장음표시 사용
121쪽
s o 8 Thomae pellic clonii Illustr. Quaesti
& alios, ct Menoch. dicto libs. prae surrpt. 3 1. in fine dicit esse notandum. Quod ad socium attinet,acquisita ab illo,non censentur ex communi qu(sita, sed ex proprio. Bald cons qs . lib.
cos. os in fin. Roman. cons. 2s I. Alcx. cons. Is q. vol. 3. num f. ubi dicit ma sis communem opinionem Facit sex
tus in l. & magis ae de lolution. l si ita stipulatus, S.Chiisc gonus si de ver bor obligat. Idcm probant, Bart.&Bald in l. si patruus C. comun utrius que iudic. & ini. Titium,st Meuium
et .vbi etiam Salicet C. pro socio. Limitatur tamen haec propositio, in socio omnium bonorum. Nam etiam simpliciter acquisita, sociis communicantur, l. si saties f pro socio,i.si maior C. famil. Ercisc. l. non ideo,ubi Glos. &DD. C. commvn. diuidun.
Bartol. in l. cum duobus S. idem P pinianus C eodem tit. Secundo propositio non procedit stan
tibus coniecturis in contrarium, Bald. in i cum ophtet C. de bon. quae liber. Alexandr. cons gr. lib. a. Aymon.
Clauet. cons. I 2y. Igi. num. 12 Iyt. num. 8. ut puta, quia socius acquirens
nihil habebat, pi aeter ea,quae in communi postidi bantur; Graueti . lo c. ci tatis. IEtria intelligendus est Specu-culator in tit. de iudic. s. sequitur vi de te nu. II. S i 3 quem sequitur An.
icard. de probat. in verbo pecunia, I Id . num. T. Tusch.in verbo socius, concitis. I o. Multa enim in bene fi cium lociorum lex praesumit. Nam post fraternam conuinctione in nulla
est maior Sociali. Cicero in oratioue pro Quinto Roscio Commodo, ibi si qua enim sunt priuata iudicia, sum
mae extimationis, di poenae dictam capitis, tria haec sunt, fiduciae,tutelae, societatis. Aeque enim perfidiosum,& nefarium est, fidem frangere, quae continet vitam,& pupillum fraudare, qui in tui ea n pe uenit, &socium fallere, qui se in negotio coniunxit. Et idem Cicero in oration. pro Sexto Roscio Amerino, in rebus minimisse cium fallere,turpissimum est,pto terea, quod aux:lium sibi se putat adiunxisse,qui cum altero rem communicauit. Ob quam rem socius verbe rans seruum locis, censetur sacere causa emendationis, non ut socio in iuriam inserat, Luc. de Penn. inl.3. vers. 83. praesumitur de apocis purumbii c. lib. Io. Alciat. de praelum pl. regul. 3. presump. rq facit tex.in l. apud Labeonem s. si communem ff. de in iur. Menoch. de pissumpt. Itbd. praesumption. I S. Sic etiam Socius accipiens bona haere
ditatis , non conuenitur actione expilatae haereditatis , . quia cente tur ratione partis suae, , non malo
animo accepisse, i. aducrsus C. fami l. erciscundae tacit textus in l. merito E. pro socio, Alciat, Menoch. locis citat. Et sicut societas, ex coniecturis tacite censetur contraela, Bart. OBald.in l. si patruus C. comun. viri uoque iudic. Molin. de conti ct. disput. ri. Sic ex coniecturis iudicandum est. An acquisita a Socio censeantur ex communi, vel ex proprio acquisitas Vltimo aduertendum est,quod cum omnia supradicta fundentur in praesum ptione, apparente veritate , cc simi l. continuus s. cum inter is de vel bor.
obligat. Facit textus in l. Quintus Mutius ibi, unde demonstrauerit Ededonation. inter viri S uxor. Et eo magis in foro conscientiae. Nam licet regulariter validum sit argumentum asoto exteriori ad interius,Glossin cap. omnis utriusque sexus, in verbo liga re, de poeniten.& remiss. in cap. si di ligenti, in verbo pacito, de sero com
petent in cap. s. de paroch. S in cap. inolita, i t. qu. I Sot. in q,dist .ao qu.
122쪽
Vtrum sit Restitutione, &C. Q. I S. Ioy
quando lex fundatur in prs sumptio ne, non procecit in foro conscientis, quia in foro poli attenditur veritas,
cum esses, num. s. de testamen. Abb. Felin. &Dec. in cap. t. de constitui.
