장음표시 사용
541쪽
I ZBi humeri caput suo loco mouetur praecipueque si in alam veniat, ad sca-V lam eodem modo paratam, quo in Nilei Plinthio explicauimus, nunc pro Plinthio Glossoeomum alligetur, no ab operculis, ne sub cochlea habenae abrumpantur, sed a priori transuersario, annulis prope ipsum affixis. Aperiantur item opercula, capitaque funium ad axem alligata excipiantur, haec quidem a superiori parte illa vero ab inseriori: ac deinceps, ubi restituere volumus,subsellium prope scalam ponatur, super quod homo ascendens brachium sic tra-ijciat ut indatur cuneus in alam : circumligetur insuper humero Charchesus iolaqueus, vel alius aequaliter extendens, eiusque capita ducantur ad superiora funium capita, ut machinationum motu, aut directis ductionibus ab inferiori parte intendamus, aut alio intercedente motu, aut per duos contrarios motus interiectos, hoc modo. Laquei capita per inferiores trochleas traiiciantur,& cum funium capitibus colligentur, quo rursus fit, ut machinationes motae, alio intercedente motu ab inferiori parte extendant: verum,si per superiores,
laquei capita traij ciantur, deinceps per inferiores demissa, ad funium capita
vinciantur, rursus machinationum motus per duos contrarios motus interiectos ab inferiori parte extedit. Impulsus vero,quos deinde res postulat,fiunt, quemadmodum dictum est, ubi humerus in alam prolabitur,& per duplicem Lohabenam extrahendo, & intentione remissa per manus sursum compellendo. Retulerunt alij organum hoc, ubi a superiori parte extendere volumus, idoneum esse,transferunt enim ipsum ad superiorem partem supra caput, cum neumque ad gradum adhaerentem, solutum tamen, in alam coniiciunt, deinde capita funium cunei, ad inferiora capita funium organi religant, & Charchesium laqueum humero ini j ciunt, cuius capita deorsum adducta ad imum scalae gradum immobilem deuinciunt, ut per haec retinaculis adhibitis dire elis ductionibus a superiori parte intendant. licet etiam organo ab inseriori parte Illigato a superiori extendere alio intercedente motu, alligatis enim laquei capitibus, vis quemadmodum dictum est retinacula sint, cunei funium 3 o
capita per trochleas traiecta, cum superioribus capitibus funium organi vi ciunt, ut machinationibus motis alio intercedente motu a superiori parte extendant, aut laquei capitibus non amplius retinaculi vicem exhibentibus, sed
ad funium organi capita alligatis, vel ad superiora directis ductionibus, vel
alio intercedente motu ad inferiora idem praestent, cumque abunde extenderunt, eosdem adhibent impulsus, quos paulo ante proposuimus. Quae relata sunt,adscripsimus, probamus autem, & in hoc, quod de Nilei Plinthio diximus, ubi scala erecta collocetur, intentionem ab inferiori parte adhiberi, cuneo ad scalam alligato: eam vero, quae vel a superiori parte trahit, vel in diuersa deducit, ex toto praetermitti, eiusmodi siquidem imbecilles sunt. Quod os homo iaceat, sic interdum censui luxatum reponi. contentus sum propositis reponendi rationibus exempli causa propter organi motum huc allatis. omnia enim luxata per hoc quoque instrumentum reponi possunt,non secus ac per Nilei Plinthium. utriusque machinationes sunt diuerta, sed reponendi rationes eaede,se,ut liceat ex superioribus uniuersum huius organi motum intelligere.
