장음표시 사용
11쪽
NUNCUPATORI Adem positis in solo literae contextu nominibus,nunc vero additis etia in margine quae Cr nos codem modo ut in ex lari reperta sunt omnino reliquimus. Ad Apoacabum aut certus praefigitur autor, additi etiam in initio nominibus eoru i quibus ille nonnulla excerpseerat. Praeterea in omnibus his comentariis frequenter quos ponuntur uarioru autombententiae suppresso illoru nomine,nescio an librariorum oscitantia. Varios tame esse uel ex eo liquet,s sepius contraria inuenias
eiusquod praecesserat. Vtis unii uerbi caussa proferamus ex Ium:quum prius in Apoca. dixerit Ba Ione esse constantinopolim, no mundu nec aliam quavis cirenitate,postmodu multis in locis dicit ac probat esse madu, T nulla particulare ciuitatem. caeterum quanquain prioribus Iibris nemosiuum proxerit nomen: ut est Graecis consuetudo, nunqua Auo nomine mulgare quaeipfictuo marte non elaboraruissed ueluti celones quoseda ex uariis collegerunt: euidelibus tamen prope roαdu coniecturis colligimus Oecumentu esse partim auαtore horum partim collectorem qui tamen interda ubi
suam post alios profert sententia ,sivum quos addidit
nomen,ne quis lila aliis tribueret, qua ipse digna non centiebat quae cum eoru sententiis coferretur. Plurima aute excerpsit ex chrUostomo, cuius tame nomen tuc solu addi curauit,quum eius uerba recenseret non aliae tem quum ipsius sententia contractioribus uerbis referret. Quod aute sit Oecumenius qui haec omnia praeter Apocal psim nobis,ut nunc in luce eduntur, tradidererit,bis colligimus argumentis. Primsi postremis coma
metarioru uerbis epistola ad colosens es, proprio etianomioc margini praefixo, scribit in hunc modii: QRum
12쪽
ab exeplari noti integre inuenissem beati I Obanis sobolia in epi tota ad colossesses,cocripsi illa ut potui. Siquid igitur in ipsis leue cui reprehectone dignu inueo tu fuerit,nouerιt is qui legit nicu eibe hui modi lapsu. Rursum quarto ad Ephesos c*p.habet haec uerba ma
maduerte quid Cr inibi usum sit: nes enim datum fuit quae ipsius sancti sunt considcrare, chrUostomu intelis
ligens,propter quod Cr Iobanis nome in margine adisiunctum erat. Satis itas ostendit Oecumentusse collerictorem esse commentarioru in omnes epistolas, non tamen ulla alibi fecise Aulipsius mentione, eo s in idis nactus esset integrum c brUostonii ex eplar. Rursum humius enarratio ponitur frequentius post alioru explicautiones,reddendo interdu caussam eorum quae praemissa erant addendo etia non raro, Mibi quos ita uidetur posse dici: Quid I cr hoc modo dicatμr: I uxta huc inaeiellectuque cr diuus Iohanes fuscipit: Aut etia cγristi
seu Basilij aut cuiusuis alioru nomina citat. Porro haec plurimis locis uidere est, quoru nonnulla hic recesebiis mus. Ad Roma. quinto ad ea uerba, Peccatu non imputatur ubi non est Iex. capite nono ad ea uerba, Nis dominus abbaoth reliquiibet nobis siemen. Primae ad corarinthios. 6. quum dicitur, Quiscortatur, in corpus siliu peccat. capite. 7. De uirginibus praeceptu domini non habeo. capite. Is . Ouu tradiderit regnum deo er patri. Et eo de Ut sit deus omnia in omnibus. Ad Ephe. a. Iuxta principem potestatis aeris. cap. q. A quo totum corpus quod coaptatur er copingitur. Capite .ss . Sol non occidat uper iram uestrum.ubi ait: Quos da audio
13쪽
NUNCUPATORIA ui ita interpretates. Secundae ad Theis.3. Porro domianus dirigat corda uestra. Ad Heb. Io. Umbrum babens lexfuturoru bonora. a. ra. Qui pro gaadio sibi pro, posito:aliis quos locis innumeris. Onsi igitur binc lurice manifestius fit Oecumentu Paulinarum epistolarum collegisse commentarios, arbitramur ide ipsumfecisse in Acta Apostoloru cr in catbolicas epistolas, quatio qua nec ibi suum nomen addiderit quam eiusde omnino
Aut phrasis, nisi quod ibi pauciores habuerit quos imi
