Tentamen herpetologiae

61쪽

CL. IL CAPITE IΝDISCRETO - Caeterum bene monet Rajus p. 288. , , Dari etiam Serpentis genus si gemino incessu antrorsum S retrorsum ΠQn negaverim; at vero Bi-- cIpi TEM Serpentem ni forte mostrum seu utraque extremitate. o capitatum m. rerum natura inVeniri, nimis impudens est, qui affr-- mat, & nimis stolidus, qui credit. Nemo quoque lubenter calculum addiderit Mo etto p. 3Is. doe Lumbrieis aquaticis: Dari in mari mediterraneo lumbricum teretem anguis majoris magnitudine & colore, sed sine capite cauda , ut notavit Mecherris, qui Amphisbaenam pro lumbrico habuit.

f. XX V.

GENUS I.

ScYTALE. CAUDA prae CAPITE rotundata . Quod cauda reliquorum anguium in exitu tenuis & acuminata; & Scytalae caput prae capite Amphisbaenae minus difficulter dignoscitur.

1. ScYI ALAE Africanae binae ex ruso flavae, punctis saturate spadiceis variegatae; ventre cinereo; pusillae; mas & fe

2. SCYTALE Surinamensis, spadicea, punctis albis & nbgricantibus, Ventre cinereo. Sebat. I. n s. 3. SCYTALE Zeylanica; rufi coloris, maculis nigricantubus; crastiore cauda obtusia ; capitis squamis in figuram cordis congestis. Amphisbaena Greoim. Amphisbaena Teylanica. Sebae t. I. n. 7. . ScYI ALES binae; Mantuanae, mira colorum varietatepidis; vertice caeruleo. Scytalae binae Americanae, Amphisbaenae etiam & Caeciliae Vocatae. Seba t. a. n. I. 2. s. SCYTALE ex nova Hispania, capite minusculo. Seba

t. 2. n. 3. l.

6. ScYΥΑLE Indiae orientalis & occidentalis; dentibus minutis; sensti olfactus carere diXit Seba 23. t. 21. n. l. 7. ScYTALE ex fusco & albo variegata. Serpens Americana Caecilia dicta. Seba t. 22. n. 3.

62쪽

L. IL

tis dentibus armato; naribus patulis, oculis perparvis

membranis invicem obvelatis. Serpens Caecilia Americana vera dicitur. Seba t. 26. n. Ι. ) Si est oculata, dici nequit CAEci LIA , etsi

oculi membrana obvelati. Et angues vulgares spolia sive exuvias cum membrana oculorum deposuisse maΣime translucida , saepissime offendi. 1 o. ScYΥALE IBYARΛ dicta. SPba t. et s. n. I. Dorsi, corallino; glabra; cauda crassa, obtusa. Serpens corallina,Amboinensis, cauda Amphisbaenae. II. SCYTALE subrufa , Ventre candicante. Anguis Scytale parvus, AmericanUS. Seba t. 2. n. ψ. I a. SCYTALE PETOLA dicta. Seba t. 73. n. 3. Obscure rubra, Ventre croceo; mirum tonum emittens. Serpens coralloides , Brasilientis; rubra Amphisbaena. I 3. SCYTALE capite navicante; annulis tenuibus. Amphisbaena Americana, eX fusco& albo variegata. &bat. 3. n. . 16. SCYTALE NIX BOA QUANQUE CHOLLA , seu Serpens rara, Mexicana, cauda lata obtusa. Nigro fusca; ad latera taenia albicante. . t. 77. n. I. 1 f. ScYTALE ex Chilo insula, fusca, punctis nigris. Seba t. 86. n. 6.16. SCYTALE TU CUM AN, Seba t. IOO. n. a. sive Migilet ' de Tucuman; ex Paraguaja; capite albo fuscis distincto maculis; postica parte rusa. 17. SCYTALE fasciata. Serpens corallina, Amboinensis, Seba t. IOO. n. 3. Capite navicante.

XXVI.

GENUS II.

