장음표시 사용
451쪽
, membrorum quorundam, st. modo superiorunt, modo inferiorum, resolutiones pariunt.
sbservavi in pluribus, quod, cum cerebro primum indisposito, mentis hebetudine ,& oblivione, & deinde piditate & κωνσει afficerentur,pos ea in parat in quod L '' etiam praedicere solebam incidebant; sc. materia mortabifica sensim delapsa, & demum alicubi intra caudioemis dullarem, ubi tractus medullares plusquam in corporessitato arctantur ad plenitudinem oppilativam aggesta.
Propterea enim prout loca obstructa magis, aut minus amsa fuerunt, aut Parabsis universalis , aut he plagia, aut membrorum resolutiones quaedam partiales accidebant. In otiaque autem medulia, ac praesertim spisoli , spiri- pistat liqvi tuum interceptio,' sive inhibitio creans, sae-rique is pius propter ccmpressionem, aut continui Moiationem evenit sanguis extravasatus aut abscessu disrupto manans, forsan &jerosa colluῬies intra spinae cavitatem deposita, quin & tumor schirrosus alicubi in ea excitatu funem medullarem comprimendo, spirituum vias occludit. Porro ositis aut spinaeplaga , vulam, concUsst, quindi hujus saepe diffortio, tractus medullares non raro G Abyis. pervertunt,aut abrumpunt; immo frigoris 'tu a Borea,ni- ab uvitat: λ- , aut gelu inflicti excessus, spirituum ductus stringunt& constipssit. Hujusmodi casus, & instantias observationi Vulgari satis obvias non opus erit hic particulatim re
serre, aut fusius explicare. . Farat eo
3 ', Gina morbi a interdum inferius consita, ipse di .
Dccupat 3 eaque pariter est vel obstructio, Vel continui Ῥοωio; unaquaeque harum propter easdem tinuitute so kδtiones, & juxta similes assiciendi modos, intra Dctus um)tηr. Merures, uti & medullares eXcitari solat i. obfructis
Particulae oppilativae a cerebro delapsae, inque me L
452쪽
, hii, musculis dςstinatos subeunt, inque ipsis spitae
--ἰ vias obstruendo , lingua paralysim , in his, aut illi, oculorum, palpebrarum is labiorβm, aliarumque partiurimusculis, resolutionem& dein propterea mos. euli supra modum contracti, in parte opposi ta spasmum cient. Nec minus usitatum est ejusdem particulas, siquidem pauciores fuerint, adhuc ulterius sine insigni noxa in m adullamorialem deferri, & denique ex illa evadentes,nervorum modo truncos singulares, modo illorum manipeatos quosdam incurrere; proindeque aut musculis, aut membris singularism, vel simul in illorum pluribus par.- Iasin inducere. Quoties ob hanc causam mus i cervi unius lateris resolvuntur, alteri oppositi nimis collum obtortum reddunt. Passim accidit propter neroos quosdam privatos ita obstructos, manus aut pedis digitum quendam resolvi. Sin plures nervorum manipul0s simul obturari contingat, in toto saepe brachio aut femore paralysis succedit. T aedio esset singulos hic casus referre, qui bus ob compressonem, aut continui, Iutionem, nervi circa ipsorum origines, mediosprocessus, aut ultimos es, st. jamembranaceis aut musiousistis obturari, & proindef 3ο 'his ultimis, mitum motricis exercitium partibus respectivis deaegire eorum processi- solent: cujnsmodi affectuum rationes ita clare patenx, Vulgo innotescunt, ut superfluum esset iis explican ii diutius insistere. Quin potius ad alteram paralyse0 cii '' absisti σει-sam conjunctam, quae spiritus unimales immediatius 'ς; eosque interdum mero contactu, seu velut assistrum tuum impo-- ligno piosternens & quasi extinguens, in partibu Iς Θ ctivis resolutisnem infert, transeamu . c sta-Quod superius in Apoplexiis, ita modo in Paradi
ti)ώ'f- titias.sed interdum narcoticas,&spiritum s haud tantum piritum velut exti
453쪽
is esse, cujusmodi assiciendi ratio, si potentior fiterit,ubuminquam sine magna Viarum olfiructione f)ntiptomata harishtica accersit. Halitus Antimonii, Atiripi--ὸisti quibusvis inter cfmicorum & metallorum fornaces diu versatis membrorum debilitates, tremores, & sepe Golutiones inducunt. Pariter opinari subest in quibusdam& valde cacochmicis particulas heterogeneas,acuti videtur indolis vitriollari cerebro/ά appendice medullari superatis) ductus nervests, una cum succo eorum irriguo subire, in iisque spirituum manipulos quosdam dejicere, aut a motu supprimere. Hinc stupores , aut resolutiohesin membris, aut musculis modo his, modo illis subito oriuntur,& brevi postea in uno loco evanescentes, subinde
mitriosicis. biis spiritus μοfligantur.