taretur,quoru etiam nomina uix unqua in Graeco exeripIari addita inuenimus, nec in litere contextu nec in margine. c itas clari fime ac Reuerendistine Georgi,obsecro te ut hosice nostros labores, qui tuis ausipiariis in lucem prodire conantur, lata atque exporrecta fronte fusipicias. Id aut ut facere auderem, partim mihi persisasit tuorum morum uno omniu ore praedicata inintegritas,cum admirabili prudentia paris humanitate coniuncta,partim uero incredibilis quida,quem no obriscure prae se ferre uisa est tua amplitudo, erga huiusmodi autores amor:partim quos talis eratsingularis ac gratuitus tui in me fauor, cognitas tuae erga me voluntatis propensio, ut nihil me tibi no debere ingeanue faterer. Hoc etia potifimu nonsie, quod quu e tuis ortus sim ditionibus,singulis suum principe recens patriam ingrediente munusculo quopia , quod obsequiomsim testetur animἄ,excipere soleant,ego nequaqua ua cuis manibus accedere debui . mod si fera uideatur gratulatio,no ob id reprehedi debet, quu dilata sit urgenti ac probata omnibus causa. Nemo enim proba se set opinors praecipitanter,ut tuae amplitudini gratua larer in tempore oetum hunc seu aborsium potius, imo
14쪽
Waturum abiecit m , aut i me abire permissem. Por
ro quo nunc morri apud tuam celsitudinem maiorem me gratiam initurum cosiderem non erat, quam si utialsimos hos, imo propemo Am isecessarios commentarios ei potifimum consecrarem, qui no modo singulcari praeditim est pietate , sed praeter omne genus doctrianae tanta quoque dicendi facundia ac eloquetia, quanα tu uel ab elim generis hominibus requiri potest maxiαina,qui omnem aetatem in literis consiumpserunt. Acceridunt ad tantum praestantifimarum artium doctrinam,Cr caetere uirtutes dignae magno principe. Iustitia in imperio, pacis tuendae cura, magnitudo animi,pietas, studium iuuandae ac ornandae religionis christianae,clementia,ac bonitis eximia. Hoc principe duce quid poterit esse aduersi, si cum uirtute omnia seequunda sunts
Nemo in illo quicquam inconsiuitum metuat, prudenαtifimus est. Nemo insolentiam animi cogitet,inodestis. sinus est. N emo iniuriam timeat, aequis imus est. Bene merentes sua confirmabit humanitate: languidos exincitabit industria improbos seueritate compescet. cerα
te huiusmodi omnino requirebatur, qui infoelicisimisae seditio Mimis bifice temporibus celeberrimae ecclein sae praeficeretur, amplifimaes ditionis habenas ea prudentia, eque doctrina moderaretur,ouesque i trucualentis pene Iuporumfaucibus eriperet,nempe qui in uariarum ecclesiarum moderatione tum probatus esset. Siquidem tranquillo mari quilibet nautarum uecto inrumque gubernare potest:ut ubi saeua fuerit orta tema pestas, ac turbato mari rapitur uento nauis, tum viro ac gubernatore opus est: Cr qui ante omnia duo haec
Platoriis praecepta teneat, quae cicero dicit necessario
15쪽
NvNCvpAt οὐ A. adesse bis oportere, qui omnino resp. profuturi sunt. primum ut ciuium utilitatem siue tueantur, ut quicquid agunt ad eum referant, obliti commodorum suorum. Neque enim idem principem decet quod priuatum. Ataque hinc est quod Pelopidas uxori quae ad bellu pro ciscentem muliebriter rogabat, seruaretseipsum. Alij inquit ut isthuc faciant monendisiunt: nam princeps ac dux hortandus est potius ut seruet ciues. Alterum est ut totum corpus reipu.curente ne dum puriem aliquam tuentur,reliquas deferant: nam id seditionis maximi difidij ac inuidentiae caussa esset. Verum neque ego is Din, qui,ne dicam tibi,sed nec alij cuiuis cosilium dareposim, neque tu is es cui opus sit illud a quoquam exapetere. Tu tibi in omnibus monitor dandus es tuis coasiliis,diligentiae ac industriae relinquendus. An nos tiameamus ulla te parte arctifima aequitatis regula trua siturum facturu aliquid te tutis maioribus, ac regali tua prosapia induisu, aut a tuis moribus alienums neue ab honestifimis uitae rationibus aberress Vnde bis nobis metus, aut quid de te non debemus nobis polliceris qui non modo ueterum Iaudes splendoremque prioris aetatis , sed Cr ingenia laudantium niresque stuperasti. Quapropter his relictis, quae er ego frustra eloqui
tentarem, Cr tu invitis aut obturatis potius auribus exciperes, Deum optimum maximumque precor, te
nobis, imo patriae ac communibus studiis diutifimὸ seruet incolumem. Datu Louans in collegio Theo in logico, Anno i partu uirgineo a s 6 s. pridie Ca tendas Apriles.
