장음표시 사용
211쪽
Sacrista capiens crucem de medio altaris illam porrigit Diacono , qui eamdem dat Episcopo, qui eam devote accipiens
manu dextera detegit illius summitatem usque ad transve sum crucis, et ambabus manibus illam elevatis, voce gravi cantat, Ecce lignum crueis , Fecundum notas , in missati nomano appositas, Pres vero assistente librum tenente quoa cum dicit, omnes, detecto capite , surgunt: caeremo- marius, et alii Capellatii, qui circa altare manent , pros quuntur in cantu Vorba , In qies salus mundi et cliolus respondet, Venite, adoremus: quo casu omnes genuflectunt , excepto Episcopo celebrante. Idem secundo sa-cat , et cantat Episcopus discooperiendo brachium dexterum crucis , et caput figurae Crucifixi, procedens ad anteriorem partem anguli praedicti; et tertio discooperiendo totam crucem ante medium altaris, semper altius vocem extollendo, et idem respondetur per Capellanos , et chorum , ut prima vice: et pariter ad illa verba, Venite, adoreaeus Sem
24. Quibus peractis , ipse Episcopus celebrans , sesus absque ministris procedit ad locum, ubi cst positum pulvinum antedictum, portalis crucem , ambabus manibus , ele vatam devote, nullam tunc altari faciens reverentiam et et tirmat ehordulis, si opus est, Supra dictum pulvinum , adiuvante caeremoniario , qui paulo ante ponere debet prope ipsum pulvinum lancem ad dexteram adorantis, ubi pecuniae, quae cruci offeruntur, ponantur.
25. Deinde Episcopus redit ad suum saldistorium , ubi
ministrantibus scuti setis, deponit calceos i et sic , detecto capite , descendit ad crucem adorandam, medius inter duos Diaconos amistentes , et gradiens per dictum tapete Seu pannum , ter cum debita distantia genuflectit ante crucem, aliquautulum pro unaquaque vice orando ; et demum crucem Osculatur: prius tamen offert, seu offerre facit in la cem, b pos tam , pecunias ad libitum. 26. Postquam Episcopus adoravit crucem, revertitur ad suum saldistorium in cornu Epistolae, reassumit calceame , e sauciam, et mitram, et sedens legit improperia,
Min t Rutibus solitis Capellatiis. t r λ27. Interim Canonici , et alii Beneficiati, et de clero Tl MM , ordinu eorum, deiiide ossiciales , et nobiles lai-οι adoiant ordiue, prout in die ciuurum Pio capiendis ci-
212쪽
isa Ceremonialis Episeoporum. neribus dictum fuit; quod si fortasse adesset Gubernator principalis, aut aliquis maximus vir , vel Princeps , qui
alias soleat habere honorem ante Canonicos, in noc actu ibit post Canonicos, sed ante alios de clero, quia est actus humilitatis , in quo laici debent clericis deserre. 28. Circa finem adorationis accenduntur cerei altaris, abaci, et tribunae. Diaconus cum Subdiacono explicat mappam lineam super altari. Diaconus portat ex abaco corporalia cum purificatorio, quae extendit super altari: tunc enim transfertur a ministro , vel caeremoniario Μimale adeornu Evangelii cum cumino , vel legiti. Finita adoratione , Diaconus reportat, nomini faciens reverentiatu, crucem ad altare, omnibus genuflectentibus, ut supra. 29. Episcopus sedcns lavat manus , et imponit thus in thuribulum, more solito. 