Dissertationem medicam de embryone in ovulo ante conceptionem prae-existente

41쪽

CONCEPTIONEM PRAEEXISTENTE. . 4r

ex ro postea animal formetur, contendunt. Siquidem experientia, omnium rerum magistra, compe tum est, solum seminam corpus, et materiam, qVat nus in ovulo prima rudimenta delineata sunt, formam autem, et principium motus marem suppeditare. Vnde

recte ait Aristoteler, marem esse incientum, et motu fisae genuinae creare, quod instituitur, ex materia contenta in femina ineminamquesemper materiam praebere, marem vim creandi : idque esse, quod alterum femina, asterum mas sit. Ita corpori et magnitudinem praeberi a femina necesse es, a mare nihil tale necessario desideratur. De Gener. animan L. II. c. g. A.

XXVII.

Neque vero minus commode illis, qVi occurrunt, si omnis futuri animantis partes in ovulo delineatae compendio praeeXistant, semper animal omnibus. a solutum membris nasci debere, responderi potest. Numirum natura in eo studium, et Operam ponit, ut id, quod moliatur, et formet, ad persectionem, quoad eius fieri potest, perducat, et propositum finem, cuiUS tia operationem suscepit, conseqVatur. ItaqVe in generando animali si omnia o praeseripto naturae dis

sposita sunt, ut nihil desiderari possit, fingitur animal

omnibus absolutum partibus, et speciei suae simile rediaditur ; at quando Variae incidunt caussae, ita ut vitium aliquod in ovario, vel utero haereat, aut conformationi primorum rudimentorum ViS inferatur, aut alia quacunque ratione lineamenta distorqVeantur, mancus,

42쪽

42DA EMBRYONE IN Ovno ANTE ove variis, et modo quibusdam destituitur, modo iisdem abundat. Ac deficiunt subinde qVaedam membra, qVando stamina, qVae seiuncta, et iusto ordine i cata esse debeant, coalescunt, aut immutantur , Vespropter inopiam alimenti, quo multis possunt modis defraudari, non evolvuntur, sed contabescunt, atqVedelentur. Rursus autem plura membra foetUS acqVivit, qVando alimentum redundat, aut, qVOd aliiSimpendi largius debet, parcius istis suppeditatur, ac copiosius per illas, quae tam multo non indigent nutrimento, distribuitur, quo fieri omnino silet, ut Vel in maiorem, qVam par est, eXcrescant molem, Vel quando absumi omnis succus nutriciuS non potest, ad latera, Vel aliis in locis erumpat, e fibrulas quasdam, adhibita vi,

eXcmet, et eXtendat, iiSqVe accresendo illas multiplicet, vel ob incon Venientem positum, caussaSque alias, et eas fere innumerabiles, deformes reddat. Cui rei indicio esse possunt nascenteS arbusculae, qVae modo nodis assiciuntur, modo incurVantur, modo aliam ii convenientem figuram conseqVuntur, pro Varietate caussarum, quae illis vim, aut aliaS intulerunt iniurias. Ad haec accedunt graves animi CommotioneS, matriS-qVe perVersae imaginationes, qVae ad deformandum cereum, et fleXile embryoniS corpusculum permagnum pondus habere solent, eaeqVe cum totum corporiS co centum, et harmoniam Va de succutiunt, ac inprimis succos pervertunt, illoSqVe Vel Vehementius e gitant, vel alia quacunqVe ratione alterant, tum morbOS, HUt naeVOS, et.alia mala pariunt, praesertim in gravidis, in

quibus multa fortuita vi pollent haustae imagines sub

ipso

43쪽

ipso conceptu ; cogitatio etiam Utriuslibet animum subito transvolans effingere similitudinem, aut miseere existimatur. Nam anima, in trit Isidorus L. XII. Gr. in v

γenereo formas extrinsecas intus transmittit, earum ave sariata rapis, rapis ecies eorum tu propriam fνasitatem. Atque hoc quivis facile intelliget, qVicunqVe perpenderit,

non solum cuncta in corpore silmma conspirare coi sensione, sed et metui cum matre intimum intercedere commercium, a qVa que ippe ille succum recipit nutricium, quem deinde in sangVinem convertit, et in accretionem corpusculi impendit. QVum igitur contingit , ut stamina embryoniS , praesertim gemellorum, fortuito coniungantur, aut Propter aliaS, eaSqVe tam internas, qvam eXternaS caussaS sibi invicem impliceimiur, illa variis in locis coalescunt, et quaedam stato modo eVOlVuntur, et luXuriant, qVaedam Vero qVasi eXarescunt, et deficiunt, unde partus monstrosi generantur,

quorum multa eXempla commemorantur in Eph. Germ. D. I. A. I. et D. II. A. VII. et D. III. A. VI. Aut interdum avehementi matris imaginatione, eaqVe firma, et cor stanti cursus humorum Valde perVertitur, a qm totum corpuS magnaS eXperitur tationeS, qVae etiam in foetum redundant, et incoatam fibrarum secundum , naturae institutum eXtentionem Vel plane eXtinguunt, ut corrUgentur, et eVanescant, Vel in peregrinas, easque praeternaturaleS conformationeS abripiunt, Unde varia, ac multipleX, et ea deformiS admodum, et monstrosa membrorum conformatio nasci siniet, quorum plura hanc in rem collegit Ira. Frenin de Vir bin λησinat. X. et XIV. Cons. et i m Exceae. Valerus P0

