장음표시 사용
952쪽
nerum, δ' alios Medicospraestanti mos.
953쪽
ificum calo terutri: virtute illa a coal
954쪽
ruictus Mincibu ipse aibuscommunicat: nam h Dictrum in nume motus : cor enim pluries pulsa in- in semutuas offerra mercent. Nam si omnia omnibus peruallo unius respirati nis, ex .6 tr Uupare . Auri consenuunt, 't proferti imp lib. deaban.η- . . quanto inim quinquies pullat cor unius respirationis interuaumpii pa*tes praeitantes, an quarum famitudine - DI Oa i ruptin agente: quoniam in pulsu estse Lbore lociuς hamonia contait 3 Ergo secestas haec e-' tas stati sunmspiratione animalis Msic illa dicitur uta tabilis cym se, uniueinc'moci vim, e Elam, calo- talis,1 cupcitur Foluntaria, ut de resputatione dicehat que influentem pergrmcias, tanquam per itutam, si lassint emolum s.c 6 intemeae vidi mramrum, Q prompte Uansmittet. hisque uestit Galaiki. tenuae me munus, M. Nam hoc nihilconcludith: et enim anuisu ex Maro τ, c,quirespiratione vocavit nat subtam . His durae si densa solidain Hippocratei iaςm opςr tionum: ibi enim perinaturalem intelligit, Ma arreni, musculum reprael; hoς no neruo, renρ quod violanto, & praeter mimam opponitur, ut ex serie dita a,sed densitate carpis intriti geo inest Hoc epim . textus deducitur manifeste.Quarto disserui secundum iobri, soliti tern exigebant cm iptra motus agitati inedia,quibus finem ςx ναος motu cosequitur natum sem*isil i hau ςMmihi , dispirituum senuitas. Se 4 i quia pet spirationem aerem atti init interueneu autem non recu concludunt vi coin ei musculus eius ρullus, sesumae ediaguis avenis attrahitur. Qui ἡψωε n0 est animalis . Duplem: mist sex naturali B tb. Quoniam respiratio sodi inseruit cordi; pulse sverbiniussu, animali ; neque enim potenti ipsum eficiens,
M- ρα ri , ore. Qua ratio e secet interpretari
se IUAly ψωρος motu quies distentionem sequenaest
Disieris timo instrument moni in in t iratione , esto scom p inoni in Pulsit c prcum arteriis p. ex ba Mhu νLM.L. mahri illa Gy. Secarudes non laetum res ed pulmoni, &singiuis notiti corporis lauis opem fert. laimb.Quia arteriae per compressi nem ponsolum excrementa siliginosi sed etiam spiritus transmittunt ; &scet in utroquemotu idem benefiςium Praestetur dissimile .si , cm enim cor pimici semper se uore sit assectum , ut sifigulis partibus calorembuberem praestet, ob id huic soli parti natiira respirationem concessit, quae sola aestuante cordiscat rem Wfingereest, Ven- tilet, &ipiti turti getieratiosi inareriam suppeditet; ex quibus actionibus inulta necessarii saliginosa recrememta colliguntur, quibus ea enὸis diligenti,& valido mo-εu Iusspit, quare huic operi sollam spiritionis som- pressia est dic ITege viles. . m. v. 2 Dubitabis secunia. una Meatim causa, simili Cm o pulsus,& respiratio immutentui , Dic, quὁdcta pullus; respiratist diserant multate,& instrumentis,it aion similiter immutant ut in phreniti'e,in qu secul- s animalis est vitiat respiratio est magna de a pulsis tamen paruuses frequens;docente GaI ..de V ut Sic etiim io pleuritide respiratio est cinia & parua, puus1syerb magnais, lib. Ae caU.ρui c. i. oniam autem; que operatio in tortio quodam condemunt, scilice in fine ; quaecunque i inmutant ratione huius, utraque olerunp immutare, ut exercitium, labor i nisi aliqui 1 eam immutarionem impediat in una faςestate, & non ip alia; ut cibo . assumpto pessus redditur magnus , ob divsuis adauctum; respiratio vero, cum septi triniuersi ope perficiatur,quae ob ventricuis tumorem impeditur, parua eruitur; sed adeb est frequens , 'e maspirudinem n , imas equentiaa oopenset. Dubitabis territa uti pulsus , respiratio eodem modo se habeant in praesagi Dic,qudd utraeque ope- rationesaque signibcat supia usim, & secultatem suam, respiratita supra animalem , pulsus supra vitalem: pulsus tamen excedit in praedicendo ; cum cni hae operatio-mes,mptus sint,ω de his plura sentiantur tactu quam visu ; depulsario tactu diiudicetur,res,iratio veta visum cita ex pullussea Praesagi te lices Deinde sino respiratio-Oe,saltem sensibili, inhal. vivit,ut constat insteri sus 'catione, ex Ol.6.de urio. Noli vero sine pulsu. Chnsule - Ludovicum Lemosit , lib. X. ae praedicendi ratione a '.
