장음표시 사용
431쪽
praeterea tamen verisimillimum videtur, cordia motum 'nιθει hon raro supprimi, aut inhiberi, Ob spiritus animales funisti inbhi vitali destinatos, in ipso fonte, nempe intra cererillum rL. Aypressos. Hoc aliquatenus in affectu Inculo fieri supra in nuimus: verum & huic cauta proculdubio attribui debet, quod in nonnullis Observavi, post magnam in occi- oravitatem anima deliquium, cum repentina functionum omnium animalium priVatione, succedere, in quo laborantes immoti, & infensius, cum pulsu, & respirmi bae valde diminutis, & vix perceptibilibus, .& per totum frigescentes, per plures horas, insimo diem tape unum aut alterum, mortuis similiores, quam vivis decumbunt. Novimus interdum taliter affectos, cum frigescentes, at- .caute pulsu, &respiratione penitus abolari visis, obrige cerent, pro defunctis revera habitos fuisse, atque Cissas rati impositos, tandem post duos aut tres dies revixisse: quicunque autem ab hujusmodi insultu, sive breviori, sive longiori expergiscuntur, proinde nunquam in paralysin, aut semip iam incidunt, qui plerumque Apoplexia affectus sunt. Porro nullusdubito, quin multi ab hujusmodi
causa mortifica intereunt,quorum mors perperam aut n- copi lethalti, ut Ap lexia ita proprie dictae ascribitur. Profecto casus, infra describetur, cujus talem solummodo AEtiologiam instituere potuimus. Quapropter parado Issime is sex Xum licet, haud tamen rationi incongruum videtur hic Apoplexiam duplicem statuere, atque unius, quam nunc eerebello pro- describi mys, cerebella , & alterios sedem cerebri meditullio assignare, in cujus causas & siendi modos jam proxime inquiramus. Hic autem primo distinguendum erit de vario hujus Ne.- rbi insultur quatenus nempe, interdum sine praevia quavis diathesi, aut procatarxi, a causa subita, sepe invincibili excitatus, plerumque lethalis existit ;ς0ntra hunc nulla medendi methodus Z κ praeser-
432쪽
praeservatoria institui potest ue & quae iniri Alet is, i
plerunque inefficax evadit. Vel 14. lactisus causam antecedentem, sive st,htas praeviam habens, propter varias occasiones sive in actum deducitur.
ac improvisam λ ωνώς R ς-J cta, & pto in iel prope ce- ma, aut est magna solutio continVi, aljcubi intra, aut pio ἶ-. pe cerebri meditulli m contingens, propter quam poli, & meatibus ejus obstructis, aut compressis, spirituum Eoi' inatio omnis supprimitur: Vel est ingens ac subita si ltuum in cerebro degentium lio, aut extinctis. Utri. zia..is Psque rationes formales, Variosque asciendi m0dos patii. extinctio. ' cularius designabimus. Solationem continui massorem intra cerebrum escete solent, sanguis extrava at , abi 4s suppuratis, & dis. ruptus, atque humoris erosi copiose inundantis dilatiles. I. Solutio O ti- Ι. A sanguine intra cerebrum effuso, sive ri grumos concrescente, aut loca afficta i tilius solecticos saepe lethales indaci, praeter instantias a clarist. Meb fero allatas, ipse in quibusdam aliis Anatomica comprobatum habui; tales autem sanguinis intra cerebrum extravasationes morbiscas, Vel a casa externa, uvi casu ab alto, capitis ictu, auxallisione ad durum, concussione, & similibus, vel ac se interna procedunt, in quantum Q. cum sanguis acris, di tenuis, atque vasorum oscula, eorumque interstitia rimis laxa existunt; ine aut sponte, aut occasionaliter pipi solito effervescens, & per haec exuodans, in m0llem, facile cedentem cerebri substantiam irrumpit. Porro ΓGx huic morbo sedem in corpore eat se assignamus, tamen alibi circa, aut supra ipsum emisus, quia loc/ M'intumefaciendo medullulam substratam comprimi tum Apoplectisum inducit. . - l
433쪽
. sonema, sive ab c raro intra cerebrum, in v ab isν0 4M ngibus vero saepe, & propter easdem fere occasiones, ma fie ab ob quas sanguinis extravasatio accidit, excitari soleti nec suppuratur, cephala iam, aut torporem fere tantum
