Corpus scriptorum historiae byzantinae Theophanes Continuatus, Ioannes Cameniata, Symeon Magister, Georgius Monachus

121쪽

ii 2 UROPIIANIS CONTINUATI LIB. ΗI.

stare didicissent, ad eum vestigandum Cpolim festine accurrisse et eoque deprehenso, sic imperatori rem innotuisse. cum itaque per nuntios in Persidem reversos cunctis per eam regionem innotuisset eum detectum vitaeque superstitem esse, gratum omnibus visum est Rc expetendum Agarenorum iugum quovis modo excutere. Romanoque adiungi imperio, ut suae stirpia ducem liceret obtinere. ( 2Ii erat vero praeterea Persarum dux Babee nominer is annos iam quinque ab ameram nune defecerat, inque eum eum septem milibus calcaneum levarat. is tum desiderio erga Theophobum tum Agareni metu, a quo defecerat, ad Romanorum ultro dicionem in urbem Finopem concesserat, seque ipse ac totam Fentem imperatori subiecerat. idcireo Theophilus tum patricia dignitate Theophobum auget suaeque sorori matrimonio iungit; tum lata lege Persis omnibus libera cum Romanis coniugia facit. et ut matrimoniorum eum eis foedera iungere liceat, multis eorum realia honestatis dignitatibus, eorumque nominibus in militarea codices relatis, sicque ex illis constituta legione quam Persicam vocant, Romanis adversus Agarenos ad bellu in proeedentibua eam eonnumerari iussit.

28. His ergo viris fretus Theophilua , quod et alias bello strenuos ciret, adversus Misenos proficiscitur, cum et Ibraemus, uti dictum est,

122쪽

etiam ipse in nos movi get. eum itaque ambae Iam acies, ac tum Aga renorum princeps tum Theophilua in vieino essent, essetque res in deliberationem vocata, Manuelis ea gententia fuit, indignum videri Romanorum imperatorem cum Emeram nune conserta Ecie pugnare; unum aliquem Cum parte exercitus in eum immittendum, idque interdiu factitandum esse. conir Theophobus praesentem in uelo imperatorem adesse suadebat noctu tamen congrediendum, impressione facta per Persicas pedestres copias; ac tum postea eum nec se fuerit, equestres turmas Praesto fore, quae hostilem exercitum essent conclusurae. verum non c- quievit imperator, ninitia idcireo pugnam noctu conserendam guadero Theophobum dicentibus, ut sibi ipsi Romanorum findicaret gloriam. aperto itaque Marte decretum ut cum hoste congrederentur. ceterum Ibraemus, incertum num arrogantia ductus an imperatoris metu conterritus, parte exercitus resumpta recessit, immisso Abuchagar cum octoginta milibus armatorum ad pugnam conserendam. diu utrinque fortiter dimicatum; tandem scholae eum domestico adversae aciei impetu coactae cedere ac fugam inire. hincque adeo imperator cum cohorte praetoria et duobus Persarum milibus, una etiam adiuncto Theophobo, in collem quendam saluti metuens evasit. acriter ud vesperam usque circa' illum pugnatum, aliis capturos se imperatorem confidentibus, aliis ulciscen- Theophanea contin. 8

123쪽

iii TMOPIONIS CONTINUATI LIB. III.