qui hoc dubium eleganter tapscGLi DubitabIs quar An pulsus, respiratiis sint ad vitam
ex aequo necessaria, Viciardis pulsu esse magis necessa- rium ; similaeni foetu in utero non respirat, scuti hec sceminae liystericae, de Apuleeiici, in quibus tamen ne cessarib cor pulsaticum vivant Arteriarum tamen pulsus minus est necessarim respiratione. Hoc est veri univxam ligatis et sectis quibusvis arteriisanimal vivit; respirationς verδ orbatum breuiter perit. Ergo pulsus fion solum ad spirituum animalium generationem confert,ex. l.tibiis visiit.-JUr. .s.s tib emptiI .3 sed ad vita- .
r ris, ut aerem nosiviri attrahat , seg ut se tangat
956쪽
conten est, Iespirationem a natura non fuisse intentam, Agratia refrigetania critorem d au Sendi: cuius argmen dicata, di pronus vana. Ad tertium Negamus antecedens, tum quia simplici- et Jc absolute,ex iis quae praestat respiratio, maior est refrigeri j via ut diximus ; tum quia moderatus calor,hoc ς st, qualem existi cot in prima λrmatione, cum citius cespiaciendo inflammet, quam adurendo fuligines πι- Snat, citius ob femorem indiget refrigexio; atque ideo ςogitur prius in pirare, quam ob fuligines pesimotam
Ad ultimum dic Non vacua, inanitaque cordis, ac pulmonis concepta Ia formantur ; at non proinde acte plena, sed vivificol pixixu,sanguine, dc aliis ad vitam necessariis.Nam si paulo po, dilhentionis munere frigidus εaer trahendus erat,& proposito usui accommodus,quo sum fuit imponendus aestuanti; inflammanti loco, pr sertim notatim misente necessitater Consula eruditis mum Francisum Vlmum i suo obliti amo tris de lienesum d 3 Petrum Pintorem lib. i. e mo bae urand th.de cordis pq pitation 8c lo de cura piatu n med.
