Xenophontis philosophi et historici clarissimi opera

801쪽

uocem ad sex insilia sorvorum nqmina dedisse,ita ut haud paruam Spartanis ob multitudinem iniecerint formidianem. cum uero ex Orchomeno mercenarij aduenilbent milites, mufiij qμos Lacedaemoniys opem tμlibent,nee non corinthi ,Epidauri er Pellenes,clim alijs nonnullis ciuitatiumum minus feruos qui nomina dederant timuere Lacedaemon . Cum vero hostilii praetergresbus esset exercituGad Amγclos deuenit, ibis Eurotam transires, fus est. Et Thebani ubicunque castra collocabant, costshm detruncatis arborium castris praetendebant, eas munitiores eo reddidere passi. Arcades uero nil tale curabat,sed depositis armis ad rapinam π domori se couertebant direptionem. Tertia inde uel quarta die Thebanorum, necnon Eliorum, Phocensium,Thessalorum,ac Locreno simu equites, cum ad Hippodromium Us procesbere: quibus Lacedaemonioru equitatu3 longe numero inferior fit obvium. Infidus uero iuniores quasi trecenti in lanα daridorum posuerunt templo. Vno itas impetu equites concitant equos,in hos hsq; permittunt, peditesque ex in Adlis pariter fui xere. Veru hostis hunc haud tulere ima petumsta deflexere. Id cum pedites cernerent,quamplures quos ex ipsis in figam uersi unt. Sed cum Lacta monij i persequutione dellarent, Thebanorum quoque

exercitus hostes excipere paratus esset,rursu3 castra coiblocarunt,urbe uero aggredi ausi no sunt. Iam enim tunos uiribuε auctos esse cernebant:quapropter uniuedo inde digresi exercitu,Elos uersius,ac inthiu ducere perunt, ciuitatess moenibus carentes incenderunt: insibium uero, ubi Lacedaemoniorum erant naualia, triduo

expuuauerunt. Deficiebant interim nonnullι ex cotera

802쪽

1uinis ciuitatibws,c in Thebaniis arma iunxere. Atheniensis uero cum haec audissent, sibi j erant quid de Laeta daemon s agerent. Ex fenam itaque decreto concione conuocaxere. Aderant enim Lacedaemoniorum ac alioru fouetorum qui nondum ab illis defecerant legati. Et Lacedaemonij Arati Oc4M,Pharax,Eomocles et Ohntheus,

eunni firme eadem dicebant Di memoriam enim Atheniensibus reducebat,quod semper in maximis periculis ad communem utilitatem inuicem opem tulissent: se enim orannos ex Athenis expulis: Athenienses uero cum ipsi ὀ Μ4J in obsiderentur, egregie auxilium tulis. Vtilitates quos restrebant ac commodum, quod istis si una fenotirent,utrins euenire postCommemorabant praeterea quemadmodum comuni consensu barbarum repulissent, quodin Athenienses Lacedaemoni s uadentis clinis sisces,ac publicarum pecuniarsi custodes a Graecis electi uisent ipsi uero omnibus Graecis consentientissim terra duces casLtuti estiti cum igitur Athenienses hac de re eo tyltarent, quidam pronesus ita uerba Diu Si uos a noso uiri una sentiemus,spes erit nos, quod iampridem stratur, Thebanos a nobis rei erepose. Quastinuis enim Aotheniensies parum de his curant, rumor tamen non levis volat, illos nunc inter se ita uerba ferere, ut si eis res quas ημης aggresi sunt, prostere cedent, nobis inde immineuint. Fortifimum uero inter caeterra quae a Lacedaemon srsruntur, hoc esse uidetur argumentum, eos Thebanis fit minis restitise uiribus,cum deuictis nobis, Athenas de solare conati fulsent. Plurimus igitur strino erat,ta qt rament 'ma opem frre teneretur. Arcades enim tu a, las iniuria,cumfocin arma Lacedaemoniis in