542쪽
a Trispastum Apellidis seu Archimedis.l Llud in primis scire covenit, quod neq; Apelli des,neq; Archimedes medici
fuerunt, sed architecti, qui machinamentum hoc excogitarui quemadmodum nos accepimus de historia) ad naves deducendas funibus no per manus, sed per ergata attraetis, illius autem seculi medici eius structura: modu minuetes tri ' stum organu medicinale ad luxata, fractaq; restitueda fabricarunt in hunc modum. Totum organum ex eoru genere est,quq oblonga quadrata nu'cupantur. est aute hoc modo compactu. duo latera longa palmos quatuor, digiti crassitudine inter se coagmentantur per transuersaria longa palmos duos
ro crassia digitum. latitudo potissimu poster1oris transuersarij sex digitos aequat:
prioris propter opercula palmos duos.Vt retulit autem Pasicrates, media latera excavata sunt,cauis non nimis alte penetratibus,quibus duo axes includuntur, rotas habentes in vicinia laterum. utriusq; axis rotae perforatae sunt pervijs foraminibus,quae non alia de causa facta sunt, nisi ut in ea senes immittantur, quorum ratio laaec est. funes duo extrema parte nodum accipientes,coniecti in prioris axis foramina attrahuntur,ita,ut nodi super foramina collocentur: xum funes circa suas uterque rotas inuoluutur, & per posterioris axis foramina tra lecti nodu accipiunt. Posterior axis medius inter rotas foramen habet,in quod rursus funis coniici debet. sumitur funis longus,qui ab utraq; extremitate no vo dum acceperit, deinceps per propositum foramen traijcitur sic, ut nodus sora mini iungatur, post haec circa medium axem inuoluitur, quo facto altera eius extremitas per posterius trasuersariu quod medium perforatum sit,iraijcitur. at quid nunc fit fune traiecto manu tractus euoluisisque posteriore axem conuertit,quo conuerso alia capita senium,qui extra procedunt, ducuntur. Adhibentur autem funes quatuor,duo,& item duo, atque ad hunc modum immittuntur. Sumuntur funes duo,qui extrema parte nodum acceperint, & per duo foramina prioris axis, quae inter rotas sunt traiiciuntur, attrahunturque sic, ut nodi foramina contingant, tuncque funium capita per prius transuersarium perforatum ab interiori parte versus exteriorem traiiciutumaut prehenduntur SQ funis unus duplex, cuius capita coniecta in prioris axis foramina attrahitur, ut medius funis inter foramina statuatur, postea eiusdem funis capita traijciuturper foramina trasuersarii prioris. Duo item alij funes sumuntur nodo extrema parte deuincti,hi per foramina inter rotas posterioris axis facta,& a medio foramine recedentia attrahuntur, qui deinde,ubi eoru nodi ad foramina peruenerint,tunc ducuntur, traiiciunturque per posterius transuersariu perforatum, sic,ut quinque nunc sint,funiu,quae extra seruntur,capita,duo per prius transiuersarium, tria per posterius. his posterioribus manu attractis, inclusisque funibus ut dictum est inuolutis atque euolutis, capita eorum, qui exterius fere bantur, ducuntur, extenduntq; capita habenarum, quibus distenditur corpus. 4o Huiusmodi organi structuram Pasicrates exponens reprehendit laquam minime efficacem. uniuersum enim organi opus cosistit in ductione funis poste rioris,qui manu attrahitur, at nequit manus in restituendis luxatis vim tantam sustinere,praesertim,ubi magni articuli sunt, & corpora robusta. quamobrem
organi structuram immutauit, du6sque axes, qui inclusi erat, ita struxit, ut penetrarent priorem,minorem exiguis capitibus extantem, posteriorem maiorem & longiora capita habentem, & ad prioris quidem axis extantia capita clauos confixit: posteriori vero vectes adiecit. demissis axibus duobus digitis
543쪽