63쪽

CL. II. CAPITE IN DISCRΕΥΟ - cL. ILGΕΝ. 11. AMPII ISRAE N A. Americana rubra. Sebat. 6. n. l. Oculis, naribus lingua & dentibus expertem dixeris.

n. 3. minutis ocellis. Apertura in exitu calidae, oris specie, quibusdam imposilit. 3 . 3. AMPHISBΑΕNA sqiiamis rubicundis, Seba t. 7. n. l. crista spadicea Venisque albis in capite. . A 31 Ρ HI S B A E N A ex flavo & rubeo, maculis albis varie

6. AMPHISBAEΝΑ corminis : taeniis Ceilonica ; femina. Seba t. 73. n. 3.7. AMPHISBAENA Americana; ex rubro, favo & albido varia; taeniis nunc integris nunc dimidiatis, nigris angularibus , a capite ad extremam caudam ; Lina. apud Scheuchz. p. Is 79. t. 628. lit. B. J BI RAC Ο Λ 328. Israhcoh. Vipera indica tr1color major. Ρ A L A Ρ A It Y A Zeylan. Nem PhLapa 331. TU NUPOLON Z lon. arcuum more variegata. u. ib. 8. A M p v I , B A E N Λ subcinerea, lineis plurimis transversis nigricante colore striatis, nullo Ordine. Amphisbaena Amer. minor subcinerea & alba; Scytale Rii 288. 1 B I J Α- Iaiiasta.

de los Cubecas, Lusit. Oculos habet minimos vix conspicuos. R . 289. 9. A M Ρ Η I S B Α Ε Ν A capite diademate ornato, eodemque &dorso ex albo & nigro tessellatis. Serpens corallini coloris, dum vivit, lineis latis, reticulatis; Linc . apud Sobeucri. P. II 8O. t. 629. lit. F. 1 o. A M Ρ Η I S B Α Ε Ν Α, subnavi in dorso, in ventre magis carnei coloris, Linc . p. 129s . t. 6sa. n. I.

bis in capite & collo serme taeniatim coeuntibus, Ventre sulplaureo & rubescente. LincL p. 131 I. t. 66. U. 3.12. AMPHIs ΒΑΕΝΑ Amer. ex albo & nigro ,aria. Linc . p.

64쪽

sitis; capite pene toto albido; LincL p. Is 32. t. 74 9.

SpilogVti Jam tentando absolvimus HER PETORUM Ordinem Ι. A N G II E s, fiduciarie apprehendere nobis licuit. Est: quidem Uerecundia, ex mente Eloquentiae Magistri Quintiliani, amabile , Cirtutes facile generans, sed saepe nocet. Dissiculter namque asegregiis sum haec animantium genera, quae illustres systematici a se invicem propulerunt , Vermesque non Vermes cum vermibus Verminosis nobis propinarunt. Labor per annos latuit; & quidni Verecundia motus lucubratiunculas lubenter reticuissem, ne tantis viderer me opponere Viris, insuper non nescius, diuque expertus, quod facilius sit reprehendere quam imitarit Verum animos resumpsi, & audacior factus, mea quoque proferre decrevi, postquam iterum Quintilianum legerim : si quod valde dissicile imo impollibile,, sit, imitando alterius silmilem fieri, quare potius studere debemus, is ut superemus; sic enim fortassis aequabimus; nec qui maxime imia se tandus, etiam solus est imitandus. Sic studia valeant nostra quantum possimi; nobis judicamus , nobis erramus. AEquanimi LEcΥΟRES, bilance expendant omnia, ut in melius vertant; &me perspicaciores exhibeant modo anguium ORA De NTEsque enucleatos, nec sorte dimicabunt super hoc HERPE et o LOGIAE

tentamine.

Q Inverecundis autem Censoribus suae maneant irrisiones. Nos utamur ratione, quum nihil vel inter A PEDI A vel inter QUADRUPEDrae interest atque ΗΟΜΙΝΕΜ, qui sese ratione non distinguit. Quippe iSeparat haec nos A grege mutorum. . II E R p E Τ Λ apeda esse diximus; U A DR U P E D u 31 definitio per se patet, quod sint: Animalia TERRAE, quae quatuor pedibus gradiuntur, non nisi victus causa aquas frequentantia.

f. XXVIII.