lesiam, Mericos i strissimi. iPLura quidem tradun vir in doctrina de pulsibus necis
dubitationum labyrinthis inuoluta: ea I atefecerunt scientissimi Graeci, Arabes explanatune luculenter, &yraesertim Avicenna,eruditus Galeni interpres,eloquentissimi Iuniores: At hi inter 'se digladiantur perope, ut lectoribus tenebras offundant, α Galanicam, sanamque dominam conmmnentes, mille figmenta fingant, oci ille tricas. Ego vetb uni huius αuctorisgoctrinae censeo inhaerenodum,quia ratione nititur,oc experimetq.Hoc potuit ipsesb. .m atom adminis. cap ti . Fam si quis manum pectori Emouear, dcalteram manum alicui arteriae, tam cordis, quam arteriae dilatationem eodem tempore sentiet.Νec instes cum auctore Iib cim Pendtae s u b c L. Os percutere pectus quo tempore. constringitur,qnoniam concia jura fit longius 55 sic accedit culpide sua antrorsum vergente
ad pectus, ita 't ictus sentia tuc. Nam praeterquam tib ex ille G leni non est, hoc facit contra ipsum Galenum,qui 6.de Ucρ ρε 2.ad sin pullum sensatum in sinistra papilla,
procedere ab arteria masna cum sinistro coidicveottic io asserit. Ergo cum ibi unicui ictus sentiatur hic d cente Galeno,fiat ab arteria magna uimul cum corde, necessario hoc cum arteriis unicum moriam habebi ac proinde etiam cur percutiet pectus, quo tempore dilatatur, quia tum amplificatur,cum minor reddatur illius longi tudo, up eleganter probat Andreas Laurentius, lib 9-bist anatom quast. 8.eductus,ut ipse refert a Francisco Ros
sello IHispandi Medico doctissimo.
Secundὰ Pater ex Gu. . deprae te uis .c. et Aedinis. qui Gndem osse contentionem quae cor & arterias mouet,afirmauit, Ex qua sententia sic arguo. Eadem est fa- ultas,qua cor & arteriae mouentur. Ergo cum tentat distendere, omnia sibi comissa distendet,ac proinde eodem tempore,& eodem modi arteriae ςum corde movebutur. Tetti . Arretiae notacii latantur vi propria, sed a corde de cluata. Sod pon potest detiiratia corde vis dilatans,quo pempore comprimitur. Ergo arteriae simul cum corde eundem trientur morum. Maior est manifesta. Minor probatur; nam quemadmodum se cultates naturales, a Graistrix, & expultrix non eodem tempore operantur, etsi fibris urantur diuersisneodem pacto facultas dilat ns cos His, nulla ratione operabitari quando aduersa constrinfens in orere cristit, areo. Etsi concederemus avi propria arterias m ueri,unde quin imi abilis ille cinanaret consensus se cultuum irrationalium, sic ut perpetuo dilatarentura teriae, i mi ompressione cordis, &comprimerentur, in dilatatione illius 3 Quinto. Confirmatur haec sententia,Galeni in tit
te, qui hanc acetiime defendit,lo deput .ad tyrones, . I. που deplawis.c. r. ct liraefoetu fm malae.3. post med. 2 lib.de. UspuIs.c. r.in med. Ac princeps quidem, O cap. sequenti, s. huius autem duplicis. Quibus locis artecias eundem seruare motum cum corde asseuerat f& lib. . de disput . . reprehendit Erasistratum, dicentem non simul cor,& a tetias distendi quia res ipsa aperte id confirmat.Sequun- tuchialy Iaheoric. c. h.Paulus lib. x. c.I2. Arist.litae restis. in med. f. Puloni vena omnes simul cum eorde, ctc. Probant. Fernet. 6 phsio e I . Laurentius lib.Io.de hist inato cito.' Vallesius 3.coni. 3.Mercatus,qui M. I.tran. 2. δεν cordia arteri rum Spulses, pos princip.Plurimis argumentis,pω- sertim a sectione viva desumptis, in qua cor & arteriae, eodem dilatationis, S contractiqnis motu agitantur, Sed renuunt Latino barbari, Conciliator aes 8o.ri mas de Galbo οβ o. . 1 . tract. quast s r. Turisa S 7. iegni,com. 3 s.ct ψo Iacobus Foroliuiensis n ara.med.q. . ωὐllis icioἱ8.6. c. . Fefellit eos, meo votς, locus G leni ab illis perperam intellectus:nam γ.de anatom- -- ni . c. I .asseuerat,ad huius rei indagationem,in animaliviso thoracem esse perforandum , & arteriam magnam mittatur arteria, & e contra. - Probant suum placitum hoc modo. Dum cor compri- rnitur,o evacuatur; dum artetiae tolluntur,replentur.Sed Mando cor euasuatur,arteriae replentur.Ergo necessario compresso corde arteriae debent dilatati. Patet, dum cor comprimitur, transinittit sanguinem&spirwumac tum arteriae suscipiunt. Sed non possunt suscipere,nisi dilatentur, ut in exterioribus apparet. Ergo,&c. Eadem ratione gidum c0rdi .Ergo tunς dilatatur coriquum suscipiat: ac proinde cor,&arteriae diuerse motu agitabuntur.
