Xenophontis philosophi et historici clarissimi opera

681쪽

diuiti Tegeae, quo milites ac focios omnes couenire rufi

ferat, desedit. Thebani ubi adamarem spemre uident, G Lacedaemonios ad fines eorum irrumpendust accino gere cognoscunt,legatos Athenas mittunt: qui in concionem producti tu uerba fecere: Si quis ex vobis, o Atheaniensies,nos incusat, tanquam in belli solutione nurus dire in uos inuecti fuerimus,haud recte incusat, quandoquideriuitas uniuersa nil ali cru decreuit: sed uir unicus, quem inter socios tunc adesse contigit, eorum quae in uos acer biora dim fiunt, autor fuit. Caeterum cum Lacedaemoni nos contra Piraeum in auxit iam uocassent, uniuersa tunc ciuitas dccreuit illis obediendum esse minime. Cum igitur Lacedaemoniacae indignationis causa non ultima sitis, e quum esse virbitramur, debere uos quos sibi' in rebus

auxilium nobis non denegare. Praeterea multo magis vos

ad bellum inclinatu iri exi hinamus, si diligenter perpendcritis, quid uobis uestra in urbe contigerit. Illi enim παrannide in urbe constituta,inde contra populum laquam focij ut magna aduentantes, iratae tame vos obiecere multitudini, ut quantu in ipsis erat,uos perditu irent: quavis populi beneuolentia periculum euaseritis. Scimus pretes rea, o uiri Athenienses, omnes uos summo nitistidio, ut prillinam recuperare dignitate ualeatis. Id uero quo pa

cto magis opportune fieri poto ii, quamsi ijs qui a Lacedaemoujs allecti sunt iniuria, opem non denegetis fresa inde quod pluribus illi imperant, minime uos deterreat, scd potius fiduciam praebeat: siquidereminiscamini,nias ximis uos obnoxios fulse inimicitijs,cum inrelioru posituderetis principatu: quamuis odium istu cum nemo esset

ad quemfubditi dejicerent,uos uteret:ubi

682쪽

mnioru res supcrior esse coepit, quam infiisi ubilis omnes Ment,aperti demonstrarunt Pariter si inter nos foegera contra Lacedaemonios inita fuerint, multos qui illis elam inuistisiunt, ad apertam defectionem bectare uidebitis. Si bene considerabitis,per vosmetipsos nos uera loqui intelligere poteritii. Siqκidem quonam ipsis benevolos existimare poteriti si 'Nunquid Argivos, quisemper ipsis in tuli extitere At Eleos, quibm et os et ciuitates ademerunt,amicos illis ese arbitramini De Corinthijs uerδ. Arcadibus et Ac is quid dicamus fHi enim in bello contra uos ges', magnis pollicitationibus in partem labore, periculorum ac expensarum acciti, quibusinam a Lacedaemoniis re exfententia gesti principatibus ronoribus aut praeni s donati sunts quod seruitia digna quae praefini,ducllnt: socios vero liberos cum res prostere cessit omnino contemnunt f Siquidem omnes qui a uobis dest, cere, manifesti decepere dolo: nam pro libertate, dupliscem illis imposuere feruitutem: ab harmostis enim graui

premuntur tyrannide: a decemviris uero quos LUander

in singulis constituit urbibus,turpi sub ciuntur struitutLQuinimo Persarum quos rex, qui aftim illis ad uos uobigendum tribuit; vendium, cumprimum nos eis hos hs Uilbe intelliget,contrariu sentiet. Praeterrea par est vos in maiorem quam unquam fueritis ejerri potentia posse, i iniuria oppresis auxiliu non denegeth: etenim cum qntea imperium teneretisrebus maritimis tantu uos prioqbe contigi nunc uero omnium nostrorum, CT Peloponnin Am,a quiuem antea dominare casueuisti regis in Mβper potentifimi duces constituemini: quibus omnibW: ψmetipsi non ignoratis,focietate V honore adin. μ

683쪽

digni ut fumin. Pomo nunc multo excelletiores bellicis in rcbus nos futuros credendum est, quam cum Laccdaeimonios sequebamur: quidem non insutinis, i Syracussanis, siue cuipiam alteri, ut tunc, sita nobi ipsis maximis dilictis iniurijs succurremus. Hoc quos colliderare oportet, multo lacilius Lacedaemoniorum euerti posse domia nationem, quam uos, cum rebus praefueritis, principatu spoliare cum enim re maritima praecelleretis, etiam inuistis dominari potuistis. At Lacedaemonij cum pauci int, potetioribus obaud deterius armatis ui praeesse omnino nequcunt. Proinde quae nobis uisa fiunt, eloquuti sumus.

