moesis;
Danubiique caput penetrare intentus, utramque Pannoniam lustrat, Dravoque Savoque fluentem;
Norica . Vindelicis, Rhaetisque adiuncta pererrans Arva, Tuba reditum septena per Ora triumphat. Taurica Cymmeria Peninsula fauce recessum Indicat & tandem sessis Maeotida Praestat. In Tanaim stimulantur Equi, sub Tartara mersi Europae fines longis amfractibus explent. Nunc oculis Asiae maiores perlege Partes. Maxima Tartariae ditio, quam Russa laevo inchoat aspectu, Chir kassis, & Petigorskis, Hyrcanoque Mari Chri moea tuetur; imavum Caucason usque procul Tangui spatiatur & Indos.
Et Scythico subjecta gelu Borealia calcat AEquora; Mongolo iungens Oriente Cathalon.
China Scythas longh montanis moenibus arcet, Et Sumatra Iavisque tenus protensa Malachi Crure Philippinas, & Borneon, atque Moluchas, E regione novi Mundi , centenaque cireum
Regna Mari commendat: habet Camboja Sianum ;Gaucinchina Mecon; duplex habet India Gangen, uae Tauri sublata Iugo, quos Mengala curUM, Quos Cambala sinus, & Persida cernit. & Ormush, Qua mare se terris Arabum, Susisque henignum Insim
159쪽
Insinuans Babilona ferit. sitiensque vagari Protinus Euphratem, & Tigrim compotat; Hydaspen Ρraecipiti torrente luit; quo Media Ρarthis, Assyriisque comes sub Caspia littora degit. Quo Mesopotamiae, Syriaeque Armenia foedus 'Cappadoci. Cilicique subit: Nabataea, valete Culmina, Phaenicum studiis polluta, Valete. Ρamphyliae, Lyciae. Phrygiae, modo Turcica, quonda Bithynos, Galatasque fovens Natolia praeses Extremos Asiae fines decernit eunti. Africa septa Mari circum conjungitur Isthmo, Cui penes AEgyptum blanditur Erythra rubenti Gutture. Maurus Athlas Libycis dominatur arenis. Et Paenis Numidae propiora Mapalia ponunt i, Syrtibus oppositam spectat Tripolina Meliten Barbaries: Barcham dicit Cyrenia Siccam Marmarica: AEgyptus Nilum Memphitica fugit.
Et Meroen amplexa locat regione propinquos Thebaidi AEthiopes: Lunae de montibus ortus Nilus Abussinos, quos AEquatore calentes Invenit, Ambanis lath refrigerat undis. Hinc etiam Nigrum ruptiS prodire cavernis. Et Garamantas aquis refici labentibus aiunt, Donec in Hesperidas sua Gorgades ostia pandat. Quis vero referat quales decurrat Eremos Nubia,Sarra, Guber, Biaphar, Medra,Zapher, AmaZen. Nautae: superat Gualata Marocchum, Mox Melli, Guinaea, Benin, Damuth, Manicongon Lan Ziber adducunt in spem, dum carbasa terris Obvertant superis: Caphalae Madagascar adhaeret, Et Morambico. Portus exquirere plures
Displiceat, sicui non barbara lexis obedit.
Orbe novo novitas antiqua Vocabula cudit. Pleraque compertis occasio Nomina terris
160쪽
Distantes, rectam Sphaeram si norit orizon, Ampla sub occasium complectitur Amphytrite; Quae sub utrumque Polum suras angustior infert Ventre tumens medio, duplicem di feriminat Istmo Tellurem; Boreae concedit Mexicon. A ultro Brasilem; iacet has inter, quae prima reperta ei Proxima Iamaicae, atque Cubae Quisqueta crebris
Cincta sali domibus: sursum nova Gallia fusis Suscipit Estotilanth snibus: Chilaga Tagillum
Ludit aquis: nova florentes Hispania portus Fert humeris: Mare Purpureum Caliphornia sorbet. Quid plura his λ oculos revocat pars altera, cuiuS Regna prior tentat, qui nomina fecit utrique. Tisnadae Caribana praeest: Paguana Maragno Flumine concludit Chirmos, & Amagonas, ultra Carnibus humanis Anthropophagis placet uti. Argento refluis dimanat Acutia rivis. Et procul hinc ignis terram, regione gigantum
Pressa Magellani Porthmi traductio findit.
Inde per ingentes opulenta Peruvia tractus Pacifico fruitur pelago, cui mille vicissim Insulae adulantur. Guinae a recens Salomonis Indigetas lateri adscribit, Viridaria fronti. Sic Via Navigiis Orbem patet undique circum; Ccelorum ut motum fesso temone sequuti Comminuat, quam secit Iter, momenta diei; Quam simul, opposto si vela tumentia cursu Pellit in Aurorae periclima FavoniuS, addunt.
Plantarum Productio, in Natura.
ΗRe igitur detecta locis tot machina primum
Iuli a virescentem producere frondibus herbam, Et semen praestare suum, quo germina lectis. Quo