Praxis medica, sive commentarium in aphorismos Hermanni Boerhaave De cognoscendis et curandis morbis / pars secunda

371쪽

rupta, ex scinguis magna aus secre-tus tussim excitat ; M per eam rejicitur. In hoc casu inquirendum est a Meldico summopere , an Sputum post molientum corporis moturi accidit, tunC enim a, vasis pulmonis dilaceratis Ui,motus, si vero a nulla manifesta causa oriatur , tum fit plerumque ab ercisione : per sanguinem nimis acrem , & est haec Haemoptor semper pessima, tunC enim erosis vasis aeger saepe ab Haemorrhagia. moritur, Vel postea a tabe ex ulcere vulneris Inflammationi si1pervenienti: orta , 'quid ergo est hic metuendiim. Quid itaque agendum p Cavendum summopere ab omni eo , . quod sanguinis mo

tum auget, ne augeatur Haemoptoe,. itaque ex

largo vitaere fiat simo Sanguinis ad Jxij, si xenim compescetur sanguinis motus di labiorum vulneris Inflammatio,praecavehitur. a. Dentur Emollientia St Opiata ,. quibus acri nia danguinis; obtundatur & denis irritatinis in sim excitantiqὶ tollatur. 3. Adstringentia vulgo dicta, quamvis; haec parum tanquam adstringentia prosunt..

Sem. Papav. Albi. Amygd. dulc. ana: Lj Contundantur simul , sensim affundendo,

ut fiat Emulsio, cui admisce Syri Papav.. Albi accipiat Cochlear. ij omni hora leniter tepidat sit

enim calida sumantur nimis morum auserentes E frigida tussim. .

372쪽

. ut capiat intrihorto Alterum est apud veteres remedium ad sistena dum motum sanguinis a recentioribus praetervisum , scilicet ligatura artubus injecta, his enim sanguis orinis, qui in extremis magna semper CC- pia est , ibi retinetur, nec ad Cor Cito pervenit, unde 'a' rupta non imium dilatantur. Ubi vero im minura est H morriagia tunc ligaturas paululum

Divunt , huc membrum su caretur , non Vero

omnes ligaturas simul , sed sensim unde optime

praecaVetur Haemorrhagia. Hic vero jam non opus est , si tamen ingra- Vescat, multum applicabi tur. Abstineat ab omni

victu calido - vel stimulo quocunque motu , frigore, aut calore. Vidistis mulierem, hanci tussi acerrima vexatam ct cum se cis lanis metu antequam tum an, tempore a tusse libero redibat oppressa cum stre

pitu in pect ore, & post, singulam fere tussim rejM ciebat singuineth soridissimum , spumosum non grumosum non penitus floridum, vidistis quod si per breve tempus non tussiebat , fiebat anxia, Meminitariiur animi Deliquium. Dictum nit gram hanc vitam semper sanam degisse , sed ante quatuordecim dies incidit in iussim satis lenem postea in Sputum Sanguinis,

quod sedarum primo recrudescebat, Ut ante quatuor dies violentissima fuerit. Nulla causa externa inter sex rta nqnnaturales deprehensa fuit, concliud Mur gravo hoc symptoma ab interna Cau- scilice; sanguinis acximunita est

373쪽

Haemor,toe sive Haemoptosis dicitur proprie

sanguinis per tussim rejectio; si enim ab ore ta tum Proveniat sanguis, causam agnoscit Seorbutum, eo refertur; si vomitu rejiciatur, est mor-hus longe alius: si vero a Larynge, Λspera ΛΘ teria, Bronchiis vel Pulmo ite proveniat, est vera

Q a aeritur silmmoperoe nerito videm quomodo Cognoscatur Haemoploes sedes pRespondetur I. si sanguis a Larynge Provemniat, tum sentitur titillatio ad illum locum scilicet Tracheae superiora , inde Oritur tussis & paucae sanguinis guttulae rejiciuntur. Est hic morbus sine periculo. a. Si ipsa Trachea sit Iocus affectus, cognoscitur titillatione magis profunda quam prior , tussim exCitante, quae sanguinem paucum floriadum rejicit , sest abes: sentius oppressionis in Thorace. Haec species etiam 'DCile. Curatur , nam pulmo non assicitur. Hinc multi gloriantur adeo de Cura Haemopto , quam adeo metuunt Periti Medici 3. Si sanguis ex membrana Bronchlia succingen-te Proveniat , tum rejicitur Cum maCo admisto. Ausus fui & in hac specie bona praedicero, nam morbus in arteria Bronchiali non vero Pulmonali diaeret, M. Certe Sputum tale Cum strigmentis sanguineis saepissime iii diuturna gravedine Videtur fine periculo. In hisce minuendus est impetus sanguinis, nec nimia ejus vi vasa plus dilatentur. . Ultima denique speCies est , quando perruptum arteriae Pulmonalis. ramum sanguis immediate ex VentriCulo Cordii dextro in vesic las deponitur. In hoc Casu rejicitur Cum profundae titillante tusse sanguis floridus , spunm-