machinamentum restituendo sic mouit. Habenas extende dis corporibus in- ii etias ad extantia prioris axis capita deligauit,ut posteriori axe conuerso prior moueretur & euolutis,inuolutisq; funibus nerui extenderentur. Sed Aristion Pasicratis filius patri aduersatur,ut vetusta organi structura ignoranti. in vetusta enim inquit organi structura,axes non mouebantur in lateru cauis, sed circa ferreos ehodaces affixos lateribus in capreoli forma excavatis, quod videre licet in organis ad aquam haurianda coparatis,quae ob fabricationis rationem facile conuertuntur,neque tamen rotae in se continent armillam, sed chodac e. quoniam igitur axes per armillas mouentur circa chodaces,&roti per chodaces circa armillas,axes prompte admodum versabuntur,atque idcirco sine ima topedimento erunt etiamsi funis manu ducatur. Ob id autem ipsum trispastum organum appellatu est,quoniam tres funes agut,unus quide extra ductus,duo inclusi. Hactenus ipse probabiliter scripsit,sea vera sunt,que a Pasicrate adducuntur,non enim potest manus fune ducens bene restituere,sed fortasse monstrationis causa in ludo organum mouere,vis autem,quq in restituendo requiritur per manum minime potetit adhiberi, atque ea de causa ijsdem omnibus factis,quae in vetusta scriptura sunt ostensa, tertium axem organo adij ciedum iudicauimus, cuius capita traiecta per latera essent, ut posterior axis nunc medius fiat, medius autem perseretur, in extantibus capitibus vectes demittaniatur,vel manubriola,aut bacula ductaria. medius vero funis posterior ubi circa zoaxem est inuolutus, traijcitur per foramen axis penetrantis,suoq; ibi capite alligatur. His ita constitutis couersus posterior axis, ille inquam cuius capita extant, funem circa se inuoluit,quo fit, ut medius axis moueatur, quo moto prior quoque axis mouetur.Tribus axibus conuersis,senium qui extra ducutur, capita tenduntur, cum quibus vinciuntur habenae,quq corpora extendiit. Habet item organum opercula,veluti glosso comum, ne machinationes oculis exponantur,atque item annulos ad latera affixos,quibus alligetur. Haec est uniuersi
trispasti fabricatio.Restituedi autem modi aptantur ijdem, quos posuimus inglos como distat enim solum, quibus mouetur, machin attonibus: praeterea
funium eadem est ductio,habenis ad eos alligatis. Sed iam trispasti fabricatio- 3onem explicatam habemus. A Duo latera. B Prius transuersarium. C Posterius transuersarium. D Duo axes habentes rotas in vicinia la
E Funes circa rotas inuoluti. F Funis coniectus in forame medium inter rotas posterioris axis. G Funis duplex, cuius capita traiecta perforamina prioris axis, per prioris tras uersarii foramina traijciuntur. H Tertius axis, cuius capita traiecta sint
I Vectes in extantibus capitibus demissi K Annuli ad latera affixi.
545쪽
pabes organum. T Abri organum ad hunc modum fit. super basim, quae κροῆς nominatur, C pro organo dimensam statuuntur crura duo, quorum longitudo duos cubitos & semissem aequat, aut etiam excedit: latitudo implet digitos quatuor: crassitudo tres. crura haec per duo transuersaria inter se coagmentantur, altero ab inferiori parte, quod quinque palmos a basi recedat, altero a superiori, qua crura finiuntur. inferiori transuersario subi jcitur asser transiuersus, qui &cum lateribus organi, & cum transuersario committitur, hunc asserem sedile
consuerunt omnes appellare , cuius medium ad transuersarium exciditur ad ioemgiem .u. inversi,qua parte transuersario infigitur aeneum. H. Accommodatur tam cauum,quam .H. demittendo priapisco octo digitos longo.Inter transuersaria ab interiori parte crurum canaliculi excavantur,in quibus dum luxata reponuntur,moueatur quadrata testudo, spatham & cubitos mouens. quandoquidem prior pars testudinis frontem dicunt pervio foramine pertunditur,in quod radix conijcitur,cuius extremum,qua extenuatur ad posteriorem
testudinis partem per crassitudine traijcitur. Proposita pars radicis pervio foramine pertuditur,per quod fibula demittitur, ne radix euellatur, sed manens