inducit, verum ubi disrumpitur, sanies ab ipso in cerebri eorticem decidens, eum erodit, ac putrefacit, &dein particulas putridas, & spiritibus plurimum infestas, cerebriis/ditullio sensim itastillans, postremo Attoniti pa-ioxysmum ciet. . 3. Serina e sanguine in caput suffusa, etsi ra-3' a serosaro aut nunquam per se, quandoque tamen ob causas denter sortiores,affatim adeo in cerebrum incurrit,ut poros ejus medullares mox omnes implens, ac inferciens,αφωνίαν
producati id quod quibusdam a nimio vini tenuioris, &aquarum acidularum potu, mox superdormientibus contigisse novi ue similemque effectum a totali, & diuturna urinae suppressione, etiam in haemorrhagiis subito cohibitis observavi: denique in recrementa ferina metastasi critica ad cerebrum translata ἀφωνίαν saepe lethalem intulerunt. causarum evidentium, a quibus fideratio extemporanea inferri solet, genus alterum consiimit m spirituum subita spirituum ex profligatisne,seu extinctione, quod quidem non raro efficiunt narcotica fortiora, & aquarum ardentium potus im- ὰ iantium potW
De Opiatarum ude ectu, etsi supra disseruimus, tamen praeterire non possum, afficiendi rationem iis a clarisC.D. D. Mel fero assignatam. Statuit Vir Doctiss. nam optataram ope- cotica tantum cerebri poros, & meatus nimis aperire, &dilatare, ejusque velut fores prius strictius occlusas pate-t 'secere, quo extraneum quodvis, & incongruum una cum liquore subtili e sanguine suffuso, in spirituum contubernia admittatur, adeoque incursu violento istorum series c Qrdines dispescat. Verum enimvel o narcotica ita nec Z 2 a semper,
434쪽
semper, nec tantummodo operari, ex supra dictis constat hue nempe in mantum ea, dum adhuc in ventricula di rantur , non raro fomnos, & quandoque mortem ipsisti accersere ostendimus: praeterea inde sequeretur, pius exhibita, noxam usque majorem inferre,quippe cerebri poros usque magis, magisque dilatando, impurita tibus quibusvis aditum faciliorem praebeant; at Vero satis liquet, narcotiea prima vice exhibita magis periculosi esse, et dein crebrius assiimpta minus nocere ue adeo ut nonnulli opio assuetsi ejus quantitatem magnat absque
nocumento devorent; quod certe indicio est, hoc non tam cerebri conformationem alterare, quam in maritas eis.
males immediate agere , quos primo siquidem iis valde improportionatum est mero amatu perimit, deinde postquam familiaritas quaedam cum hoc pharmaco interce. dit, eosdem minus assicit., Apoplexia accidentalis, crat alis ratio for- , nempe insultum ejus omnibus indifferenter,
etsi minime praedi*6sitis, accersunt: cujus item nulli propDuxis institui potest, & raro est quod curatio succedat. Attamen praeterea observamus hunc morb mdQque habitualem esse, sc. in quibusdam hominibus O-ιse connantem manere, propter quam illos primo veli 3ῆtiones, eaeque leviores exercent, postea ex intervalli breVioribus, accessiones graviores occupant , a Dibyiplςrumque ultimo intereunt. Super his igitur inqlli rendum erit, i ' quae sit morbi hujus fg rσtio formalo, ad' in quibus diathesis sopisciis , itymorbi procatarxis consistat, dein a' quas insupςxeoidentes habet. se suae fit e - 1. Quoad prius, ingruente parovio WI I:jη- P ponere liceat, materiam quandam in cerebri ambu* y' ui aggestam, & dispersam, demum in meditull/μ descendere, ibidemque spiritus omnes adoriri, ac m
435쪽
