장음표시 사용
21쪽
distrium morborum numerum in primis explicare S cundo numeri huius necessitatem ostendere . Tertiω de unoquoq; particulatim disserere. In quorum explicatione nominum aequi uocatione prius sublata , singulorum naturam diligenter expendam,species, causa , signa, euentum, curandi rationem inuestigabo & de monstrabo : ut hinc proponendorum malorum integra οὐ minis ex gnitio Mabsoluta curatio facile haberi possit. Intelliu plicatis. autem per morbos muliebres illos, qui huic tantum le- aut contingunt, ac proinde earum partium naturalem Quae sint constitutionem corrumpunt, quae uiris minime sunt, partes promunes, cuiusmodi extant mammilla: ec Vterusci quaru priae altera, ut formationi foetus dicata fuit: ita mamillae illius lis.co seruationi postsi in lucceditus est incumbere uidetur.
Qibu assectibus uterus subiiciatur Cap. II. fhhis
B utero aut exordiens inprimis satis costare debet cunq; ge in ea esse corporis parte,quae cuilibet morboru ac Sym neri nisi b. plomatii generi subiici potest, ut ex parte morbi illacis subiicitur. ciatur intc perie quacunq; simplici inqua&coposita, sine Morbi in tu materia in materia,uiuente non vivente, qua rursus temperie. esse potest vaporosa humo rosa,alimentalis& excremetitia,bilios deniq;,pituitosa,Melachosica&sanguinea quo Morbis saniosa& seminali. Haec eade pars corripitur etia Mor iIlrum. bis instrumentalibus,qui naturale illius Oformatione immutat, figura videlicet, sus, sicie, uias, situ colligantia, a Figura. gnitudine numeru. Ad qd morbi genus referri potest puersa uteri figura, rotunda inqua,quadrata curua&aliorugeneru, quae pro naturae modo illi non conueniunt. Immi superfici. tata eius de supficies siue asperior durior illa fuerit,sive . mollior levigata extiterit,ut ex inducta cicatrice contingere solet.Cauitatu cita aberratio secundum nimiam di Via latationem uel constrictionem. Proprii loci mutatio, sur
22쪽
Sympl.uteri Lesa actio. sterilitas imbecilli
foris intus Ad quod genus pertinet uteri procidentia
di eiusdem nimia concentratio .conuulsio . In collisegantia pariter uterus alteratur, quoties uicinis partibus naturaliter alligatus, a proprio loco dimouetur,4 alienum occupat Magnitudo praeterca aucta de diminuta laudabilem uteri conformationem corrumpit . Ad imminutam magnitudinem spectabit tum illius tabes sui alimenti defcctu , siue alia de causa oborta fuerit tum eiusdem particula aliqua dempta . Ad auctam uero magnitudinem referri debet, non solum illius auct o, quae per additionem nouae substantia familiaris cognata oditur verum etiam illa, quae per affluxum materiae , copia inualitate peccantis producitur secundum quam rationem , quocunq; tumorum gen cre detineri potcst flatu lento inquam humoroso atq; hoc rursus insatiam atomo, Erysipelaceo, Cedemato , cirrho se, di cancro si . Huc pariter reserri possunt morbi illi , qui cun i numerum partium constituentium terum immutant,siue
augendo siue minuendo id effecerint, ut merito aucti numeri possit esse Mola: merito uero imminuti oritur defectus alicuius partis ad constituendum uterum necessariae, siue illa ex toto fuerit abolita siue diminuta mutilat Tandem ut crus illis etiam morbis subiicitur qui in soluta unitate uocantur, cuiusmodi sunt ulcus fractura, ruptio, uulsio, uasoriam si cnastoma sis, diapentelis, diaercsis. Si deinde teli Sumpto mata coniaderemus , nullum erit pariter reperire genus , quo misera mulieres saepius non affligantur , actione inquama a qualitate mutata exeunte mutato . Ut merito laetae actionis siue haec princeps fuerit siue inseruiens, triplex sympto in illi occurrat, in actione uidelicet ablata di inmuta&deprauata . Huc spectant sterilitas, rara imbecillis conceptio, nec non etiam monstruosa: uibri.
