Xenophontis philosophi et historici clarissimi opera

701쪽

telis confosi: ac nisi ex castris, quo tumultuost nocitani certaminis nuncius est perlatu auxilia afuibent,ad unulocorum iniquitate per sent. Post haec Agesilam dimillio exercitu domu nauigauit, nihilominuε tamen bellum duis rabat. Atheniensis eni Boeoti Argilii cum focijs ex Corintho, quam belli arcem fecerant,mouebant: Lacedaei nonis uero ac foci ex Si one procedebant. Corinthii cum fines eorum uastiri,ac propter uicinitate belli quo tidie plures exsuis oppetere,reliquos Mese focios in pace

degentes,agrosq; colere cernerent,plurimi ci optimates

cum pacis teneretur desiderio, inuicem de his fermonem conferre coeperunt. Quae cum sensi sint ArgiuLBoeoti, Athenienses, Corinthi, G Aj qui regin corrupti fumrit pecuniys,ac potifima belli causa extiterant,timebant si pacis cupidi e medio non tollerentur, periculusore ne riuitra rursim Lacedaemoniorum sequeretur partes:ν propter illos iugularestituerunt, rems omnium foedifimam 2b initium perpetrarunt. Nam etsi quis fecundum leges morte danatus est,non tamen estis interficitur die, bus:illi uero praecipuam festiuitatem ad caedem delegere, rati quamplurimos quos interficerent in foro deprehen di posse. Itas cum nonnAllos elegilbent, quibuε eos quos morti desisastbit,indicarunt, illi eductis ensibus multitudinem adorti, quosdam in circulo con alutantes,alios in theatro sedentes,nonnullos ius quos dicentes obtruncas runt. Orto tumultu, confeshm optimates partim adstatua deorum, quae in foro erant, confugerunt, partim ad ara Libi scelerati intomni religione c5tempta, σ templa deorum homines iugularunt, ita ut quid

702쪽

hobiore,animam marint. Ceciderunt tam perfidastauo de feniorum multi ηm plurimos in foro esse contigit: Mores uero a Pomela praemoniti in Cranio uersulantum ργη inusio. Ceterum agito clamore, quida etiam media eaede elapsi, clim ad Hos profugilbent, omnes in arcem quam Acrocorinthum appellant cursu feruntur, eamq; expulsis Argivis ac Miu occupant. Cum uero quid agens dum oret cUulerent, a columna capitulum decidit, cmnes terraemo seu ventus uiset. Sacrimuntovi quos

talia apparuere exta,ut uates praedicerent, optimum esse penitias Degione discedere. Paululmitas ex Corintho dilabentes clanculum fugiebant. At cum amici, matres, fratres quoque, praeterea primores qui rebus praeerant,

ψfis sub iurameto promisissent nil mali eos pasuros, quidam promisionibus comoti in patriam iam plane oranα nidi ubiecta reuersi sunt. Verum cum intellexissent agris ciuitatem emungi, Cypro Corintho Argos nominar leobbM priuarher quod maxime abhorrebant, sub Argim

rum uiuendi normam cogi debere, ce merent praeterea

longe se inquilinis inferiores esse, fuere nonusti qui exissmarent penitus tam indigne uiuendum non esse. Statues rantitas patrium in pristinam dignitatem ac libertatem restiuere,caede, expiare uelle: ersi haec perficere pose sint, tanquam patriae saluatores aeternam fe laudem uens dicaturos sperabant: in minus, in pulcherrimae ac optirnae rei operam nauarent, bone'fima ac laudat imam mortem haud defuturum. Haec duo inter se egerant uiri risi elus er Alcimenes: qui per torrentem egrescera riten Lacedaemonioru praesectum quicum praesidio Si

703쪽

gressum iuxta Lechaeum praestire posse.Praxites cu timpridem uiros fide dignos 4be cognouisset, cum illis de oecupandu egit ciuitate, necnon peditum turmam quae ex Si one domum reuersura erat, eam ob causiam retinuit. Illi re con hiuta, Corinthu reverosi sunt. Inde cum forte fortuna illis murorum cura ac cus bdia iuxta portam ubi trophaeum erectu erat comissa estet, Praxiten ut couenerat de hac re certiorem reddunt: qui cossim turma peditu, Si onios ex corinthiorum exules ad urbe ducit cumsad portum peruenisset,in fidia ueritvi dum quenda u2rum qui cunem pecularetur in urbe mittit: qui ingresbiuac reuertens cunm fine dola ac fraude elye renunciat. Illi igitur cum muros occupassent, considerata tamen paucistate sua uallum erexere, illud I 'la munierunt, ut exis