Ceterum nolumus uos ignor Gad commoda multo masiora uesbam riuitatem, quam patriam propriam nos insultare. Haec cum legati dixisen tacuerunt. Atheniensis his auditis,Thebanis auxilium strae decreuerunt. Thrishbulus uero decreto contradicere coepit, o kndens beblandum non ese, praecipue cum absque muro Piraeus es fet: maiorein praeterea Athenienses, si bello se implico rent,gratia Thebanis relaturos, qvim accepisent. Naim quia illi bclium contra nos, inquit, non geIA e, proptes rea pro illis pugnare nos aequu ese arbitrantur fAt Thrabunt di cedentes, sic tanquam Lacedaemoniorum bosis, Athenienses uσὰ ut oci, ad futuru parabunt certamin. Nec Lacedaemon ultra differrendum ruti, sed rex Pausas nias tumultuose Boeotiam ingre*us, ex toto Peloponne; fo,praeterquam ex Corintho,copio secum trahebat. Lγα funder uero ex Phocide prorcius, per Orchomcniorum fines exercitum duxit,nusanianis per silcrus certiorem reddit, ut circa Haliartum copias secum iungeret. Quocum uinista, haud expectato Lacedaemoniorum exera

684쪽

eitu, in uis ad muros usque Haliartiprocessit lias uti Thebanis deficerent, ac sie in libertatem uendicarent, suadere coepit. Id cum Thebani quidam, qui in muris Itiolant,prohibuissent,in muros impetum licit. Id cum Thebani audissent, connim equitium uniuersis ac peditibus suppetias frunt. Vtrum uero latentes L andrum inuasserint, fue iste obuiam prostetim ceciderit, incertum est Hoc uero munive constit, beatum iuxta muros comisssum, ac trophaeum ante Haliartiorum portus erecta esse. Mortuo LUandro, reliqui in montes fugerunt, quos ad inuidust persequuti unt. Cum uero ad bera peruentueset lacu,convcrsi Lacedaemonij illos exceperunt, sagitatisq; ac iaculis connim priores consecere: reliquos lupidibus aggrest,per decliuia praecipites egere,ac in fugam uerterunt, ex quibus ducenti strine morte oppetiere. Eagi tur die minime utilia Thebani elati fiunt, arbitrantes haud minora se perpessos esse mala quam intulitent. Postridie cum Phocenties ac reliquos socios domu nodis reo

Meus intellexilbent, maiori aflicti sunt tristitia, ita ut curiusianus cum exercitu affuisbet, in maximo secos tutos esse periculo arbitrarentur, ac terror non modicuε σφlentium insuetum castra eorum inuaderet. Postridie uerocu Athenien es illis iuncti essent, Pausaniusq; eos laces re, seu ad bellum procedere non auderet, rursius depulsis timore in spem eluti sunt. Pausanies conuocatis polemam his er tribunis militum,illos co uiuit,num per bellustu

inductus issandrum, qui una ceciderant, repetereti At cum omnes conssiderarent L andrum mortuum esse, ercitum uero rivi solutum, Corinthios quoque omni

685쪽

hoshlem quos equitatum longe superiore esse, mortuos vero ub ipsis iacere moeni',ita ut icile turrium propuαgnaculis repelli possent: omnibuis his moti rationibus, mortuos per induciis recipiendos esse de cverunt. At Thebani mortuos illis reddere, ni finibus excederet, omnino recusarunt: quapropter illi receptis mortuis,di illes ex Boeotia in pacatum abiere:quos in equentes Thebani, subinde lacessere non desinebant. Et hunc finem tacetimoniorum in Thebanos fortita en expeditio. Pausinus ubi domum uenit, ab Ephoris ad populu tumius est,ia,tums illi crimini, quod ad I aliartum stro uenisset, quemora acceptae cladis haud dubie causi extitisset: quod1 caesorum corpora per inductis, ac non potius praelio reo cepisset. Augσe praefentem inuidiam Atheniensium alienatio, quibus ipse in L Uindri inuidiam si itutis iugum ademisset. Cum uσὸ ad iudicium minime uenis, se morte danatus est, Tegeamq; in exseluz cossit, ubi postra filo peήris Et pre Graeciam haec

NENOPHONTIS RERUM GRAE

CARVH LIBER Q VARTUS, SILI baldo Pircli ero interprete.