44쪽

GLI. IV. c. s. Marceol. Douat. H q. mirabi L. L. II. c. l. Fustos L. I.

c. s. Vt aliaS, eaSqVe dudum consopitas sententias denuo non eXsuscitemUS, qVae cum tritae, et perVulg tae sunt, tum nullum amplius, nisi in vulgo, qVOd remm opinione, non Veritate, et iudicio aestu nat, praesidium habent.

Da Vicit, speramus, causa melior, et argumenta in contrarium prolata, deiecta et conVulsa cedent, neminemqVe ampliUS, qVO minuS nobiS assentiatur, movebunt. QVa Vero ratione menS in embryonem seratur, quaestio est dissicillima, ac pene incomprehenim bilis, propterea qVod natura mentis nobis nondum si iis est cognita, et scriptores in diversas easque maXime

inter se uiscrepantes sententiaS abeunt. Sunt enim, et fuerunt, qui animam in semine inesse, eamqVe corpus fabricare asseruerunt, qVOd ex Hippocrat. L. . de rati'wcI., Greg. Nyseno T. I. L. de auima, Augusitu. de haeresc. yst.

Tatian. orat. contr. gentia. Hieronym. V. aa. ad Marcesium,

constare potest. Alii vero eandem infundi a Deo in corpuS contenderunt,inter qVOS sunt Pauc Tacbiasmas. meae segac L. G. T. I, ' es. . et Tuom. Fienus de formati fore. quaesi. VII. conclusi. II. Sed capere non possumus, qui ex substantia omnis concretioniS eXperte, et india vidua, aliquid separari qVeat, cum 'in eiusmodi natu ram divissio nullo cadit modo. Neque magiS manis sta est animae inful io, qVae pariter tot dissicultatibus obsepta, et involuta est, quot expediri minime possimi. Proinde satius erit a rebus incertis assentionem coli here

45쪽

GN FTIONEM PRAEEXHTENTE. 4shere, Mam aut falsum sentire, aut, quod non isatis e plorate perceptum sit, et cognitum, sine ulla dubit tione defendere.

XXIX.

Atque hae fere sunt de formatione letus receptae scholarum sententiae, quas tamen diSsimulandum non est, nondum omnium opinioni, et eXpectationi s tisfacere, praesertim illis, qui naturae subtilitatem sola sensuum infirmitate metiuntur, cumque illa in minimis, quid essicere possit, magis experiatur, et generationis munia in abstrusissimo corporis recessu obeat, in obviis partibus mox oculos figant. Ita enim naturae humanae ratio comparata est, Ut illa, qVae captum humanum eXcedunt, et a praeiudicatis opinionibus seiuncta sunt, tanquam falsa, et impossibilia reiiciat, ista

Vero, qVibUS a teneris, ut aiunt, ungViculis imbuta est, sancte servet, et magno conatu tueatUr. Nam et dolorem, rem eX instrumento, caesim punctimqVe agente,

percipimus, eidem adscribimus, et saporem dulcem in

saccharo, et melle inesse credimUS, cum tamen neqVeinstrumenta, neqVe saccharum, et mel habeat qVicquam, quo dolorem illud, haec Vero dulcedinem eXcitare, praeterquam certam et determinatam particularum

dispositionem, possunt, yae ad organa delatae, ceditum et determinatum motum illis imprimunt, a quibus deinde affectiones illae Variae, seu cogitationes in mente nascuntur, qVaS doloris, Vel saporis appellatione distinguimus. Qualitates autem sensibiles cum reales tum intentionales nullae sunt, nullusque homi

46쪽

46 DE EMBR. IN OvvLO ANTE CONCEPT. PRAEEXIST. conceptum, nec ulluS qvis in posterum sit formaturus, scite pro summa, et eXqVisita doc trina scribit ibi ras --

ad Ep. VI. QVare eXistimandum est, multum intereue inter functiones, quae in corpore perficiuntur, et qVaS-dam peragi sola mechanica partium constructione, ita ut nulla mentis vi vel adiuvari,vel impediri, cohiberique possint. Naturales illas seu necessarias, et automaticas Vocant, quia fabricam corporis.mathematici ordinis lege architectatam, sequuntur, ac iniussu mentis, vel etiam ingratiis interdum perficiuntur. QVae func tioneS Omnes pariter in tenerrimo embryonis corpusculo fiunt, inter