Bald. in l. i. & in Authea.ingressi C. de Sacrosanct. Ecclesi
Vtrum sit Restitutioni obno. xium, quod quis accepit pro
aetii peccaminoso Patrando, vel pro eo, quod gratis tenebatur
AD Primum respondeo, quod acce-
Vptum pro acta peccaminoso se etendo est testituendum, Innoc. &Abb. in cap quia plerique, de immunitat EcclesLate Couar. in cap.pec
cum sequenti, Molin de iust & iun di sputat. 88 & set Leg de iust de iun lib.
a. cap. I . dubio 8 Ratio est,qiria culpa inuendibilis est, & merces iniqui . ratis, omnino e st restituenda, secun
dum Diuum Augustinum in Epistoli
ad Macedon. de qua in cap. non lane, ET . qusst. s. Deficit etiam titulus:qui enim ob maleficium aliquid accipitisne titulo possidete quia malefi cium , titulum non pr stat , l. iuris gentium s. si ab maleficium Ede pa Qis , l. generaliter Ede vet r. obli gat. l.pasta C,de pac.Intelligitur autem conclusio, se elusa omni alia ratione, vel titulo, Nam actas peccam, nosus,licet in se non sit pretio sit inabilis,ratione tamen periculi,vel laboris , vel delectationis illius, ob cuius gratiam fit, recipit s stimationem, D. Thom. ubi etiam Caiet. a a. quq st, 32, art. I. ad secundum, de qu*tios .art. D ad a. Adrian. de alij,quos refert,
de sequitur Molina de iust. & iur. di sputat. 88. ys de s . Idcirco,acceptum pro homicidio patrando, vel pro iniusta sententia ferenda, non est re stituendum D. Anton. Syl. Couar. Caiet de Nauar. quos sequitur Less. dicta dub g.num sti,& Molin.disput.8 s. Licet multi contrarium teneant,d
est probabilis opinio secundum Less.
Ampliatur supra firmata conclusio, ut non solum procedit attento vire naturae, sede iam positivo, quando tamen expresse non impeditur translatio dominii: prout regulariter est in iudicibus, qui prohibentur sub poena, munera recipere. Nam quando lex prohibet actum, de addit poena.actus sustinetur, de dominium transfertur, sed poena debetur. Syl.in verbo lex,quq st.28. Less dc Nauar. Iocis citat. Ioannes Andr. in cap. sicut neclem vel monach. Cardinal.de Abb.in Cle ment. I. de rescripti Felimia cap. a.de testib.Suar.de legib. lib. s .cap. 2 S .nuis . Licet contrarium sit in Iudice de legato a Summo Pontifice,cap statu.tum , s. insuper, de rescript.ia d. via omnino debet realiter restituere, nec sufficit condonatio. Secundo ampliatur, ut post crimen c6.
missum, licito iure possit peti promissa quantitas. Nam licet conuentio fuerit peccamnosa, de illiu et speciei, pro ut ipsa res turpis erat, Ae id. circo inualida, ex dicta l. neraliter, . de ex dicta l.pacta, patrato tamen cri
mine,nulla est deformitas in pttendo promissum, quia petitur pro laboro, vel periculo. Nec nouum peccatum
123쪽
committitur, quia poterit affaginus dolete de assalsinio, quatenus Dei, &proximi offensa est,& promissa petere in pretium sui laboris,& periculi. Op- ei me Molin. Lesstoc supra citat. Licet
Nauar. in dicto cap. II. num o. vers.
e. infertur aliter teneat. Nam licet promittens ante factum potuisset se penitere, rescindendo promissionem, patrata tamen actione tenetur, & so Iutum non erit restituendum, non ex ratione Nauar. loco cit.quod quando turpitudo est ex utraque parte resti eratio est facienda pauperibus de conomio, sed ex eo, quia iuste retinetur
pro periculo, & labore in ipsa actione
peccaminosa. Nec tenet ratio Nauar.
quod ex eo, quod a principio actus non valuit,quia peccaminosus,idcit eo non potest exigi absque culpa .
Nam non tenet consequentia, ex eo,
quia non exigitur pro assione ipsa, sed pro labore,& periculo. Tettio ampliatur, ut supposita contraria opinione pro actu peccaminoso fore restituendum, id procedat post Iudicis sententiam, etiam attenta dispositione legis positi v q, si tamen dominii
translationem non impediet. Est co munis opinio, quam post Nauar.SOL Medi n. & alios probat relati a Sayr. in claus. Regia lib. I o tract s. cap. a. num. 23 test.& Molin locis citat. Ratio est,quia pro datis ob turpem cau lam, conceditur repetitio, toto tit. E. di et de condict. ob turpem causam inon tamen impeditur translatio do.