mianationis suae sonte supprimere, & prosternere L etsi non plane constat, utrum illud essiciant, aut medis ijst um inferciendo, Mare mirim i os profligando, iiDnue narcosin infligendo ', verisimile tamen est , utroque simul modo fieri. Et quidem cerebri poros medullares non-bihil Ouirui asserimus, quoniam eadem materies, quae primo corpori calloso insidens αφοινίαν intulit, exinde inferius in corpiustriatuni prolapsa, ejusque deinceps poros inferciens, hemiplegiam excitare solet. Attamen haud tantum a medullae cerebralis poris fiderationem oriri concludere liceat, quia tunc paro sem siepe paulatim&-irreperet εἶ in quantum Q. p0ri non simul Gribu seri omnes, sed successivi, &alii post alios a materia instu- ρο- ente occupari possunt: quandoquidem vero haec affectio subito, ac instar fulguris insilit, quid minus concipere is spiritibus is possumus, quam Oirtim a materiae irruentis contactu maligno, & velut afflatu prosterni videtur enim, quod phol et '
particulae ejus undiquaque e cerebri ambitu, in medit Ilum, sive corpis callinum descendentes, ipsumque ex omni parte subeuntes, & meatus, utpote angustiores, protinus plere, 'atque spiritus huc, illuc fugare, atque in arctum cogeu, qui dein obsessi, &in angustias redacti, cum nec μdiutius resistere, nec in poros alios a materia morbifica cupatos penetrare queant, demum prostrati succum-hdat, anime cum Gentis functiionem omnem dimitten-.tes; deinde vero non facile, nec cito emergunt, quia nec complexibus, seu vinculis se expedire, nec in patia ulli, saeua, & aperta transire possiant 3 quapropter diae suppressi jacent, donec tandem aliquando, forsan materies ista vel sensim difflata, aut in sanguinem Risinetur, aut medullae porulis exudans, in cerebri ven- riculos probabitur, vel demum materies ea paulo infe
rius subsidens, & ιοποri Wiato nempe uni, aut simul utrique impacta, paralysin accersit: in-
436쪽
natura ,si de indoisI. Oplexit bu-bitualis causa proca arctica.
terim ut spiritus intra corpus callo liberi s
tia ampliora nacti, munia pristina iesumant , quae quide
exequuntur, donec materies cerebri& sensim aucta, in corpus collisum descendens lulanSA
parox mum alium inferat, e quo, si neutro ex praedi ii, modo spiritus evadent, penitus succumbentes sensim dis
Quod si de materiae hujus morbi cae indole, sive natura inquiritur: spiritus animales in s lexid, nplane alio modo ac in passionibus convulmis affici, nempe siderationi obnoxios copulam explosivae contrariam, hoc 3 esst nitriolicam, potius quam nitro ulphuream asciscere, proindeque ab ea spiritu almas ipsorum particulas prot- sus figi, ac a motibus, sive explosionibus quibuscunqlle lineundis inhiberi, non secus ac cum particula vitrioli de cum auro fulminante tritae, & combinat ae, virtutem ejus lexplosivam, seu prorsus adimunt, & tanquam aurae glacialis affatu particulas alias quasvis activas c0a gelant, & immobiles reddunt. Non absimili modo se habere videntur spiritus animales, eorumque copuis, systdiversimoda adjuncta, quorum nempe alia virtutem elo'nicam, & valde expissam, prout in affectibM spo dicis, aliaque iis nuporem, ac immobilitatem, uti in mori'fσoro , etiam in Ulexia,¶lysii, 'aducus GHaec de Apolexiae habitualis causa conjuncto, oueformalii, quod spectat ad causas ejus
mili ritu habent ac in plerisque aliis Fbsta 3 nempe & sanguis in sitio est, quod particulai ς
traneas, atque spirituum animalium texturae, sive cppus, aut in se tutioni plurimum adversas, & velut extinctoria igignens, aut aliunde arripiens, rceriari culpa est, quod in crinicundum poros, & meatus ejus laxum, &materiam morbi cam a sanguine obtrusam,
437쪽
sine repudio semper admittat. Utriusque rationes parti eulares, variosque fiendi modos,non opus erit hic speciatim recensere, aut e plicare quin potius huc referri poselint, quae de cephal)lgjae, item de Lethargi procat arx ila sius edisseruimus. Porro similes seu eaedem cause est ies, quae in istis affectibus, aliisque soporossis, etiam hie notari, & ab A placticis sedulo vitari debent.