3o. Interim ordinatur processio ad accipiendum SS. Sacramentum de loco , ubi pridie repositum fuerat, eaque de causa jam praeparata esse debent decem, seu ad minus octo funalia cerae albae, item baldachinum , et duo thuribularum incenso , et igne. Praecedet Subdiaconus paratus cum cruce denudata, inter duos ceroserarios , cereos accensos deserentes , et sequutitur primo clerici , et Beneficiati, seu Μansionarii , deinde Canonici bini, secundum eorum ordinem ; videlicet primo juniores , deinde digniores, tum Diaconus , et Subdiaconus cum Presbytero assistente , . ultimo loco Episcopus cum mitra, medius inter Diaconos assistentes ; et si fuerit Archiepiscopus, crux portabitur ante Canonicos 3 et cum discedunt, Episcopus , deposita mitra, et omnes reverentiam faciunt cruci cum genuflexione. 31. Cum Episcopus pervenerit ante fores sacelli , ubi est repositum SS. Sacramentum, deponit mitram , et statim ingressus sacellum , genuflectit, et ante altare iterum gen flectit super pulvino, et orat parumper : mox surgit, et stans, imponit incensum , ministrante Presbytero assistent in duo iburibula, nihil dicens: et rursus genuflexus SuperpuIvino , incensat triplici ductu SS. Sacramentum , Sacri- Sta aperiente capsulam , ubi includitur : et statim apponis tur Velum perpulchrum circa humeros Episcopi , et acubus si matur, ut aequaliter hinc inde pendeat: tunc primus Di conus assistens , accipit S S. Sacramentum de dicta caps
la , illudque in manibus Episcopi, adhuc genuilexi , ovo
213쪽
tenter collocat, et statim gmusseetit. Episcopus capit calicem , ubi est Sacramentum , velo, ut pridie , eoopertum , ambabus inanibus , velo , quod circum humeros habet, coopertis , et surgens , illud portat reverenter sub baldachino, quod deserunt Beneficiati parati eum pluvialibus , si haberi poterunt , et his deficientibus . cum cottis, praeeuntibus Capellanis cum sunalibus accensis , et duobus Aeolrthis cum duobus thuribulis , continuo incensantibus Sacramentum ;et revertitur ad altare eodem ordine. Cantores cantant Hymnum vexilla Regis prodeunt etc.
32. Cum autem pervenerit ad cancellos altaris , vel ubi non sunt cancelli, ad gradus Presbyterii , removetur bal-dachinum, et Diaconus Evangelii genuflexus ante gradus altaris , accipit SS. Sacramentum de manu Episcopi stantis , illudque reverenter collocat super altare. Episcopus , deposito velo, genuflectit super pulvino in primo gradu altaris , mox surgit, et ministrante Presbytero assistente , ponit ineensum in thuribulum , absque benedictione , et iterum genuflexus , Sacramentum incensat triplici ductu , et ascendit ad altare , et extrahit Sacramentum de calice , et ponit supra palenam , quam Diaeonus tenet , et accipiens patenam de manu Diacotii, sacram hostiam ponit super eorporale, nihil dicens. Si tetigerit Sacramentum, digitos abluat in aliquo vase . Canonici , et alii de choro , in duplici gyro , genuflectunt in plano ante Altare t et Capellani hinc inde tenent funalia accensa usque psest communi .nem. Diaconus autem , observata caeremonia praegustationis
Vini, et aquae, ut habetur in eapite VIII. f. LXV hu-jtis 'ib. II. de Missa solemni , Episcopo celebrante, po
nit vinum in calicem , et Subdiaconus aquam, quam Episcopus non benedicit , nec dicit super eam orationem consuetam , sed accipiens calicem a Diacono , ponit super a tare, nihil dicens, et Diaconus illum cooperit palla. 33. Deinde Episcopus, ministrante Presbytero assistente, ponit incensum in thuribulo, absque benedictione'; et iiircensat oblata , et inde chiacem , et altare , more solito , genuflectens, ante, et . post , et quandocumque transit ante
SS. Sacramentum ; cum incensat oblata , dicit , inesti inmistud etc. eum incensat crucem, et altare , dicit, Dixigδ tur Domine ete . quando dat thuribulum Diacono , dicit ,
Accendat in nobis ele. et ipse non incensatur.
214쪽
i9έ Caeremonialis Episcoporum.