repullulant in alio: Tandem vero, cum ejusmodi particu lae copia ingenti in nervos suffusae, & acervatim aggestae, hic, illic varie defiguntur, spirituum insuper vi, ais oravi pripraecludunt, adeoque paralysin Mam , & permanentem Vtqri inducunt. Et quidem in omni paralysi per obfirinionem au fruidufacta, materies morbifca non crassa, & frigida pituita est prout Galenus & plures Medici afferunt,) talis enim δ ni his imminime cerebrunt,multoque minus ductus nerveos perv
dit; sed ex particulis subtilibus, & valde activis, regimini licet animali infestis, constare videtur: Enimvero par lysis hominibus, non secus ac Briasiis, sive uredo arboribus accidit , quippe venti nonnulli, halitibus plusquam trigidis,sc. spiritu nitrino, aut Oitrio ο praediti, cum vitantes tenerosque arborum frutices suffant, eos repente Diri iemarcescere faciunt , in quantum se. stamina tenella, ner-V0rum instar, foliis & frutici passim intertexta, maligni aeris affatu ita penitus constringuntur , ut succum e trunco, aut radice suppeditatum , non amplius fusti-punt, ob cujus defectum exarescunt. Non absimili ritu, pstrticulae extraneae, & quasi vitriolicae intra sensus,dc mos organa admissae, quatenu. una poros coustipanx, α- spiritus
454쪽
spiritus animales dejicidat, VH i motu supprimes partibus respectivis quasi inducunt. Hanc i 'tem non a merὰ pituitὰ , aut colisvie ferinὰ excitari philarguitur , quoniam qui cerebro humido ,& frigido prχῶ
ti, oculos mucci, aut humoris aquosi fere semper madentes habent, imm0 qui h e list, parabseo, laborant , in quibus cerebrum & summitas utriusque m
α; I-, lymphae velut innatant, non pr0pterea inparet in
stat duae. nisi per medulia compressionem disponuntur. Hactenus varios Paral casus,& fiendi m0d0ssimalgi earundem singularium rationes forniales, & causas coqui ctas descripsimus. Quod ad alias causas spectat, de morbo hoc imprimis distinguendum erit, eum se. Vel aceidem- Iem, Vel habitualem esse: Prior a causa evidenti solitarit cujusmodi sunt plaga, vulnis, concuso, frigoris vicinioris exces , & sine praevia diathesi quibusvis accidit , stpraeter hanc causam, & conjunctam, quae plerumque est compressio , aut unitatis solutio, alias non habet: Paralysis habitualis,a causa procatarctica dependet,quae semper est m teries extranea& quasi υitriolica alicubi prius genita, di aggesta, quae deinde in molsis, ac sensus organa susipi quatenus tractus medullares, aut ner5eos Obturat, νῆι spiritM interdum mero contactu profligat, Volutrumque efficit, in partibus respectivis,ob influxum iptii
tuum iis denegatum, re lutiones parit. . 6w-s , Erprρ- -ηγουένης dependet , una se. remota , quae M in rmateriem morbificam, Psi navi. aut a visceribus, aut aliunde surreptam πω gerens atq; ab alterapropinquior6quae est cerct m
luxum particu- facile admittens. A
mitum. Materies morbifica cerebro illata parabsim,
455쪽
e strinario , sapius tamen secundario, δ: non nisi Farat faustyost alios affectu. priu excitatos inducit. prioris ratio nempe ut Paralysiis habitualis pria semor με ψὰrius&per morbuέ sit haec duo requirit. Vide licet ut particulae heterogeneae ad Parali in potissimum acciendam sint diipositae, dein ut sensim,&in copiis non nisi minutis admittantur ue nam si pleno