374쪽

per brevia intervalIa . ut supra De hi aemoptoe caveant 1ictatores, Me ni. mis pr-ittant , si nempe a caussa externa non non tam lethalis est.) nam ex mille decumhentibus vix unus emerget. Fit haec ultima species quandoque a Vulnere pulmoni

allato ue & tum periculosa quidem est, sed sepetamen curabilis talem casum olim curavi in stre. nuo Duce bellico. Si itaque a caasa est qua evterha fiat haec Hirrioptoe , major manet spes, quoniam humores ae. huc boni & blandi dimanent. Si vero Haemoptooe ab arteria Bronchiali erosa, non vi extςrna rupta, sed a sanguine acri salso , exesa proveniat, caveat Medicus, 'ne multa promittat, est enim morbus ferε lethalis, in insuli Britannicis adeo frequens , dc in Phthisin suppu- ratoriam fere desinens talis est miserst hujus aegrae Casus. Si Crosio talis fiat 1m me rana tutes 'esiculas sive in Areolis Ma pighii opprimitur sensim Pulmo Vomica tectoa in hoc Casa non advertitur Haemoproe , sed infestat sere tussis sicca , Dy-

Uticeae Febris supervenit HectiCa. ' Vomi a latens in d ius augetur Cum prioribus sumptomatibus auctis, donec rupta tandem pUris magnam copiam Cum sanguine uno fete impeti reddat, manente Phthisi Pulmonali vero ad mortem usque si vero non rumpatur vomica, au sietur tamen indies , donec totus fere pulmo in IaCCum purulentum conversus, aeris ingressum Praecludetis jaegram' suta Cat. aer tur jam , eL

Hua parte Pulmonis. proveniat hic sanguis λ Vide- . tur: ex Profundissitata , sed ' priuS este stus , non Prodit facile , sed magno cuias tussis conamine in

375쪽

Causa videtur sola pendere a .anguine & debili

Qaid in singuine accusandum p Videtur pecca

re acrimonia non atrabilis. Quo usque pro Cius est morbus P Videtur adhuc in statu vulneris non vero ulceris manereo Prognosis quid promittit di Crediderim vix ita sanari posse aegram, quin malum retrogrederetur, dupputetur tandem O ,α Phthisis denique suppuratoria sequatur nam

memini me vidisse Phthisim ficcam post mmo-ploen insecutam. An itaque nil,apparet spei Certe Harmoptoe facilius sanatur in aetate tenera quami provecta illa enim facilius fert sanguinis subductionem quam provecta. . Dixerat Hippocrates Phthisim raro post 3b. annum oriri , 5cv rum est , nam post eam aetatem pulmo multos tior sit & sanguis blandior adeoque quando, stea fit Haemoptoe, debuit morbi Causa tanto fuisse fortior. Quid itaque agendum est. et . Iuberem Missi nem Sanguinis singulis I . diebus per duas mem-ses, nam magnum malum, magnum requirit remedium, metus enim est Suppurationis Vel novae:

Haemoptota & debilia vasa , accedit quod nomtantum metuendum sit a V. S. in corpore mulie-hri , ubi omni mense naturaliter eXCernit ir fanguis ob'PIethoram. Adeoque hac ratione tentavimus Plethoram praecavere. Σ. Debet perfecte:

quiescere sine ullo mota musculari quantum possi-hile est, ne impetus sanguinis augeatur, imprimis: cavere debet a loquela, rim, Clamore &C. 3. Vitanda moventia es stimulantia, hinc omnia acria selsa c. prohibenda. 44. Impedienda quantum fieri potest tussis per Opiata. g. Sit potus ex laeter g tantium riplo aquae . victus Partibus aequali μ