κατορμοδουσι προσβολην τε καὶ κυκλωσιν προσεγένετο. ostεν

cibus nec eum prodere sustinentibus. nocte Itaque superveniente, qui cum imperatore erant, simulata gaudii specie perstrepere manibus, Conclamare, cinnyris, chordis, aliasque buccinarum aonitu aerem a trepitu implere; quo nimirum ingentes albi auctas spes novique subsidii opinionem conterrendis hostium animis ingererent. quod et ita contigit. hoe enim ipsum illi suspicantes, ac ne in ipsos hostes irrumperent ab eisque circundarentur, ad sex milia pagauum recessere. imperator cum suis aliquantum periculo sublevatus fuga salutem expedivit, et Ed exercitum qui prodiderat ac turpiter terga dederat incolumis evadita ac quidem proditorem exercitum imperator acrius obiurgat, summam vero Theophobo sutaque gratiam habet, praemiisque ac honoribua magnifice accepit. hinc Persae ferventi in Theophobum amore incensi, ineredibilique gaudio animati, uno illo duce Agarenorum sibi bellum concredi postulant, invictaque animi vi certam sibi compressis hostibus pollicentur victoriam. quamobrem etiam imperator Theophobum Persarum ducem fore decrevit. 23. Insequenti anno Theophilus rursus eos ias ad vergus Ismaelitas educit, ac cum eis ex superiori victoria elatis ac serocientibus ad Ch-sianum congreMus, multis eorum subiugatis, captivoa ad viginta supra

quinque milia abducit; illustrique potitus praeda ad urbem Augustam rediti inter captivos Agarenua nonnemo fuit manuum militate celebris.

124쪽

hune scholarum praeses bellica virtute eximium, elua seripio consignatis laudibus, perhibebat; asserebatque equitandi Erte praeclare industrium c corporis robore strenuum, eiusmodi denique qui in equis duelici solerter hasta hostem Eggrederetur. quod igitur in circo domestici triumphus agebatur, inter captivoa primo is loco incedebat, corporis ipsa pro-eeritate Enimique superbia Rc celsitate de ipso sparsum rumorem confirmans. videns itaque imperator, eiusque celebri fama motus, conscens equo duplicique arrepta hasta artis suae ac solertiae specimen spectante eoram tota civitate exhibere iubet. id cum fieret et rei spectaculum imperitiores afficeret, Theodorus cognomento Craterus iis qui non multo post sanctorum quadraginta duorum mprtyrum cohortia dux exstitit ad imperatorem accedens Agarenum subsannare, nihilque eum quod fortia Enimi sit quodve stuporem iniicere debeat ea molitione praestare etiam atque etiam aggerere. ad quem indignabundus imperator unum vero, effeminate tu et evirate, eiusmodi aliquid, qua polles fortitudine, posais praestarer contra Craterus 'duabus quidem hastis, o imperator, nec didici nee uti valeor nam nec nugarum eiusmodi usus aliquis in bello existite una vero arrepta, dei laetus auxilio, equo deiectum in hominem ne excussum prorsus confido. tunc imperator dicendi ilim libertatem non ferens, per caput suum iurare Cratero, se ei vitam erepturum, nisi

125쪽

ito TIMOPMNIS CONTINUATI LIB. BL

re ipsa quod verbia iactaverat impleret. mox ergo Theodorus couscenso equo Erreptaque hasta manum conserens, dicto citius nee longo ambitu, Agarenum equo duum praecipitem Eltum sapere non sivit. Puduit imperatorem, dum non a viro quodam magnifice strenuo, sed ab evirato prostratum Earacenum vidit. interim tamen, callido valioque eonsilio, virique virtutem reveritus, amice verbis accipit, donatque vestibus honoris causa, civium animos offendere veritus, si quid homine liter uteretur. st . Iam vero rursum vere appetente ac bellatores viros inter se committente, Theophilus ingentilius contractis copiis contra Saracenos proficiscitur, educto e carcere sibique adiuncto faeneto Methodio. neque vero tunc primum fecit, sed et semper factitabat, penes se virum habens, sive ut eius sapienti an vi obscura vulgoque ignota dissolveret eaque ipsi aperiret cerat enim Theophilus Ebstrusarum rerum operosus investig tor , sive id cavena, ne qum is turbas se absente ob sacrarum imaginum amolitionem in urbe excitaret. praecipui enim ei vium. inque eis viri religiosi, Methodium pluria faciebant eumque impense colebant. idcirco una secum adduc re, non post se relinquere, ex officii ratione Theophilo videbatur. itaque commissa utrinque acie ac Ismaelitis au