Dei de ex Galeno sic confirmantillic enim I 'asai ex Πο*b. p. 3 doce' quod quando cor debile est,n arte tiae Hsidiores , nόn' eodem tempore facultatem suscipiunt pulsificam ; - quaedam citius quae nempe sunt
magis cordi vicinae ; quaedam tardius, nempe eae quae longe a corde sunt remotae. Ergo cor, & arteriae eandem: rullandi rationem non habent. Haec tamen facile selues. Dic ad primam. Non omnia
illa quae sescipiunt, dilatantur. Vel dic, quod arteriae in
conis et ione non ita constringuntur, ut tunicae se cotingat, sed semper debita cauitas in eis relinquitur,in quam
aliquid possint suscipere,praesertim si id tenue sit,&s tile. Ad aliud di quod doctiina tradita est intelligenda,
eodem modo,& secundum naturam se habentibus corde, dc arteriis: Facultas enim pulsifica eb aliquando deuenit imbecillitatis, ut non posse libere, & repente instar l minis tori arteriae communieati, sed paulatim cor distenditur,& tunc omnes arteriae partes non simul mouentur, sed pedetentim, x per partes, docente Galeno de dispul ap. 6 in . cap. 8. in med.&lib. sis primigaex pussi. . ωρ. 3. O . Ergo animali prς naturae lege se habente, eo- dem tempore dilatatur cor cum arteriis, & compsimitur
cum illis. Lege Cardanum lib. Σ.contrM.tris. 2. contrit 2.
In alia vero cotrouersia explicanda adhuc haesi ne I riotes:An scilicet tam dilatatio,D contractio sint actiones ipsius arteriae, vel a facultate emanetὸVeteres,ut Herophilus, & eius sectatores, solam contractionem arteriae aede actionem a facultate existimaban dilatationem verbesse cessationem, & reditum ad pristinu statum, ex firmitudine & continuitate arteriarum,quia corpora rotundareuertuntur Cogebatur autem ita opinari,quia mortuo'rum arteriae dilatataei nueniuntur; & sic illarum esse pro privin statum,& peculiarem,figmam arbitrabantur.Hanc opinionem,ut selsam refutat Calonus εῶ diffs c. 2 o.