803쪽

tulise eam ob causam, quod Tegeatibus auxilium contra Mantineos, qui neglem iuramento illos invaserant,praestitit enti Ob hos itas fermones tumultin per concionem ortus est. Aliqui enim iuste Mantineos egilbe dicebant,

quod hostilibus qui exciderant, ac a Stoippo cum tribulibin intersteti jerunt, opem tuissent. Ali uero iniuste illos βcisse asserebant,quod Tegeatissius arma intulilbent cums cocio tam diuersie fientiret, Cliteles Corinthivi urrexit, itas uerba 'cit: Perquam Acile uiri Athenienst; disicerni potest, quinam primi iniuriam intulerint. Quis . enim post Arium pacem nos incusare habet, tanqua contra ciuitate aliquam militauerimu pecunias quorundam abs Llerimus,terram alienam uastiuerimines Verum Thebani regionem nostram ingresi, arbores detruncavere, domuε incendere,ac demum pecuniaK π pecora diripuere. Nobis itas cum tam infinii ac mani sista allicti unius

muria, si opem denegaveritis, nonne contra iuramenti forma uenise uidemini Proinde quid π vos a nos omones inuicem iurauerimus, diligenter uos considerare descet. His dictis Atheniensium fecutum est murmur, tan*quam recte tu las Cliteles diseruiset.Post hunc ueris Patrocles Phliasiius ita loquutu3 est: omnibus o viri Athenis enses muti stu se reor, Thebanos, si Lacedaemonis expedibus sublati fuerint, connim uobis prae Geterta belluillaturos. Vos enim solos impedimento se arbitrantur, quo minus Graeciae dominia consequi ualeant. Quae cum ita se habeant, ego uos non magi si contra Thebanos militaueritis, Lacedaemon Aquain uobismetipsis opem inlisereor. Longe enim uos mole*us laturos arbitror, βιThebani uobis inimici ac cotermini, Graeciae ducatu afe

804쪽

euuti fuerint, gum si bos hs remotiores baefueritu: quais propter-donec focij supererunt, defendere uos poteritis, quislsi deuictis illissoli Thebanis refithre coistamini Proinde fi quiuerentur, ne si Lacedaemon nunc ope uestra i periculis erepti fuerint, olim uobis molestia fini praebituri: illi sicunt,non eos quibuη benesed quibus

in te fissim est, ne uiribus crescant,timedos ese. Quinuimbis hoc quoque cogitare oportet, non solum restub. sed ex homines priuatos decere,dum maxime uiribus fo Hren ea acquirere, quae illis quandoque u ut 4be uescunt, ,, ut cum nec litus inmeri paratum quo refugiant praes o, fidium habeant. Vobis oblatum est pulcherrimum: quod ,, si implorantibus Lacedaemon s opem feretis, illos in omne tempuε amicos fidelisimos reddere potestis. Porro praesenti tempore in eos benefici fueritis, non paucos huius rei arbitros habebitissed dij qui nunc σω sempiteronum cuncta albiciunt,in primis tolas erant,dein foci pariter ac hostis, praeterea Graeci uniuerssi ac barbari, nil

enim hos lutere poterit: quapropter si ingrati aliquando casta Mos euasuri essent, quis unquam silis fidem posth cη hibiturus eseis Verum sperandum est illos bonorupotis Pam malorum uirorum oscio functuim iri,maxime in prae caeteris semper hominibus laude digna perageore,quae uero uituperio fuere imputanda,declinare colueverint. Atqui ex hoc quos perpeddendum eris : Aunσquam Graeciae a barbaris periculum imminebit,in Ditus ηm potius quam in Ocedaemon s 'em collocare, βωqμos socios fideliores reperire poteritis, quam eos qμim Thermopγlis constituti,omnes potius iegie pugna μ' 'ςςμmbere, quam uiuentes barbaro in Graeciam agiti m

805쪽

praestire elegerunt f Nonne igitur dignum esse uidetur, cum tum strenuam operam univob cum praestiterunt, adhuc praestire possunt,uos pariter Ernos meritus talis refirrepatia i Aequum praeterea existimandum est, ob praesentes focios illis opem non denegare: cum minis me ignoratis, illos qui in ultima nec itate eos non dereis liquere, uobis aliquando dignuε relaturos Tati .Pro iisdes ciuitas quae cum illis periculum subire non formiadaui parui monitii uobis esse uidetur,noueritis si uestra diuitis accesserit, non ampliuε contemnendus fore uires. Ego praeterea, o Athenienses, femper audiui hunc ciuitatem uestra consue*e cunctis qui ad istam aut iniuria a z-ctiseu timore perciti,confugerint, auxilium non denegare. Nunc vero non solum audiosed praesens cerno,Lacedaemonios tam magni nominis uirosta cum ipsis amicos

eorum fidelisimos, ad uos uenisee, subsidium exposcere, opems uestram humaniter implorare.Video quos Thebanos, qui tum minime Lacedaemonijs persuadere potuerunt ut uestram diriperent urbem, nunc rogantes ne imopcdimento sitis, quo minus qui uos seruarunt perditumeant. Maiores uestri olim bene audierunt, quὀd Argivos qui circa cadmiam occubuerant, insepultos relinquere noluerint uos uerδ quanto rectius agetis, si Lacedaemo nios uiuentes nes iniuria assci, aut penitus exterminarismatiis egium hoc quos, quὀd Euosthei oppresi inivrys,Herculis tamen filios saluare uoluistis.Veru quatisto hoc pulchrius, quod no solum principes,sed inteminseruabitis ciuitatem somnium ueia pulcherrimum, quod cu Austragi' uis abfis periculo Lacedaemonij uos tutati sint, ninc uos armati π cimi periculo illis Abuenire no