65쪽

Capite

Cauda

UI PER A evidenter dentata

dentibus pectinatis, Lucii piscis

. IL Capite indiscreto; cauda quasi

truncata. l. 2 .

XXIX.

-i GTerrestris, in aqua non subsistens. CL. I. LUMBRIcΠs; l l. 82. Liu corpore tereti. Aquaticus, in sicco non subsistens. f. 31. 33

tanimalium; in variis partibus. f. 3 .l CL. II. TazNIA; corpore longissimo articulato. f. 35. 36. CL. III. HIEvno; ventre sessili, cauda tereti. f. 37. 38.

f. XXX

') Pars quoque Lerneae Serpens eris unus Echiditae, Ovid. Metam.

66쪽

. XXX. URDo II. - ORDO II. VERMIS. Est animal Herpetum f. I.) exsangue, trang- formationi non obnoXium. Cute nuda; Spina carens; non nisi gustum & tactum habens; trachaeis in musculis praeditum I n).

Oculis, auribus S lingua non gaudent VERMEs; ore tamen gustum sentientes ad sugendum apto. Prout amplificata serpentium S reptinuim cognitio, sic S nomen VERMIs late patere solet; unde es: quod illustri Liunio e re visum fuerit S ZOOPHYTA & TΕs TACEA vermibus accensere. Pro motu progressi VO VERMES TERREs TRES nunc hanc nunc illam corporis partem in terra figunt & se Vertunt, AQUA-aeie 1 flexibiliter in fluido gyris variis sese torquent S moventur; consep comment. Minin . Taeniarum motus pro loco, in quo degunt , eXiguus est , ct singularis.

f. X X X I. cc. I. CLASSIS L

Oo , Teredines, Termetes, gitis pinadens quoque appellari solent, sed improprie, animalia quae mOX transformationem patiuntur. VER-ΜΕs sunt herpeta transformationi non obnoRia; ne dum cum polypis quid commune habentia.

subsistens

IAE UMBRICyS terrestris, crassissimus, qui pro lubitu in magnam longitudinem excrescit; cui cauda cylindrica est,

67쪽

CL. I. LUMBRICUS CL.

nulla vero fascia in dorso. Redi de anim. vlv. t. 76. Wiliis an . brut. t. l. Lumbricus terrestris major, Linnaei. Dag-gmatsh, Suec. 2. LV MBRICUS terrrestris, cui supra dorsum fascia est cum cauda lata, instar folii olivae. Redi t. is f. I. 3. LUMBRICUS terrestris, caudam habens latam, non fasciam in dorso. Redi t. 1 s. f a. l. LUMBRICUS terrestris; cui fascia in dorso, cauda teres atque rotunda. Redi t. Is . f. 3. Rντ . Lumbricus laevis,

' p Lumbrici a lubricitate; In testina terret , Diximus

VERMEs esse animantia apoda. Non ad Persantur nobis millis. JwaM- merd. Raj aliique autores; quando mili ius de An. Brut. lumbrico terrestri quatuor pedunculorum series adscripsit per integram longitudinem decurrentes, quibus tanquam uncis nunc hanc nunc istam partem corporis assigit pro motu progressivo; nec Set dammerd. Bib. Nat. ILP. 739. quod multa animalia, quae pedibus carere dicuntur, his omnino instructa sint; sed addit: Sic lumbrici pluribus sane gaudent pedibus ,

S alio modo conjlitatis, quam vulgo pedes solent. Itaque pedes improprie dicti, quales & ANGUEs habere, supra monuimus. S am merd. , , in ipsis pariter Serpentibus id mihi patuit, quas equidem quintupliciis pedum Becie donatas esse observavi; earum scilicet nonnullae in cor- , , poris sui medio saltem gerebant excrescentiam. V Confer. Dubia nostra ad XIX. de Amphibiis Illustris Linnaei, quod squamae ventrales anguibus pro pedibus sint: ideo tamen non dixeris, Herpeta esse pedata. Moufetius dicit: tractu & pulsu quodam de loco in locum moveri, non proprie Volutari Lumbricos; Rujus vero in lateribus ponit duos ordines a peritatum, lato satis intervallo a se invicem distantium, quibus, uti pedibus, ad rependum aut corpus promovendum

utitur LUMBRICUS.