957쪽
De Medicor princip. mctor. Lib. V. 88
vij contruia firmant, nempe dilatationem esse acti A bus consuetudinem habet, non vero ea quae a tactu nec m Multatis , contractionem Verb, cessitionem suam- ὰuncialias illius notitia aspiraret in longinqua & remo ---- l conantur,ex umili trudine quam α.Sed in contractione arteria recedit a racta rigo ab eo
960쪽
otesta re vacuinonem paret eam in pueris paruus, paruitatem arteriae; in crassis, ob cassias dictas, 1. depress g.- ροι - P. 3. Si tuerit pulsas paruiu,& mollis,est maxime periculoessus, ex praeja ex pu . c. I. in me .lummam enim in icat virtutis dehisitatem, quae arterias,etsi molles di-Madete Secundum. An semper vehemens pullus sit natur iis, Dubitationem proposuit Gai lib. I.de casAc. q. Nam pro parte affirmativa faciae,quod vehemes pullus M a robusta iacultate vitali, quae quo robustior, eo vehemetior pulsus emanat,quo nihil praestantius excogitari potest Ex altera earte obstat aliud argumetum,quoa est huiuimodi Pul-
sus naturalis absolute,& simpliciter,in corpore temper - l-epetiti.Sed dathi vehemens pultus,qui non re- Secunda desistentia Avicenna est illae,quae desumittar petitur in corpore temperato, quum iecea q sitate percussionis arteriae,id est,ex robore virtutis, . - - -- Ga
quod Medici contenti 'nem appellant, & emit pulsumve met tem, sanguidum seu debilem, & mediocrem Robustus e gis,seu vehemens pulsus, omissis alioru opi pionibus, quas proponit,& reprobat Galenustis 3 de isispulf p. 1. Ille est,qui valide digitos serit. 11guidus vero seu debilis,e contra: sic docet Gal. I, de dispius. cap.6. oe Blib. 3 . .cap. 1 -in meae.&Femel. , pathoseg cap ta Mediocris verbest in medio, ex Gat i fpia . cap. Scin mea. sic vehemens pullus erit ille qiii vehementer tactum impellit, euertitque digitorum pulpas,ex Galan. . dedugno-
V mentia igitur pH ius cauis suptrobustas facultas,
potum.Igitur cum haec Vehemetia ex causa vi nanc non exit pulsus naturalis
sic discultatem soluit: vehemens pulsus ex robore virtutis emanat, & tunc qub vehemetiorieo est magis naturalis,& praestantior. Quando
tamen ex conatu & impetu,vehementia Witur,tunc vehementia est praeternaturam : omnes enim Vitauxes vrgente necessitate impetum capessunt,ut Galenus ait, aieca pulse .a Haec tamen responsio est contra Galeni mςntem, nullius mometi:Hic enim lib. 1. depra g. expulsiba.7.'-hementiam pullus semper esse familiarem virtuti ictu asseuerat. igitur quocunque modo Pulsus vehemeρι fiat tempςtes robore in ultatis vitalis icaturit,& erit secup dum naturam,ut loc.ci .c.ε asseruit Auic.Nec ςnim pullus Vehemens aliquand0 erit praeternaturam , quia a causa violenta ortum ducit, quae facultatem, vitalem c0git ad capiendum impetum;alioqui ev/cuationes omnes quae a causa morb01M & violenta exci antur, & utiliteriton, & mediocrem Celer pulsimhςt. idus econtra. Celer vero tempore ille dicitur,qui breui tempore motum abseluit: tardius, contra, ex Auic. Io .cis.ct I .de dispul . .ct. 7. Ratio ςst, quopiam celeri instrameti obedientia n praerequirit, ex GaI lib. I .de causpui cap. . Indicat robustam taculamen; ideo quacua tionem usque ad animi deliquium truserat, ex Gal. 9.rnetb.' surdum est.
p. . Quare aegris secundae valitudinis sp in pollicertar, c Tertia differentia desumitur extempore motus,&essi'M nihil mali demonstrat,dummodo cum salubri arteria- cit pulsum celeret Isum statqc iungatur: nam cum insalubri, periculosus vere,& roprie ille