376쪽

hus lactis de aquae. Haec est exquisita Drita

Pea, lac enim purum dari non debet, ne Coaguletur, nec ultra ne gravetur pulmo. 6. Medicamenta fere nulla danda sun , nisi quadi eandem

habent vim, uti Decoet. Flor. Althae. Glycyrrh. vix habemus ultra haec. Itaque in aegri gratiam haec variari debent, dum Medicus manet in ea

dem indicatione. An itaque nihil de adstringentibus addeaadum p Certum Haemoptoe adstringit se ipsum , si motus sedetur. Dein .dstringentia

si ad pulmonemi pervenirent, totum viscus simul adstringerent , unde fieret suffocatio. Dabimus tamen lapidem Haematit. &c. non ad adstringen.

dum sed ad absbrbendum. An danda Bais mica. ad praecavendam Suppurationem p Est hic certe error vulgaris nam henoe norunt Chirurgi, quod Balsamica egregie promoveanti Suppurationem Ergo ab hoc titulo nepto proponuntur, cum iri men blanda sint plerumque ut oleum Amygdala Num Dulcium , Balsamus Arctet &ca conducunt egregie ad leniendum & temperandum sangu . nem. Dixi antea adhiberi debere optata ad tussim sedandam , de certe sine horum ingenti vi nun- qui m aggredi ebet hic morbus. Nervi enim in pulmonia membranam sunt irritabilissimi cum. vas hic sit ruptum , perpetua fit titillatio , inde tussis , & inde nova dilatatio & forte disruptio, ergo Optata tantae debent Copia dari , ut impedietur inanis tussis, quo vero minori copia hoc essici

Singuis die ultimi consilii mittebatur , & inde 'sensim sistebatur H temoptoe , paucus ille , qui adhuC ejicitur, fluistus es, , quod bonuim semper

indicat. Ab illo die vires sunt potius Constan iis reri : .Plegmataer eo a non sint purulentak; nee

377쪽

ong nolenta , sed ad minimum acihuc moturutusle sicca fere suffocatur. Concludimus itaque hodie, quod omni ratione Cavendum sit, ne motu vel acrimonia sanguis recrudescat Haemoploe, quod prioribus monitis m sequenpibus medicamentis emcere Clanabimur. .i Rad. Althaeae Ssi Spatio 2 horte decoquatur ad finem coctionis a, dantur Glycirrhizae, cujus Cortex abrasus est imponantur post, & tantum macerentur.

latura sisSibi v. & cum M octo praedicto fiat S. R. in mortario vitreo, yel lapideo emu

ut bibat cochl. 1. omni biliorio interdiu super bibendo xj tepide de decocto. Sampsi hic se Egr. iv. Opii, nam syrupi Papaveris Albi fer e MAuar. gr. j. Laudant. Sunt vero misturae: GL xviii, unde si sex su mat quotidie habebit gr. i Opii S 1- 5. Syrupi Papaveris Albi. DOCOctum fit CX emollientissimis herbis non adstringentibus: Medici solent addere aquam Cinnymomi, di acetum i quae bona. sunt respectu Mor-

378쪽

hi, sed mala respectu Tussis, quae maxime ob

seryanda est, ideoque haec Omisi. Conclusio nuperrima erat, quoad Diagnosin quod erat Haemoptoe er ramo arteriae Pulmonalas'luto , tali sqlutioni raro supervenit inus, ante id dies post Hormoploen praecedente sempe Inflammatiqne. Hanc adesse docent imprimiὸ Febris disitis inanis , sed nulla talia signa adhuc videbantur nec hodie apparent. Sitis quidem manet, sed non

magna, nulla urgebat, quamdiu remediis utebatur , haec vero heri fuerunt consumpta, & tunc rediit Tussis, sentit anxietatis parum juxta decurissum sterni, russis nodat Cruditatem ad vulnus, quae si abesset Inflammatio non . appareret, accedit quod dum pulsump tango es jubeo baegra m expandere Pul. monem, pulsus non Vacillet, quamvis multum cuPiat aeris, quae certe bona sunt signa. Diagno s. Itaque eadem manet, nempe Auod

vulnus Pulmonis crudum fiat sine notabili Innammatione, sine Suppuratione. Prognosis. Ergo me uendum 'est no sat recidiva Haemoploes, quoniam post Uente Sectionem vasa vix detumuere; filislatio russim excitans remanet. Ergo hodie agendum, ut imprimis sedata tusse impediatur nova solutio. Clari Viri hic cogitant

de adstringentibus, sed dixi quid de his sentiam.