34. Postea aliquantum extra altare in cornu Epistolae lavat manus , nihil dicens ; deinde in medio altaris inclinatus , junctis manibus , dicit , In spiritu humilitatis eteo deinde versus ad populum in cornu Evangelii , dicet more Folito, Orate fratres , et Per eamdem viam revertitur , non persciens circulum ; et statim , omissis aliis, dicit in cantu seriali , Oremus: Praeceptis salutaribuq etc. et dicis subailentio , Amen , eadem voce , Qua dixit, Pater noster , absolute dicit, Libera nos etc. Μοx. genusexus supponit patenam Sacramento , 'uod dextera accipiens, elevat, ut videri possit a populo, . et statim supra calicem dividit iatres partes , 'quarum ultimam mittit in calicem , more solito sed siue signo crucis , nihil dicens. Pax Domini ele. non dicitur, nec , Agnuq Dei ete. neque pacis Meulum
35. Postea , praetermissis duabus primis orationibus, dicit tantum , Percoptio corporis tui etc. genuaeciit , et accipit patenam , cum corpore Christi, et maxima humiliatate , ac reverentia dicit , Panem caelestem accipiam etc. postea signat se Sacramento , dicens , Corpus Domini nostri eic. et Sumit eorpus reverenter : deinde, omissis omni-hus , quae dici solent ante sumptionem Sanguinis, immedi te particulam hostiae cum vivo reverenter sumit de calice , et more solito facta ablutione digitorum, infundente vinum Diacono, et sumpta purificatione, in mellio altaris inclin
tus , manibus junctis , dicit , Quod ore sumpsimus etc. et non dicit, Corpus tuum Domine etc. nec posteommunio , nec , Placeat tibi ete. nec datur benedictio ; sed statim Episcopus vadit ad cornu Epistolae : ibique cum mitra lavat
manus cum solitis caeremoniis: deinde ascendit ad sedem suam Episcopalem nudam , ubi deponit sacra paramenta , et assumit cappam laneam violaceam : interim omnes alii deponunt paramenta , et postea statim dicuntur Vesperae ,
et in sine Episcopus descendit, et genuiactit ante altare super genufle orto nudo , cum dicitur, Christus factus est et c. et finito Psalmo , Misorere nisi, Deus etc. dicit orati οφM , Respice , quaesumus Domine etc. et revertitur ad domum sisam , Ordine , quo Venit.
215쪽
Liber Seeundus. Cap. XXVI. 39sc APUT XXVI.
Qua praeparanda pro officio seriae sextae in Parasceve, Episcopo tantum praesente, seu absente , et in Collegiatis. Αωessus Episcopi ad Ecclesiam, et celebrantis ad altare. Episcopus nulli benedicit, nec osculum manus recipit hae die. A quo , et ubi Epistolae, et prima Propli
tia cantentur. Secunda Prophetia cantanda a Subdiacorio. Quomodo , et a quibus procedatur ad cantandam Passionem. Quo habitu Diaconus reliquam Passionem cantet. Sermocinator Indulgentiam tantum ab Episcopo petat. Ubi celebrans dicat orationes. ordo denudandae crucis , et procedendi ad ejus adorationem. Processio ad ' recipiendum SS. Sacramentum, quod gestare debet Epi-r Scopus , et celebrans super altari collocare. Caetera , quae' a celebrante explenda sunt. Vesperae quomodo compleantur. Indulgentia, si non est habitus sermo , quando Pu tilicanda. F. ν Baeparentur, et serventur omnia in Praecedenti ea-L Rite expressa , si celebrans sit Praelatus , habens in signia pontificalia , exceptis Diaconis assistentibus : si Vero non sit Praelatus , sed aliquis Canonicus , omuia praedicta similiter parentur, praeter saldistorium , et abacum ; et ipse
celebrans cum suis ministris paretur in Sacristia aute adventum Episcopi , qui hora congrua, indutus cappa ex lana yiolacei coloris, associatus a Canonicis more consueto , Venit ad Ecclesiam , orat prolixius ante altare, Super genuflexorio nudo genuflexus, et ad ejus sinistram aliquantulum post ipsum celebrans super scabello nudo cum Diacono , et Subdiacono in nudo solo genuflectentibus : sumque OraVerint prolixius solito , Episcopus surget, ascendet ad sedem suam , comitantibus duobus suis assistentibus, qui apud eum assistunt , more solito , et celebrans vadit ad altare , et illud osculatur. Deinde, si sit Praelatus, ad suum saldistorium , sin minus, ad scamnum nudum pro ipso, et suis ministris paratum. 2. Tunc vero per clericos, et ministros extenditur tobalea, Seu mappa super altari, quae parum hinc inde pendeat.