1omine intraverint, carum, aut soplexiam impci-m s ; & si non plane vi molliae fuerint, quando cerebro trajecto eufus & motus organa subeunt, in iis affectiones saepe convulpidas, aut dolorificas, immo interdum colicam, Arthriticam , . aut sco= buticam
prius , & tandem e postliminio paralysin accer
2 Parabsis fecundaria, affectibus plerisque chro- riua, R. aliis
nicis post functiones naturales, & vitales, ab iis plu- erj Earimum laesas , non raro succedit et Febris lenta , ac ce em. diuturna, viribus tandem attritis, saepe totius corporis, aut quorundam membrorum enervationes aut resolutiones infert. Trinitia longa, & immodica, Tabes, atrophia corbutica , diuturna lecto dixio, Senectus valetudinaria , quin & alia multa pathemata, post labem insignem cerebro dil nervino generi prius illatam paralysin demum accersunt. At vero hic morbus, frequentius quibusdam aliis affectibus , aut cerebri, uti im primis caro, & Ulixiae nervosi generis, quales praecipui sunt scorbutus, convulpo , colica, dc Ar- tbritis, sin pervenit. Qua ratione morbis cephalicis jam supra, & qua scortato succedit in alio tractatu ostendimus ue quomodo trium istorum aliorum paralysis saepe proles est modo inquiramuS.I. Spasmum paralysi interdum accidere supra Osten- 'oera Paradimus, nempe cum e musculis Antagonistis, unus
456쪽
thematis convulsivis dudum obnoxios tandmembris quibusdam debilitates, ac demum te nes sive άkuνμας pati. Novi plures epihi eis, 27 θὰ ο Os propter iunctios e NUtiVam in hac, aut illi parte modo inhibitam modo abolitam, prim lae):& dein clinicos evasisse: cujus ratio videtur esse. 442 lmateries morbifica intra cerebri,& appendicis ejus tractus tum medullares, tum nerVe0s continue admissi
& crebro explosa, tandem eos ita debilitet ac dilai 'proinde ut alius modi insuper particulis, sive naresiti cis, sive vitriolicis propter quas spasmo parabsisse pervenit,) aditu. patescat: Porro sepius observavi, ob diversimoda haec materiae morbificae miscellassea, veluti cum nix & ρIunia simul contingunt unatibus continisimis, d cparabsit, laborantem infestari. Hujus notabile exemplum, in tractatu de morbis convulsevis cap. ix. p. III . cum 2Etiologia plene descripssi
a. Nec minus afectioni colicae crebro, & gravies e- obn0xii , demum earalytici evadunt. Casus adeo frequens hic , ut moebi hujus successio inter istius pro habeatur; nam qui torminum in ventre,aut pa IOXysmos atrociores, per intervalla redeuntes pati solent, aut doloribus circa abdominis viscera, piu qatrocioribus, fere continue molestantur, tandem rahabitu corporis ac membris dolores vagos, dein postς stup0res , & denique non raro ά- ιιι sive res*ν nes subeunt. Hujusmodi efectus eisinu, tum a nix sede,tum a materia morbifica immutatis procedix nimirum quae perexigua sed acris, & irritativa, ης tantum sphlanchmolos incit πόbat, proindeque ob viin
cerum fibras vellicatas, in iis is mos, & dolorei ς; bat 3 postea copiosior, simulque hebetior, & nascQxeca evadens , per depluit, atqRς et
457쪽
ψος, his aut illis membris, aut musculis destinato, abiens, in partibus respectiVis resolutiones parit. Hu jus AEliologia, cum de colica agemus, fusius trade .