Alii volunt detergere, ut impediatur nova Sup- puratio. Si hoc fiat, ' excitabitur vulnus crudum ad noetum sanguinem demittendum.

Ergo primis I .. diebus agendum imprimis est, ut impiatatur novia 'Stilutio Ec Inflammatio , sine qua nnquaquam fiet Suppuratio. Concludimus ergo Circa agenda , quod omni decimo quarto die V eniae Sectio sit instituenda. Et intermedio 1 tempore, in iisdem periistendum ,

379쪽

nam nondum respuit decoistum & praestantius non novi. Lapidis Haematitidis usus non videtur amplius necessarius, est enim vena ferri & si nimis adhibeatur , agit ut ferrum , unde potest novam

Pergat in usu decocti & misturae ultimo prae scriptae, omissis lapide Haemati ide. Praecepta fuit Mimo Sanguinis singulis decimis quartis diebus , eo proposito ut debilitesur corpus, re minuetur impetus & Copia fanguinis, quo quies pulmoni utCunque concilietur, sed tenais pore feriarum uno saltem die antequam mitti d heret sanguis', erupit ex pulmone hora sexta ma tutina sanguis Coccineus, floridus. - Erat hoc sane infortunium satis notabile ; sed Missio Sanguinis ilico celebrata sistebat statim e moploen. Praescripsi tunc temporis eadem iterum

medicamenta, sed post duodecim dies rediit intempestiva Haemoploe, tamen minori copia sanguis CXCretus erat, ut ante coccineus , floridus, spumosus. Anxietatem tunc passa est imprimis a terrore & alvum obstrictam. Iterabantur eadem medicamenta , & Venae Sect io unde sistebatur sanguis, alvus Clysmate laxata anxietatem solvit. Heri cum deberet Conatum exhibere ad exonerandam alvum prodiit iterum parum sanguinis ex pulmone, sed ilico eruperunt menses simul. Et hoc Certe satis Commodum , quoad curassi, sed malum respect u Prognosis, nam cum sanguis jam ad aliquot libras evacuatus sit, tamen Plethora propulsit Menses, unde vix sperare licet pullo-mis conssilidationem a Phlegmata&respiratio docent vix ulcus in pulmone nisi ad labia vulneris.

Qui enim laboravere Haemoploe, si cito post ejus causam demittant Phlegmata purulenta , inodora ,

380쪽

inodora, uti hic non habent vomicam, adeoque is , sputa bona sunt, nam vulnus, quod hic satis mzgnum fuit, non potest consolidari sine pure facto hinc falluntur tape indici, qui unr hominem

non resurgere, Cui pus Verum prodit sit enim i ismplici natura vulneris fiat, est signum optimum alias ac si a vomica tecta prius non rupta. ' Prognos s. Jam spes est sanitatis recuperandκ post omnia praegressa , nam nulla seCuta est Febris Hectica, ergo ulcus a vulnere seCutum non potest esse magnum de quamdiu gaudebit Fluxu Menstruo, tuta erit ab Haemoploe nova, si vero hic sistat citissime iterum Sanguinem; spuet, unde novae tragediae. Circa agenda itaque debemus imprimis uti beneficio naturae, ut per vasa uteri jam aperta fluae languis ε& Haemoploen praecavear, Sed quomodo hoc praestabitur 3 An Emmenamgis τulgo diis letis λ Certe haec prius in pulmone quam utero agerent. Restat itaque, ut tantum vasa uteri d bilitemus , ct labefactemus , dein ut in prioribus Pergamus vel similibus Ergo 1 . ponat pedes in balneo aquae tepidae duidicis, sed ita ut non Calescat reliquum corpus, sic derivatur sanguis deorsum a pulmone ad uterum. Caveat ne frigus pedes, Crura vel femora, aut ventrem infer1Orem attingat, ne fiat repulsus sanguinis. a. Posti duodecim dies resteretur Venae ectio ad praecavendam Haemorrhagiam. 3, Quo niam pulmo reliquus adhuc bonus est, & respirartio uti debet medicamentis mollissimis, glutinosis imprimis necessaria sunt, quae, tussim so'

Plaut.