minii ; idcirco expectanda est Iudicis
sententia. Hinc obiter nota,maximam
esse differentiam inter obligationem restituendi, descendentem ex capite rei accepiq,& inter descendentem ex capite mais acceptionis.Nam quando restitutio est facienda ratione rei acceptae,nulla est expectanda sententia, sed statim facienda est restitutio.Quando vero,ratione mal acceptionis , requiritur sententia avocatoria
dominii. Ratio est,quia in capite uia is
acceptionis semper adest titulus naturalis, qui quoadusque pet sententiam non destruatur,ficit,ut licite reis tineatur , etiam quod peccaminosa fuerit eius receptio colligitur ex Molina dicta disput Sy &c. Quoad secundum, dico, restituendum esse, quod quis accepit pro eo,quod
tenebatur gratis sacere cap. non lane, rq quq st , I. fin iLde condit.ob tu .caul. Est communis opinio omnium apud Nauar. cap. II num. 3 3. Couar. inreg. peccatum s. a. Less de iust.&tur. lib 2.. cap. I . dub s. Hinc est,
quod acceptum . Iudice, ut iustam
sententiam ferat,vel ne iniustam ferae restituendum est danti Ratio est, quia tantum est turpitudo ex parte reci pientis , & non dantis, c.dilectus, ubi Glos de Simon. cap. prohibeas de magistrat. Sot. Med. & alii. Si tamen conuincatur aliquis, quod Iudici donauit, quia lex pis umit animo corrumpendi donasse, sententiam nulla erit, i. venales C. quando pro c. non
est necess cap. cum ab omni specie mali, ubi Abb. de vit. & honest ciet, Et acceptum a Iudice, fisco erit testiis tuendum l. s. s. de condit. ob turpem cat s Hoc autem procedit in foro exteriori, quod inintur praesumptioni,&post sententiam declaratoriam litigantem corrupisse Iudicem, Molina
Ampliatur supra firmata cd clusio ,etiamsi in gratiam alicuius aliquid recipiatur pro faciendo id, quod quis tenetur gratis facere. Probant supracitati Nauar.Mol.& Lessi Nec obstat,quod supra conclusum fuit ex D. Tho m. &aliis, acceptum pro re peccaminosa ingratiam alicuius facta, vel facienda, non esse restituendum. Nam in multis differunt, accipere pro eo, quod quis tenetur gratis facere. Prima digeten tia est, quia in accepto, pro facinore faciendo est turpitudo ex utraq; parte, cap.dilectus de Simon. In accepto pro eo, quod quid tenetur gratis fru
124쪽
Vtrum sit Restitutione, &c .Q. I S. III
cere, est tantum cx parte recipie eis. Secunda accipiens pro facinore, nullo iure tenobatur committere deis lictum, de in gratiam dantis committit, quod secus est, ia eo, qui tenetur facere. Tretia acceptum pro facino re, libere, de sponte datur, quod non est, quando datur pro eo, quod quis tenetu facere. Nam cert, non dare. tur,nisi esset dubium,quod quis pro priam obligationem non adimpleret, sic ex parte dantis adest inuolun sarium mixtum, quod facit locum restitutioni, Quarta accipiens pro sq, quod tenetur gratis facere, dum Ixxopitum exequitur officium, nullupericulum, nullumque extraordinarium laborem lubit; imo taxata mer
sedem, atque condignum suo ossi ficio stipendium recipit. Accipiens Atho pro facinoi e faciendo, ultra laborem,& periculum,ad multa remanet obligatus, cu n iure natutae, qui
.hb t delinquens ob isetur ad poemnam. Quare non tenet consequentia,
accipiens pio facinore faciendo ingratiam alicuius, non tenetur resi tuere,ergo nec etiam is,qui gratis tenetur sacere, & aliquid recipit, ut ingratiam alicuius faciat. Fallit supra firmata conclusio. Primo si pru extraordinario labore reciperet, ad quem non tenebatur, Less.loc. cit.
Secundo sallit, stante probabili opinione ex utraque parte. Nam cum Iudex
possit quam vult eligere, iuxta regulam, quod in paritate meritorum, locus est gratificationi, Glos in e .cum autem, ubi Ioannes Andi. & Abb de iure Patron. Late ad materiam tradat Tiraquei l. de iur. primogenit. qu. 1 opinione a. num. 3. q. Barbos .de offic. Episc. allegat. 22. num i yy.li cite accipit, dum in gratiam unius, probabilem illam opinionem, alia spreta sequitur. Less loc. cit. num. 5 q.
