장음표시 사용
21쪽
Lib. I. Caput I. s. hi Sophistarum more omnia quae ipsis noH probantur, conte=nmmi : qui bios tantum illud arri-
et , quo suum est. Sicut sultis ova clava ct
tintinnabula placent, prout recte iusserit Para- c. . in praefat. de natura rerum. Finis ejus est naedicantentorum suaviorum , salubrioru in & tutior una praeparatio: atque hac ratione Ars nostra a Pharmaco- p 'a 3ulgari, quae etiam medicamenta concinnat, tuta quidem dc salubria , sed minus grata, iistinguitur. Nam quod ad suavitat eniat tinet, in consesso est , aegroturn citius parum conservae rosarum cui grana sorte quatuor Mercurii per inseriora tantum purgantis, commixta sint, assumturum, quam multas Dia catholici drachmas : citius pitulam unicam benedictam Quercetani, vel dua S ex Electuario Panchymagogo ejusdem consormatas , quam decem ves quindecim pilularum sine quibus, Aurearum Faetidarum: citius grana quatuor BeZoartici mineralis celeberrimi Harim anni, vel octo Antimonii Diaphoretici Crollii, quam potionem aliquam subodorificam : citius jusculiam Crem Ore aut magisterio Tartari conditum,quam haustum agonisticum Apogematis Syrupive alicujus Magistratis , ad deseriptionem , nesscio , quot pedes longam laboriose consecti. Fieri tamen poterit,ut quandoque ejusmodi
pocula & canthari medicamentorum vulgarium suavitate Chymica longe superent: nimirum tunc , cum nonnulli aegrotantium,
22쪽
5 TI; ocmitC0mtes allatis illis ' nondunt manu praehensis, sola is aporis es odoris eorum nauseabundi imagi-
natione, nec vi aliqua magnetica concir Ati . .
αγω κοιτω vomunt & dejiciunt: id quod medicamentis Chymicis praestari hactenus lnon potuit. At inquiunt: triumphent sane lSpagyrici remediorum suavitate : reserant lautem re Cepto more praeparata in pharma- lcopoliis medicamenta , laudem salubritatis le& curationis tutioris. Hic Rhodiis, hic saltus. lNam dicunt: Vel ra remedia non modo no- 1 tris non sunt salubriora, & tutiora: cum ne i quidem satis sint salubria & tuta. Pleraque . enim vestra sunt venenata , & naturae huma- nta plane adversa: utpote metallica & ex mineralibus desumpta, pleraque acria, corrosi ua: pleraque calidiora, quam ut conveniant, graYe redolentia. Gravia sunt
haec tela, & Chymicorum jugulum poeitura , nisi rationis & experientiae clypeo exce- lpta deXtre clidantur. Negari equidem haud
potest: inulta nost rum medicamentorum,
e minaralium & metallorum familia petita esse: sed propterea non Venenata, non humana naturae prorsus infesta. Quod si enim Veteres iisdem omnibus, sed crudis & non praeparatis , sicut ex Galeno Dioscoride, Antidotario Nicolai Myres sici & aliis videre est:&Recentiores quidam famosissimi Medici, uti Ron deletius , Mercurio crudo in pilulis Baibaroisae , ad morbum Neapoli anum expugnandum , Crato trium Caesarum Medi -
23쪽
Lio. I. Caput I. Tcus felici filiariis , Cinabati ad vertiginem alii Antimonio iit Cardanus, Iulius Alexaridi iniis, Matthiolus; Vitriolo Ges erus; Croco II artis ad icteros Fallopitas ; Sulphure u iiivei si ad pulmonum affectus usi sunt: cur
nobis eadem recte praeparata & omni venenosa malignate exuta , in usu ni medicum transferre non liceret: praeseriim cum videamus eos , qui vulgaribus Pharmacopolarum medicamentis ficinam sanitatem recuperare non potuerunt, suasu ipsorum Misochylomorum ad thermas metallicas , aut sontes minerales ablegatos , eorum usu continuato persccte fuisse curatos. Unde sane conjiciendum est: in ejusdem mineralibus & metallicis , balsamum qiiendam fixum , spiritusque
potentissimos dc corruptioni minime ObnC-xios conclusos esso. Id quod ex usu etiam medicamentorum Chirurgicorum conspicuum : ubi vix ullum magnarum virium est,
niti cui vel metallum vel minerale aliquo lsiit commistum. Absit autem: ut ea cruda, seis veterum seu recentiorum quorumdam more , intra corpus propinanda esse censeamus. Utile ab inutili separandum, venenum a in sumia salutari mucleus & medulla a corticibus, putaminibus, si liquis S se cibus secludenda. Sic demum exinde apta remedia ad deploratissimos quosque morbos cito, tuto, ct jucunde curandos, si a medicis doctis, expertis &circumspectis , dc ad praescriptas Therapeiae le-
24쪽
ges adhibeantur, exsurgent. Sic Vipera,Vene- litatissima bestia rite parata basin Theriacae, alexi pharmaci illius universalis , tot secta lo- Tum experientia comprobati, constituit. Sic tex serpentibus vulgaribus tam l.