Ex praedictis morbi hujus dimereotia facile innotescant. se 1 o quod modo innuimus Vplexiam, vel accidentis semesse, quae sine procatarxi in quibusvis fere indisse renter, a causa eVidenti sertiori,subito, gc semel excitatur vel labitualem, quae a diathesi praevia dependens,propter
varias occasiones, Crebros insultu Shabere solet. ratatibne subjecti dicatur hic morbuου aut cerebro, aut cerebello propr-,Mure simul utrique communis: cerebrum huic moriabo magis obnoxium denotant, praevis, & frequentes sco- tomiae, & verriginis affectus: cerebellum male dispositum arguunt, creber incubm, pulm intermittens, Bncope, & l Othmia frequens. Respectu magnitudinis, aut est, unaquaque sc. mere naturali, aeque ac spontanel cessante; vel partiam, hac, aut illastor sim affecta ; dein quatenus alterutrius facultates, modo omnes,modo plurimae tantum, nonnullis tamen exceptis, eclipsin patiuntur: nam in utroque regimine, materies morbifica ad meditullium descendens, modo totam ejus substantiam , modo
partem ejus,sc. anteriore alat poneriorem,aut mediam Oc
cupat. xo respectu causae antecedentis, diathesis ψο- plectica, vel haereditaria est, sive innata, Vel propter malam victus rationem aliaque accidentia acquisita. Morbi hujus prognostis nunquam nisis nessa,avare dubia prim fidus. denunciatur . nunquam enim sine aut praesenti, aut futuro est. Verrumpessima est, in qua praestrictiones omaei spontaueas abolitas, etiam pulsus, &respu
438쪽
respiratio aut deficiunt, aut laboriose peraguntur tiplerumque cum spuma oris, &steriore contino .
bus dein sudor qui saepissime colliquatiuu, .
veniens, mortem magis praecipitem fore indicat. Qui siderati mox pulsu &privantur &ria o postea infrigidati , animam exhalasse Videntur, non si tim lecto egimantur , aut administrationibus medicis stituantur: porro quamvis Vitae spes nulla affulserit, non nisi post tres, aut quatuor dies sepulturae mandentur. quippe tales aut sponte,aut remediorum usu, nonnunquari reviviscunt: quod certe evenit, non propteriem denuo in corde exustitatum namque hic non phalatus disperiit) sed quatenus materie morbifica e cereb ludiscussa, vel evaporata, cordis motM, tanqu am horologii ponderibus appensis, redintegratur. In parox mo 'Opsectico, si post sanguinis missionen levamen sequitur, salutis spes quaedam aifalget. Sin vero post hoc, & alia remedia, affectus supra nycthemeri spatium sine remissione persistit, aut in deterius vergit, de
Si p0st primum αφι νίαι injustum bene finitum,aegrotasspostea ibrpidus magis, & hebetior factus, scotomia, di crebra vertigine afficietur, signum est, eum morbi ait pniti accessionibus aliis obnoxium fore: praedicti enim asiectus, a materia morbifica, jam jam in cerebri ambit* d posita, ibidemque sparsim stultante, & subinde per psti
xiones tantum exiguas in mediivitium descendente pi dunt; quae materie sive vitriolicis, si1venarcotica,posuλμ' plenitudinem aggesta, 1iderationem accerset Method Methodus Thera petitieis, aut est curatoria ad psi qui
'' μ' , quando ingruit, tollendum, a repraese Psit ipsum, ne redeat, praecavendum , prior ad Apol τις qnem, altera tantum ad habitualem spectat.
