Zacuti Lusitani, medici et philosophi praestantissimi, Operum Tomus primus,…

363쪽

Te Medicorumprincip. mst. Lib. II.

Eecticam ex dimissio exercitio originem ducere Act interrim debilitab mst, ct habebat 'lationem x assirmat. gnam ,π ilia egestioncs erans variν colorinoe chm rei Sed cum plura sint signa incipientis suppurationis, ab pulsim eim,inveni ipsum inordinatum , ct non mara Hip proposita alberg. 1 8. nempe febris ec rigorΠhabuit gnoui ergo , d apostema erat in membra mulio m nemorsi, haec ambo hic adiget,& febrim,quae non praefiiit, ob puris ct specialiter i erat serriniu. Guare ista manifestatani generarionem,iuxta oraculum Hipp. 2 aph. 7.&rigorem, messe in i stomacho: ct Dia non erat retitiaeves quem paroxysmum inordinatum ipse vocat. Uel si mauis, citatis pulsu simis erat,quod non erat de genere calidcrum cum febri hectica coniunctam fuisse putridam, per cir- aponemattim S paulatim eius caro diminuebatur Fotidie. Itus inordinatos repetentem, non erit absonum iudi- Et cismposit m manum meamsuperfandum stomachi i Cium tuum; qua posse applicari, in ram. hist. 4 3. lib. 4. Beni duritiem ibidemia qua itatem Orimponu abfDesenses ex mente Galeni tib. Io. meth. cap. 1. S lib. I. de diffeR doloris, ct cum fortiter compressissem manum, tunc sensit cap. 1 o. dilucidabimus. Non enim obstat, quod mordax modicum doloris, ct quoties ii diraham compressionem,so; imhalitus e parte inflammata eleuatus,&persensibilia cor- . dolebat: cognoui ergo certissime, quod erat moriturus. Ei pota delatus, accessiones commitat inordinatas & ctra- quadam diechm asserasset, assellauit quoddam rotundum, ricas, conanteriatura in uno tempore magis quam in quod habebatformam pomi cum radice una,s erat litam, alio, coctionem humoris in parte affecta contenti aD ct qkoties ponea sellabat, egerebat saethinem in magna gredi, & in pus vertere; ex quo motu exacerbationes, quantitater,ct scperseuerauit pluri 3 diebus,quo que ceci & augmentum febris magnifestum sentiti, testatur. Auic. diis virtus eius manifeste, ct mortuus est, o c. Auen lib. I. 3. 4. tract. I cap. 24. de Agui atione exiturae extrinseca, B thelair,uast. Is cap. 3. dum istiandis accidit apoctem calidum in vis

ribus, accidant horripilationes, O furs, ct non est in eis PARA PHRASIS. Patet id amplius expulia: nam duritiem cum mo- DLurimis morbis esse ventriculum obnoxium, iis praedica velocitate habuisse assi at quod verum est, si fides it sertim, qui a crassis, lentis ,&mucilaginosis humo est habenda Avicennae loco precitato, j. Et si, quod ribus oriuntur, supra explicuimus, in quorum numero

concoxisse cibum, organcognosci poterat. Ipsum nonio coctionis primatio vitiat res ---- erat certissima. Febri cori ipi aliquando vehementi, inter

HISTORIA LYR AVEN ZOARIS,

De mmca eventriculi. pullus duritie inflamma

denti histotia satis liquet. Ex

& diutorna sanguinis profusione, aegrum

im flamma ingens, Phlogostia ad obitum perducenS. . ius refrigerium,acquiri

i velocitatem, ad parandum m

364쪽

Zarati Lusitani

fundo ventesculi durities fidit percepi' Α

longis morbis extenuatio pessima : carnem enim,& san- glitudine areat.Cumque natara ultimo conatu noxium expellere tentaret, corpus quoddam rotandum , verracam diceres cum suo pediculo, quo ventriculo tenaciter alligabatur,eiecit ; sequata postea sanguinis es sione ex ulcere relicto, emanante: oc sic vacuato languine, in quo calor, & vita perseuerantiam obtinent,&corpore discessit. Tu vero si plura de verrucarum nomine , disserentiis,&causis scire affectas, adi Paulaib. 7. p. 87.Celslib. s.c. I 4.Mercuries.sib dedecorat. p. I 8. Marcel.Donar. Blib. 3.de histor. mirabit. V.S

DUBIUM XXXVII.