Episcopus hac die nulli manu , nec verbo benedicit, neque
216쪽
reeipit osculum manus ab aliquo , sed nee ipse osculatur textum Evangelii, nec incensatur , ut alia . Cum omnes eousederint , aliquis ex Beneficiatis , vel Cantoribus cotta indutus , ducente caeremoniario , sibi ipse librum deserens , cum debitis reverentiis celebranti, altari cum genuflexione, et Episcopo , accedit ad locum , ubi cantari solet Epistola , ubi alta voce cantat primam Prophetiam sine titulo , librum manibus tenens ; qua finita , et sactis iterum debitis reverentiis , redit ad locum suum , relinquendo librum super abaco , Vel mensa , et recitatur per chorum Tractus , Domine audivi ete. post Prophetiam, quam simul eum Tractu legunt , tam ipse celebrans , quam Episcopus , -- dentes in suis sedibus , servientibus Episcopo de libro solitis Capellanis , celebranti vero Subdiacono. 3. Finito Tractu per chorum , celebrans surgit i et si' est Praelatus, stans ante saldistorium versus ad altare, dicit , Oremus, et Diaconus retro ipsum , Flectamus genuata Subdiaconus vero, Levate. Tunc Episcopus, et omnes genuflectunt , excepto celebrante, et statim surgunt: si vero non est Praelatus , apud altare: celebrans autem cantat ora-aionem , Deus a quo et Iudas etc. in tono uniformia et seriali. Qua finita , sedet , sedente Episcopo, et omnibus.. 4. Tunc Subdiaconus, deposita planeta plicata , sumptoque libro, vadit cum caeremoniario , lactis debitis reverentiis, ad cantandum alteram Prophetiam in eodem loco; qua cantata, reassumit planetam plicatam , et celebrans , ac Epiat scopus legunt ipsam Prophetiam , et Tractum , ut prius ,
et dum per chorum cantatur praelatus Tractus, tres Caperulam , seu Cantores , qui Passionem sunt cantaturi , paran/i3ur in sacristia, et circa finem Tractus , ordine , prout in ev. praecedenti dictum est, cantant Passionem. 5. Episcoeus, celebrans, et omnes, cum inchoatur Pa . sio , Surgunt, et stant, detecto capite, usque ad ejus Mnem : sed celebrans stat apud altare in cornu Epistolae , et legit secrete ex libro suter altari posito Passionem usque ad finem , versus aliquantulum ad ipsos cantantes , qui Passio- . nem: prosequuntur , et ea finita , Diaconus cantat Evangelium , seu reliquum Passionis in tono Evangelii, servatis
. omnibus, quae Superius expressa sunt.
6. Finito Evangelio , Diaconus cum suis sociis , saetis. debitis reverentiis , recedit , et manet in habitu, quo repet-
217쪽
Liber Secundus. Cop. XXVλ- inritur usque ad finem inest: et interim, si sermo est habendus , ducitur per caeremoniarium sermocinaturus ante EpH. seopum , a quo petit tantum indulgentias absque benedictione; et statim , finito sermone, illas pronunciat , cum non fiat eousessio, nec per Episcopum absolutio , nec benedictio. 7. His expletis, vel, si non sat sermo , statim finita lectione in tono Evangelii, celebrans accedit ad altare in cornu Epistolae cum suis ministris, et cantat orationes, prout
in Missali ; advertendo , quando dici, et quaudo omitti de-Mat, Amen , per eborum , et Flectamus genua, per Dia-eonum : quae Verba, Flectamus genua , eum dicuntur , Episcopus, et alii, ut supra , gemfleetunt, et surgunt, eum per Subdiaconum dicitur, Lexatc. 8. Antequam dicatur ultima oratio , ministri extendunt longum pannum , seu tapete ante gradus altaris , vel Pr sisterii cum pulvino, et mappa, ut in Praecedenti evitedictum est.
