Dissertatio inauguralis medica de morte in fulmine tactis ...

11쪽

II de Morte in fulmine tactis.

metalla sortiter per communicationem electri ata, odorem istum exhibeant; verum ipse simul monet, illum odorem sulphureum minus esse penetrantem , & talem potius, qui odori phosphori urinae aliquatenus accedat.

Atque id etiam confirmatur obseruatione, quam celeb. WiLKINs0Ν cum regia Societate Goettingensi commmnicauit, a celeberr. KAESTNERo germanice reddita, sub

nes chemicae ad ictum fulminis tu a ce regis V aliensi, qui notat, interdum flores sulphuris in loco fulgure itacto deprehendi, quod fulminis sulphurei certum sit si. gnum pag. 28 ) Vt nunc huius fulminis effectus, quibus corpori nostro nocet, intelligantur, sequentia notam

da sunt: I. Sulphur accensim aeris extemni Hasticitatem destruit, aut, si mauis, s pendit. Docent id HALEsracum filis sulphureis instituta experimenta. Fila ista incensa sub vitro inverso ad superficiem aquae sic, ne novus aer intrare possit, ad Unam partem quartam aeriselasticitatem imminuunt HANOVIVs l. c. g. 6S.). Solent

etiam fos res in fodinis Comitatus Derbicensis μνη-

Iehire laborantes, Vaporum sulphureorum Praesentiam ex paruitate & rotunditate flammae candelarum dii udicare, quod ex Transact. philesopb. Volum. II. repetit ARBVTHNOT , in Tractatu, quem de Aeris in corpus -- manum incacia conscripsit. Confer Hambum. Magaz.loe. cit. pag. 262. Nonne id manifestum imminutae aeris elasticitatis signum' Omitto iam alia testimonia.

II. Fit inde ut aer hominis internus ab accenso sulphure, aerem ea ternum, tui ambit hominem, replente, magis B a libere-

12쪽

12 Dissertat, o in Uuralis mediere, Lberetur. In corpore nempe humano insignis haeret

aeris copia, quod HALES II docta erunt eXperimenta. Is cum eXterno aere aequilibratur, quam di V hic non multum est rarefactuS, atque alia quaeUis caus a sublati aequilibrii abest. Qiuando vero aer, qUi ambit hominem, multum rarefit suaque elasticitate destituitur, fieri aliter non potest, quin interni S magiS eXPlicetur maiusque affectet spatium, propria elasticitate, qUae nunc sese exserere potest, eo adnitenS. Inde autem III. fu beationes,

Aer enim externus, dum sulphuris deflagratione elasti. citatem perdit, ea eXuitur Vi, qua ad perficiendam respirationem opus est internUS contra ea sese eXPandens, cellulas pulmonales arctat. Nonne itaque a sulphure accenso respiratio sufflaminari atque suffocatio oriri potest i Animalia in vacuo spatio detenta, quod antlia pneumatica produxit, id facile comprobant. Lithanthracum etiam fossores in Comitatu Derbicensi haud raro sufficatione abripiuntur, nisi cito aeriS eXterni commercium restituatur, cuius rei similibus eXempli S Obseruatorum monumenta turgent. Hinc Vero apoplexiae simul orbgo intelligitur , quam aeris a sulphure accenQ inquina. mento tribuo. Notum nempe est ex Physiologia, sanguinem a cerebro sUb inspiratione copiosius, sub exsis' ratione parcius reuehi, quod HALLERVS per instituta in brutis experimenta Vberius docuit. Gando ergo exspirationis status diu durat: non poterit non in cerebro insignis sanguinis copia colligi, quae frequentissima est apoplexiae caussa. Nunc VidimuS, aerem, sulphureis particuli, repletum , in Pedire, quo minus inspira- ratio contingat. Permanens ergo abinde exspirationis statuS

13쪽

de Morte tu fuisnine tactis. 13status apople xiae evadit causia. Poterit interea a pople cticus status ab aeris interni eXpansione non minus ori ri. Hinc enim Vasa eX panduntur , cerebri potissimum, Vtpote debilia; crepaturam ex grauissima distensione, ab aere fluidisque rarefiactis orta, patiuntur ; fluida es fundunt ; Vnde, compressis tenerrimis fabris medullaribus, apopleXia nascitur. Nonne vero dicere possumus, spopi iam in hoc casu a dimotione etiam violenta fibrarum medullarium a se inuicem oriri ' Certe a probabilitate non recedet haec sententia, si cogitemUS, Vbiam hominis commercium animi cum corpore reqUirere, illud vero non posse satis Vigere, nisi certUS, a no his quidem non determinandus, fibras inter medullares obtineat ordo. Nonne is in integrum a potentissima