Quo experimento nullum facilius. Nocte tamen, praesertim pluviosa S rorifera post pluviam supra terram, quod talpas valde Verentur, apparent, coeunt S ad auroram usque cohaerent; unde Germanis gemadiurnier. De modo congrediendi circa cingulum carneum lumbricorum vulgarium aut torquem crassiusculum vel fasciam, consule Roum, Vettum, Redi de Anim. vlv. t. 1 f. Anatomen inprimis quoad viscera vitalia S tracheas in musculis annularibus lumbrici majoris. vid. Willi f. t. 4. Intestinum in intestino, quod mili sus observavit, Mou- festus appellat receptaculum intra carnem per totum corpus descendens annulatum, membrana tenui donatum. Rajo audit canalis seu in-

O. I.

68쪽

CL. I. CL. I. LUMBRICU s

testinum ingens annulis interceptum , seu divisum in cellulas, Coli

Rrr)TER Rhs TR is distinguit in MAIOR Es si ve vulgares, DEW- NORΜs, Angl. S MINOR Es; quos sub dividit in RUBICUNDos, majoribus concolores, in VIRIDE s S m VERML s cauda sauescente, GILT-TA Isis, Angl. MAJOR Es Moufetius similes reddit iis teretibus, qui intestinis hominum innascuntur, semipedem longos, imo e X- tensos pedem aequantes, coloris dilute carnei, qui maximam partem omnes praediti annulo circa collum; minores G. Agricola Sc Aldrov. Asch RIDEs vocat in sterquiliniis S sub lapidum aggere frequentes. Hos Piscatores pro hamis in escam piscium sectantur. Vide sis curiosam observationem ex Diaris Hamburgensi ambiirg cheiue Tom. VIlI. P. III. num. VI. ad Calcem Tentaminis, nostraque Oborta dubia.

XXXIII. G. II. GENUS II.

LUMBRICUS aquaticus in terra vel in sicco nons ibsistens. I. LUMBRICUS Vermi g, Mouj Iti p. 32j. an aquaticus Tito a. LVIIBRI CU S ascaris, Palustris, Linnaei 3. LUMBRICUS PUnctis prominulis maris septentrionalis, Linnaei; major est terrestri; annulis & tuberculis compositis, sive punctis eXtrorsum prominulis. . LUMBRICUS Gordius Linnaei. Seta seu Vitulus aquaticus, Aidrov. Gon. Seta aquatica , Merr. pin. Vena Medent; Nervus Medinensis, Micennae. DracunculUS

Sss Sicut lumbrici terrestres in aqua haud diu vivunt, ita etiam aquatici marida positi cito intereunt; illi videlicet aeris, hi vero humiditatis penuria laborantes. Nodo vel torque carent aquatici; in sabulo plerumque ad litora degunt, terramque e cavernis ejiciunt terrestrium more, quos piscatores escae loco in piscium captura, prout lumbricos

terrestres, Venantur.

Tu Ibi: In mari mediterraneo lumbricus teres, anguis majoris magnitudine & colore reperitur, sed sine capite S cauda, ut Mecherus notat; aliquando ad 2o. pedum longitudinem accedit. Quis ejus usus aut na