9. Completis orationibus , celebrans , si est Praelatus , accepta mitra, procedit ad saldistorium , ubi deponit mi- iram , et casulam , et vadit ad posteriorem partem cornu Epistolae altaris; et, si non est Praelatus, deponit casulam in solito scamno, cui stanti post angulum dicti lateris a taris facio versa ad populum , seu chorum, Diaconus of seri crucem velatam, de altari reverenter acceptam, qui eam devote accipiens, manu dextera detegit illius summ itatem usque ad traus versum crucis , prout supra dictum est; et dum celebrans cantat, Ecce lignum ciueis , tenet ei librum, si est Praelatus , assistenq ; si vero non est Praelatus, Capellantis; et Episcopus tunc, et omnes detecto capite, fur sui; et semper dum ae rus respondet, Venite aduremus e piscopus, et omnes alii, excepto solo celebrante , genu-
hus superius expressis , celebratis ipse solus absque ministris, procedit ad locum , ubi est positum pulvinar aut ictum ,
Portaus crucem ambabus manibus elevatam cum reverentia,
et devotiocie, nullam tunc Episcopo , neque altari reverentiam faciens, et eam genuflexus ponit, et firmat chordulis, si opus est, supra dictum pulvinum, adjuvante caeremonia rio , qui paula ante ponere debet lancem prope ipsum pul ianum 3d dexteram adorantri , ubi pecuniae , quae cruci of
218쪽
iss caeremonialis Episcoporum.
i. Deinde celebrans , facta reverentia Episcopo , redit
ad saldistorium, seu sedile , ubi deponit calams , seu crepidas ; eodem aue tempore Episcopus a suis scuti seris, oraseappae a Capellanis elevatas subeuntibus . excalceatur ; qui fimbrias posteriores cappae per terram trahens, interiores v m sibi, ipse elevans, detecto. capite, descendit ad adorati ' nem crueis, medius inter duos Diaconos assistentes, et gradiens per dictum tapete, ter cum debita distantia genuflectit ante crucem , aliquantulum pro unaquaque Viee orando , et demum crucem osculatur, offerens tamen prius crvisci pecunias, quas voleti offerre: tum redit ad suam sedem, et accipit calceos , quos deposuerat, dictis scutiseris eodem ordine subeuntibus, ut prius , et sedens coopertus legie improperia, quae etiam interim per chorum cantaninr in t tum , vel in partem, prout numerus adorantium suadebit. ia. Post Episcopum immediate adorat celebrans , deposita; planeta , et retentis dalmatica , et tunicella , si sit Praelatus, et procedit medius inter duos digniores Canonicos ;et si non sit Praelatus, ibit ad dexteram dignioris Canovici , casula exutus: sequuntur postea Canonici , bini, qui omnes doponere debent calceos , et alii, prout Supra expressum est in capite praecedenti : et circa finem adorationis accenduntur cerei, ut ibi, et Diaconus portat bursam , explicat corporale super altari, et peracta adoratione , accipit crucem de pulvino , eamque reverenter portat ad altare , nulli reverentiam faciens, sed Episcopus , celebrans , ct omnes tunc cruci genuflectunt , et statim surgunt, et removetur pulvinus , pelvis cum pecuniis, et tapete; Id. Μox ordinatur processio, prout ibi dicitur, et proceditur ad locum , ubi est repositum SS. Sacramentum. Celebrans autem solus paratus procedit immediate ante Epi- Scopum , qui, dum ordinatur processio , deponat cappam , et accipiat amictum , et stolam supra Rocchetium , ac pluviale nigrum , et mitram simplicem. 34. Cum pervenerit ante si res sacelli, ubi est Sacramen tum, deponit mitram , et statim ingressus Sacellum , geDu- nectit, mox surgit, et in primo gradu altaris itcrum genuflectit super pulvino , ct iterum surgit, et stans , imponit incensum in duo thuribula , nihil dicens, mitiis trante Presbytero assistente; et rursus genuflexus super pulvino , in censat triplici ductu Sanctissimum Sacramcnium , Sacrista
219쪽
Liber Secundus Cap. XXVI aperiente capsulam , ut supra, et statim apponitur velum circa humeros Episcopi, ita ut aequaliter hinc inde pendeat,
15. Tunc celebrans accipit SS. Sacramentum de dicta capsula, illudque in mauibus Episcopi collocat, et statim genuflectit. Episcopus capit , ambabus manibus, Velo, quod