accedunt concepti suetus frustratus parius, de priuatu
23쪽
ωmagna cum difficultate factus . Penes qualitatem mu Mostruosa tatam idem uterus afficitur calore , frigores dolores, Partus fruquein admodum etiam in exeunte mutato laesio contin stratuis. git, dum per uterum exit. quod intus detineri deberetri Partus de-tici contra intus detinetur, quod secundum naturam pran. effluere oporteret hinc oriuntur uaria Symplomatum Partua di si genera , qualia sunt suppressio monstruorum, diminuta illis. expurgatio, stillicidium , profluuium muliebre immode Qualitas ratum siue seminis fuerit, ut in onorrhoea contingit, si misi. ue alterius humoris , sanguinei uidelicet, pituito si bi Exiesis mu-liosi, serosi is his permixti,quar igitur inuo sint, te ta. ri uicia explicauimus , huius autem numeri necessitas Suppr. mest. unde habeatur, sequens cap. explicabit . Inmoderata fluxit.
e necessitate, origine propoVItorum Melan. malorum. C P. III.
EX tot enumeratis malis,quaedam utero conueniunt, ratione qua communica cum aliis partibus corporis et quaedam vero secundum propriam rationem . Conuenit autem cum aliis partibus penes illa, quae eius essentiam cohstituunt , ab eisdem uero differt secundum ea quae eius essentiam consequuntur, nempe penes actionem Vtero propriam . Constat autem uniuersa uteri essen Vt ri essentia , quemadmodum, caetera omnia corporis instru menta , ex duobus, partium scilicet similarium temperatura , qu ex Elementorum mixtione Oritur, unde prima compositio partis habetur, quae temperatura subiectum ς eradicitur: partium similarium inter se consormatione qua secunda compositio structura partis uocatur, secun C ructura dum quam morborum malae copositionis est stibiectum . His accedit continuitas uel partis unitas , per quam singula
24쪽
gula quaeq; pars siue limitaris siue dissimilaris fuerit, una
denominatur,in functionem unam i sum habet, quae tertia compositio teque conuenit utrisq; partibus et cundum hanc uterus sit biectum est morborum in soluta Vnitate. Horum autem trium componentium constituti secundum naturam, ut in qualibet alia parte sanitas est ita corundem p rster naturam euerso morbus erit: Quare quot erunt compositiones genere discrepantes totidem etiam sanitatis ac morbi genera statuenda erui. ut mirum esse minime debeat, si uterus in primis ratio Vter miri. ne qua triplici hac compositione prs litus est, triplici plici gene tiam morborum genere detineatur in intemperie uidere morbi inlicet, quae partium similarium eius immoderata, iraemi sole. ternaturam constitutio est,in uitiata deinde conformatione, quae partium dissimilarium in concinna composi- tio dicitur, in soluta unita ic,quae utri si partibus 5-munis existcns, illarum continuitatem soluendo, morbuei scit, ambabus partibus communciam quae triplex teri constitutio cum his corporis instri nuntis contac-Morbi uteri niat, merito in hoc triplici naorbo it m genere cum eiu alii parti dc communicabit imo ob candem rationcm conlin-bus commu licet id in ut crus cum caetciis partibus, secundum si s unes las differentias, quae sub singulis tribus cnctabus collocantur: sicut nim ex triplici allata compositione pratcrnaturam, tria primorum morborum4cnera nascit, .ntur: sic in uno quo cl morborum gen cre pro multiplici Similarium ac diuerso componcntium numero, alia cisterentia du- compositio centur,ita ut quot ea sunt, quae singillam composita oneex tribus constituunt , totidem morbi orian tur unlitarium Forma sub partium natura di compositio tribus potissimum consantialis iat propria forma seu facultate de pres dicamcnto lubnon est sis stantis, propria temperatura materia quaproptor morbiectum bus in istis tribus poncndiis citct, uid chcc in propria for morbi. na mutata di ratione huius Rutuunt l. lae illi; or ἰr mor
25쪽