Num', inferriniuperceptibilis. COMMENTAR LV M.

His erat emini Jscrutissio dignissimum dubium est, a quo plurimi interturbantur, cur, si pulsus serrini

causa assignatur, quando partes atteriae inaequaliter tenduntur,& indurantur,ita ut partes quaedam sint molliores, quaedam duriores, serrinitas, ut dicam, pulsus inuenia- nen, Re pondebis dubio, pauculis ani- C nibi

tersam de eos puls7.hocmodo. Quia mero A tam - 1nfurimam dia habem palpum celerem 'suod neruosae zn parasit unc insigniter in ramitas creber flat par s, quod magnos pulseu calor postulet, refragetur durities, oec. Perinde atque velit exponere, pulsum pleureticorum respective paruum esIe , si nempe pulsu naturalis status conferatur, magnus haud dubie

dici potest. Hactenus itaque filii haec peregisse impendio Modδ, num hic pulsus perceptibilis, altiori indagine;

scrutandum. Sertinum pulsum necessiarib in inflamma inibus reperiti, Medici ut Philosophi concedunt: non fφsse tamen sensu cognosci, praeter experimentum, plures suadent, eaeque irrefragabiles rationes. Prima. Quia se per iis pulsibus accedit magna celeritas, quae vitiat, dc obscurat serrae effigiem. Secunda . Quoniam accedente alterius humoris a sanguine aliqua portione remittitur durities: nam si pituitae aliquid commiseeatur, fere qmnino delitescit serrantis imago. 'Tertia. Partis inflanti ruatae latura Sc conditio , serrantis conditionis pluriumum detrahere potest. Primo ob partium laxitatem dc mollitiem, cuius naturae sunt, cerebrum, & pulmo;

,ulsum manifeste essiciant serrantem : quibus iem, luod cum valde distet a corde, dc nulla parte

maduersis. Pulsus sertinus velox est, frequens, duru Iparuus 8c inaequalis in unica pulsation in pluribus partibus arteriar,ita ut serrae imaginem repraesentet cum aliqua vibratione i in serra videmus quasdam partes depressas, alias eleuatas; inter has, quaedam minus eminent. Quando igitur arteria secundum varias partes eleuatas de depre sis digitos instar serrae, ferit serratus , sertans, & serrinus pulsus nuncupatur. Hic tres habet causas,apud Galenum lib. .de causpulseap.7.9 lib. de pulsebadurone cap. II. Altera est inflammatio principis partis,quae suapte natura tensa est, qualis est membra nos , aut neruosa. Alia est intemperantia co dis dc arteriarum, in calore , frigore, humiditate, aut siccitate: tunc enim ob inaequalitatem usus, δύ inobedientiam instrumenti, quaedam partes arteriae citius de Imagis elli uantur; quae feriunt digitos, aliis non ferienti bus, veluti serrae contingit. Cum enim inflammatio necessarib habeat coniunctam, una cum tensione, intem- periem calidam; dc quando magna est, ambo haec uni uersa corpori,& cordi communicet, re febrem concitet, maxime si in parte principe fita sit, augetur usus, fitque pulsus maior, velocior, de frequentior:& cdm arteriae praeduritie, dc tensione nequeant dilatati, ut usus expostulat, fit pulsus paruus,velox, dc frequens, quum velocitate,&fiequentia natura suppleat defectum magnitudinis, In inflammationibus partium quae molles sunt,pulsus glen .lib. , de ea -- sus apparet, eΣ I 2.9 13 Quando Occupat inflammatio, pulsus non smtus,quem in pleuritide exquisita: pulsus non solum fit durus,sed se

