Caspari Bartholini Thom. f. Oratio jubilæa de gestis anni 77. prioris & currentis seculi ..

51쪽

RATIO

3Iestariti nam post ultimum edictum cunctis constitisse, ad pacem in regno tuendam duas religiones commode tolerari posse, nec prOσinde nisi periculoso exitu fidem edictis datam revocari. Nihil tem poribus illis accommodatius pro ferri potuit, nihil in omni republi, Ca conservanda utilius misi enim Princeps datam semel fidem seris vel xjusjurandum sanctum habeat, perit quoque subjectorurina fides,o obedientia, quam in nego itio religionis maxime exposcunt devoti civium animi, qui ad aras dominis suis obstricti censentur.

Unio inter principem & subjectos nulla re magis quam fide coalescit,

52쪽

3 As P. BARTHOLINI qua magnus fit ille, hi securi degunt, si securi sint a proprio domi-ΠΟ. Bene Q. Marcius olim ad Persem Regem , favere pietati fideique Deos, per quae populus Romanus ad tantum fastigii venerat Agesilai Spartani Regis eXemplo S dicto liquet, quantum precii

sit statuendum fidei datae. Cum enim is exercitum in Asiam trajeis cistet contra Regem Persarum, Tissaphernes summus satrapa imparem se viribus videns, celeritate praeventum, fallere perspectis

cm fidei quaesivit. Itaque de induisciis cum Agesilao egit, obtinuitque trimestres, quas ipse quidem Age' silaus optima fide servavit, sed alter

53쪽

Quod ubi Agesilaus sensit, nihil

CXinde fertur turbatus, imo multum ex eo sibi lucri promanasib dicebat, quod Tissaphernes suo perii juriovi homines alienaret& Deos redderet iratos, utrumque in se aliter esse, quod milites fidentiores redderentur, Deorum opositi, homines amiciores, qui iis fere uderent, quos conservare fidem viderenta Dominorum fides erga servos pari passu ambulat, ut, quod illi non praestant his, hi illis servare nolint. Minc laudem meretur Centurio ille Caesaris, qui captus in mari Africo, militare Sci Pioni aut sacramentum Caesari da- tum

54쪽

3 CAs P. BARTHOLINI tum mutare, nec minis nec precibus adduci potuit pro summo quidem beneficio Scipioni gratias egit, qui vitam offerret belli jure capto sed illi beneficio quia scelus conjunctum esset, non utebatur, neque enim fidem hoc permittere neque virtutem . Non plebeia haec virtus est, sed regia maxime, &Regibus propria esse debet, qui proxime ad Deum fidei tenacem accedunt. Hinc regia prorsus fuit Francisci Regis, qui Henricum praecessit, clausula in conventu

Procerum celebri, cum eXprobra

retur illi fides Carolo Quinto servata etiamsi, inquit, fides toto Orbe exsularet tamen Regibus tenendam

55쪽

ongrio usi LAEA 3ydam esse, qui ea sola si ullo metu, cogi adstringique possent. Mirum

vero religionem intercedere praetendi, ut fides publice data viis oletur, cum illa id unicum urgeat, ut fide in Deum S charitate in pro aximum constantes simus Pagano fidem servandam quis negaverit 3 Pone Deus deteri orne erit conditio hominis Christ ani, Vanquam ab alio in nonnullis diversum sentiat. Majoris incommodi vitandi causa duas religiones tolerari posse multis lationibus & exemplis demonstrarunt Galli Protestantes, quibus quid opponi poteWrit non video, nec viderunt Reges

ipsi, qui id ad hunc diem permisse,

56쪽

36 As P. ARTA OLINI runt, sicut in Imperio Germanico Carolus Quintus. qui illum in solio sequuti sunt ImperatoreSidem necessario concesserunt. Oculos ad florentissimum Belgium foederatum refeetite, ut variarum religionum miscela Ostendat, non turbari Rempublicam, sed augeri ad maximum vigorem more iscere , Vivunt religione diversi,

non animo non Voluntate in comis

mune bonum consulendi, quod deliquium passa est respublica, non ex Religionum diversitate Ortum, quae amice inter se conspirant, sed potentii simi hostis insultu Expen, dite Otthomannorum potentiam, quae multitudine religionum, quae

57쪽

ORATIO Iu BILAEA. 37 liberae permittuntur, Caput esset tin Orbe , Polonorum eadem prudentia est Ut tolerent COS,AVOS sine Reipublicae ruina CX pellere is non audenta. Onestibus tamen Politicis aurem praebere ConVenit, qui non facile in Republica bene constituta immutandum aliquid concedunt, sed si vigeat una religi, Onis confestio, eam servandam, si pluribus assueverunt cives, senturbandos, si ipsos se non turbent, aut publicum Commodum inter vertant. De his tamen plura verba non faciam, nectin re tam seria

judicium mihi sumam, ne mihi ob jiciatur, quod Pholeae Rhetori contra Alexandrum Magnum per

oranti

58쪽

38 As P. BARTHOLINI orant objectum fuit audesiane juvenis de tam magnis rebus loqui. Audiamus potius Princi pum in Germania responsum legatis Gallorum datum circa hoc ne agocium religionis, cujus ingratiam Blaesis comitia celebrata sunt Germaniam scilicet cum non nisi edicto de pace religionis a Ferdinando Caesare Constituto, a tot belli calamitatibus iastitatibus requies e- Te potuerit, documento Regi Galaliae esse debere, si pacem habere velit idem ut in suo regno faciat, alioquin turbas in regno nunqVam defuturas Periculosissimum autem esse, quod Rex, cujus ossicium est instar boni Patrisfamilias,omnes

59쪽

ORATI IUBiLAEA 39 suos cives eqvali jure complecti, scisso factionibus regno , oblitus fidei datae, alteri parti se praebeat: Non satis es quod Rex Protes antibus conscientiarum liberta item relinquere velit, adempta tamen libera ac publica religionis suae professione,nam perinde face ire, ac iis quibus vitam salvam promisis et postea ad victoum necessaria denegare. Ita quidem recte moderatorum consiliorum aman. tes Germani Principes censuerunt,& hoc nomine laudandi,quod amicorum Christianorum in Gallia peiriclitantium causam egerint. Id enim charitate ducti facere tene. bantur ut consilio quocunqVe, , sil

60쪽

o Asp. BARTHOLINI si opus, auxilio, laborantibus subvenirent, ad fidem quietemque GaIlum hortarentur, ne malum ibi exortum ad se malo contagio pro-Pagaretur. Singulare circa haec tempora Corundem Principum Germaniae Theologorum fuit concordiae

cepta approbataque fidei Augu

stanae consesso immutata Permaneret Natus hinc Liber, VCm Formulam Concordiae VOCarunt, multorum ore scriptoque celebra