bum a tota substantia inuamuis ego aliter sentiam : Inprobatis
nam forma ista , cum nec contrarium habeat, nec ma aliorum. ius minus suscipiat, ideo per internam suam naturam eadem semper manens, morbo aliquo affici non poterit,
sicut etiam nec sana proprie dici potest sed sanitas aegritudo passiones sunt corporis compositi ex contrariis magis hinus suscipientisci ideo si serma substantialis sanitati S aegritudini subiicitur hoc illi conuenit ab
extrinseco, nempe ratione corporis, in quo ter quod opera sua exerceo manifestat . In partis vero tempera Morbi in latura alterat onem contingere, illamq; multiplicem ac ua temperitariam , nemo est qui dubitet quemadmodum etiam ex parte materis eadem pars immutari potest , ut materiquitia sint, nimia partis laxitas uel constricti, tenuitas uel crassities, raritas uel densitas per has nim partes , Morbi matequibus milaria omnia constant, forma substantialis , tales. ut per sua instrumenta in composito mea bro agit , pro illarum uarietate diuersimode operaturin patitur :Ex laudabili enim temperatura primarum qualitatum integra oritur actio , dictis partibus propria , attractio uidelicet, retentio , coctio, expulsiois nutritio . Ex eiusdem recessu a naturali statu es lem actiones partium smilarium uitiantur . A pari dicendum de secundis qualitatibus a materia ortis , quarum pariter commoder tio uel incommoderatio est causa integrarnm laesarumq; functionu,de quibusGalenus loquens libro ari s medicinalis, statuebat,tenue substantia cerebri boni ingenii causam esse eiusdem densitatem, bonae memoria contrariis autequalitatibus affectu earundem unctionum. Lesarii subiectu erit. Dum igitur uterus corripitur hoc primo genere morbi, quod aduenit componentibus partes similares secundum communem rationem afficietur, non autem secundum propriam . Quapropter teri intemperies
secundum primas qualitates , morbus erit communis
26쪽
partium similarium gratia illi adueniens , siue haec
intena peries fuerit sne uteria&cum materi . Idem statuendum est de morbo eidem utero contingente Ob excessum uel defectum secundarum, materialium qualitatum . Si pariter idem uterus consideretur penes secundam compositionem , quae ex partibus similaribus conflata est ex qua oritur teri structura seu consor matto , ficultatem forma tricem sequens, haec ubi naturalem conformationem quouis modo amiserit, secundo morbi genere afficietur , quod in uitiata partis structura consistit . Structura autem conformatio est quid commune carioris olonibus partibus dissimilaribus
ut in hoc pariter morbi es i. cre cum aliis plerisci partibus uterus communice . Tandem idem uterus non solum conuenit cum dictis partibus per structuram simpliciter, b consequenter per morbum etiam talem structuram uitiantem verum tiam secundum speciales morbos sub hoc genere contento , commuia onem habebit Sunt autem huiusmodi morbi plures ac diuersi pro multiplici ac diuerso componenti uim numero : at uniuersa uteri conformatio constat ex de . i. limata forma, magni istudine , partium numero , si tu , colligantia , similibus, ex quibus apte compositis , tota ter naturalis conformatio consurgit singulorum autem lapsus , a naturali conformationes, morbos speciales faciet , sub vitiata uteri conformatione contentos inprimis ii ter for-
uteri spem laesa fuerit , triplici morbi detineri possit
cres mor- pro ut forma huius partis, ut tia D cliquarum mnium,
bi in tribus potissimum consillii in figurae concinnitate, in conuenienti superficie , Quia rum .icbita latitudine constrictiones, ex quorum reccssa a naturali statu , triplex species morbi oritur , in figura scilicet uitiata , in Morbi in si supersici Qui is . Vt cx parte uitiata figurae, teri, moriabus oriatur, qui in peruersionc ius gura consistit, si
27쪽