126쪽

Perioribus, contigit circumventum imperatorem in vitae periculum adduci. quando etiam exercitus ductor Manuel, grave prorsus omnique maturi dedecore reputans, si Romanorum imperator ab hostibus caperetur, suorum animos concionis verbia recolligens, sicque eos allocutus, vela viri, apes reveremini , quae suum regem , eius vi amoris percitae, Pone volant, ' leonis instar caetulorum causa dimicantia medios cuneos Imperatorem quaesiturus irrumpit, animoque fatiscentem inventum, et ex ignavia salutem desperantem, ac causaentem nolle se relicto exercitu eam fuga expedire, hortatus est ut se illi praeeunti ac multorum strage iter aperienti comitem daret. postquam vero erumpentem timem pavensquo imperator e vestigio secutus non est, iterum cum multis aciem perrumpit, ut a periculo virum eruist. ae ne tum quidem voti eompos effectus,

tertio demum firmiori proposito cuneum imperatori undique visusum ipsumque coRrtantem dirimens, Ed eum usque pervadit, adeo ut et equum, cui insidebat, loris alligare ipsumque rursus liberare contigerit. animo saucius erat, quo metu Romanorum imperatorem ductum iri captivum atque hostibus calcaeta cervice suppedaneum foro pertimescebat. idcirco velocius simul maiorique solertia repetitia vicibus reversus, mortem quomque minatus, nisi ille sequeretur, Regre tandem periculo exemit, Paucia quibuadam a tergo insequentem hostem reprimentibus, sutaque incolu

127쪽

ii 3 TREOPΗANIS CONTINUATI LIB. m.

inem reddidit. ideirco pari in eum benevolentia Theophilus ipsum honoribus accipiebat, benefactoremque ac servatorem suum vocitans congruis muneribus colebat.

25. Ceterum maior in eum vis invidiae fuit; ne qui tot milibus armatorum unus obstiterat exque mediis hostibus imperatorem liberaverat, paucorum aulae familiarium suaeque gentis hominum malis artibus superatur. mai talia ergo ae insidiarum per summam improbitatem ex Calumnia reus ngitur; summamque vim invidiae advertens. ae a fidelisssimo

quodam, qui olim quidem servus illius fuerat, tunc vero principis gratiam meritus Theophilo a poculis erat eique ministrabat, certior factus fore ut ab eo oculis orbaretur, defectionem molitur seque ad Agarenos transfert, a quibus vir longe spectabilis habitus magnisque honoribus donatus est. itaque vicinos Agarenis hostes t Comatas dicunt graviter infeStabat. nec leves atrages illorum victor dabat, ut qui hellicae rei Peritia ac solertia gupra communem vulgique usum praestaret. quodqunnec Satis dici sermone possit aut ratione pensari, tanta haec tacinora Per Romanos captivos, ac qui vincti in careeribiis essent, ei militantes ex equebatur,. data Agarenis fida minimo ab eis iugituros. quando etinin Chorasan cepi se ferunt ac ameramniinae nubiecisse. isthaec vir tantus conficiebat non insigni tantum fortitudine sua, sed et quod novam Iustu dam nec usitatam rationem inire videretur: ordinum enim et aciei alia aliaque compositio tesseraeque ac vocum inopinata mutatio in animi an-