806쪽

AE eratis. Cumq; nos gaudemus si uerbis falle uiros tam egregios iuuare ualemus, qua tandem utilia uos elyrri decet, in re ipsa illis opem prae lare possitiss Quinimo π hocgenerosi animi est indictu, quod cum sepim amisei ac bosks Lacedaemqniorus eritiis, non tamen iniuriuorum potis,quam beneficioru memores eritis gratiam1 referatis non eorum sotim quae in uos benigne,sed in uniuersum contulerint Graeciam, de qua ut uiri boni optime meriti fiunt. His dictis Athenienses repulys contradicere uolentitus, sententiam rogare coeperunt,ac liniuerso populo Lacedaemon s succurrendu esse decreuerunt,Iphio erat A ducem elegere:qui cum rem sacram fecilbe omnes in Academia coenare, ibi, praesto esse tu Sit Vertim quamplures illum exeundo praecestere,'Iphicrates copin mouit, Atheniensisq; rati ad rem evregiam se duci, alacriter sequebantur. Postquam uero corinthum peruenit,aliquos tibi subtiit dies: ob quam moram costflim illi nota inusti est,tanquam impigre sequentes,ad hos hs duocere ausus no juisset Interim qui in Laconica bosis erat,

Arcades ex Argivi,Elij quos cum cotermini essent,paulatim dilabebantur, domum quae ceperant er rapuerant Mentes ac strentes: quapropter Thebani quos GT relis qui ex hostico abire quaerebant:exercitum enim quotidie imminui cernebant Iams commeam inopu castra inuaserat,cuncta, siquide depopulata, ua'ta,direpta,ac concremata erant : insuper hγems imminebat, ita ut omnes ubeundi tenerentur desiderio. At postquam illi ex L Idaemoniorum excederent finibus, bicrates quos Athς nienses ex Arcadia corinthu reduxit, quem de ante a

807쪽

egit tepore,partim inutilis,pvi sim uero nullitus momenti . fuisse inuenio. Cum enim Onium occupaset montem, ut Boeotus impedimento esset, quo minus domum regredi possent, admotam opportunam sexta Cenchreia immuis nitum reliquit viam. certior deinde feri cupiens num

Thebant Oniam transne1fi essent, Atheniensium necnocorinthioru equites cunilas illuc speculatu misit quam, uis pauci ad rem illam longe aptiores multis fuissent: si eis nim pedem referre coacti fuissent, multo facilius ac per ocium quodammodo,cum poci essent, abire potuiFenti

Nunc uero manum magnam, hostbws tamen longe infe riorem emittere, nonne extremae dementiae esse uideturς Equites itus cum multi essent, longo, agmine incedere cogerentur, ubi primum abire coeperunt,turbatis ordinibus ad iniquisimum deuenere locum, ita ut haud pauciores uiginti ex illis caderent. Hoc acto,Thebani iam Ilibere quo uoluerunt abiere.

baldo Pirckemero interprete.

N SEquenti anno Lacedaemoniorum ac βαciorum legati liberis Athenus uenere manα datis, colostantes quonam pacto foedera inteτ Lacedaemonios erAtheniensis uncisenda essent. Cunici multi tam pererrini,quam Athenienses,de societatis coditionibG aequis diseruissent, tandem Procles Phliasius talem orsius est emonem:Postquam uo bis,o Athenienses,Lacedannonios in amicitiam recipere placuit,