circa humeros habet, coopertis , calicem, ubi est SS. Sa-era mentum , velo coopertum , et illud portat reverenter subbaldachino , quod deierunt Beneficiati cum cottis, praeeuntibus Capellanis cum lanalibus accensis , et duobus Acolythis cum duobus thuribulis , continuo incensantibus Sacramentum , et revertitur ad altare ordine, quo Venerat, can toribus Hymnum, V illa Regii prodeunt etc. eantantibus.16. Cum autem pervenerit ad cancellos altaris , vel ad gradus Presbyterii, ut supra , removetur baldachinum , et celebrans genuflexus ante gradus altaris, accipit Sacramentum de manu Episcopi stantis, illud Iuc reverenter collocat Super eodem altari. 17. Deinde deposito velo , Episcopus genuflectit super pulvilio in primo gradu altaris: mox surgit, et ministrau- te presbytero assistente , ponit incensum in thuribulum absque benedictione, atque iterum genuflexus, incensat SS. Sacramentum triplici ductu , postea revertitur ad sedem suam , et stans , ponit denuo incensum in thuribulum, per eaeremotitarium allatum , ministrante Presbytero assistente , et demum genuflexus, permauet ita, donee perficiatur communio. Capellani autem cum lanalibus hinc inde, versis adinvicem faciebus , similiter genuflexi , tenent funalia accensa
8 Celebrans vero , postquam Episcopus ad sedem suam pervenerit , extrahit SS. Sacramentum de calice , et ponit per patenam , quam Diaconus, nihil dicens, et sine osculo , offert celebranti , qui illud super corporale ponit, simillier nihil dicens: Diaconus autem ponit vinum, et Sub diaconus aquam in calice, quae non benedicitur , nihil dicens : deinde offert calicem celebranti, qui illum ponit super altari , ut alias, nihil dicens, et palla legitur per Dia
39. Tunc, accepto thuribulo de manu Diaconi, quod eaeremoniarius ad altare detulit , facta prius genusexioue SS. Sacramenio, illud thurificat , inde crucem et altare ,
220쪽
soo Caeremouialis Episcoporum.
dicens omnes Versiculos solitos, non tamen incensatur ipse celebrans , neque Episcopus , sed incensato altari, celebrans extra cornu Epistolae stans versus populum sine mitra , s. ea utatur , lavat manus , deinde ad medium altaris cum genuflexione reversus , dicit inclinatus , summissa , sed intelligibili voce, in spiritu humilitatis etc. dicit, Orate
fratres etc. non peragens gyrum , ut alias , non in medio , Scu a latere, ut non vertat tergum SS. Sacramento: deinde , omissis Omnibus aliis, absolute dicit in cantu seriali , Oremus : Praeceptis etc. et eborus respondet: Sed libera nos ete. et postquam celebrans secrete respondit, Amen, prosequitur in tono seriali absolute , dicens , Libera nos quin sumus Domine etc. usque ad , Amen, exclusive, quod chorus alte respondet.
αο. Quo dicto, celebrans, facta usque ad terram reverentia , Sacramentum dextera accipit , quod elevat sola dextera altius solito, ita ut ab omnibus videri possit, sinistra super altari retenm , et statim deponit hostiam , illamque dividit in tres partes, quarum unam mittit tu calicem , more consueto , sed sine signo crucis, nihil dicens : tunc secrete , ut alias , dicit, Perceptio Corporis etc. Haemcaelestem etc. Qt Domine non sum dignus etc. et continuat, Corpus Domini etc. quo dicto, signat se cum Sacramento, et illud sumit, et demum nihil dicens, sumit vinum , et
aquam cum particula in calice existente: quo facto, exportantur funalia extinguenda , et omnes surgunt, et Sedent. 2I. Tunc - celebrans, si est Praelatus, accepta mitra, ineorm Epistolae, ut alias, lavat manus : deposita mitra , versus ad medium altaris dicit, inclinatus, manibus junctis, kuod ore sumpsimus etc. Vero . non est Praelatus, uoulavat manus, sed sumpto calice, dicit, ut supra , quod ore sumpsimus eis. quo dicto, revertitur, si sit Haelatus, cum mitra ad saldistorium; si non sit Praelatus, ad Sacristiam, et exuit .se ; et interim Episcopus deponit pluviale, et acciyit cappam , et inchoantur Vesperae , ut in caριte praeceuenti dictum est: et in fine Episcopus descendit ad
faldistorium,' et dicit orationem, Respice, quaesumus Do mine , ete. ibi ; qua dicta , si sermo non fuerit habitus ,
tune publicantur per Presbyterum assistentem Indulgentiae. as. Absente Episcopo, et in Ecclesiis Collegiatis servantur omnia supradicta , exceptis bis , quae ad Episcopum per