686쪽

Mtem induci pose,consistim illac proficiscitur. Iamprisdem enim animo liolatarat, quo pam gentem eam ad dejectionem allicere posset. Eo cum uenilbet,fotavi cu Ob pepigit. nam ille . rege uocatus minime paruerat. Interauedentequot Spithridate, Otra Agesilao mille equites, duo qgos millia clypeatom reliquit. Vt igitur Agesilaus spithridati gratiam resti ret, illum talibus aggressus est uerbis: Dic mihi o Spithridate, ait, dares ne Ooi filia in matrimonium Cui ille rest ondit: Et lubtifime,siuir ille

potens ac niustarum regionum dominus, exulis filiam ducere non dedignaretur. Caeteru solum haec de nuptijs ille

tutic ci citatus est. At Oos cum dificesums esset, Age αlaum ut illi ualediceret accesit. Agesilam uero ex induo strusermonem de spithridate praesentium triginta conasilidrin iniecit: Dic enim,inquit, o Oo, quanam stirpe ortvi est vithridates stat ille rest ondit Ex Persarum nulli fecunda. Num fliu ipsius, inquit, quam decorus sit uidios sQuid n restondit, in heri fecum coenaverinis Alfium,intuli longe ese pulchriorem asserunt. Per Iovem, Oos inquit,' ominia est. Et ego,Agesilaus ait,postoquam nobis amicus Actus est, eo ulla ut puellam uxorem cas, uirginem formosam ac uiri expertem, generosi miris fili adeoq; potentis,ut a pharnabaeo iniuria affectus ita se uindicauerit,ut regionem totam, quemadmoducernis,desolata reddiderit.Proinde quemadmoduinimisci iniurias ultuκ est,sic'amico bene'cere potest. Quapropter si puellam deston aueris, non solum illum oce'

ram tibi uelim arbitreris,sed Er me, a' reliquos Locerio monios omnes:recum nos Greciae simus ductures, reli Graeciam minersem

687쪽

εs3 XENOPH. RERUM GRAEC. peraueris, quis linquam praeter te linu tam praeclare nis

psits Qvum enim stonsum aliquando tot equites, pedites

Cr armati deduxerunt, quot uxorem domlim illam conscomitabuntur Oos ab illo fici citatus est, nunquid Acynte Spithridate haec diceret. Cui rest ondit: Pπ deos, ὁ Ου, nil horum me ille loqui tufit: camerum ego quemadmoα dum cum inimicum ulcificor gaudeo, ita cum amico beneficis,maiori me utilia Uictbentis. Sed nanqui ait, istuassentiri arbitraris sEt Agesilaus: Vade age, inquit, ὀ Erippida, ficiscitare num ea quae Cy nos uelit. At ille vetes abjt. Cunis aliquanti ther moraretur,uis,inquit, ὁ ο , ut illum huc accersitum mittamus es nam potius a te illum pG uasium iri arbitror, quam a reliquis omnibus. Construstimq Spithridatem vocari ius it. Illo ingresso, Erippidas ait: Vt caetera Agesilae omittamus, Spithridates omnia

quaecunq; tibi grata noueri se fieretrum pollicetur. MAhi ilach, Agesilaus inquit, uidetur ὀ Spithridate, quod stolis iustums fit lii Otoi in uxore darcite uero Οο illi

accipere debere: sed puellam ante vernum tempus terra deducere haud post mus. At Oos excipiens Per Iovem, ait, murri uobis uidetur mitti poterit. Iunctis igitur des xtris, ille ut puella daret,alter ut duceret toponderunt.

Inde Otγs disi sit. Confrshnis Agesilaus cum illum nlispitarum cupidum esse intellexisset, triremi una Calliam Lacedaemonium tranfinittere puella tufit,ipse in Dasi oliu duxit. Erat ibi Pharnabaeti regia,ager urbi circumierudius, strax, Cr ingentibus uistis frequens: strae praetcreatum scptis ac hortis incluse cultifimis, tum locis apertis vagabantur amornifimis. Circumfluebat Eramnis lympidus,omniprio refertus pistrum genere: volutilias innurumera

688쪽

incta aucupi' erant Hunde exposita. Ibi Agesilain bal huauit, exerciturus 1 liniit Uurn copiosio re Vis conreatu. ouo sane tempore psibi latores per contemptu er absq;

jeculatoribus, ob diuturnam h dum fiduciam,procul a rastris palanteo Pharvabaeo fiunt in idque excepti. Hauibebat ille currus Alcatos duos, equites uerb quadringens tos. At Graeci quamprimum imum ingruente uiribent, quasi septingenti in unum collecti sint. His ille contemspus, curribWs in stolite constitutis,cu equitibM i tergo impetum in illos icit. Currus di flessit acie ordines turbarunt equites vero Graecos di palatos insequuti, quasi centum ex eis obtrucaruirreliqui in castra, quae prope erat, refugerunt.Nec multis interiectis diebuου cum Spithridotes pharnabaetum in Caue uilla magna, castra locasse instellexisset htibat is locus ih diu quoi centu sexaginta

id Erippidi renunciat. Erippides cum rem egregiam perpetraripossesteraret,Agestitium rogat,ut bi duo mili lia