16쪽
ursum in huius operis exordio premon edus mishi es candide Lecior, eudem que non priori tOmo ordinem nos seruasse adnota dorum numerorum capitii,tam iuxta Graecos, quem hic au- tot obleruauit, quam iuxta Latinos, quem nos quippiam ei-tantes,aut aliud notantes semper sequimur, quum nullam fa/cimus Graecorum capitum mentionem. itaque initio statim
cuiuique faciei positus numerus, Latinorum est, qui vero maiusculis lite iis lupra ipsos paginet versus adscribitur, Graecorum. Rursum ubi bibliorum locus quispiam fuerit in contextu citatus , aut ad ipsum quoquo modo allusum, nee tamen in opposito margine additus est Latinus capitis numeriis, adesidem qui paulo ante citatus est locum recurrito, noluimus enim frustra idem eiusdem voluminis caput iterato ponere. Quin etiam quum variorum eiusdem voluminis capitum co- sequutiuo dicta citant,posito semel diitaxat voluminis nomi/ne; numeros capitum simul adiunximus, eo quo illa citantu ordine. Pr erea eandem bic mihi dari veniam precor,quani ἱn Euthy mio postulaui, quod voces quasdam non vitaverima quibus abhorrent nonulli nostro hoc politiori seculo 'ne pe Saluator, Saluare, Compassio, Dispensatio, ac similes, ne si exactiores substituerem', qu sacrarum scripturarum studiosis non adeo tritae essent, Lectorem quoquo modo remorari videremur. Ad hec quum Graecum exemplar singulorii argumeta capitum initio duiu , libri, aut epistole re seret, maluimus singula singulis capitibus praefigere, ne at dinoscendum capitis argumetum,necesse tibi foret subinde ad ii, bri initium recurrere. Quapropter etiam nonnuquam coacti sum' partes textus aliter quam in Graeco essent excplari diuiderec quum ibi cotinuato textu,tu margine duntaxat noui capitis numer' annotaret. Noniiquam etiam ne textus adeo
mutilus aut minutatim cocisus videret, psin es coiuxim' periodos quae in Gr co exemplari diuisae erant, potissimum in
epistola ad Romanos & in Apocalypsi, qui libri in hoc a e teris maxime dissidebat,ubi tame diuisas huiuscemodi senteotias coiianximus,ad singularii enarratione rursum eas,aut ex
integro,aut in parte repetiimus.Nonliquam vero hanc fecimus
17쪽
inus unionem,eo Φ permixtim partes huiusmodi variaru prariodorum non tuo Ordine explicabant: quod adeo frequens erat, ut huic ninio no ubiq; remediu praestiterimus: ideoque hic te admonemus, ut si quado lentetiae alicuius explicatione requiras, etiam praecedetis clausulae enarrationem perlegas.
