Zacuti Lusitani, medici et philosophi praestantissimi, Operum Tomus primus,…

431쪽

De Medicon princip. Hist. Lib. II.

o vacuari debent :& post excrementorum v A PARA PHRASIS m locus, id est, longanon illinendus simplicibus

habent sua venena , corallum, cornu ceruinum, lumbricos terrestres, & similia, solo experimento cognita, Idom aduertit Pereda in com.

De lumbrisis.

Α lumbricis quidam exesi, conuulsi

. ab ipsissunt, ct cinruat immemm,ta c. lib. . . rit: tamen in moderata, scrutuli videlicet, quantitate exhibita, in eoruni morbis mire prodest. Hoc antidoto quinquies assumpto deprehensus est totius mali auctor, qui toties irrita pharmaca contemnens, ac Medicorum operam illudens , anteactam tragoediam excitauerat: nam semel post horam ab assumpta theriaca, cum aqua cardui benedicti dissoluta, praeuiis torminibus diris, excreuit per sedem lumbricum rotundum, palmi longitu- dine , digiti indicis crassitie, ruberrimum , emortuum; . quo expulso, qui suo tetro vapore cerebrum concutiens,lum persensit. Summe ergo attendere oportet,inquit Paulus, ut vermes , antequam ferina symptomata accersant, interfici mus. Si vero febris ex putrida in ventriceso collecta - humiditate complicetur, amborum similiter conuenitiali habere

432쪽

habere rationem, eruntque auxilia simpli si inflammationem viscera patiantur. Vbi sint vehementes, calida mgidis miscenda sunt. Cum ad

integratarem ventum est,essicaciora quoque usurpanda es O Paulus edocuit Si vero symptomata admiranda vermis per nares excreti auditecupis,lege quae ex doctissimorum voto scripsit Aletarius a Cruce

Debe iis insta matione.

Metiti Lusitani

, maxime A nem. Tum Glauco nec de hae quidem diuinisone des rare se aiebat: laborans temincreaibili hac postilitatione ins seporem adtactis, ct acriter me intuens , qaidessem di nu, attenta mente expectatat. Igitur, Hrente mciquὸd infestam rem morbum , pleuritidem esse putas , ille ingenti cum ad miratione huim quoque rei se testem exhibuit id quod etiam

Urmabat ex adstantibio is, qui Raalo ante latus eius exoti euerat. -que ex eo tempore Glauco, tum de me, tum de

Medicus Siculus pleut itide se affectum falso

credens, iecoris vitio laborare a 3Galeno conuictus est. . PARA PHRASIS.

est meGlauco Philosophus, ob huismodi quandam ii)aduenistit, iungensque dextera dexteram, proximi R

inquit) laboranti, quem naper vidi: itaque oro, ut una me ita pridem mecum ambulantem vidini. Itaque inprimost I iit quidam pelaim e cubiculo est;

CPleberrimet

eam in praxi obiexuant, qe

ab hepatis inflammatione distingin dextro latere nothas costas,cum tussi exigua, arida,&ex longis interuallis exercet, alia signa sunt quaerenda,

quibus pleuritidem ab hepatis inflammatione distinguere L erb affectumgnosceret, obtulit quidam e mactatarum ablutioni non absimilem, euidentissimum anendam pelvim,

tartim a Iut ni haud absimilem,euidentissi=cinoris indictam qua vix tam in jem Medicum ingressus sitim.Apprehendi

post dembra iasioquὸ intestigerem,v d My f-ς esset in viscere. ia vero vidis m)Media merui:-per inquio a deiectione decubui: itaque pinpende substantiam, iecorem, ιmeria ob id quod si me era crebriusDI AE e. e quidem serum versa est, & coli iste dixit ego autem deprehendi in Per hanc vero non intelligas saniem ab ulcere, vel phlegmone putrescente effventem, quo nomine ipsam, pus vocant, quod a .carne liquescente,& saniem degenerante emanat vel a thoracis spatio tussiendo excernitur in C suppuratis,ut ipse fatetur lib. .de com medicier generi