in foramine torqueatur. pibula autem in extrema radice scutulo superposto includitur. Radix eo pertinet,ut spatham in organo sustineat,habet enim oria toganum spatham capitulo leniter cauo assurgentem, ita longam,ut a testudine ad superius transuersarium, quod caput nominatur, pertineat,& cuneati axis modo excedat. huius spathae extremitas,quae contra capitulum est, medix
in quadratam figuram exciditur, atque in id cauum includitur radicis extremitas lata,quae perforatur. perforatur item spatha ab uno latere ad alterum,in quod foramen fibula demittitur,ut spatham detineat ad radicem. ipsa vero testudo iuxta medium pertunditur foraminibus quatuor, vel ordine dispositis, vel duobus a priori parte, totidem a posteriori constitutis,quae no alia de causa fiunt, nisi ut funes in ea in dantur,ut in sequentibus ostendam. Medium caput hoc est superius transuersarium,in quadratam figuram excavatur,in quod cauum duplex trochlea inditur , quae circa axiculum versatur. habet item superius transiuersarium duo alia caua quadrata peruia, nempe ab utroque trochleae latere unum n qui coniiciuntur quadratae cubitorum partes duo enim cubiti per superius transuersarium demittuntur deorsum, & testudini inhaerent quq qt3adrata cwa in summo sabet.Imas cubixorum partes quadratas tenuesq; architecti calces nuncuparuit superiores latas ac rotundas dixerut alas. In alas ergo cubitorum, quae superius transuersarium excedunt, & peruijs soraminibus pertusae sunt, axis coni j citur, cuius capita utrinque eX cedunt, medium cuneatum est, in extremis capitibus vectes sunt, vel manubriola ductaria, quibus conuertatur. Alarum partes priores iuxta foramina & axis capita Orursus forantur,vi,siqvado opus sit in foram1na fibulat demissae seruent axem immobilem. Organo praeterea iuxta crurum extremitates alia duo sunt adiuncta crura,ut siquando sedilis vicem exhibeat, super basim atque adiuncta crura iaceat. Verum quia testudo per funem elata, & cubitos & spatham attollit, in sequetibus qua ratione funis indatur, adi jciam. Sumitur funis duplex cuius capita per duo foramina,quae vel iuxta cubitos sunt,uel a priori parte,vel a posteriori,vel in medio traijciuntur, vel ab inferiori parte sursum adducutur, sic, ut medius
546쪽
i vi medius sunis inter foramina collocetur, deinde capita sursum seruntur, &circa duplicem trochleam prioris transuersarij inuoluuntur, atque ut dictum est) permutata deorsum procedunt, & ad clauos penetrantis axis religantur, eontinetur enim organo Fabri alius axis coniectus in crura,quae super trasuersarium inferius digitis quinque interpositis perforata sunt. in axis medio duo claui sunt infixi in extatibus capitibus vectes vel manubriola ductaria, quibus conuertitur axis,cuius conuersio per funes testudinem attollit, atque una cum spatha simul cubiti & axis qui alis continetur sursum feruntur ad luxata, quae a superiori parte extenta in suam sedem collocantur. Huiusmodi est antiquaxo structura organi ,quod ad Fabrum refertur auctorem.
547쪽
A Basis. B Crura duo. C Transuersariu superitas. D Trasuersarium inferius. E Affer transuersus subiectiis 1 feriori trasuersario. F Medium asseris excisi ad
G PriapiscuS. H Canaliculi excavati ab interiori parte crurum. I Quadrata testudo. Κ Spatha.L Cubiti. M Prior pars testudinis peritio foramine pertusa. N Radix. O Fibula demissa p radice. P capitulit spathae cuneati
Q Extremitas spathci quadratam figura perforata. R. Foramina quatuor testudinis. S Duplex trochlea id ita incauum superioris transuersari j. Τ Caua duo quadrata superioris trasuersari j in quae demittuntur cubiti. V Imς partes cubitorii qua
X Supiores cubitorii partes rotu dae,qu alae dicu tur. Y Axis in alas cubitorii demissus.