Debilis pulsus a facultate semper imbecilla emanat, cente Gal. t deprafac. ex 'd'. cap .ad init. Idem docet Paulus lib. iae 1 2 post mnd.j. P 1 avim, GHic exitium ras, aut tarditas motus, expendenda non est οx temporis, fenest ehemetem enim virtutis imbecillitatem signi- vel interualli quantitate, ut philosophi faciunt, docti abficat; quae si ex diuturno morbo fuerit contracta, essicit Aiost rata b. 6 phusia. Σ.in init ad ratione indagantes,sed po pulsum latiuum absente febre; si vero haec adsit,crebrum, tius medice,& sensibiliter,ex ipsa motus qualitax viladeatque velocem.Si autem per se debilis n*μ edist,se4 aliqua docet Galenus a. ae dignoscend. pu .cas. S lib. 3. p. a. causa ita uta im8edit atque oξpresi,quemadmodum in Quam etiam dissicultatem proposuit lib. 3. de caus pus. magnorum vasorum iissigni obstructione, repenti ha praee cv. 1.adfmut Vallς sius , .coni. s. explicuit eleganter. cordiorum conuulsione, malignis, pestilentibusque Ω- Causae huius pulsus robori iacultatis tribuuntur, simul stibus ς6ntingere solet, tunc ρulsus debilis eundem te & adaucto usui,& instrumento molli, ex Gal. I. de caU. norem non serua ea inaequalis est P put .c, . 1 9 1..et pratu .c. a Praesagiu huius pulsius pro' aesae non naturales pulsus vehemen is , sunt φmnes ponitu a Galeno I. de Quo loco celeidae, quae continentes intendere valent, Pt cibus, 'inum, rem pulsum indicare caliditatem,tardum ver0 fiigidit fexercitium, irain alia huiusmodi, quae a sideno referun- tem asi uerat.Explicat ingenueValteriola 3 c. com. 's, tui lib. 1.depraesag.ex pulsib. cap. 8. At vehementia ab his matta,qui hin, & sexta dis rentia, accidentales suns pqgerioribua sis buborta cito peritiquopi m ad-nti- . Nam prima quae ἡ umicat ex modo substantiae art--n, accidentalis est,tia qualitas ito dePerditurieae Gai, , .de temper. p.. ,ame,nia. dc Arist. 2 de partib.ann j. p. a. pHi med
Sed antequam ad tertigm differentiam pulsas expli-ῖng ccedamus, duo hant ρrius necessario expeden-bus modis potest considerati no modo absolute & simpliciter, quia est causa,& noma reliquorum,& hic solis
i uenitui in aetate temperata, bono habit regione δ. Luta ' in L HLMI L ..
tempore temperato. Secundo modo .icitur naturalis non Aduerte tamen, qaod mollities 4c durities arteriae, absolute,sed inspectu diutus vel illius naturae quae veI bi- E multo minus accidentalis est,quam aliae differςntiae, quo Bosa,ves pituit a ς'vel ratione aetatis,quaecaque ea sit, niam hae qualitates multo melius motu percipiuntur, Vel temporis,' i regionis μυς ne. Post m' vocarur na- quemadmo4um quinta.Nain d; pulsu dum loquens G turalis,te ectu huius. hominii Sparticularis: Aui c. loci est, lenus I .de diffb. p. post must lib. 3 seu ut . .
ex Galatas depulsibis diFron. cap. 3. Sicut & alia, quae ex quantitate pleisitudinis arteriae depromitur; & escix pulsum calidum , fingi dum vel mediocrem,etiath est accidentalis, ex Gai r de dispuls. cap. 1 4. Quia hae differentiae neque ab essentia motus,neque a c0nsequentibus ipsum cap. praescribens pulsum naturalem abs0lum,dicitquδ4 sn. 3 depraesae cap. cin praeticiis differentiis medium debet seruare: id enim niam pulsum urum
quoiunatumIe est, moderatum ς' immoderatum autem, molestum,quonia inest pruerernat Maem,exi sal .Lib.de . is mois cap. 2. .de dif
turales solum resipicit, conserua praeternaturam 'eidi intemperatu, nimium est & cottampit. Quare pulsus na-eucris debet esse medius inret paruum dc magnum, Ve' Ucem & tardium,inrum G fi equentemaurum demollem, modo sit aequalis, boni ponderis,M Vehemens. . 6.rn meaereprQbat Archigenem,quo hoc significato omnis febrientium pulsas esset durus .Et reprob t hac rationet, quoniam pulia 'sus durus est proprium obiectu tam is,&sicin propria sig-r.de disput cap. 6 ct cap. .iu med. σc. sim'. asi interroges . quo pacto pulsus durus avehementi distin guatur 3 bespondet Galenus lib. . dedignoscend. ruisi .