κον, quam ρεροπσευπκ ν certissimum, contra lomnis generis venena , Vulgo nunc parari,
quotidie videmus. Sic Draco marinus, quem t balli nuncupant, in dorso spinam ha- bet, qua segregata , cibus exinde paratur de- licarii simus. Eadem plane ratione & silia tad eam mediocritatis naturam reduci posse sunt, toto in partes constituentes resoluto, liqualitatibusque malignis & fatum accele- Iautibus averruncatis : ut certo certius sit leos , qui talibus legitime praeparata tis rite littuntur non tam internecium hostem, quam tbenignum hospitem; non tam venena,quam i
vitae suae penetralia admittere. Nam si me- tallorum S mineralium venenositas a forma ieorumdem dependet, quis non videt, sit ea in tria sua principia , artificio chymico consu- Naantur, Omnes qualitates lethi seras ablatum iri Θ Et ii in parte aliqua constituente majignitatem stabulari opineris, tanto sacilius lintelligis , toto in partes suas diviso , illam lsegregari posse. Atque hoc modo instituta
feralium medicamentorum correctio , quam salutaris sit, infinitis exemplis, nisi ea nota esse arbitraremur, comprobari posset. De
sinant igitur Milichymici, a mineralium & metallorum
25쪽
Lib. I. Caput I. 'metallorum usu intra corpus exhibendoruni abhorrere, di nescio quam ἰλία)κ Των 1 ακων ex eo reptilhil ante in temere pertimescere: quin potius discant a Chymicis verum ni alignitatis remediorum , quibus veneranda
antiquitas usa est puta , Antimonii, Mei curii , utriusque Hellebori, omnium Tithymali specierum Pytyus se , Elaterii, COlOcynthidis , Euphorbii, Thapsiae , Scammonii , Thymelaeae, lapidis Laguli & Armenii. Aeris scoriae, Sandarachae , &c.) malignitatis, inquam , perdomandae modum : qui fit
corporis heterogenei in suas partes αναττα non autem consueta Malliches,Thragacanthae Spica , Cinamomi aut similium additio- ne. Nam qui ita medicamentorum 11mpli- cium qualitates Venenatas dispellere, S infringere satagit : nae ille similis videtur cocis imperitis es stolidis, quibus si carpiones desse qua mandi & eviscerandi essent, amarorem bilis , fellea cysti sorte fortuna pertusa, non eluendum aut segregandum , sed sacharo mellexe addito obtundendum esse contenderent : aut si iidem intestina animalium iua limentum hominum praeparare deberent: nec ea ab excie mentis sordidis & foetidis
mundanda esse; sed vel ambra addita,olei ve odoriseris astusis , coquenda stulte judicarent. Porro Spagyrica non videntur salubria esse dc tuta , quia acria & corrosia, ignisque violentia magis caustica reddita , & quia impresiuin redolent. Verum s acria,
26쪽
ii corrosiva intra corpus non recipienda: Deus bone , quanta medicanaentor uni copiae vulgaribus i harmacopoliis ejicienda quantus eorum numerus ex Antidotariis expungendus : quot condimenta e culinis rem O- venda. Cantharides a Galeno inter medicamenta exitialia, quod pererosionem inte- imant, numerantur,& tamen parce sumptae ct quibus Oportet , commixtae , τοῖς
dc diu reticis, vehiculi loco , ab eodem