bilem seruent. α Alia duo crura adiuncta. 3 Funis duplex. x Alius axis, g in cruribus
continetur. A Vectes, quibus conuertitur axi S., Binar trochleae ad basim. t Binar trochleae ad summa
549쪽
inum erecta organa comparentur ad reponendum humeri caput ex ei tando, & alijs quoque modis idonea sint, de humeri capite restituendo
tractare constitui. ordiar autem ab eo casu,sub quo in alam prolabitur. Verum, ut organi motum perfectum habeamus,quaternae trochleae organo ad ij cien
tur binae ab inferiori parte, qua basis sursum spectat, totidem a superioriaa .
summa crura.ubi ergo luxatum restituere volumus, cuneata pars axis primum lana vel linteo circumdetur, subselliumque iuxta organum ponatur, super quod homo ascendat,deinceps vinciantur crura quide habena inter se,sed in tegrum brachium extentum,ad latus. in foramina autem alarum,indantur fi- iobulae, ut axis seruetur immobilis, usque dum eo moto opus erit. His ita constitutis brachium super axem imponatur, atque, ubi cuneata pars axis in alam coniecta sit laqueus Charchesius, vel alius aequaliter extendens humero inij-ciatur, eiusque capita deorsium adducta, ad clauum eius axis, qui cruribus annectitur,alligentur, fune no amplius indito, quemadmodum in organi fabricatione retulimus, axis conuersio directa ductione ab inferiori parte extentadet. id quod etiam alio intercedente motu,ad hunc modum fit. Laquei capita primo per inferiores trochleas traducuntur, inde sursum data ad clauos axis alligatur,ut hic versatus propositam intentionem moliatur. Idem quoque e fieitur duplici cotrario motu interiecto, laquei enim capita per inferiores tro- 1. ochleas traieeta ad superiores feruntur,inde ad axis clauos vinclutur,ut duplici contrario motu interiecto ab inferiori parte extendant. Tales sunt modi, quibus ab inferiori parte intendimus. Si quis autem a superiori intendere voluerit, fune in testudinem c5iecto,veluti in organi structura posuimus,laquei capita deorsum addit cat,&tanquam retinacula ad aliquid immobile deuineiat:
post haec axem conuertat. quo conuerso testudo alio motu intercedente, per
funem elata a superiori parte intendet. Ex his quoque ille modus comprehenditur, qui in diuersa extendit, hic non amplius requirit, ut capita retinacula sint,sed ab interiori parte ad axis clauos vinciantur,vel per se vel alio motu intercedente, ut per unum machinationis motum, propositus extendendi mo- 3 odiis adhibeatur. Seruetur autem in intendendo axis immobilis, quemadmo dum declarauimus. Postquam abunde intederimus, fibulae,quae moueri illum non patiebantur,recipiendae sunt, atque ipse per vectes vel manubriola ductaria conuertendus,ut cuneo aliqua ex parte inclinato, extrahendo impellamus, sicut in alijs organis ostendimus post haec dum restituimus humero deorsum intento, minister a posteriori parte assistens, manus det ad ceruices hominis, ut corpus versus pedum regionem cogat in cotrariam partem. Verum,ubi re
stituimus, ministro id praestante, quoa ostedimus, subsellium pedibus hominis subiectum subtrahatur,ut ipse suspendatur ab organo tum ut alibi dictum
est eodem momento, quo ab inferiori parte extendimus, atque excitamus,per ocuneum extrahendo impellemus,deinde intentione remissa sursum cogemus, utraque manu membro comprehenso,&,ut in suum locum recondatur,elato.
Hac igitur ratione humeri caput in alam prolapsum restituitur. Verum,si