ita apparere auctores vn

mmIser confirmarunt. Postrema causa, est varietas illius substantiae, quae intra arterias continetur; nam aliquando secundum aliam partem putrescit, de secundum alias vel cruda , vel cocta est: tunc inaequalitatem parere solentvsus, 3c dispositio arteriae in diuersis partibus, quae ad generationem pulsus serrantis suffciens est, vi 2. I. doct. 3.c p. 6. docuit Auic His prae habitis, quae huius pulsus naturam exacte de monstrant, responde, ob has causesbus partium neruos arum fieri hunc pulsum, praesertit pleuritide graui de dimili, ratione situs , 8c humoris aut cum paruissima inflammatio est, vel licet maina sedc in parte neruosa,ob animi deliquium, motum arteriarum conuulsivum,dc caetera superuenientia symptomat

non exacte perpendi potest durities, aut serrae figura, quot Nec dubitandum plurima in docti in de pulsibus om

recondita Medicos,vel peritissimos latere, quae ipsi exact iudicio, longaevoque filii experimento percipere D queunt, licti acuto tactu, validaque cogitatione polleant nam necesse est, ut praesentes pulsationes cum prae . teritis comparentur ; hae retineantur in absentia, quot munus solum phantasiae, dc cogitatiuae validae olera ex qui possunt; ex quarum fontibus exactam pulsivum noxiu'1iam originem ducere, testatur Auic. I. 3. tract. I. cap. . in med.quae omni longo tempore,assiduo,vsu summaque diligentia tantum comparari possunt, ut notauit Gal. lib. de praecognit ad Actham. p.est.2lib.de dignoscoripui . cap. Istost med. Nonne maxima contentione certatum est apud veteres, ut refert Galenus lib. 6.de de dignos. puI .per totam,

an pulsus contractio possit tactu deprehendit Et revera arduum , & dissicile est eam cognoscere, quam solum in pulsu vehementi magno,& duro percipi posse osten-

nostrum effugere asseuerat. Explicat luculenter. a. I.Gn. 3 cap. I.dum sic iunctula.Depressionis veri motus

apudplurimos Medicorum ntillo modo seruitur, sed apud alia quos, est quam aut inforripulsu si fonitudinesentituri adit in pulsu magno propter eleuationem sei, acit in Aro propter multam sui resistemiam, aut in tardo propter longinquitatem temporias imotus Galenus quoque dixit, longo tempore non fui sollicitus de depressione, poma vero non quiexi tangendo, donec ex eo aliquidpercepi, ponea istud compleui: post a

exquisita, in augmento de statu, ex Galen. . de cavspuis potest,qr p. 8. in miti multo melius , in qua pulsus magnus est. in una pulsa Ex quo solues repugnantiam inter Galen. dicta: nam a. Auctor hic cris Io inpleuritide apparere pulsum magnum, s. in paIte ne paruum asse aerat: ipse enim dirimit con- Ilicorum more loquutus est, qui in Partibus neruosis, Harimis tamen d positionibu depressio nou est sensu per-Quaproptepsi contractio sensu percipi non - , minus pulsus serrinus, qui inaequalis esto ne in pluribus partibus arteriae 3 Si vero x pulsu serrino inflammationem esse sitam Iosia praedixisse glotia

365쪽

De Medicori princip. Hist. LiL IL

& membranosis inflammatis similem pulsum reperiti Α parat: quoniam robur caloris

370쪽

oon pollere ignea caliditate, sed Solari. Neque enim A hilominlis lucent: nam aer ciui est radiis materialior, Mnos negamus ignis caliditatem a Solari differret; nam sub densior prae sua raritate non videtur: quare ignis licet eadem lpecie infima continentur, sed ignem ad genera- non videtur, cur non lucet γ re quamuis illud libentet