mm - . sed intellige serosam

a. oelib. s. de loc. assect. cap. 3.fficiensque ad fenearam, bipam ex aqua mulsa decoctum in olla consideratii proindeque cogitaui Medicum septimitia

cum esse putare,dolore videlicet nothm costas infestante, qualis iecinoris quoqtie inflammationibus aliquando accidere

sueuit Hunc itaque cum ipsis emiret, essetquesti ratio, σparua, ct crebra, atque equa tussi infestarethri pleariticum se esse exi Rimabat:quamobre hyssopum cum aqua mulsapra-panauerat.Intelliges itaque ego,quo ortuna mihi viampr beret, qua apud Glauconem, clarum nomen adipiseri possem, sectionem hepaticam , stigidiorer lsi eius ad nothri in dextro laborantis latere costas detuli, guens manifeste , sanguinem perfecte generaretenquia vero aliqualiter concocta est, sanguinis colorem aliqua ex parte habet; haec ergo sanguinem crudum,sea

semicoctum verius dicas) ex albo, dc rubro mixtum col rem habet. Hunc retinet aqua, qua nuper mactatas ablui mus carnes: eas enim sanguine adhuc aspersas si ablueris, euadet colorrcteus ab album inclinans, quem .sanguineum ichorem, non saniem appellare licet. Hoc signum infirmatae coctricis hepatis est certissi-im,& tanquam infallibile signum, vocant Medici aD indicathueloco,dixi eu tibi dolere quod stuperet ,hac quove addidi.' admodum hoc in loco dolere e confessi es,ita selim fatearis etiam tussiendi cupiditate v

xari te, ex ungis interaritas tussim exigua arida Sexqua nihil expuisite mHesparsatque ita me.dicente, incoepit

forte fortuna, huismodi quadam iussJecie, qualem iam diaximis stioraci a de re, tanta admiratione Glauco comotus est, ut continere sese non valens,magna voce exclamando,in laudes measprorumperetium ego:neputetis,inquamsola hac ex arte medica circa aegrotos praesagirisum enim alia quoque

quae nunc dicere aggredior, quibus ct laborans ipse tenimο- mi feret.Itaque rursuν incipiens dixi: stium magnam trat raciat, sem seque in dextra praecordiorum parte grauit. t .His auditis,ne infirmus quidem sese potuit cor inere,quominus praevehementi admiratione via cum Glaucone exclamaret. Itaquesentiens equidae arridente mihi fortunam, de iugulo quoque, quod videlicet ad inferiora trahi videretur, aliquid esserae volebam. At quia magnas infammationes, quemadmodum est scismum id comitari solet, dicere non

si mausem, ne laudem quamantea de me excitaueram, sauciarem. cos De animvmindaxissem,tatὸ me aliquid eloqui oportere, a piciens laborantem,haud ita malio post i :a i imbecillitate sianguis crudus,micoctus fit, aquosus,dclutus,dessuidus, ut nihil aliud repraesentet quam aquam , cui parum sanguinis addide- .riis. Hos hepaticos nuncupamus, quibus iecur in proprio sanguificationis munere aberrat, & quibus hepatis languifica vis imhecillior facta, licet chylum trahat, Scrudiorem illum sanguinem. quem a venis messerari a cepit , conficiar, minime tamen ad sanguinis perfectio nem ducit, sed simile quid loturae carnium efficit: quod vitium ab intemperamento solum frigido hepatis oriri, unanimis scriptorum confirmauit opinio. Licet enim

huius partis imbecillitas, fiigiditate, & a caliditate eundem innatum calorem dissipante proficisci possit, Egi