Saepius em.ubi quispiam citatur autor, & praesertim Photius, non eam dutaxat literae partu qui proposita est declarat, sed ea etiam quae sublequunt. Ne id quoq; temere a nobis ficta
existimes, w non unquam Pauli, Lucae,aut loliannis literanouo satis modo verterimus,id em facere coacti sumus, ut scho/liorum respectu haberemus: alioqui si reliquos sequuti fuisse semus interpretes,scholia in huiusmodi locis nulli seruissentae posito. Hui' quoq; te admonitu velim,quoties loc quispia
in his ex veteri citatur instrumeto, hunc iuxta versione Seiaptuaginta referri,utpote qui Graece scripter ut, hi aute collectores Greci latum erat: qui etiam no raro sensum magis ci tant quam verba: aut,quod mihi magis videtur, ex memoria citant, quae, utpote labilis,etiain doctissimos nonuquam fallere solet.Deniq; id etiam animaduerte,quatum nostris temporibus hi serviant comentarij qui plurimis in locis indicant breuibus,qui Pauli verba variis obsistant haeresibus,illasque confodiant. Accipe itaque Lector candide ac fruere foeticibus auspiciis praeda quam ex G raecorum bibliothecis tuisvsibus primi adueximus: quaquam huius pars vi Verum fatear
nempe in epistolam ad Romanos, ante aliquot annos erepta suetat, Iohanne Lonicero interprete, verum mutila admoduVt quae ne tertiam quidem partem haberet eoru que nunc in eam epistolam tibi damus1eaq; nescio cuius vitio, latis in γliciter latinitate donata neo; enim interpretem temere accusare velim: quanqua ni is etiani ire nuncupatoria epistola satis
indicat quam no imagulfaciat ea quς vertati sese a mesuisse in alio versari argum diu. Maiori inquit delectatione in eo versatus essest, si in scripturiscopo, in fide in Christi meritis sanguine & morte, atq; adeo in iustificatibne mansisset simiter accostanter. Et post pauca Nonunquam sane bonus hicvir dum Pauli metε no a aequitur, nec respodet per omnia fidei analogie, operib plus quo tribuit. 't appareat theologo esse
Grecum: quorum sane com claria, quum Christia doceat & ia
Christi glo:ia coscripta sintinobis baud statim sunt contem nendi.
18쪽
nenda. C terum Christiano potius volupe esse debet,videre
dc agnoscere quo dono veteres Christu pr dicarint. Quanquam autem no parum multi reperiantur,qui citius hunc interpretem diui Pauli sint reiecturi quam lecturi: eoru tamen callinia minime mihi probari potest. Cur enim no pctius D. Apostoli precepto obsequimur, Omnia probate,quod bonuest tenete. Hactenus Loni cerus de eo quem vertendu susceperat. Verii nonulla in primis capitibus loca colaremus,quq ipsi nobiscum fuere in Graeco excplari comunia,veluti ex ipsus versione liquet,quo & de his & de aliis locis innumeris, quibus non satis inter nos couenit, Lector iudicare valeat :&primum Grica ponem ,deinde nostra versione.ac tertio Lo/niceri verba. in primis sep illa primi capitis verba, Ad obediedii fidei, ubi ait interpres ictu γὰρ ρυ-πολυπραγμονειμ γοητιν it oti cum αν θεου,ἀλλὰ μονον υτωκουειν Quod nos ita reddidim': Neq; enim oportet dei generatione vel substatia curiose scrutari,sed tantam obedire. Ipse vero sic habet: Etenim no oportet variis occupari reb' eu qui filia dei generatione & essentia nouisse velit, sed solumodo verbo obedire. Eode capite sui, illud, Invisibilia em ipsius ex creatione mu-di operib uellecta cospiciunt. Cr ca:τὰ ἄρρατοι γὰρ φησὶν,
Siquide inuisibilia, ait, puta angeli citertq; substatiae incorporeae:quaena sunt hec incorporea qui ex creatione mundi ad esse perducta sunt. Lonicerus: Invisibilia em inquit qua lianam haec Que a codito mudo ad generationε reru peracta sunt. Statim', post modu ubi Grsca habet,et παρμγμίεν dii ἀς ἡγέσιν Nostra versio: Ea qui ad esse producta sunt. Lonicerus: Quae generatipnis via Educta sunt. In fine capitis sup ea verba, No solum faciut,veru metia agentiunt ppetratibus: ubi Graecus I sidorus retulit quosda aliter legere,ae cotedere deprauatos esse Graecos codices,tademq; subiugit,
19쪽