aeris interni liberati actione destrui potest Z Nonne hinc similis plane apopleXiae statVS. Conser. I str. EBER--HARDi Dissertat. de Morte subitanea absque ullo mani,

festo laesistis in corpo re signo. Halae 1764. 99. III. XLQuicquid interea sit, certum est, a sulphureis vaporibus apoplexiam oriri posse, quod institutae a morte sectiones saepe saepiUS confirmarunt. Verum conuulsiones quoque hinc enasci possunt. Notauit id ARBvTHNOTloc. cit. Undenam autem istae ' Credo a minori resistentia aeris eXterni, quod mihi hystericae & hypochon-driaci aliaque teneriora & sensibiliora subiecta suadere videntur, utpote quae a calido, hinc minus resistent aere adeo male adiiciuntur. Quid est vero id, quo si ut aer minus densus conuulsiones producat ' Irritatio, arbitror, neruor Um & fibrarum muscularium, a liberato aere interno prosciscens, Scimus enim , aeris impetum tam neruos, quam fibras musculares potentis-

14쪽

14 Dissertatio inauguralis medica,

sime irritare. Quoniam nunc, aeris externi, sulphureis particulis scatentis, elasticitate & densitate destrueta, aeris interni ubicunque in corpore humano increscjt actio n. II. : grauissimus hinc neruis fibrisque muscularibus adplicatur stimulus, qui, cum omne graui US irritamentum caussam spaSinorum & conuulsionum stippeditet, has procreare potest. Restant adhuc assiectus novit ci, quos Vaporibus sulphureis adscripsi. Notum est, caussam eorum sitam esse in eo , quod aut sanguinem impedit, quo minus cor ingrediatur, aut efficit, ut inde egredi nequeat. Nunc minUunt respirationem vapores sulphurei, qu0d antea docui; necesse itaque est, ut, dum iis maiori in copia praesentibus pulmones in ex- mirationis statu diutius permanent, aUt saltim imperfectior fit inspiratio, sanguis quidem satis Potenter e pulmonibus ad cor, neque tamen hinc apte ad pulmones vehi possit. Hinc iam afleetuum syncopticorum nascitur caussa. Neque forsitan dubitari potest, quin aevinternus, euolutUS a vaporUm sulphureorum potentia, tam comprimendo Vasa, quam resistendo, sanguinis venosi circulum maximopere turbet, hincque animi deliquium producat. Demum a minus resistente aere externo fit, Vt fibrae, Vasa & membranae eXterno suo fulcimento multum priuentur , atque hinc tardius minori. que cum impetu sanguinem ad cor reducant. Nonne hinc noua & alia oritUr causia, per ea confirmata, quae adeo frequenter calida tempestate Obseruamus 8 Praeter

hos, quos dixi, effectus, alii adhuc a simili praedicta

generali caussa nascuntur, nempe IV. 6 Hsioues, cinatu laves, frocturoe, lacerat lauta partium. fatuitas, aliae senseuum internorum b externorum laesisves, abortus,

15쪽

de Morte in fuhnius tactis. II spnoea e similia. Neque mirabitur quis haec omnia,

qui ignis potentiam; aeris interni, suam elasticitatena exserentis, vim summam; mutationes in situ & tenore nemorum atque Perturbationes Viscerum Vitalium, cordis scilicet et pulmonum , inde productas attentius comsiderat & ad caussas morborum , quos adduxi , resert. Facile tunc ea omnia explicabit.

f. IV. Adplicatis horum ad fulmina sulpburea. Ex his ergo patet, quales effectus a selis sulphureis particulis produci queant, si aerem, hominem qui

ambit, multum inquinent. Quoniam nunc fulmina sulphurea, hominem laedentia, procul dubio replent aerem , qui eundem cingit: omnes certe effectus, quos vaporibus sulphureis adscripsi, magnitudine, grauitate& periculo diuersi, in fulmina sulphurea cadere debent,pho gradu , quo aerem inquinant partes sulphureae. Superest, ut haec per obseruationes, quantum Possum, confirmem, Ut tamen caueam simul, ne fulminibus sulphureis effectum attribuam, qui potiori iure electricis adsignandus veniat. De ' canorie equidem & apopl oria nemo facile dubitabit, quod ab istis fulminibus em

ci queant. Haud raro enim cor, Pulmones , cerebri vasa, suffocationis & apoplexiae statum praebent, idque etiam cum maculis sulphureis. Vid. V LΜAR Disserticit. V. VI. Pertinet etiam huc quodammodo obseruatio cisi C. MORTE AU de GRANDUILLIERS, qui in renaI de Me cive, Chirurgie, marmacie &c. par ΜαANDER MONDE TOm. XI. Pag. 27. fulmen in viro quodam mi u debilem lentum, respirationem vero pari