emoni artiriticae, non raro in membris ei obnoxiis , Paralysin superVenire observatione per quam vulgari constat ; ejusque ratio facile patet, nam siquidem in aegritudine ista materiem morbi. sicam binam esse, atque particulas salybs &quasi lixi viales pes arterim deponi , iisque acetias alias per nervos accedere supponimus prout infra fusius ostendetur nihil mirum est, si demum aliusmodi particulae, per Vlas adeo tritas se comites addunt, &tandem peFngustos spirituum meatus aut implendo; aut comprimendo obstruunt. Quod ad labitualis causas evidentes spectat, nempe ob quas , sive occasiones in hunc morbum dispositi, eum citius contrahunt, aut jam jam eo correpti, adhuc gravius plecti solent, dico huc facere, quaecunque sanguinem plus Vitiant, item quae cerebrum , & appendicem ejus nerVeum opplent, aut materiae morbificae in ea suffusionesc0ncitant, quae insuper spiritibm narco sim infljgunt,
aut eorum copias minuunt. In hoc censu primo occurrunt inordinationes in sex non naturalibus, mala Victus ratio , vini meracioris, aut liquorum arden-.
tium potus, semni nimii, aut inempestivi, otium ac vita sedentaria, venus immodica , nimiae san-gdinis jacturae , aer humidus , aut paludosuS des .calce ac limo recens obductae, mi,& Vapores metallici, frequens narcoticorupi ut nicotianae usus, frigoris , caloris aut madoris excessiis, tristitiae, &metus passiones vehementes, ac diuturnae , cum ditis aliis, quae non otium erit hic omnia re censere. Ccc a Hacte
458쪽
--, aut partibus rei Vct Vis , nc has Acmotis impeditur. Sequitur alia hujus morbi species, irit Vm tyopia, & pauci tate dependens, in qua etsi motus nulli parti aut membro prorsus deficit, a quibusque tamen' non
nisi debiliter tantum, aut depraVate peragitur. Ni mirum affecti άπινηαρ licet immunes, membra ta men fortiter movere, aut pondus aliquod sufferre neqReunt ; insuper in nixu quovis motivo ar tuum tremore laborant, qui tantum debilitatis, tiroboris praefracti in potentia motiva effectus est. Cum enim deficiunt vires pro membrῆ quopiam
firmiter, & uno molimine attollendo, natura vacillans conatu inpius repetito agit, proindeque pars in motu existens velut concuti, & trepidare c0gitur. Cui accedit, quod cum fibrae nerveae saccescentes nixum tonicum, seu tensitatem in regimine animali sustinere nequeunt, istae ultimam suam poten tiam exerere annitentes, motus quasi spasmodicos ineunt, eosque perpetuo iterant. Quare in n0nnullis paralyticis artuum omnium tremores, & concubsiones semper persistunt. .
Qui ad hunc spirituum animestum p 2'citate, sive proindeque ab illorum in syss ma nervosum dispensatione parciori, & dimia. paralytici evadunt, tali assectioni propter
causas, & occasiones obnoXii fiunt. rationem morbo gulnis aut humoris genitalis umpendia immψ tai selio: ρὸν ii dilathesin ejusmodi paralyticam plerisque homψηφῆς inducunt ue quatenus nimirum e Tanguinς iii pene Vappido spirituum animalium penus, δε perexiguus in cerebrum extillatur.