peditum, cbpeutorum totidem, equitatum uero univcrra fum,tam Spithridatis Paphlagonum, quam Graec0ruattribueret. His concesse sacru fecit, confe1 inq; litauit, milittas coenare, ex inde ante castra praesto ebe lusit. Ingruentibuε uero tenebris,uix pars dimidia egresse est. Erippides,ne fi in castra rediret reliquis triginta ludibrio 4brt,cu praefientibus pergit copi , ac sub diluculu Pharonaba ei munimetu adortus est interfectisq; magna ex parte custodibus, qui ΜUij erant,reliquis in fugam uersis,castra omni opulentia referta cepit. Ingens parta in prim Grumentu impedimentas innumera direpta,Pharnabarissum ex omnis in ditionem hostium uenit Nam quia Asiraecis obsideri uerebatur, per u ruersam regionδεω

689쪽

quam pallares solent,castra copiose comeatu referta circuntulerat. Erippides constitutis tribunis G centurionis bus, praeda omni Spithridatem Cr Paphlagones frauda, ni ipsi ingentibus oneratus stoli' in castra reuersius est. At illi eum non tulere iniuriam, uertim ut decepti, bon res ac praeda exuti, nocte sequenti consensu comuni Sardis ad Ari eum abierunt, existimantes illum quos i rege

defecisse, eis boli in esse. Post siccesionem Spithridatis,

I degabaeti et Paphlagonum, nil egregium ab Agesilao adbim in uerum Apollophanes oeticenus qui hostita, litatis iure Pharnabaeto iampridem deuinctus erat, Agessilao promisit Pharnabazum pro pace firmanda in colloquium se adducturum. Id Agesilaus audiens consensita ille accepta fide, dextras data, Pharnabaetum in condiactum adduxit locum, ubi Agesilaus e consiliarij triginta, super congeriem herbarusedentes praestolabantur. Pharnabaetus precio fima indutus erat stiti. Cumq; simuliau a,in quibus molliter Persesedere cosueuerunt, subushrncrent, Agesilai cultu uile cernens, tam delicate agere erubuit: quapropter nude quos ipse in terra considii ci primo accepta inuicem ac reddita falute, Pharnabaetus prior dexterum protulit: cui Agesilaus quos manu iuno xit. Parnabaetus iras nam senior erui ita loqui orsiis est: Agesilae, Cr uos qui adestis Ocedaemoni, ego cum bcta aduersus A thenienses gereretis, semper uobis amicuε ac

socius lucrenis uestra naualem pecuni' proprijs πω gie iuui terra uero a uobis; hu, bo hsq; eque or in mare M'; persequutus um,lues plus lasapherne uobis coamodum attuli,nec unquam quid stri seu dixi, quod a u

bis reprehcndi posset. Et quainuis talis erga uos luerim,

690쪽

eo tamen a uobis persequutionem patior, ut nee in propsi' finibus μηkή mihi ispersit coena, ni ferarum more, duae a uobis derelim μηt rapiam: qua quidem domus eiserias, hortos arboribu consitos ac feris refertos, quae inibi pater reliquit, quibuKs summopere delagita omnia penitus a uobis desolata π exusti cerno. Proinde cubaeo nec fidei nec in duae convenire arbitrer, uos me do reatis oro,quo pam talia Miris conueniat, qui se noscerelictitent, quemadmodu gratiu3 referre,ac amicis beneβαcere oporteat. His dicti triginta pudorebuffusi tacebat. Agesiluus uero cum ci ipse aliquantulu flentium tenuiuist, ita loqui coepit: Non te latere o Pharnabaete a istror, homines in ciuitatibus Graecis consueuisse hostitas

litatem inter se cotrahere: ac cum bellum inter urbes omtum est, isti quos pro comuni patria etiam contra hosti

respugnare non dubitantis si ita euenit, etiam illos obotruncant. Pariter itus nos cum aduersus regem uestruimbellu geramus, omnia illius hostilia ducere cogimur: tibi vero reconciliari summopere affectamus, quamuis no ut excusso iugo regis,nos dominos acceptos videamM: caeterii si nobis adhaerebis, iiibi propositu erit ut nemini cobia submittas,nulli parere cogaris domino, sed tibi Disrum colligA,in libertate uiuere posis suauifima, qui cu

siis anteferenda rebus arbitror.Nec te in paupertate liberii esse iubemus,sed nostro auxilio,no iam regissed prospriu propagare imperia,coferuosque nunc tuos ut tibi par gi subigere siuademus. Si igitur libertate nactus, diuit sqμ0sainus fueris, quid deerit, quin omnia felicii immhoeri posis hominu Ad haec Pharnabaem: Nu quid mihisi Ocndu censet,aperte prostras cui Agesilaus: Recto