turas

69쪽

CL. I. LUMBRICUS CL. LII. A Q. V Λ TΙ C U S. G. tura, Moufetitis non accepit, sed ab aliis sperat lucem, quae utrumque

monstret. H echerum AMPHISBIENAM anguem, capite indiscreto cauda truncata pro LUMBRIco sumsisse, dubio haud caret: quod comment. Minm) jam monuimus. Dari autem vel ScYΤALEN vel AM-ΡΗΙs B ΕΝΑΜ sive terrestres, sive aquaticas, longitudine 2O. pedum, hallucinationem sapit. Paucis Priscorum vermis fuit cognitus. Recentiores eundem variis titulis salutant: Germani aliquando: I vitulus aquaticus: ratio denominationis alia dari non potest , nisi quod vituli nonnunquam cum aqua bibant, etiam periculo Vitae. Est instar Selae tenuis, cubitalis, ut redite scribit Alberitis, quoque longitudinis, durus; nisi benesis oculatus, parum differt utraque eX tremitate. Anno I7So. VER- ut 31 d 1 o. Junii in Consessii Societatis Gedanensis , ex Coenobio Carthusiae nostrae ad me missum monstravi; nullae in corpore incisiones, sed laevissimus fuit; ambae extremitates parumper fuscescebant, reliquum corpus coloris setae chelys. Aldi 0Dandas ct nigri eantem vidit. Interdiu aeque ac noctu in continuo erat motu, longitudine duos pedes superans; raro vidi spatio sex septimanarum initar nodi Gordii intricatum, ut vel tribus in locis nodi eleganter ducti apparuerint; artificiose tamen eosdem resolvere seque eX tricare didicit. Cauda a capite distincta, quod illa leviter bifida eX tremitate nonnihil curvata, capitulum Vero par Vum, rotundum, Ore circulari perexiguo. Mira facilitate os ad latera lage me applicaVit, quoties, torquendo caudam, posteriori corporis parte flexus indesinentes S Vibrationes peragere &anteriorem corporis partem quiesstentem sit stinere ipsi et lupe fuit. Guineesses hausta aqua ex silmili Verme gra Vistimum contrahunt morbum, cum tandem corporis partes musculosas perforat. De eo & de re

ri ratly bred in ponds of stagnant fres h waters, and it is suppo sed, is that they enter ostener in by the Pores of the Shin, than by drinis king the water: for tho se Who most frequently bath in such ponds., , are ostenes: troubled Nith them. They are excee ling long in ,, respect to their great Exili ty and Thinnesis; and a re ea si ly observed, is when sonae of that mater is mingled in a Glasse With sio me other mo- is re transparent Water. Dr. Gamble had one of these, Wieli measti-

70쪽

, , move very qui cli under the Shin, along the membrana adipssa; and What is one Day seen in the Breast , or Bel ly, sia ali osten in a, , daV or truo be found in a dylant Part of the Body perhaps theo Thigh, the Leg, or under the Ham. Reliqua, de remediis &

cura apud autorem.

LUMnsticus Animalium; ΣτροIγυ γ, i. e. Genus rotundum, vel corpore tereti; in partibus hominum Sc brutorum b. I. LUMBRICUS intestinatis humanus teres XXX . 2. --α -- sub pelle Leonis. Redi t. 9. f a. Martis. Id. t. 9. f 3.3. α--- --, in Rene Canis. Redi t. 8. f. i. l. Martis, longissimus & crassissimus. Redi t. 9. f. I.

De vermibus in corporis: in cerebro, Oculis, auribus, dentibus, intestinis, renibus, cordis, peri cardii, in ventriculo, pan- create, vesica urinaria, Vesica fellea, hepate, mammis, ulceribus S tumoribus, variolis, morbillis, in scabiosorum pustulis, in peste, saliva, infra linguae venam, in medio gulae, sanguine; vid. Scholion D. Dc. Stoltei obii ad Reinh. Magneri observationem de verme fasciali duodecim ulnarum S quod excurrit longitudine innoxie per alvum excreto; A l. sit. Diar. Bastici I 699. m. Oct. p. 3ΟΙ. S. Trans. A L passim. Ecce homo, quis si si gleba verminosa , splendide misera. Cons. vermis ex frontali sinu pueri Carishronae vivus excretus, Act. Suec. 172I. p. Ι 8 o. cum fg. S Trans. Angi. Nq. 213. p. 219. Redi per integrum tradi. de animal. vivis in corpore viventium; Mo. Andi de 'ariis vermium spee. in corpore humano enatis; Aldrou. p. 678. Leeasdenhoech Laudatus Stollersobi: se Piamvis verminosa haee,, soboles admodum differat specie, ad tria tamen genera commode , , refertur a Doctoribus no stris, adeo ut dentur Lumbrici teretes , la- ,, tiU vicarides es hos frequentissimos esse teretes, opta lumbricos ter