128쪽

gnatista ac pavorem hostes coniiciebati nee solum adversus hostes strenue egit, verum etiam a feria bestiis regioni vastitatem asserentibus eos liberavit, multorumque eis bonorum auctor, principi pariter eiusque prometoribu aumme carus fuit. 26. verum cum eius percrebescente fama Theophilum rei paeniteret, neu levia dolor inde eum. Incessisset, nullum non funem movendum statuit, ut virum ad se revocaret ad seque redire eompelleret. unde esii quidem Per Iannem monachum,. quo tempore missus est Ed commutandos captivos, pacia eum foedera iniisse ac Manuelem ad se revocas oferunt, quando etiam literas et securitatis fidem iureiurando firmatam Per eum pluresque illo priores misit. alii eiusdem quidem Iamiis operarem peractam malunt, non tamen sic aperto colloquio, sed occulto ac vulgo obscuro, ita nimirum ut Iannes inhente Theophilo profectus sit, habituque mutato ne pannia indutus Iberis ditque monachis Ilierosol)niam voti causa proficiscentibus, unum illorum simulans, sese Ediunxerit, eoque habitu Manuella domum B daa subierit. illic mendici ea specio ad eum aditum nactus imperatorem paenitere docuit, verbisque fidem feeit illius prolatae collari eruco ae literia , quibus is securum redderet Omnitimqtie ossensarum oblivionem sancte promitteret. aeceptis in manua Manuel literis, incenao ardoribus animo, serio cogitat Ia patriam domumque reverti. quia igitur temporia ipsa longinquitate rebusque ad-

129쪽

versus amerdimnunae hostea, quas supr rettulimus, bello praeclare gestis suam illi magis ae magis in dira probarat fidem, nec ulla iam suspicione laborabat, significat hoc sibi animo constitutum , ut et adversus Romanos educat et inimi eos (suos apud imperatorem delatores ulciscatur, qui in Cappadocia sedes habebant. ac quo ma is institutum eel et, ipsum ameramnunae filium secum mitti rogat. annuit petenti Ismaelus, ac in quos expetierat hostes Manuelem emittit. ubi iam Romanos penosum attigerat, Cappadociae prstetorem de suis rebus monet, sequE rur- us ad Romanos redire significat, simulque eerto loco locandas insidias dyeet, qui eum ' inquit illuc venero, Saracenorum praedonibus estodimiis is, in Romanorum ipse euneum incidam, atque ita ad patrios lares revertar; ' uti etiam factum est. ubi enim prope iam ad locum accesserat. Is inaelis filium prolixa salutana ae osculans Uabi ' inquit, v abi, fili, incolumis Ed Patrem tuum: seito vero non ad silium me proficisci quam ad meum verum imperatorem ae dominum .' salvus inde receptus C-lim in sacram Blachernen em aedem vanie, erga quam sciret Theophilum non vulgarem habere fidem . quoei rea etiam magistri honore donatur, exindeque Theophili compator audit, et s.cholarum domesticus prRelici-

130쪽

Theophili opera, uti dictum eat, fuisse revocatum, non tamen maiestatis ccusatum Theophilo imperante fugisse, sed Michaele Traulo eius patre, sive odio in illum defecerit, sive quod veteres eius inimicitias suspectas haberet. Interim vero etiam Iannea Cpolitanus episeopus ordinatur, Aprilia vigeatina prima, die dominica, impietatis praemium pomersaeque fideiae sacris imaginibus ningati cultus sacerdotium eo eeutus. 22. Porro Theophilus dum curiosior est indiuirendi studio, et ut futuram imperatorum successionem vaticinio condiscat operosius incum bit, mulierem quandam superioribus bellis ex Agarenis captam, Pytho nico spiritu obsessam, quorundam relatione aecipit. eam itaque accervit,ae quinam in longum tempus imperio potituri sint ex illa quaerit. ad quem vates, successurum eius filium cum coniuge, Theophilo responditi postea vero fore ut Martinaciorum genus annos plures imperium teneati illico itaque Martinacem hunc, etsi ipsi affinitate coniunctum, raso rapite Theophilua monachum facit, eiusque aedes in domum dei ae mona ehorum domicilium redigiti neque hoc solum, sed et alia plura muli rvaticinata est, nempe Iannem patriarchali sede deiectum iri, saerarumque imaginum revocandam religionem ac cultum. quare vehementi do-