Hoc autem totum non est, quia quasi eIectio fit ex necessitate, ut est iacasu Iudicis, turpiter accipitur pro electione facienda,l. unum ex familiail de legat. Tertio fallit, quando libere donatur, notu pretium actionis ex iustitia debitq, sed pet modum allicientis disponentis, vel inu itantis ad actum facienduetunc enim licite retineri posse de femduat, Adrian. I Med. di alii, quos
sequitur Sayr. in claus. reg. lib. X heraei. S. cap. . num. 2 . Leta loco citis
Mol.disputalis 3 . Ratio est,qu a ex rei natura nulla est deformitas,dum quis libere sua donat alteri, sub conditi ne ne malum faciat, vel ut id faciae, ad quod tenebatur: imo laudabilis est talis donatio, cap. penul. as quaest q. Ita etiam licita est ex parte accipientis,qui donatum libere acceptat,non in pretium operes, ad quod tenebatur . sed ri alliciantur ad id facieta u. Et ptopterea omnes supra citati c eludunt, licue retineri donatum a patre filio, via Mamentis vacet, vem alas conuersat iones derelinq rat,viali quis efficiatur Christianus dic Late Molin loco citat cone. Sic etiam dicendum erit,& in ludice, ut iustam sententiam proferat-Hoc autem procedit ex natura rei, secus tamen de iure positivo, quia prohibitum est, &optima ratione. Sic etiam donatum alteri, ut alliciatur ad mutuandum vista non est,& si alias donaturus non esset, Molin loco cit. Haec autem qua deri sunt, ut quando per modum allicientis datur, non sit restituendum, in praxi maximam hahent difficultatem,& in actu practico facile confunduntur animus alliciens
ad aliquid facindum, & actus ipse, qui fit. Et legaliter loquendo, idem est faciendum iudicium de actu ipso,& de pr*paratoriis ad actum,l oratio ff. de spons Si enim pro actu ipso,non potest recipi, ergo nec etiam pro di-lpositione animi ad saciendum,' prohibito principali, censetur prohibitum omne id, per quod ad id per.
125쪽
uenitui;sicut prchibito matrimonio, etiam sponsalia sunt pichibita.
Ampiritur secundo,ut quc dicta sunt de
accepto pro opere dc bito eli iustitia, procedant etiam,in accepto pro operibus debitis ex lege charitatis , vel alterius virtutis,Nauaridicto cap. II. num 33. Med Couar PNauar. Argon. Molin. & alii relati a Sayr. loco
citat.num. 22. S a Less.mam. sq. licet contrarium multi teneant, nempe
Sot. Ledeis di viij. Ratio est, quia debita ratione alicuius virtutis, regulariter non sit pretio qstimabilia, &censetur inuoluatarie datum,id,quod pro eo datur, quod quis in proximi heneficium ex lege charitatis tenebatur sacere.Et lichi Sol S Ledeis. dicant,quod ex eo, quod in gratiam dantis fit,iuxte accipitur, ac retinetur sicut in eo, qui pro lacinore pa-erando accipiti Ad hoc tamen supra responsum est, dum varias differentias attulimus inter utramque accep-
Limitatur hie ampliatio secundum is
pracitatos authores,non solum, qua-do per modum allicientis datur , vel pro extraordinario labore, sed etiam, S hoc est notabile,quando datur pro illis actionibus, quq tantum in commmodum hetentis cedunt, non autem alterius proximi , v g. vi Christianus fiat, ut non blasphemet, ut Sabata sanctificet, dee. Ratio est,quia cense tur gratuito,& libere donatum . Non enim creditur, dantem voluisse emere actiones,cius in sui commodum nocedunt, sed tantum in commodum recipientisi idcirco tanquam libero donatum,non est restituendum Pet.
vltimo notandum est, quod in omnibus supradictis casibus, non est helenda statim restitutio, sed expectanda Iudicissententia Nauar.dicto num 33. a .Mol.dissut. 88.
