장음표시 사용
381쪽
docendi rationem , in hac vero magis elucet
άκρίβεια, quam nos hoc Scripto potissimum sectamur. Sed quid dicendum de iis, qui,
dum morbum manu ferro debellandum describunt, affectorum locorum notitiam praemittunt videntur illi quidem actum agere, haec enim addiscere, alterius est loci. Interim quia, ut juris consultorum regula diciat, ab undans cautela non nocet, ferendi potius sunt quam redarguendi habent enim Celsum Autorem, qui tamen parce admodum ista methodo utitur, non nisi in gravioribus casibus, in quibus aggrediendis nunquam satis dicitur, quod nunquam satis discitur. g. 6. Quisquis igitur methodicam Chirurgiae praeceptorum dispositionem tradere tiro nibusque inculcare sibi proponit, necesse est
longe aliam viam ineat. Etenim tradenda eadem sunt in abstracto, lib. e. sejuncta separatad ab omnibus aliis quibusvis medicinae praeceptis partibus uti factum est ab iis viris, quos initio . q. laudavi apud illos enim ne γρυ quidem exstat de diaeta aut pharmacia, non magis, quam Arithmeticos de magnitudinibus,& apud eometras de numeris agitur. Quid,
quod ne nomina quidem morborum, nisi ως
εν παρ)δω recenseant i Sed toti sunt occupati in describendis instrumentis necessariis, , perationibus, seu manuariis . admiuistratio nibus,
382쪽
nibus , a quibus exspectare convenit fanationem morborum; quas etiam ad certas classes, clarioris doctrinae gratia, revocant: mem res moniti Galenici Comment. III. art. 33. lib.
κα ἰητρειον sive de officina Medici, ubi de Hippocrate testatur, eum in isto libro nuspiam
usus medicamentorum meminisse , quamVis quasdam affectiones commemoraverit, ad quarum curationem medicamenta sunt necessaria, propterea quod auXilia tantummodo tradere proposuerit, quae manuum opera Xhibentur. d Equidem obstare hic videtur, quod Chirurgus
tumores, vulnera, ulcera similiaque pathemata curaturus essicaciam omnino medicamentorum probe
callere debeat, hinc nec alii a Nostro laudati Autores medicaminum formulas prorsus negligant, nec Noster ipse aliud quid inferius Sectionis Secundae Parte altera, quam medicamenta, edoceat. Dubio tamen isti satisfaiacit Schelhammerm in pistola ad Lectorem Oncologiae parFaepraefixa, dum aliter tyronem, aliter ad artis opera amanimum applicantem Chirurgiae auditorem esse instruendum advertit. In principio nempe juxta methodi leges manuum operationes ordine ac veluti in Compendio tradendas,' medicamentorum conficiendorum rationem eorumque vires proponenda esse, ut in utroque jam fatis versatus, neque inexercitatus
plane ad nobilem illam&arcanam, qua curandi ratio accuratiu traditur, partem accedat. Pro perseeto autem postea, non ministro Chirurgo formando, pharis Inaceutica nequaquam omitti debere, id quod Glarissimos alios Autores, ut medicamentorum simul men
f. 7. Confirmat hanc methodum notabile
383쪽
ΜΙΚΡΟΤ EX NU. 'axillud Medicorum divortium quod post Erasistrati tempora contigit; dc etiamnUm in vigore est ubique fere locorum an, qui sic jubet trium literarum tyrannus, mos an quia diversa sunt ossicia , victu , medicamentis,& manu curares Eleganter Celsus in prooemio lib. 7. Ego eundem quidem hominem posse omnia ista praestare concipio atque ubi se diviserunt, eum laudo, Hi quam plurima percipit. Sunt enim, ut aem ala in prooemio liki. Omnes medicinae parteSita inneXae, Ut extoto
separari non possint. Quae est igitur, inquies, causa , quod alii se Medicos G γs, alii Chirurgos diXerint, quibus illi quidem secundam
valetudinem defendunt, O Sque morbo curant victu medicamentis, cui non indigebant manuum auxiliori hi vero eos casus 3 allectus sibi vendicant, qui manu operam qualemcunque postulant Hanc nimium diduc tam disciplinarum, quae uni cuipiam arti absolvendae famulantur, divisionem& multo magis ejusdem artis exercitiorum ad diversos artifices
distributionem, serio deplorat ves alius inpraefatione magni operis e Et magis adhuc indignatur, praecipuum antiquistinum Medicinae membrum relegatum fuisse a Medicis Physicorum nomine se venditantibus ad eos, quos famulorum loco vix habebant. Unde
etiarnnum perversa opinio multorum animos
obsedit,Chirurgiae Magistros,ledicis inferiores
384쪽
geta ΜΙΚΡΟΤ EX NH. gradu dignitate esse. Ego vero satisfecisse mihi video , si causam Chirurgorum hic egero, de monitravero, pari passu eos incedere posse cum Medicis κατ' ἐρροχην dictis. Non
enim naturae speculationi minus innititur haec pars Medicinae, quam quaevis alia nec minor est necessitas diagnoseos aut dis acultas prognoseos curativae insuper indicationes iisdem nituntur fundamentis praeterea certitudine &evidentia curationis a Chirurgis illi vincuntur. Veruntamen notandum, olim duplicem fuisse Medicorum ordinem, ut clare docet Aris fotele l. 3. Politicor. c.7. alii enim erant άρχιτεέικοὶ, qui architectorum imperatorum more, nihil manu agerent ipsi, sed consilio tantum aderant aegris, alii erant σημιουργοὶ qui manum admovebant, Vel medicamenta componendo,
vel alia denique agendo. Probabile itaque
Videtur, cum omnes non essent pariter affecti erga ulcera&vulnera, fractura S,lUXa OneS, etc.