808쪽

placuit,inihi in primis cosiderandu esse uidetur,quo paucto amicitia illa it perqua diuturne mansura id uero feori pose maxime arbitror, si aequis conditionibus ureris

foedera ineantur. Proinde in reliquis ferme consentire uidemini, olum uero de principatu nunc contentio intercediti Vobis etenim muri, Lacedaemon fuero terra pesrium tribu aequum esse censetis: quod mihi non humana potius q diuina prouidentia ac fortuna quadi euenire uidetur Primo enim locum ad rem naualem admodum idooneum colitis:plurimae siquidem ciuitates quae muri fusi ntantur, ciuitate uestram circumhabitant, hae omnes uestra imbecilliores. Porim praeterea habetis egios, sine quibus potAia nautica uti, t imposibile. Triremes quoque posidetis plurimus:patriumque uobus est,rebin polles re maritimis Praeterea artes omnes ad rem illum necessorias, imiliares habetis V u uero et experientia inter cullctos excellitis homines. Vita enim ut plurimum uobis ex pelago est,ita ut cum etiam priuatis incumbitis rebus,maritimorum tamen certaminum experientiam singularem Wcquiritis. Adde quod nusquam maior clinis quam e ciuilate vestra prodire cernitur: quod haud parui ad impeπrium est momctimam qui iam uiribus polle hunc cuncti labenti sequutur animo. Di quoqb in re nautica hanc uobii tribuere felicitate, ut quamuis multis ac maximis cerstaminta muri defunctistis,in paucis tamen succubuistis, plurib. uero evegie superastis: quapropter decet quos socios uobiscunt periculoru sui si me participes feri

QSod uero necessaria ac attinens rerii maritimaru uobis imminet cura,sta cosiderate. Lacedaemonij quavis annis

pigrimis uobscum bella sesere, regionem, μη*cri

809쪽

in suam redegisent potestitem,minimi tamen uos ubigere ualuere. Cum uero dein aliqMado illis maris quoq; cone isset dominiam,conses in ab istis penitin subacti estis

Hinc patet, e mari linigersam μ6bram penderesalutem. Quod cum ita fit,nὁnne uos Lacedaemoniu in re maritia

ma praeferri est conueniens s Siquidem iampridem ipsi quoque in nauticis rebvise uobis inferiores esse ingenuὸ, si unt: quandoquidem in maritimis certaminibvi minime periculum utriss par est: istis enim de uiris tantum,

modo quom triremes instruuntur, cura est: vobis uerbde liberisAuxorib-σ uniuersa demum ciuitale,res agis turiEt sic uestra se habent. Lacedaemonioru ueri hoc pariis. Primo mediterranea incolunt regionem,ita ut quans diu terra potiuntur, etsi i maritimis intercluduntur negoctu, egregie tamen uiuere possunt. Id cum ipsi praecipuia calleant, ab infantia in bellicisse exercere consueuerunt certaminib-rems in primis dignam arbitrantur,magistratibM obedire: quapropter illi terra, vos vero mari praestitis: quemadmodums vos pelago,ita illi terra celerrime fortes instimere posunt uiros,ita ut ocij recte fumo malim in illis 1lpem ponere ualeant. Proinde quemadmos du uobis deus mari,ita illis terra multus magnus cocese fit uicthrias:plurima siquidem ac maxima terres ta conafrcere certamina, in paucis ueia succubuere,pluribM Meia egregiam retulere uictrum. Q d Meia illis neces ria ex non inferior terra, quam uobis mari, cura immisneat,ex re ipsa dignosci potest. Vos enim quamuis annis

plurimis cum istis,sepius j p ia nauali castixistis,iros tamen debellare potuistis minime: cum uerὸ semel terrasisti issis de liberis, vini tu, G Amersicisita

810쪽

initate periculum iniecton est. Nonne igitur in qui tamenegie in terrestribus excellunt certaminium, recte coopiarum terrestriam committitur imperium s Et ego quae coram recensui,utriss longe utilis ima esse arbitror.Vos uero quae maxime in rem sunt,coctulere decet. His delis, Athenienses ac Lacedaemon qui aderant utrinq; asenouentes, uehementer illius laudarunt sermonem. Surrexit

inde cephisodon, ac ita uerba fecit: Viri Athenienses, nonne uos decipi sentitis Si enim mihi mentem adhibue, ritis,connim mani se uobis errorem demonstrabo. Si enim mari classem ducetis, Lacedaemon's uobisfoc erunt,nὁnne illi trierarchos mittent Lacedaemonios' pariters ascensores Nautae vero nonne erunt hilotae uel mercenarijs nunquid igitur uos ijs parebitis s si uero Lacedamonii uobis terra militandum esse denunciauerint, nonane gos egirites ac pedites mittetis sNunquid igitur illi duoces erunt uestris uoss illoru ferat,ac penitus nullim inoo menti Restonde itas mihi ὀ Lacedaemonte Timocrates,ngnquid paulo ante dicebas, ocietatem aequis conscieno