An possit cogi actor ad deponendum uti principalis et super positionibus
procurat.habemus, quod sic. Et licet possit quit,regulariter, per procuratorem comparere,i.fin.C.de procurator.& etiam respondere positionibus,sive articul s a parte propo tis,dummodo procuratot habeat spe. ciale mandatum, cum quo potest in
animam sui principalis iurare,cae sim
de iuram.calumn in f Thesaur. cieci Li .extat Ritus M. C. Vicatis et O. ubi Carau num o Si tamen pars instat,ut principalis deponat, tanquam legaliolivi inquit Glos in dicta l. si actor, vel tanquam magis ins armatus veritate, omnino tenetur respondere Speculator in tit de positionib. S. s. num. Ig. probat etiam litus Mag Cuti s .Ratio est,quia melius est habere vocem domini,quam ministrorum,de dulcius,ac copiosius bibitur in is te,quam in rimitis,capit.ieiunium II. distinct Bald in cap. quia propter, de elect Boerin tract.de auctorit.magni Consilii,par. a in i .addit. num. II 6. vers. nam dulcius. Articuli vero, seu positiones,colligi debent a libello, de quolibet membro libelli eon ciendus est articulus, Bald.in t vinum col. S. vers. nunc venio, C si certum petat.Specul.in tit.de positionib. s. sonum. ra Et est menti tenendum, cap. quia ex articulis, & probationibus, sententia profertur, ut ex ritu 28 . Articulis vero, siue positionibus re- spondendum est,per verbum credo,&
Thomae Pellaecioni j llustr. Quaest
126쪽
An possit cogi allor, S c Q. I S. IIS
non eredo, ut ex Pragmatica 8 sub si petere templis ad respondendum, tit. de ordine iudiciolum . Ratio est, cum consilio A uiocat, , i. si postula- quia positiones, siue articuli, fiunt ad uerit s. quaestionisi. oe adulteriis, desinem releuandi ab onere probandi. habetur in Const turione Reeni, Par Idcirco Regia Pragmatica mandat ,
per verbum,credo,& non credo:talis enim responsio releuat ab onere probandi,cum pars credat posita, seu a ticula, ita esse, Bald.in l. t. s. quod obseruare C. de iuram.caIum-Nam lcet
aliud sit, aliquid sic, esse,& aliud cre dere , quod ita sit,ialis tamen credulitas partis licet litem non dirimat ,
releuat tamen aduersarium ab onere probandi. Lato Carau in ritu To n. S.
Supradicta procedunt in causis Ciuili.
hus tantum, nam in eliminalibus,tionfiunt articuli a parte parti, videlicet ab
accusatore, reo, Innoc. in cap. dudum,
de elect. Bald. inl.nullus C. de exhi- bition. teor.sed Iudex interrogat res; qui debet respondere de veritate, &non de credulitate, Bart. in I. inter omnes F. recte Ede fuit. Acto te autem recusante respondere poesitionibus rei, terminus datus in cauisse, Bald. in l.quandiu Ede acquirem da haered. & in xi. C. de iuram. ca-ium. Carau. ritu 6v. num. 3 Idcirco pravis inolevit. quod statim dato te mino in causa, actor offerat eius d positionem. Reo vero renuente de . ponere, facta trina monitione,& praecepto, quod deponar, habetur pro confesso, prout deterius, i.Senatus s.
quod si hibus c. de iure fisci, Felin.in
cap. cxcommunii ationes col. i. do
sublata est poena,de qua loquitur Re.gia Pragmatica a. sub tit. de ordine
iudicior. quia mulctabatur reus recu
sans telondere articulis, seu positio. nibus alioris, Carau. loco. cit. Et ab hoc decreto,quod habeatur pro confesso, prout deterius,aon datur appetet latio, ut idem Carau probat. Quando vero aliquis est examinandus, uti principalis, licet de iure comuni,
di de iure Costitutionum Regni, postes, ubi Aff ict in a.norab: nu 8 de se eundu Bart. in dicto s qu ilion:;qua do examinandus esset simplex. possiet non solum esse pri sens duocatus edetiam pro ipse respondcre, consen- siente tame Iudice, Hostient & Imobin et dilecti, de iudic Abb. in c. pastoralis,eodem t t. Andr. de vern. in constit. Reg. Partes. Hodie vero in hoc Regno se tua tui ritus M.ignq Cue Ty.per quem statuitur, 'siod absq;consilio aduocatorum, statim sub silentio respondeat. Et sic in parte derog tre Pragmaticq octauae de oldine iudie. Sed hic quqritur, p o iuro conscientiae, an si examinandus consulat super responsionibus cum aduocato peccet. Et dicendum est,quod non Rat io est, quia ritus M. C. ys prohibet consiliuaduocatorum, ne examinandus captiose respondeat, & secreto requiris examen, vi examinandus sincere veritatem dicat, & fisi fundatur in praeis sumptione . Sed lex, quae fundatur in praesumptione, non obligat in sero conscientie,in quo vetitat atteditur, Syl. & alii in vel b lex Idcirco cons
lens aduocatum, non ad tegenda veritatem, sed ne decipiatur, nullo mo do peccat,sed utitur vire suo. Nee est contra mentem Ritus. Sicut in simili. Minor examinandus per verbi m cre
do debet id agete, cum assistentia tu
toris, vel curatoris, l. certii in s. in pu
pillo aede consessis, Rebusi in triust. de
respon. per credo in ptine.n. .Catav. dicto Rit. s. numisso
Aduersus aut e principales, examinatos per verbum credo &c.Si salsum diae. rint, licet quc ad Deum peccent, ex violatione iis: isiurandi, non temen habet locum poena Constitutionis Regni, lata contra falsarios, quq est amputationis n auus, ut in Confli tu tione Regni, Ecg:sic probant Ioannes
127쪽
de Amicis cons Io s. num. T. Cataouit. loco citat. An autem cedens, citatus a cessionario, ut veniat ad deponendum, uti principalis , possit ad hoc cogi,est materia textus in l. fio. C. de procurator. Et communis est resolutio, quod quan do agitur de commodo, vel incommodo cedentis,potest cogi ad deponendum. Quando vero de commodo, vel incommodo cessionarii , nullo pacto cogi potest: Cyn.in dicta l.fin. num a Bald. ibidem num. ubi etiam Paulus de Castr .num. Ioannes Faber. num. i s. versi non nunquam Ttraqueil. de retractu lignagi, glosa. s. a.nu. I . Mascu. de probation. conclus. 13s T. num I S. Et ita practicatum vidi in causa D. Hostilii Uisi nrireferente Consiliario de Ianu
Aduertendum est etiam, quod quando proponitur articulus, siue pc sitio, in
qua veritas asseritur, cum admixtione tamen alicuius mendacii, potest examinandus dicere,& relpondere ,
quod non credit, ut ponitur. Et haec est communis pravis respondendi. Et sindatur in Glos in cap. cui de non Sacerdotali, depribendi in6. quodetenti plus debito,potest totum de itum denegari. Sic , O in articulo vero habente admixtam aliquam falsitatem, ut possit denegari eo modo, ut pooitur. Late probat Couar. lib. I.