dam tamen intemperantiam per se, de immediate esse causam impotentiae sanguificae facultatis est asserendum. E Ex his manifeste constat, veram & legitimam hepaticam affectionem, nil aliud esse, quam imbecillit tem actionis propriae eiusdem iecinoris, citra aliquo tmanifestum in viscere malum ; cuius signum manifestis simum est, si aquosus sanguis excernatur, ut 3. de of Fmpl. 2.9 8. de compos medissec.Ioc. tap.7.Galenus astr-Hoc ergo signo fietus Gai. statim ad aegrotantem i

gressus, nulla praeuia interrogati0n manum carpo admo-a I I. 2 Uit, Vt artis dignitatem stabiliret.Cum enim ipse non seta guιum ad infernin partes detrahi senties,ni ortasse, mel admoneat Medicos, ut diligenter ab aegris praetoidiam antea tibi euenerit. At olim hoc quoque fateretur, terita , & praesentia inquirant, & necessariis interroga conuersis equidem o lis ad agrotantem mirifice attonitam, tionibus non parcant, ut constat ex lib. 6.epta in a. ext. una est addaenda, inquam, praedictis diuinatis e etenim dia O m. 3. H. .comi.oeli, de con n.medio. c. v - , quam de morbo δεο ν

bo suo laborans ipse Miseris sufficis hoc Siculi Medici morbo, ut quam conceperat Glauco

433쪽

ciabis vera; cum illarum partium inii I

potius accidentia, quam per laetiam inuestiganda sit, - -

ex Galeno in eiusdem coiti, initis in quo historiam H I ST ORI A CI I. - G A LENI

hanc descripsit: sed cum sine. mistus medio Galenus in- - 1 . . .

flammationem cognoscere tentaret, vere dicendum est, , De bepatis inflammatione,

Neque negandum est,allata a Galeno inflammationis ' laborans,ab Attalo Medico relaxanti bus medicamentis .interfectuS. . - . Neque negandum est,allata a Galeno inflammationis ' laborans,as Attalo Medico relaxanti '

hepatis signa, cum pleuritidis incipientis&crudae signis - i.

inentis primum cognouisse non adesse pleuritidem;deinde . ex pulsu,qui non erat serrinus, certiorem esse seistum, vere DLacet autem nunc inmemoriam reuocare tibi egregiam affirmandum est: nihil enim apud eius doctrinam magis 1 eorum curationem,quam NearemPhilosopho Cymestavi est decalitatum , quiun in pleuritide adesse pulsum seritia hibuerint Si quia em hanc runt plurimhpropterumfamam nurn,&'alde durinit. De cuius causissumata ον. hist.63 . ut quipublice di sareis Traiani cire, quotidis sitselius plura ex Galeni mente praediximus. Exat is homi Bem corabat reniti ex Graisdisci Alis,nomin si vero quaeras, cur Galenus huius morbi .propo 6 Attalus in imposuit queridie iecinori cataph sua expandi sierit curationemὰ Dic ipsum a Glaucone solius cogno- melle, haud intestigemmissus hoc mediocriter ad ius de stendi causa fuisse accersitum: maxime quum locorum bere, propterea quδd animali , Atricissa batuprincipimi sed cognitioni destina .P μ , ct sera i m ab hocογtierit: sufficiebat enim solum testam dignotionem pate facere', ut facile quisque morbo cognito auxilia adaptet: quae-ex ipsius penu facundissima deprompserunt postea; Aetius et Lyderm .cap. 34Trallian lib.8.c. DPaul lik3.i mi, sicut tabo Umem scilicet essetis olaxanti m 61 perfundens : tua orbitione ex alica citans.nsium assen mihi seorsim Attalam monere, Ut admigeni aliquid M. 5.Galenum summis laudibus extollehtes, quθd hos seret, nec nudis meretur relaxantibury Ac de visieri

affectus inter se, acri iudicio praeditus, manifestissimi signis distiniarit. Si vero secundo sciscitetis, cur Galenus fortunae aliquid tribuens,lianc .sibi arrisisse pronunciauerit, si .huiudem natura nihil eram homini dicturus id enimfuisset plane Uno fabulam narrare: sed quod me per suram hontim amstrabar, ct caimnes hominusacissime ntiri videst, id ricus a Castro lib.2.de medic. potirico, cap. 4. Respondeob inquam tibi videtis misse aliquid da absimhη es adisi