u uterus figuram plane rotundam acquisierit , aut G ctam , curuam uel alterius generis diuersii , a propria &naturali sui figura , quae instar alicuius cucurbitae habetur Ad morbum uero in superficie, ordinabitur nimia Morbila sua speritas uel lenitas uteri. Ad morbum in auitate re perficis. ducitur nimia teri constrictio , vel eiusdem excedens amplitudo Merito numeri subiicitur naorbo tum in nu Morbi incamero aucto , ut cum in illo caro superflua ad nascitur , uitatibus. uel imminuto , ut cum aliqua pars teri constitutiva desii deratur. A conuenienti uero magnitudine recedere Morbi innu. solet dupliciter , prout plus iusto auctus uel imminu-tus est , siue talis mutata magnitudo nativa fuerit si Morbi iune scititia si morbus fuerit in magnitudine aucta, ut magnitud. tiplex esse potest pro uarietate materiae uterum in tumorem attollentis, q*s si statu lenta fuerit tympani te detinebitur : Si minera Ratus extiterit, esse potest quilibet humor, atq; is tum impermixtus tum permixtus Si Tympanitis. impermixtus fuerit4 sanguis extiterit, tunc subiicietur
inflammationi exquisitae . Merito pituitae tumor oede Instam. exq. maloso, merito bilis erisypelaceo δε merito clancho Eris et illiae cirrho Si humo ..is Derint permixti , orientur illae Scirrhus. eaedem species tumoris , sed noti,4 spurii denominationem semper suscipientes a pridominante humore. Si i ores idem uterus a proprio naturali loco, situ dimouea sparse . tu , poterit secundum omnem loci differentiam dimoueri , supra id ζ infra , ante, retro di secundum Morbi in
latera , ad quod se itae morbi reducitur procidentia te tu.ti eiusdem nimia contractioin concentratio. Praeterea idem uterus pati etiam potest solutionem continui teri proetatis. tum ratione unius & eiusdem partis similaris, Dum dentia. plurium inter se, prout uterum constituunt ad quod Vteri con genus morbi ordinabuntur ulcus , fractura, ruptio,auti tractio.
si de huiusmodi. Quo uero ad ea mala ut cri, quae pro teri soluta pria magis uidentur,oc huic soli parti competunt, ea o unita . tissimum
28쪽
tissimum erunt, us illius propriam actionem laedunt lis autem duplicia sunt pro duplici teri functione
ηιiarum altera respicit conseruationem in diuidui, altera uero speciei. Prioris ordinis sunt illa Syptomata quae con suctam menstruorum purgationem is dunt: quae sane uter euacuatio , post annum duodecimum incipere solet, magno corporis beneficio , cum per hanc mulier ab omnibus supersinitatibus emundetur , ut quamdiu illa secundum naturam fit, conueniens genus materia euacuatur, atq; id in debita tiam quantitate , qualitate, temporedo colae modo exeundi, tam diu etiam integra ualetudine fruitur quam primum uero illa eadem aberrabitis uno , pluribus uel omnibus iam dictis , totum et a corpus patietur, Sa naturali statu recedet. Lesio aut C, tu dictae fuctioni cotingit, triplex esse potest, pro ut clausertur vel deprauatur vel imminuitur hinc triplex sympto ma ortum habet , ut merito ablationis oriatur suppressio, ut si solvis materiae menstruat s fuerit , exquisita dici potest si etiam seminis , spuria voca b. tur quae duplex materia intus cohibita , si non solum copia peccauerit, velum etiam prava vencsica qualitate orietur illud Syri ploma quod praefocatio matricis nuncupatur . erit autem non integiae suppreasionis, diminuta expurgatio fiet. Si deinde aliter cificiatur, quam pro naturae modo conuenia , orictu deprauata xpurgatio, qu multipliciter adhuc deprauari potest , pro tuc diutius illa protrahitur , quam par sit, cita oritur illud Symploma , quod vocatur immoderatum profluuium mensium , vel modus exeundi consuctus non seruatur, quod contingit quando menses aegre , cum difficultate , aut dolor cffluunt j ita nascitur illud Symploma , quod illicidium mensium dicitur vel quia cxicns at cria alterius est generis ab illa , quae e cundum natura ordinem exire dcbcrct,is tunc olitur aliud g nus