oppositam sententiam. Plobat etiam Surdus cons. 23. vol. 3. Licet contrarium probet Moria in Emporio iuris, lib. I. tit. . qu st. I . Legendi Pacianus de probation. lib. s.cap. 1 f.&Guttier. Ita si pract. quqstionum
De Aetia ludiciarus, Sc Actua,tiis.
Cap. I. ACta facta in uno Iudicio, non fa
ciunt fidem in alio nisi inter ea dem personas citatas tantum, i cum . antea s. fia. ubi Glos. in vel b.iudicis C de arbitr. l. iubemus C.de liberes.cavi Et ideo, acia facta in iudicio su mario,non probant in Iudicio plenario , cap veniens, de testib. late Tu schus in verbo , acta concius. 33. Et
acta facta coram arbitro, non probant coram Iudice,cap. p. aesentata. de testib Late Matius Antonin. a1.tesolum elon .hb.1 .resolui. 3 2. Nisi fuerint a
bitri necessarii ex vi statuti, prout est in hoc Regno, in quo est Pragmaticar a. sub tit de arbitr. incipiens. odia litium, per quim mandatur, omnes controuersias pr.eter liquidas inter consanguineos infra quartum gradum, compromitti, Blasc.tract.de a bitr quq st. 8. num. 2 tradunt Ca- non istae in dicto cap pr sentata. item, acta facta colam Iudice saeculari, non probat coram Ecclesiastico, cap.at si clerici,ubi omnes Canon.de iudic.Et propterea Iudex Ecclesiasticus non tenetur stare processui fabricato a misculari, quando remittitur sibi Cleri
cus una cum actis, Angel.in i, X.num.
s C de confess. Fella in cap.qualiter, di quando,it a. de accusationita Gar. Eias decis. a. Valucus decis 63. Vnde debet de nouo inchoare procellum.
Aduertendum tamensest,quod supradicta procedunt, quando agitur de co- demando Clerico, non autem de
128쪽
interogando, Caldetin. cons. t a. de iudic. Et propterea in curia Archie. piscopali Neapolitana inolevit usus, quod remisso clerico a M. Curia vi cariae una cum actis, non instituitur nouus processus, sed testes examinatia Iudice laico,repetuntur in seciem clerici inquisiti. Ratio est, quia acta facta coram laico, deseruiunt ad informationem , & instructione Iudicis Ecclesiastici, Bald in Authen. cleri,cus C. de Episcop. & Cletic. Lan
franch. decis3ys. Suar.in praxi to a Praelud. t. nu. et a Et etiam deseruiunt
ad aliqualam probationem, Bald. in I. eos, S.super his, C. de appellat. Genuenian prax cap. 6. nu. . Ricc.decis. 2 2 8. I .part. Prosunt etiam acta facta a
Iudice lateo coram Ecclesiastico, in casu, quo Clericus remissus, fuisset lier prius confestus delictum coramaico; nam tunc etiam per torturam
posset cogi ab Ecclesiastico ad per.