quaS tamen, et hominis adulti illud praecipue interest, quod hae lentius,et magis insensibiliter peraguntur, illae vero magis sensibiles sunt, deque istis essed ius clarius ac

manifestius dare indicium,et documentum possunt. Sed cum discendi cupiditas, quae ingenita omnibUS est,animos veritatis studio ductos, iacendit et inflammat, ut acrius naturae recessuS eXcutiant, et investigent, ac in arduis eiusmodi, et reconditis rebus, quod probabilius est, vel minus certe a ratione seiunctum, seqVantur, contingit qVaadOqVe, ut diVinorum operum eXcellentia et magnitudine commoti, a rerum abstrusiarum investigatione desistant, atque ad illarum architecti, et effectoris admirationem, laudesqVe provehantur, qui tam admirabili artificii genere machinam corpoream, coagmenta erit, non Vita modo, ac spiritu praeditam, sed etiam rationis participem : cuius dignitatem et praestantiam nemo facile neque cogitatione assequi, neqVe Oratione eraequare digne poterit.

47쪽

CL. RESPONDENTI,

AUDITORI PERΙΝD USTRIO

S. P. D.

PRAE S ES.

Hbent hoc ingenia, ad laudem, et uirtutem er 4 cta, ut non inerti, ac inglorio consenescant otio, A sed industria semet alant. et iiS eXerceant lite-riS, quae nomen, ornamentumque afferunt, et ueris doctrinae existimatoribus probantur. Multi quidem in arte salutari, quam a studio sapientiae seiunxit Hippocrates, operam collocant, eamque animo complecti connituntur, sed idoneis destituti subsidiis, e t cunis, et ineptiarum sordibus hauriunt, et nulla imbuti Philosophiae scientia, praesertim ea, quae rerum n turalium caussas persequitur, et in demonstrationibus uersatur, in rivulis haerent, et ad reconditos medicinae fontes adspirare non cupiunt. Longe sapientius Te instruisti, cumque dissolutae licentiae corruptelas sugias, et detesteris, ac aetatem labore confirmeS, tum omni impetu ad medicinam, qUam cum rerum scientia naturalium pari coniungis inclustria, incumbis, et tam ampli recordatione fructus, laborum molestias magno perfers animo, et suavitate literarum, quibus ab sordibus imperitae multitudinis disiungimur, eleganter dispungis. Speditat hoc cum uitae, disciplinaeque ratio , tum praesens dissertatio, quam accurate conscrupsisti, et in consessu Patrum, quOS doctrinae tuae suffragatores. habes, ime iudice, et disceptatore, pererudite

48쪽

dite defendisti. Ostendebas in hoc doctrinae genere

ingenii facultatem, quae per oppido acris Tibi configit , et multa edisserebas, quibus aliorum opiniones conuelli, ac euerti possimi. Quae doctrinae possessio magna, et locuples est, in quam nemo facile ueniet, nisi uiam, qua incedendum est, idoneis subsidiis m niat , ut sine impedimento ingressum decurrere sp

tium queat. Quapropter gaudeo , uehementerque laetor, et recordatione assiduitatis tuae afficior miris

fice, augurorque, fore, ut domesticis exemplis, in illustri positis monimento, incensus, illis Te parem fin

gas, et hortatu sanetissimi Parentis, multis, magniS-que meritis, quae in christianam rempubl. eXtiterunt, maxime insignis, et autoritatis plenissimi, acriuS pe gas , ac ingressum iter pleno cursu emetiaris, summosque in Arte honores, dignam impensorum laborum mercedem, capiaS, et nouis acceSsionibus locupletes pariter, atque cum dignitate tueariS. Vitemberg. in Saxonibus. cIo IocIII. Prid. Kal. Mart.

CVrationem febrium malignarum a V. S. auspicari, nisi pletbora

adsit, et ubi magis malignitatis, quam aestus ratio haberi debeat, cum principiis medicis adversatur , tum perniciosum esse, recte observavit CL. Helvvichius, qui omnes illos, quibus sanguis missias est, fatis concessisse dicit. Cui consentiunt Fracastor. Ruland. Hoech stetier. ac Thonerus L. I. obf33. Adeo hoc verum est, quod Faventinus dixerit, in his febribus a phlebotomia, tanquam a diabolo, esse cavendum. Vid. Eph. Germ. D. III. A. VII. et VIII. In febribus tam malignis quam benignis alvum, si clausa, et eum inflationibus bypochondriorum ac torminibus et fecibus ex errore victus contractis, coniuncta fuerit, clysteribus ciere, rationi consentaneum est, eosque, caute adhibitos, multum levamenti, nihil autem periculi attulisse , intelligentes medici, experientia edocti, confirmant. Qui sibi multa a fonticulis, et vesicatoriis in facienda medicina promittunt, illi de eorum operandi modo aliter, quam par est, sentirovidentur, et, ut Prosper Martianes loquitur, generi humano ossiciunt, ac impietatem in DEum committunt, digni potius, ut a civitate cuς, tantur, quam confutentur.