29쪽
genus profluuij, quod sub se continet diuersas species
pro exeuntis materiae diuersitate , tum in essentia Quini modo essendi Si namq; hq materia seminalis fuerit, Gonorrho eam faciet si humoralis haec modo alimentalis modo excrementitia erit, si alimentalis extiterit, consequenter cum noxaepatientis facta, a toto prodeat orietur profluuium muliebre immoderatum , cuius species multae esse possunt, pro diuersitate succi exeuntis a quo etiam nomen accipient . Quare si exiens materia fuerit sanguis, nascetur profluuium muliebre immoderatum sanguineum, rubeum . Si a succo pituitosostiat, profluuium album denominabitur . A Melancholico obscurum, nigrum in bilios flauum & rustum Si autem ab utero potius , prodierit fit illud symp. quod dicitur stillici duim uteri Si deinde uterum acvter actionem consuleremus , pro ut respicit conseruationem specie , orientur alia duo Symploma tum genera , pro duplici actiones facultate qua uterus praeditus csse debuit , pro specie conseruanda : Altera est foetum concipiendi & conformandi, Altera vero est , eundem formatum foetum pariendi . Quo ad facultatem concipiendi haec intra naturae leges se continet, quotiescunq; Cetum debito tempore continet, donec secundum omnes sui partes perfectus fuerit: in qua concipiendi functione si error contingat , triplex esse potest, prout uel aufertur , uel diminuitur uel deprauatur. Si auferatur, oritur illud Symptoma, quod sterilitas dicitur. Si diminuatur , dupliciter contingit , prout cetus imperfectus 5 non ex omni parte integer concipitur , uel si perficitur, diminuta dici potest actio quia foetus imbecilior generetur, uel si robustus produ'citur, rarius tamen conceptio fit. Quare hinc oritur conceptio raram tarda imbecillis . Si autem conceptio
deprauetur, multipliciter pariter deprauari potest, prout scelus
Sterilitas. Imperfectui foetrus
30쪽
conceptio mo truos toti . conceptio mo truosa
Uteri uicia ut Ii pariendi strv.
foetus, mod plurimum distat a parentum similitudine, a quibus si rationibus omnibus d. stan erit , ac proinde gζnere, species indiuiduo, tunc nascetur illud Sympto in quo Mola dicitur, quae nil aliud est, quam frustrum
carnis informe ullam similitudinem cum parentibus seruans non quidem in genere, quia animal adhuc dici non potest non in specie, cum humanam figuram& formam non habeat, longe minus indiuidualem similitudinem obtinebit, cum nec in toto corpore , nec in ali-- qua illius particula cum parentibus affinitatem praeses erat Vel secundo foetus deprauatur quia seruata similitudine generica, specifici, desideratur solum Indi uidualis , siue pencs corpus univcrsum siue partem determinatam id contingat. Hoc autem fit, quoties s tu in utero ita conformatur, ut homo quidem generetur , at nulla seruata proportione cum parentibus , Insgura , numero , magnitudine partium , situ aliis , ut in specie humana talis conceptio monstruosa habeatur secundum totum corpus,uel foetus dicitur deprauatus , si cum parentibus seruauerit similitudinem , genericam specificamin indiuidualem , desideratur tamen similitudo partis determinatae, quemadmodum si scelus nascatur
claudus uel monoculus, quorum tamen uitiorum neu trum in parentibus reperiatur m ita oritur conceptio monstruosa sed ratione partis . Si deniq; eundcin terum consideremus, ut est pariendi instrumcntum, multiplex adhuc Symploma oriri poterit, quori numerus oritur ex multiplici recessu partus a naturali statu. Est aut partus secundum naturam , quoties cetus in utero sosmatus , non solum foras exit, sed debito suae maturationis tempore , praeterea exeundo debitum modum ac ordinem seruari hinc tria errata illi aduenire possunt prout dictus partus, clienitus non sit, cita nascitur Llud SImploma , quod uocatur detentio S sormatis tus obia