. seuerandum in confessione, Aretin.&Dec. in dicto cap. at si clerici, Suar. Genuens. & Riccloc.cit. vide ad materiam, late Ricc.decis. 136,in .part. Et in tantum requiritur citatio partis, ad hoc , ut acta facta in uno iudicio faciant fidem in alio, quod cessante partis citatione, non potest Iudex supradictis actis fidem adhi
Ratio est , quia esset supplere chra facto, quod non potest Iudex supplere,cum tantum in his,quae iuris sunt possit, i.unica, C. ut quae desunt 3duocatis pari. Iussi suppl. Et in omni casu,quo acta facta in uno iudicio in alio fidem faciunt,semper intelligitur, si acta reproduca- tur, Bartobin I. naturaliter, S .nihil
solui. lib. a. cap. io T. Nec sufficit
coram Notario, & testibus exhiberi, sed coram Iudice debent re- produci,c. accepimus, & cap. cum contingat,ubi Glos. de fide instrument. Nam alias Iudex non posset credere,nec iudicando rationem aliquam habere, c. cum dilectus , de fide instrument. Bald. in i ordinarij,col. q. C. de rei vendicat.I. a. ubi Dec. num. 33. C. de edendo, Matthesilan . singul. 16o. Alexand.
consil. 8 a. lib. I. late Couar. variar. resolui. lib. I .cap. I. num. s. Tusch.
in verbo acta, conclus. II. Et haec reproductio, etiam in causis summarijs, & ubi agitur manu regiae , & summarie,& de Plano, facienda est, Bar.in extrauag. Ad reprimendum,in verb. de plano, nu. 3. Aremtin. in cap. dilecti, de iudicijs, M
rescottus loco citat.num. Ia. Et in
hoc Regno tuc proprie fit reproductio, quando non solum verbo allegantur acta in alio iudicio facta,sed praesentatur copia ipsorum
Carau. d. ritu a I. Et potest pars aduersa petere terminum ad im pugnandum,ut ex Bart.loco citat.& haec est communis praxis.Si vero acta, quae re producuntur, sunt testium depositiones, potest is co-tra que producuntur instare,quod denuo examinentur, l. fin. C. dotestib. Si tamen testes mortui est
sent, omnino depositionibus illorum standum est, Glonnotabilis indicta l.cum antea, S. fin. in verbo, iudicijs,C.de arbitr. Probant Felyn. Caravi & Marescott. loco ci
Quaenam Acta, Iudiciaria eb, cantur, & cuius sit ea conseruare. p. ILI
N duplici differentia sunt acta iudiciaria, secundum Bartol. ii Rubr.sLiudicat. solui, & Bald. im, P a l. 2.
129쪽
i id Thomae pellic clonii Illustr. Quaest.
dum, C. de iudicijs. Alia sunt litis ordinatoria,videlicet libelli oblatio, citatio, & fideiussorum datio,
l. sicut proponis, C. de exequut. rei iudican noc .in cap. causam, de testib. Alia decisoria,seu ad decisionem causae pertinentia:vi sunt cofessiones,attestationes,& similia ,
Lin bonis, C. de liberat. causa,&l.cum antea, S. fin. C. de arbitr. An
autem appellatio sit de ordinatorijs, dubiuni est, & fuit decisum a Rota Romana,esse de ordinatorijs Acchlli. de Grass.decisi et .sub tit. de appellat. Et propterea seruandus est stylus Tribunalis, ubi litigatur , iuxta tradita per Dec. in cap. Ecclesiae Sanctae Mariae, S. a. de constitution. Iason in i .cunctos populos, C. de sum. Trin. & sidera
Haec resolutio maxime deseruit, nam Clericus litigans coram laico tenetur obseruare ordinatoria Iudi-eij,& ligatur stylo,consuetudini , siue statuto circa ordinatoria iudicii. Elt communis opinio,de qua per Dec. & Felyn.ln d .cap. Eccle-diae Sanctae Mariae. Idcirco si in aliquo Tribunali adesset statutum , , quod non admittatur appellatio, nisi soluta certa quantitate, vel ,ni- s facto deposito, utique clericus teneretur , ex quo appellatio est de ordinatorijs.
Scripturae etiam, quae fiunt coram
Iudice, di scribuntur per Officialem, seu Actuarium ad hoc deputatum , dicuentur aeta iudiciaria bl. in fundum s. quoties, versi commentariens. ff. de iure fisci, l. praecipimus, C.de appellation. Et sic videtur,quod duae personae requirantur ad acta constituenda, videlicet Iudex,qui authoritatem prestat, & Actuarius, qui ex ossicio scribit,Paulus de Castr. in l. acta ,s de rc iudicata. An autem Unus
ex Iudicibus possit scribere acta,& sic fungi ossicio Actuarij,& tan
quam Iudex autnoritatem praestare,iuxta textum in l. si consul, ff. de adoption. & in l. iubemus, C. de sacrosanct .Eccles. Vera resolutio est,quod non. Paulus de Castr.ia sin d. l.acta . Imo aeta sunt nullati, Guaγχinus ad defensiones,defen
sion. 2 o. cap. I . num. 3. Nam in
omni iudicio, siue ordinario, siue delegaro, semper publica personacligenda est , ad acta conscribenda:& ipsa deficiente,duo viri idonei eligendi sunt, ad uniuersa iudieij acta fideliter conscribenda scap. quoniam contra, de probation. Et Notarij electio est illius speciei iurisdictionis , cuius est
Spectat ad Actuarium , acta conseruare, cap. quoniam contra ibi (ita quod originalia penes scriptores remaneant; de probation. Ratio est, ut possit perpetuo constare de iustitia sententiae; na eo ipso, quod sententia non instificatur ex aetis, dicitur constare de notoria ipsius iniustitia,nam Iudex non potest in iudicando aliunde moueri, quam ex actis; & quae sunt extra acta dicuntur esse extra mundum , Paul.