gente nec state istuc quoad focij illis opem strrent, refugium haberent. Erat quos post ipsos in portu Boeotiorupraeficium. Cum itus noctu ingrest esent, sequenti die quietem egere.Postridie Argivi populo uniuerso suppetias strentes aduenere. Qui cum Lacedaemonios cornu dextro iam instructos, ac ad bellum paratos uidissent,Siscyonios quo cum corinthiorum exulibus quasi centum quinquaginta progresbos, ipsi quos ad orientalem poratum contra ktere. Tenebat muros bos Philocrates cum mercenario milite, A rgivi quos. In Duo ueia cornu Corinthij qui in urbe erunt, rem curabant. Cumque militum

multitudine longe seuperiores essent,connim cum hostis bus confligunt, ac primo impetu Si onios Andunt, ac euulsio uasto ad mare usis narunt, ibis multos eoru mitescere. Pasimachvi interim praestetim equitum, cum

704쪽

ρeusti habebat eqμitibis Argum sit obuiamaeum quibus congresus piπ' in Coti muti Sed cum multitudine hos uni superarem ta dem cum omnibus uis non tamen inultus occubuit. At parte alia Corinthiorum exules,hoash; qui ex aduersio si terat, egregie Auperant, eos, ad urboni Us per eqμμηtμr. Lacedaemoni, interim cu Si osuiosuistos audissent, extemplo illis asinistra ualli parte

fuccurrunt. At Argiat cum Lacedemonios aduentare cognouit en celeriter con est uallo exciderunt: cir qui in parte dextra nouisimi erant ii leuis armaturae incide ratmilites, a q&ibus etiam interstcti unt. Ali1 iuxta muros collecti ingenti turba ad urbe strantur, quibus in itinere obuiam sunt Corinthoru exules: quos cum illi bollas esse inter exi flent,rursus declinarunt. Ibi quidam cum per sicata ascendere niterentur, iuxta muros ruebant: alij prisores urgentes partim a μὰ conculcati, partim hosfiu fiunt telis casteti. Plurimi uero inter se decepti mutua cecide πre strage, ita ut Lacedaemon dubi efflent quemnam stri'

reni. Deus enim talem illis tum concesit ut larium,qua' lem nec unquam optare ausi villient. Nam ho sum superare multitudinem immensam, illos uero timore percitos. terga vertere,nes ad pugnam respiceressed inanive in perniciem ruere, nonne id diuinum potiuε quam hum ημm existimandum in f Tam multi enim pauco cecidere tempore,ut quemadmodum frumenti, lignorum ac lapis dκm,ita mortuorum cernerentur acerui. Occubuit quo-De Boeotiora in portu praesidium, partim iuxta muros, . pqrtim cum tecta ac domorum ascenderet culmina. His Mis Corinthi ac Argivi mortuos perinductus recepe r γλα daemoniorum uero focij iii a lxilium aduolam G

705쪽

Qiubm omnibus collectis, Praxiis muroru parte quos tum pro introitu sat erat,diruit,ac Megaeram ducit: prismo, impetu siduntem capit nde Crommyonam diruit, munitione quos erexit,ac praesidium, ut focin istae rosigium esset,con bruit: ipse soluto exercitu Lacedaemonem abjL Post haec nil utrinq; memoria dignu actum est, si solum praesidia utrius a ciuitatibus Corinthum G Si onem mittebantur,ut muri custidiretur: mercenario uero

milite solam reingemebant Post haec Iphicrates in Phliuntem irruit, ac positis in i s tot missos temere Abi ocucurrere ausos interimit, ut cum antea Lacedaemonios de exulum reductione timentes in ciuitatem Auficipere noluislibent, ea tamen aflicti clade ultro Lacedaemonios accera sirent,ciuitat s ac arcem cus,diendus traderentiaeedaemonis quamuis exules fouerent, toto tamen tempore quo ciuitatem obtinuere, nullam unquam de reducendis

exulibus mentione fecere: sed cum illam in securitate constitutam uidissent, egregi urbem ac leges quemadmodum acceperant reddidere aeterum Iphicrates uari s in locis Arcadiam ingresus praedas egit,ac ad muros usque proα gressus estextra illos enim Arcadiorum pedites compas rebat nemo: ita enim cirpeatos formidabant, rursus pe, tuti ades Lacedaemonios timebant, ut ad teli iactum istis appropinquare non auderentiritantumq; Lacedaemoniorum iuniores illos aliquado prosequutifunt, ut quosdam caperent ac inimiceret. Quapropter Lacedaemonij clxpeatos contemnebant, plius ue τὰ proprios destinebat forios. Nam Mantineos quondam cum uis suppetiis tusissent,cbpeari ex muro qui ad Lechaeum vergit inusserat,