conceduntur. Vitriolum quam cortrolivum sir, Omnibus constat, & tamen in laudatissimam antidotum Theriacam recipitur. Allium, caepe, sinapi, nasturcium quam acriaS,S tamen quotidie iis inter epulas uti non reformidamus. Limonum , Citriorumque si sc-cus, siriniissima Periarum & Corallorum Corpora diis oluit ; dc tamen cum in extrema virium imbecillitate , Cardiacum effagitatur , nullum eo praesentius & praestantius Vulgo propinatur. Ergo nec Chymicorum
gemediorum acrimonia , & vis caustica meruenda : praesertim , cum multa sint forinsecus corrodentia, quae intrinsecus , cum Obmajorem in terraneorum repugnantiam dc vegetum caloris nativi robur; tum ob humo res noxios, in ventriculo stagnantes, pari ratione vires suas explicare non possunt. A ccedit, quod, sicut nec integros manipulos salis devoramus , nec aliquot libras ejus in jusculis, sed serie pugillum unum disset vimus,
27쪽
Lib. I. Caput I. irdiendos adhibemus ; ita cum necessitas Me-cos Spagyricos , ad medicamenta acria iis urpanda compellit, guttam granumve unum aut alterum , nec sola , sed idoneis liquoribus permista exhibeant. Imb acerrii a quaevis ita edulcorari possunt, ut omnem acrimoniam deponant, quod ex aqua sorti & regia, si Tartari sal iis commisceatur, manifestum evadit. De ignis contagio , quae objiciuntur , adeo vana sunt & frivola , ut ne quidem refutatione egere videantur. Ipse enim Galenus ca0. 18. de Theriaca ad Ptibnem, ignem multa eis cere meliora, ct interdum latentem rerum naturam detegere , quaodam etiana, quos volumus in usus apta reddere , ex prelle
scribit: unde etiam idem Elementum, titulo Magismi artium , a Cicerone non immerito insignitur. Et ut taceam , quod Galenus metalla acria & mordentia, ut miti Ora reddantur, ignis examini subjiciat, chalcitis usta melior existimatur, quam non ulta: Balanus Myrepsica secundum Me suen vomitum movet , & simul per alvum dejectiones enititur: A ssata autem & humiditate ejus nauseabunda ablata, sola vis humores per secessum expurgandi remanet. Ita Mercurius sublimatus , qui acerrimus existit, ignis violentiam cum Antimonio passus , ut in mitissim uni, ita saluberrimum abit alexi pharmacum. Sic
Ferrum, cum in crocum Martis in reverberio calci natur, extremum flammarum calorem
sustiuet , uec tamen ipsi ea imprimitur acri-A 6 monia
28쪽
I2 Tromiti Ch mitana Oniz , ut usias ejus in hae inrorrhagiis Jc aliis suxibus non siit frequentissimus, non utilissimus. Contra anua & oleum Cinamoni quantam ac redinem solo vaporis balneo acquirunt Z quantam eodem vinum. Unde hoc, intelliges rationem , si, quare sol indu-rct lutum, liquefaciat autem ceram,idemque linteamina albesariat, saciem vero denigret,
perpenderis: Falleris igitur , si spiritus Uitrioli acrimoniam ab externo calore contrahi, Si oleum salis ab igne reverberii , eadem infici existimas. Nisi enim Sales mixto in- sint, etiamsi violentissimo igne Id exercaas,
nunquam tamen ci tanta ac redinis stigmata inures : Et contra, licet moderatissimo in quibusdam calore utaris, ea tamen ob salium Praesentium vim , acriora redditum iri ne dubiteS. Caeterum et πυρευμ medicamentorum Chymicorum tanti momenti non est , ut
Medicis pradiicis eo nomine exosa esse &pcriculosa videri debeunt. Si enim quoddam iis vel tigium medicamentis inhaesit, id aut a calore modarato aut forti , originem suam sortitum est. Si ab illo, & propterea medicamenta Chymica evadunt noxia , tum nec esculenta, ii 2c poculenta nostra, nec vulgaria