de Castr. in I. ait Praetor, S. si iudex,vers.& probo, ff.de re iudicat. late Gratia n. discept. forens cap. 23. nu. 3. & seq. Et licet textus in cap. fin. de proba tion .ibi cum acta originalia dicatur apud priores iudices remansisse videatur probare,quod acta debent conseruari penes Iudices. Respondetur, ibi, Summum Pontificem factu retulisse. Vera enim est opini' apud Actuarios conseruanda esse, cha: nam hoc ad suum ossicium piscinet,& in sui creatio
130쪽
rie iurat fideliter conseruare, Hosetiens.& Abb. in cu. sicut, Ne cler.
cap. ad audientiam, ibi (cum iuratus fuerit ossicium suum fideliter
exequi de probationib. contrarium tamen obseruatur. Nam fini to ossicio, consignanda sunt acta in publico archi uo. Probat textui in S.& iudicare, & in authent.de defensor. vitat. Et in hoc Regno extat Regia Pragmatica,& etiam , Ritus Magnae Curiae, ut per Carauit. rit. 2 6. & etiam de iuro, Actuarij Communitatum, Episcoporum , vel Rectorum , qui alijs praesunt, tenentur finito ossicio relinquere acta in camera o sicli,quod gesserunt, Ioanes Andr. in d. cap. quoniam contra, & ibidem Abb.rsum. q. Felin. num. s.&probat textus in cap. ad audientiam, ibi quia cum fuerit in camera nostra reperti & ibi (cum iuratus fuerit ossicium suum fideliter exequi)de praescript. Et sic utrumque probatur, videlicet de consignatione seripturarum in camer
ossicij , & de iuramento fideliter
exequendi vificum,ut optime aduertunt, Hostiens. Abb. & Fe in . locis citat. Multum enim iuuat scripturas in archivo conservari.
Nam serietura in arcuiuo reperta, iidem facit cap. cum causam, ubi omnes Canonistae, de probation & cap .ad audieti m de praescrip r. ibi(ins rumento non habentu subscriptionem, ex archivo tame desumpto creditur cap.peruenit 3 o. quaest. I. S. illud in authent.de his,qui ingrediuntur ad appellandum,authent. ad hoc, C. de fide i strum.Clo in dictv cap. cum causa,in verbo, per libros aliquos. Et licet de iure corymuni, finito negotio per sententiam, possunt acta comburi ex consensu partium, eviudicis authoritate, l. acta , ubi Bart.& alij, C. de re iudic. ex ea ratione, auia nulli fit praeiudicium . Hodie tamen non procedit. Nam interest, erocemus, ct acta conse uari, S.& iudicare, in authent. de defensor. Ciuit. Carau. loco citat.& rit. y6. Et sicut de iure communi antiquo, processus in materia
infamatoria, non poterant comburi, Ioannes de Imol .in d. l. acta
in fili. quia publice interest infames sciri, l. i. C. de his, qui notan . infam.& acta iudiciaria faciut notorium, cap.olim, de verb. significat. Innoc. in cap. per tuas, de testibus. Ita hodie, communi usu acceptum est acta iudiciaria, & pro- celsus conseruari, & in facto res.pondi, actuarium consignantem processum parti post decretum liberationis, peccasse mortaliter, &contra proprium ossicium.
Quinam possint exercere munus Actuarij, ac de eius offici j duratione , delicti
ab eo patrati cognitione. Cap. III.
Non potest quis esse actuarius
in propria patria, sicut, & cm teri ossiciales, Afflict. in Constitui. Regni, Iustitiarij per Provincias, in primo notab. & in Constit. Regni, Magistri Camerari j in s. notab. Caccheran.decis. 2 68.Franch. decisi s8. Corrumpens actuarium, punitur eadem poena,qua corrumpens Iudicem, Paris de sindicatu , in verbo corruptio, Franch. loco citat. Ratio est, quia actuarij, multum po sunt nocere in capiendis informationibus . Item, ossicialium appellatione veni ut actuarij, Frach.