eos, qui inferioris erant ordinis fortasse eorundem discipuli, inuidni ηly- πουδες rasuis superioribus jussos fuisse manum admovere qua continuata Xercitatione habitum sibi comparabant tam firmum ut suos praeceptΟ- res, apud quos in desuetudinem Venerant hae manuariae operationes, facile sciperaren . Quamquam Vero, iocente Ari totele lib. cit. cap. . ei, qui praesidc δεσποτμὼc, nequaquam
hie cessarium sit scire iacere, sed scire jubere, qui
385쪽
ΜIKPOT EX NII. 323 vero aliis agendi Moperandi modum praescribet aut dictabit, qui eundem ipsum non calleat y tamen exhibere ministeria servile magis est ob quam fortasse rationem fit, quod Chirurgi hodie so inferioris censeantur ordinis, quos necesse est, cum plerique eorum insuper Barbitonsores sint, sua sorte contentos sic vivere, medico imperant obedire, quandoquidem consuetudo vim legis Obtinet.
e Chirurgiam a Medica arte reliqua Medicorum socordia fastu inique separatam horumque famulis plerumque ignaris demandatam fuisse, non tam Vesa- tuu Prae cit quam Iessenius Praestans it Chirurg Langius l. a. l. 7. Mindererus Threnod Med. c. U. Conringius in Praefat. Contro Persiarum Chirurgic. Fieni re c. I. I. U. Introduct in Artem Medicam, alii que suspitant. Chirurgi hodierni, si Medicum respicias, non in alio loco sunt, quam barmacopoei: Ministri nimirum, ex ipsius nutu, quibus est pendendum, neque operandum, nisi quando quomodo is imperat esset ostiatum agistratus, reducere hanc legem, illisque
interdicere, ne quid audeant, antequam cum perito Medico rem omnem communicaverint Schelhammeiaris ad Conringi Introductionem c Ia p. oo. Unde de titulo eorum, quo principes salutari volunt, merito ambigit Ammann. Paraenes p. JFo.
Hirurgia, ex vi nominis quidem τῆς χειρος
εργον manu operam signa sicat veruntamen ex fundamentis supra propositis, videtur x a hoc
386쪽
Medicinae artificissa manuum opera consans. Inlaac genus est Instrumentum, quod ipsi cum aliis duobus, Victus nimirum ratione Iharmacia, Commune est, utpote quibus mediantibus scopum attingit determinatum Medicussis quae proinde ab eodem, in antecessum operis faci--di, diligenter sunt praeparanda, prudenterque disponenda, quo sint in promtu Ut Operanti cuncta feliciter ex voth succedere que aut Difrenata exprimitur per manuum ope- να, intelligendae autem sunt non quaelibet, sed artificiosae longo usu exercitio acquisitae, Mad hominis sanitatem faciendam comparatae. Cum dico manuum operas, compre- Ihendo sub iis tam manus Medici magistri, quam ejusdem ministrorum Chirurgiae magistrum apposite descripsit Celsus in prooem L .
nimirum, ut sit adolescens, aut saltem adolescentiae propior, manu strenua, stabili, nec unquam intremiscente, eaque non minus sinistra, quam dextra promtus, acie oculorum acri claraque animo intrepidus, immisericors, sicut sanari velit eum, quem accepit, non ut clamore ejus motus, Vel magis, quam res desiderat, properet, Vel minus, quam necesse est, secet; sed perinde faciat omnia, ac si nullus ex vagitibus alterius affectus oriatur g Magistrorum nomine veniunt tum viri tum foeminae, docti do-
ve, hoc illudve ad sanitatis conservationem
387쪽
ejusdemve restitutionem necessarium sacere. Quamvis enim nulla non manualis ope ratio a viro exerceri queat, foeminae tamen a foeministractari malunt in iis, quae partum& partes pudendas attinent, nisi extrema necessitas flagiter opem viri. Quinimo hodie sic fere usitaturneli, ut quaedam manuariae operationes maxime graves, eventus periculosi, aspectu crudeles, in quibus frequenti opus est exercitatione, relinquantur certis hominibus, qui se totos illis
dant, quos Hipp. in ' κω vocat γάτας, IuLPollux χειροτεχνας, nos communi vocabulo Operatores Hi vel calculo extrahendo, castrando, distortis membris aut luxatis restinoendis, oculorumque sufrusioni per acum mandae c. peram suam locant, eamque passim exercent circumeundo civitates, accepta a Magistratu licentia. Atque haec equidem res ab antiquitate defluxita, apud AEgyptios enim teste Herodoto, lib. a. Medicina in hunc moduruerat distributa, ut singulorum morborum singuli essent Medici, aliique medendis oculis,alii capiti, alii dentibus, alii ventri, alii occultis morbis curandis essent destinati. Suo quoque tempore tales Romae fuisse, autor est Galenus l. IO. deus pari. c. II. Tales sunt hodieque in
388쪽
go praebere, aut instrumenta, prout usus postulaverit, eidem ad nutum porrigere.