Galerem flocci, parvique iacere sortunam, cuius opem terrunsa tapiamati, M vero, toriis herba σύ uirimodispsine artificio sunt, & raro finem suum consequuntur, exa id, quemadmotam alios cernis . indioquenteri cataplas: Galen.lib. 0. de placit. p. g. utpote minimestuta, ex . ipso mari vero myrobalan ivina. ct irim, ct tuaecisorem , aut lib. devo θfLadversm Erasistrum, eap. . Quare for- n, narditidos herbae radicem, aut cyperi miseebis. Non inutile funam sequentes Empiricos condemnat, sit , ct ex vino ea aliquando prau arare, ac m3 rerni ad Pi n. p. i I. Wam illa temer &.sine ordine opera- rim etiam de face i M.quinetiam aliquid adctringentium tur, ex Philosopho, lib. 2. magno . mo .cap 9. Mo'Iara est obscura, &instabilis, 3 to c. cap. Σ. Idcirco tu Chomini esse affirmat, in orat. ad amici siora, cap. a. ita arte nobilissima, & circa, subiectum nobiissimum ve sante, se manibus improbae fortunae committere ; cum haec sit caeca, vaga, inconstans, incerta, oria, vol bilis. o pacto summa cum ratione in mortales inue hi tur Plin. lib. a. naturail. hinori qui huiC quicquam a

tribriunt, cum ea raro quicquam recte operet ut ex Ga ri lis II. de of nnre is r in mia Nonne verissima

quoniam E incoquere malorum, cuiusmodi cotonea punt, oe qua vocis P. Idcirco turpe tarstruthia. Praeteress qua doma abund n scat aciniana. asiora, cap. a. in Oleumvero nam id di quoque video miseere re non quialia oblissimum veri betector vel HJanum, vel Hictricum, vel crudum,ommittere; cum vellenti num, bet murreum ;vet melinum, vel nardinum ta, Uaria, volu- unguentum. Porro aliam materiam plurimam esse dixi e n mortales inuen mum, qua incoquere liceret: nam ct lentisi tenera germina

operet ut ex Gaa oenanthen vocatam decerpimus. Non alienum etiam sit,

Nonne verissima es Atticum hiopum, tam cataplasmati, tum etiam cstulto plura, quae ratis misere. Nam ct cerata quaepiam isti ex elusemodi

436쪽

HISTORIA ClIL UALENI,

De sepatis inflammasione. Hepate et Topica in vitiis iecoris imponenda, robo- ,-s mobiles rantia esse oportet.

FRat enim is qui agri tabat, Medicus1quem iam lacemnis storiae explaccensis iami m. go cum iutinatam notasiliter fe- η Num autembrem imminem, tendum occasione quamprimum censui, eo spCndet Th certe metu, quod suffectam horam quagailicinio furtina erat, etiamsi, aequidem ab thium in aqua vero malum cotoneum.Dumam trisfacit, intropellunt, di fluxum a me rem hac coquebarari robalani piema,ct Deos radicem,qua terum idest pro varia partis,ct medicanintusmuenera, contudi, cribravique:dein olei,ctaqua quae pa- ne. Nams inanito membro accedant, raueram, porrione in lebetem immisi ac ubi modice coxeram, oefluxionos cessant : siveHpleno,ob vase

439쪽

De Medicomm princip. Hist. Lib. II.

plures alassem hepat qu m acerritotam induodecim nas diuia tur aegritudines Contra Ferne acutissi