mp.Nostra versio: Ego autem neque in hoc deprauatos esseeodices apostolicos asserens, neq; cum his qui no intellexe- ruut contedere volens,lectorib' Isthuc iudicadu permittam. Dico ergo, quod quum eos qui peccat collaudare loge operosius sit,ac magis ad iupplicu ratione mometu habeat quam peccare, merito dictu est, No iolum ea faciut,verivetia assentiuntur perpetratib'. Lonicerus: Ego vero neq; errasse existimans apostolicos libros, neq; assentiens illis qui non assequuti sunt mete Pauli, lectorib' isthuc iudicadum permitta. Ceseo igit s simulatq; delinquetes comendare dum delinis quut, sit multo molestius ac maius quam delinquere,merito hae castigationis ratione dictu est, Non solum ea faciunt,ue rum etiam agetibus agentiunt. Et quaquam in margine dieat se fideliter reddidisse quod Graecum exemplar habebat, ex ipsius tame versione satis liquet eode modo quo & nos Grς- calegisse: verum quum ea aliter intellexisset, qu da immutasse alia vero addidisse. Item sup illud. 7. cap.Noui P non
dominus sit potetiae ad virum tam bonum quam malum. Ait ergo: Non habitat in me bonur non mihi sorte datu, aut necessitate quadi apud me permanes habeo ut bona operer,ita ut vi quada abstraheret me a malis. Nam ea dicit habitatio,ppetua videlicet pmanetia ac veluti residetia. Lonicerus: Li/bertate vult ostendere,nepe φ homo non sit domiti' ad boni maliq, mometu. Dicit itaq;. Non habitat in me bonii, non est certu neq, necessario apud me pmanet ut possim bona per sequirimo natura mea adeo corrupta est ut vi quada ad mala
me pirabat. Id em est veluti habitatio assidua pd uratio, & ve/luti co sessio est ac residetia. Ex horti deducticte satis apparet non esse typographi vitio additu adverbiit negidi Non,initio huius particulae: sc etia ex eo P in margine annotauerit: Aduersus liberu arbitrita: Quum aute non satis caperet Grς-ca,addi dit, Non: & infra,Imo natura mea adeo eorrupta est,
20쪽
putaret id exigi Epter verba sequentia ti,m m πιος Παμ: qppera itellecta vertit, Viva qua-da ad mala meptrahat. Haec alij prauae metas potius esse dicerent quam ignoratis: tum Epter ea que supra recitata sunt ex nucupatoria ipsius epistoia,tum Epter alia queda eiusmo/di: ut 9, nonulla reliquerit ad illa Pauli verba se do capiter His quide qui secundu toleratiam boni operis dcc. ubi Graeca babet: is γὰρ μειον η m ιςἀρκει, αμὶ και εργωγηρία.υπο-αονuu γ πωυ, γενναωs ελειν διδάσκει προς τους παριο
hoe est: Neq; enim sola fides sufficit, sed & opera sunt
necessaria. Quum aute dixit Toleratia,docet v aduersus te/tationes N afflictiones strennue se habeate ipse vero relictis priorib verbis de fide & opib',sua versione a sequetib inci/pit,hoc modo: Toleratia dices, docet ut sese strcnue aduersutetationes gerat. Et mihi quidem facile psuadebit priora illa verba desiderata fuisse in suo exdplari, ut quod tertia vixdii parte habuerit eorii que ex nostro vertimus: at vereor ne id aliis Osuadere no possit, eo O in prooemio dixerit, bonu huc vim dum Pauli metem no ais equit,nec respondet per omnia fidei analogi ,operib' plus squo tribuere. Ego tame eo sum D pelior animo, ut haec illi cotigisse creda,l aliis reb occupato,no vacaverit exactius hec poderarer,nec tantum studii steris literis ae reb' theologicis impendere potuerit; quam illi qui nullis aliis distracti studiis,toti his incumbuta Ceterum priusquam ad ipsam accedam enarrationem, primum lci ea quaedam subiiciam, in quibus diffidebat nostrum exemplar ab his quae vulgo circunferuntur Graecis exemplarib rquo tamen non raro factum opinor librariorum aut typographorum incuria, quod nec vulgatae editioni conformis esset eiusmodi lectio nec bibliis Complutensibus,de quibus in Euthymio feci mentionem in epistola ad lectorem. No
nunquam ergo quuin apertum viderem in exemplari mendum, nulla facta aut hie aut circa eum locum tei mentione. restitui ut oportuit. aut ubi operaepretium videbatur . id in margine annotari curaui, & idcirco ea loca hic no subsidia. Porro non decrevimus annotare loca quemadmodum nee
in Evangelia fecimus quibus&hi e nostrum & alia Graeca exemplaria dissideti a vulgata editione Latina: qu6d id ex