459쪽
ido Propter eandem fere rationem βοrltiticis ves-δου, & ciscocismicis , secuit . loco motiVa plurimum ι i rg. Aia uacillat , namque tale , e Xercitio cuivis fortiori ima mes. pates, infirme ac imbecille gradiuntur, a deambula ii6ne longiori, aut paulo citatiori plurimum delansantur, pono a niXu quOVi S graviori saepe stuporem in artubus, cum mOVendi impotentia patiuntur. Quandoquidem enim his massa sanguinea valde aquosa , & impuritatibus referta existit , cumque cerebrum debilius, & quoad poros laxum faeculentias quasvis in se facile admittit, propterea spiritus animales pauciores tantum procreati, illique haud sinceri,& subtiles, Verum hebetes, &crassioris materiae adhaesione impediti squamvis non semper adsit viarum obstructio , aut diathesis narcotica) sese in nixus
30 Non tantum scortatici, sed & plerique alii a Ah viam
morbo chronico aegre, ac tarde convalescenteS artuum languore , & membris a debito vigore, ac robore plurimum resolutiS, afficiuntur 3 ut, cum stoma--cho Valeant, eorumque pulsus, & urina laudabiliter habeant, ipsi tamen quasi enerves, & elumbes, motus locales vix ac ne vix inire audeant, ac initos haud diu perficiant: Quin imo nonnulli , absque aegrotatione notabili, longo tempore quasi propediem moribundi lecto assiguntur; dum imperturbati recumbunt, cum amicis colloquuntur, & alacres degunt,excitari autem , vel incedere, nec volunt, nec audent ue immo motum quemvis quasi horrendum quoddam aversantur. Procul dubio in his, etsi spiritus animales totum genus nervosum quodammodo actuant & irradiant 3 ait men eorum copiae ita tenues , & minus confertae
QSistunt, ut cum plures spiritus alicubi ad motum in ipsum agglomerari debeant magnum est periculum
460쪽
ne statim in vicinia continuitas eorum abrumpatili proindeque in partibuS nervosiis tensiitas solvatur Quapropter cum spiritus cerebri incoia, aliorum iubebis dispositorum, debilitatis conscii
is ridi non au- motum loculam , siquidem dimelle nimis pensum si
GL ciis suis imponere recusant , quamobrem affecti 'Vis ulla persuasione ducuntur eXperiri, utrum incedere possint , nec ne ue Veruntamen qui spirituum inopia la borantes , eos quoad possunt in m0lus locales urge bunt, mane primum excitati firmiter gradiri, brachia huc illuc jactare, aut pondus attollere Valent, ante meridiem vero , spirituum qui musculos influxerant pensi fere absumpto, vix manum, aut pedem -Vere p0 sunt. Curo jam nunc foeminam prudentem , S pro- Ἀρί, d perplures annos hujusmodi spuria ρur, tostruo lysi non tantum in membris sed etiam in linguai ob. noxia fuit ue haec per tempus quoddam libere, di expedite satis loquitur, post sermones tamen long0s, aut illos festinanter, & laboriose prolatos, illico sicut piscis obmutescens, amplius nego quidem pro,Pi ρο- test, porro nec nisi poli horam unam, aut alteram Vocis usuram ullam recuperat. spirituum In hujusmodi uriis parisi si I spirituum anima- impote'it i. si lium defectu , & debilitate potius, quam obstry ijρ pillae expissimae ne oriunda, suspicari licet, non modo i Os Hi - ψαρ p ρ it, quoad primas eorum copias & particulas origid)ὶ in Vitio esse , sed insuper aliquando motus localis i becillitatem , & impotentiam aliquatenus etiam δέ uia explosiUae, ubique in fibras motrices e sangpi ne suffusae, vitio pendere. Enimvero e sanguine V i de cacochymico , proindeque vappido, & ei ς φν sicut spiritus animales non nisi pauciores cerebrρ M stillantur,ita probabile est,ipsis e oerebro in dςὴλ