706쪽

sere ausi, socios prilatos tanquam inβntes tiruus timere

confiderarui. Laced emotiij itas cum Corinthioru ex libus ex Lechaeo procedentes, undique circa Corinthioarum urbem castra locarunt. ria Athenienses Lacedes noniorum veriti potentiam, pariter timebo ne per longos quos diruerint Corinthioru muros, contra ipsos exsercitum tacerent,optimum a Praxite rati dirutum instiurare murum: idcirco cuncto egresso populo cu Amris erviscibus uniuersis, eam partem quae Si onem er hes erum vergi paucis direns egregie restiurarunt, aliam quae orientem 1pectat dehinc fecurius aedificarunt. Lacedaemonis interim cu Argivos fructibus domi frui, eamsob causam bello exultare confiderasten exercitum conαtrui os emisere, quem Agesilam deduxit: ac omni uastista regioneconnim per Tegeam Corinthu tranfiijt, rumful maeros ab Atheniesibus instiuratos cepit. Affuit ermari Teleutius frater cu triremibuε duodecim, ita ut in ter istarum beata exi manda est: eadem enim die quos Πηκπnt,hunc terra hostium muros,ictum vero mari nasnalia capere contigit. His gestis Agesilaus dimissis exeracim mum regressius est. Interim Lacedaemonij clim per exulesintellexiisent pecoris uim ingentem in urbe ac Pis o es,rursus Agesilao duce exercitum Corinthum intosire,qui primo ad Isthmu progressus est: erat enim mens si quo Isthmia celebrari consueuerant. Aderant tum Argiri, Neptunosse ui istiurabun tanqua plane corinthim sub Argivis est. At cum Asorium appropinqκ

cognouisiit derelictis hosti ac coena,timore magno se grbem per uiam que Cenchreas duci ferecepere. Et

suus quamuis illρs uidist, minime tame persiqui

707쪽

tiA est,sed com circa templum positis,ipsie quoque deo litauit:tandius ibi permansit, quoad Corinthiorum quouque exules Neptuno secra Cr certamen peragerent. A

grui quos digres o Agesilao rvrsius ex integro Isthmiace

lebraru ita ut anno eode binos uincere ac coronari conis

tingeret. Quarta inde die Agesidam ad Piraeum exercitu admouet Quodcu a multis beruari Midibet, siumpto prandio urbem uersivi ducere pergit. At Corinthi, proditione uerιti, Iphicratem cum clypeatorum manu maiori in urubem mittunt. Age flavi ubi nocte istos digresbos stoit,re, ducto exercitu luce prima Piraeum aggres in est, a ipse per Thermios duxit, peditum autem cohortem altifima montium ascendere iussit, π nocte illa castra circa Thermus locauit: cohors uero occupatis montium summitat,bus ibi pernoctauit. FIic Agesilaus quavis leu tempe)liuo tamen claruit stratagemate. Nemo enim qui commeatum

strebat,secum ignem tulerat. Cumq; propter immensam montium altitudinem maximum estet frigus, in uper pluvia quos ac grando ad usti erum incidi jet, milites uiso aes uis induti elbent usibu3figore rigebant, ac in tene*bris trista em incoenati agebant. Agesilauε itaque decem circiter qui ignem in ollis ferrent in montes siubmisit: qui cum ultim alio ad ostigia euasisset, ob materiae abundanstiam immensios accenderunt ignes, militess cibo ac calses re recreati fiunt. Constit quot nocte eadem Neptuni conflagrasse templumia quo uero incensium fit,nemo est qui norit. At qui in Piraeo ero postqua montium cacumina ab hosDM obtineri cognouissent, amplius re 'renon ausit in Iunonis perfugerunt templum, permixti uir mulieresserui ac liberi,pecorum quos p*rs maxima. Ageo

708쪽

filius iuxta mare sests, procedit agmine:ut peditum eoαhors i montibuK ruens Oenoan cepit, ac ctim ibi rep erati in praedam uertit: omnes quos milites eadem die 1λοα hi, ditari fiunt. At qui in Iunonis confugerant templum, ὸd Age silaum, quἀi ipsos facere uellet, sciscitatum inita intrat ille,caedis reos exulibus tradi,ac alia quae mandarentoscere ii yitalii itas templo egres captiuos pluris mos tradidere. Aderant quos ex Boeotia ac loci, alijs leogati plures, qκήerentes quidnam Assiri essent, ut pacemissequi possent. At Agesilaus ob praefiente successum unismo elatus,illos in consteAm admittere noluit, quanqua haraco hospite ut illos adduceret intercedcte : sed iuxta . porticu sedebat, 1lpolia inspiciebat. Lacedaemon uero inegie armis instructi ac ordine incedentes,ut ab legatis cerni possent,captiuos ac praeda erectis sequebantur haustis,maxime ob praefentem consticui dilicitatem: siquideuictres fortunate agentes, semper intuitu digni ceno

fentur. Agesilao interim cum his incuberet, G ob res gespes maxime exultaret,anhelans aduenit nuncius: qui cistato aduectus equo,cum a multis quidnam asterret intem

rogatus esse nihil rest onditsed postqua in Agesilai conste tim uenit,'pιo desiliens tri I uultu, in Lechaeo acceptam nunciat cladem. Agestum exlepio his auditis scita ili si correptas basti,praeconem belli praesems,ceno iuriones, ac reliquos duces accersiri iubet. Quibu3 colleo