remedia tuta crunt di salubria , cum ad ea paranda, major saepe ignis gradus requiratur, quam ad naedicamenta Chymica , quod patet ex coctionc cere viti .e,ubi hordeum primo
Valenti igne torretur , post majori coquitur: item
29쪽
Lib. I. caput L I3 item ex qvibusdam vinis Rhenanis , quae ob salubritatem populis Septentrionalibus in omnibus sere morbis loco remedii sunt , Stamen ad veram maturitatem, non nisi ignis
Elementaris boneficio perduci possunt: item ex piscibus assatis , carnibus sumo induratis& sexcentis aliis. Si vero ab hoc,igne scilicet violento, nec inde periculi quidquam aegrotantibus imminet cum vel ablutione vel di- gellione corrigi possit, ut videre est ex cineribus, qui calliditatis suae notas ab igne communicatas , flusa aqua , in lixivium deponunt. Imo ablutio nimis crebro repetita, purgantia quaedam metallica & mineraliachymice prα parata , adsentinam pravorum humorum exhauriendam , inepta reddit. Digestione autem quam Omnia dulcescant, notius est, quam ut exemplorum inductione, Id id comprobandum , Opus esse Videatur.
Quod si autem sol te per Emphyleuma intelligit; quando vel calor potentialis, qui inmisio latebat tanquam sub carbonibus , igne violento in actum producit ut , dc liber jam ab
omnibus compedibus potentiores exeiit
xires, vel quando calor qui hinc inde dispersus erat, Vulcani beneficio unitur nec hanc Ob causam, seu Empyreuma,seu calor nimiuS
metuendus , cum Medici officium sit, calidis ejusmodi dextre uti, sicut & alia , quae sit imprudenter adhibeantur , aegrotis nocumenium allatura videntur . Sed instant Misochymici ct gravius uos urgent, dum praetendunt nostra
30쪽
nostra medicamenta esse inutilia, quia emortua & ex mistis destructis , corruptisque orta humidoque primogenio destituta. Verum enimvero si mistorum corpora nam solvenda, vel ut ipsi odioso vocabulo utuntur, non destruenda , cur isti mistionis harmoniam turbant Θ cur infusiones, decoctiones, si rupos igne violento parant 3 cur affationibus , curto stionibus , cur deltillationibus , cur diagr1dio, & non scammonio integro Θ cur trochiscis Alliandal dc non colocynthide ipsi metutuntur Z cur in extrema virium imbecillitate, destructo capone, hoc est aqua ejus stillatitia, ubi certe omnis totius periit, aegrotos jam jam animam quandoque exhalaturos , nutrire praesumunt Τ An quia Naturam hac in parte imitari volunt , quae cibos in ventriculum ingestos non crudos &integros adhuc existentes , ad partes alendas
devehit, sed destructos, hoc est, ab inutilibus di crassioribus partibus denudatos , ' in hepatis ossicina in quintam quasi essentiam re
dactos. Dicant, si placet, an cum infantes ab uberibus matrum adhuc pendentes, lacte earum , quae insus Rhabarbari, vel su ae vel illorum valetudinis gratia usae sunt, purgantur, concentus temperies & harmon a totius
Rhabari in lacte materno pressiim dat uerit: an vero serma hujus mixti de subjecto suo in aliud,& ex hoc rursus in aliud translata, & multas mutationes passa, salva dc integra permauserit, atque ita ex corpore humo-