g In Chirurgo praeter judicium maturum de animum attentum, non modo solidam Anatomiae cognitionem, sed imprimis etiam artem instrumenta quaevis chirurgica proprio marte suum ad exemplum rite conficiendi desiderat Cornel. Sobrie operat Chirurg. Praefat. Scientiam , Xperientiam atque in operando clementiam sive mansuetudinem non sine ratione a Chirurgo emaritat e ter Chirurg. Compl. p. a.
3. 2. Operae a nobis distinguuntur in eas,quete vel manibus solis exercentur, vel ad quas peragendas opus habemus instrumentis, quandoque etiam imachinamentis, unde tales Medici a Galeno l. 7. de s pari. c. Iq. Vocantur
6ργανικοὶ Ad utrasque requiritur locus lumen. De loc admodum solicite monet suum instituendum Hipp. l. de Medico. Locusta is esse debet, ut Chirurgus affectam partem sine molestia, tum sui ipsius, tum aegri tractare possit ad quod conducunt grabbat lecticae, Vulgo in de chamys. Lumen apud Hip
duplex est commune , quo Omne Utuntur:
proprium e quod moderari potest' debet a Chirurgo, ut ulibus ejus inservire pollit sic
aliquando fenestras claudimus , perim Us, candelam accendimus , propius admCVemus&c. Utriusque luminis dupla est usus . vel enim eo utimur adverso, cum clarae luci obvertimus membrum, es averso, ubi aut parte tra
389쪽
MIX POTE X NH. 32 ctandae alumine offenduntur, ut patet in culis inflammatis aut ubi minus decorum est, eas luci eXponere. g. 3. Inter operas potissimum elucent illae, quae commodis, atque ad scopum facientibus affabre concinnatis instrumentis perficiuntur. Contendit celeberrimus Vidius lib. I. cap. 6. statim post minis fros agendum est de Instrumentis, quod haec sint veluti ministri malaimes, tanquam rei essiciendae socii Mechanicarum artium magistri ab initio discipulos suos
imbuere solent notitia instrumentorum, eorUndemque nomenclatura: horum adeXemplum, &cur non imite muri operae pretium me facturum judicavi, si in antecessum breviter X posuero instrumenta, quibus communiter uti solent hirurgi attamen consulo, ut culis stirpentur in armario exercitati Chirurgi:
interea adire licebit Patae , Guillemaei Ioli. And. a Cruce, Fabricii, Hildani, ab .Ferrarae figuras aut Scultet chiro plothecam.
Reperiet ibidem Chirurgiae studiosus plurima,
quorum rarior est ustis interim quaedam sunt, quae ordinarie in theca coriacea circumferuntura Chirurgis, quorum frequentissimus apud eos usus est, X. gr. Novacula, phlebotomum, for
fex , volsella, feci um, statha, separatorium,
canalicui foratus cum acubin, lintea concerpta;
390쪽
h Iohannis Scut et Armamentarium Chirurgicum stiplici nunc Appendice habetur locupletatum primus varia tam Veterum, quam recenter inventa Instrumenta, Una cum Quatuor centum Observationibus Chirurgicis comprehendens, Iola Baptistae Lamrmeerinde debetur A. 1671. Amstelodami additus alterum Vero, quo etri Hadriani F. Verduin Chirurgi Amste lodamentis Observationes viginti duae Tabulae aeneae tres continentur, Iob. Titingi- A. 1693. Lugduni Batavorum adjecit vid. Aeta Eruditor A. IO'ῖ. p. Sio. Nec negligendus hic Cornelius Solingen, multorum Instrumentorum Chirurgicorum a se non minus inventorum atque elaboratorum Figuras in sperationib-Chirurg. Manual exhibens. Instrumenta alias Chirurgi portatilia plura , quam Noster , commemoratu ciere Chiruet. Compl. p. I.
g. q. Instrumen in genere trifariam distria
bui possunt, ratione materiae, formae, Veli sus. I. Ratione materinalia sunto aurea, ut filium aureum ad dentes facillios caeteris int gris connectendos, vide Paraeum Laa. c. i. qui 'dam cauterio aureo utuntur, docente Severino 'rotecti Chir. l. p. a. c. F. 0 2 argentea,
talis est acus ad suffusiones deponendas, ut sta tuit Dur Macchi Subsid. Med. l. I. c. I. quamvis merito chalybeam praeferat Paraeus I. α c. aa. item lamina ad palati lacunam obduce dam apud Paraeum Lua. e. catheteres in