οψ,milites festine prandere, sicque celerrime subsequi inreperat:ipse impransus pergit: b iti uero quicunq; armis circundati erunt, illum sequi sinubat cunis Thermuβperalbet, ac in Lechaei peruenisset campestria iunt illiphi qm equites tres, qui nuncinuerunt mortuos per indu

709쪽

eius receptos esse: id cum audiset, milites arma pone di t. Cum, aliquatiter restirarent, rursim ad Iunonis templum exercitu reduxit, postridie captiuos lustrauit. Boeotiorum quos legati producti, G qua ob rem uenissent,dicere fiunt iu la Qui tergiversati pacis nullainfectare mentionem: dicebant uero,si affis impedimento posissent, uelle uos qui in urbe essent couenire milites. At ille ridens, L Scio uos milites uestros stemre nolle,sed forutunam amicorum uestrorum intelligere uelle. Manete igitur, inquit, ego enim ipse uos deducam : exactin etenim cum mecum Atis,cunm intelligere poteritis. Nec mentis ius eri. Sed perendie cum litasset, exercitum ad urbem ducit, trophaeumque minime deiecit:uerum si quae arbores in circuitu restabunt,incidere iu1fitidemonstrare uolans,hosthim ob metum uictbria expressissee. Ηisgestis castita ad Lechaeum posuit, et Thebanos legatos urbe intrare haud permisit uerum per inne eos Creusim dimisit. Caeterum cum clades illa praeter stem incidisset,inultvi in exercitu Laconico erat u mortuorum uero patres iiij.sta tres tanquam uictores, magno animo domesticam tulere calamitatem. At clades eu hoc maxime accepta est pacto. Amnui semper cum in militiam exituri forent, iue alio

peregrinarentur,ad Imacinthia ta Apollinem accedere consueuerant: tum uero ex uniuerso exercitu Agesilaus praecipia Ainclaeos qui Lechaeum obtinerent,elegerat,

praefiiij praefectis ocios muros cuware iusit, ipse

cum peditum er equitum turma iuxta Corinthiorum ciavitate A claeo teduxit. curis ab Si one uiginti aut

triginta abesse stiijs, ipse cum peditibus qui sexcenti

circiter erant,rurm Lechaeum reuertitur:equitum uero

710쪽

cum equitum vi Amγ os quoufis Messent rencomitari iubet. Illicum haud ignorarent multos est corinthi cum Ηγpeatos tum scutatos, eo tamen propter perpetua contemnebant βrtunam,nec quid ausuros pustibant Verum cassim Hipponici filius Atheniensium peditum dux, mphicrates clueatorum praemin, in excorinthiorum urbe hostium con spexissent paucitate,con

fiderasenis absq; praesidio seu pedestri seu equori illos

incedere leui armatura eos aggredi stituerunt, ratis reum incederent uintelis obrui posse sin manum conferere pararent,ficile leuis a maturae milites impetum armatos rum elusurosac declinaturos: quapropter uniuersos educunt intilites, circa id3haud longe ab urbe cum scutatis considi Iphicrates uero acceptis obpratis in hostes imo petum Diti Lacedaemonjcum in principio telis obrueo rentur partim cadebant,alij uulnerabantur: er hos praesmus sutedites Lechaeum strae ii sit: foli, hi ex ea mas

fere turma. Validiores uer' decem excurrere, ac bosissi sequi mandat:id cum Dissent,neminem comprehendere ualebant,utpote Tauis armallirae cbpeatos. Praeterea tequam in pedites incidisn reuerti rufi erat: at cum reuertebantur,dilbeo a persequutioneincedebant,rum μηs ab ho labus sagittis lacessebantur ac feriebantur, adstrissi s excursiones nouem aut decem uulnerabantur: eam ob rem bosis longe audaciores elycti, illis immines Mnt.cumj made ascerentur,rurμου Polemarchus quin Nim ex minoribus illos persequi iubet. Verum cumre umerentur, multo plures quam antea cadebant. cum

'nsimus quifis iam peris e aduenere equites, m Pim iis h s persequebantur, cunis peltati a se