μμ insultu facto, si non a capitis laesione ς π
439쪽
,ut vehementi, procedat, quamvis nescitur, utrum a
Vis imincibili c cujusmodi sunt sanguis in cerebro extrao atm , aut absces disruptus ) excitetur, υε. necne , utcunque Thera iam ejus opera sedula conari debemus. Et quia sanguis nimis turgens causam morbificam inferre, aut saltem augere, eandemque subsidens,&sedatior factus, nonnunquam auferre solet; idcirco imprimis de cursu ejus moderando deliberare oportet. Atque hic quaestio oritur de tanto itu , nempe utrum mox in O reponi, Vel annon extra eum aliquamdiu detineri debeat: nonnulli posterius hoc religiose observant, nec sine ratione, quia nimirum in Ddio major ad somnolentiam propensio est, alve anguis propter ambientem strati calorem magis effervescens ,& uberius efflagrans, plus ma- debeat. teriae recrementitiae usque in cerebrum afectum suffindite e contra, dum AEgrotans ten ulter vestitus in cathedra locatur, sanguis tardius fluit, atque vasa subsidentia, ad humores ex ἰγὐφαλίου resorbendos potius, quam ad eos illuc mittendos aptiora videntur. Quapropter si . patiens satis robustus fuerit, expediat forsan, per 5,aut 8 horas, donec materiae morbificae fluxio praetereat, & sanguinisci sus phisbotomia, aliisque remediis sedulo adhibitis, s datior fiat, eum extra kntum manere; imbecilles autem,& qui tenellae sunt constitutionis, quam primum perculsi m0x cubili commitantur. AEgrotantis sive in lecto,s'e extra ipsum, situs non sius inus , sed ca pite nonnihil erecto, ac ad latus, modo unum modo alterum
blebotomia, in quibusvis sere sopis sese necessaria,
minime disratur: verum enemate acriori iniecto sanguis ς0piose detrahatur. In clyssere dissolvatur species mera suco 'γcinth. ac infusio croci metallorum turbida. Ve*-rium amplum cersiri aliaque & catapl - ata attrahentia pedibus applicentur et tempora, & nos .mtentur. Aaa oleis
440쪽
oleis aut balsamis appropriatis illinantur, atque m -i Prum, imnio totius fere corporisfieriones dolosifiei's-2 tuantur: Interim quae spiritus animales exulatent.&Vi culis expediant, st. o. c c-lapio ces in Iloο subinde propinentur. Posthaec AEgrotante cubili imposito, si ad iuridi lsatis facilis, & potens videtur emetisum exsuli Oit ibi; 'οχ metite foulitico, aut ex infusi e croci metallorum re subinde penna gutturi intrusa vomitio quater aut quinquies proritetur, liquore possetico ex intervablis infuso. Vomitione peracta confortantia, uti filixir ditae aster. citanae , f iritis Lavenduis, aut Theriacata camphorat Tinctura Paeoniae, aut succini,aut coraelii cummis Apulecticis, aliisque appropriatis in dosi convenienti exhibeantur, &, prout res exigit, repetantur. Die secundo iisdem remediis adhuc continuatis, insuper cucurbituD siceae, aut carificata circa homoplatas, aut cervicem applicentur , aut si plus sanguinis detrahere oportebit, vena jugularis aperiatur; enema repetatur;yi' ritus falis armoniaei, Mutfintus ex Galbam in aceto acer' rimo cocto seribm admoveatur. Insuper Errlinή, α
ρphlegmatismi usurpentur. Dein vesperi catlasis es pilaias Rudii,velEinuario Rosarum sisti in liqu0re vo' vis dis lutis instituatur. Hisce nihil juvantibus, et si spes tenuis aut nassa est, cupitis verrici raso aut ferrum candens, aut nefica ori*'Rmplum imponatur, reliqua pars ejus, ac imprimi θ' i& sinciput foveatur Aceto Belbarieo; birudines ις 'Tb aut post aures applicentur; spiritus c. c. aut Diin in majori dosi, & saepius infundantur , his, aliisque adi nistrationum modis insistendum erit, donec mori is p Spinquo esse videbitur, quam Q. uti ha x modi remedia sepe tantum disrunt, at /e Pitsi