16쪽

16 Dissertatio inauguralis medica, nam languidam reddidisse, refert; post horam demum

ad se rediit, rogatusque eormi omnium , quae contigerunt, hiscius fuit, neque fulmiis imnem se vidisse, neque fragorem se audivit se perhibuit. Confer. Commentar. de rebus in Scient. natur. N Medicin. ges. Volum. XI. pag. 244. 24S. Si conseras ea , quae de foeminae ambustione, eodem fulmine producta, l. cit. leguntur: non dubitabis, fulmea sulphureum fuit Te , cui ergo phaenomena etiam in iuuene obseruata, iure danda este arbitror. Hoc itaque non solum lyncopen producere potest, sed qu0que, si grauius adfligat, suffocationem& apoplexiam. Eadem obseruatio alium eiusmodi essectum docet, coduulponem nempe Vacca enim so sub gure tae fa per quadrantem horae immota mansit, in nonnudis locis pilis priuata, quoad cutim vero perfricita V rubra fuit: quarta borae parte praeterlapsa, violeutis conuul nibus correpta, subito quas perterrita ,sub-ssuis: caeteru/u alter oculus clavus 9 lachrymaris relictus fuit, quod paralysi relictae sine dubio tribui de. het. De ambustisue partium, quod sulphureis fulminibus adscribenda sit, eo minus dubitari Potest, quo certius est, quod electrica per se Vel numquam , vel satis

difficulter amburant, Cum tamen hoc phaenomenon in fulguratis frequenter appareae. Unicum tantum adferam eXemplum, quod l. e. Commerit. de rebus in Solent. natur. , Med. gestis adfertur. Foemiua nempe eodem

fulmine tacita, tunc temp0ris Ultra quinque menses iam grauida, fulminis ignem Nun Uidit, fragorem vero auribus percepit, Hique i 0 mumento, dum sideratur, de combustione crufum cou ueritur, issicoque syyibus priuata in terram prostrata fuit. Labia nigra apparue

runt,

17쪽

de Morte in fulmine tactis. 17rtirit, nigrolue ibidem macula, posiicem unum cum di midio lata, in pede dextro in co pectum Cenit. PUduos dies labiorum nigredo euaHuit , macritae Uero coloT,

per aliquot dies adhuc durans, ruber euasit, ipsaque -- cula Una crem pede intumuit, in ulque combustionis femus perceptus fuit &c. Plura exempla collecta videin celeberr. IV CHII Distertat. de eo, quod Medicum idecet circa Fulmine tactos. ErfOrd. IT 3T. VOLI MAR Dissert. citat. Co=mnere. litterar. Norimberg. anno IT3T. pag. 3IO.

anno Ι744. pag. 328. quibus multa adhuc alia scripta, si opus esset, addi possent. Contusones, fracturas. Doe- rationes partium, probaare, inter inniamera alia, videtur exemplum, quod habetur in mest. Samni. ann. Ι7I8. pag. II 88. seqq & citatur a celeberT. HANOVIO loe. cit. f. 33T Auno nempe t7ἰδ. mense Iunio fulmen irruit in rustici domum, ad quam pluuiae caussa se receperant

oues iet; nihil fuit incensum, sed oves sunt prostrataeta octo proros vita orbatae; quaS cum mactarent, carnem cocturi, depreheudemut omnia ectrum ossa veluti moritario esse m utim cout a b per omnem carnem ita

di persa, ut edi non posset. Recte hoc phaenomenon Vir celeberr. repetit ab aere elastico. Quamuis itaque in praedicto casu signa fulminis sulphurei non adfuerint: possumus tamen, clam aeri elastico tanta sit virtus indita, atque sub fulminibus etiam sulphureis maXima is cum vi sese in corpore animali eXPlicare queat, hinc concludere, fulgura sulphurea contundere, frangere, lacerare solida posse. Plura hac de re habet AHI NARD T in Frontotheolog. 33. 4O. 44. Fatuitatis demum, aliarum laesionum sensuum, abortuum, dyspnoeae &c. in fulmine tactis relictorum, eXempla multi, quoS Passim recen-

C sui,

18쪽

18 DiCertatio inauguralis medica,

sui, Auctores collegerunt, quae tamen hic omitto, elim ea, vel a fulminibus sulphureis, in se spectatis, solum tales esse esus prouenisse, clare nos doceant, vel aliunde ex sulphi bris accensi essestu satis constent, Vt testimonio non opus habeant. In illis intellectus, ut in aliis multis rebuS, ea explere debet, quae eXPerientiae decedunt, VSque dum& haec explorata omnique dubio maior haberi possit.

Mectus fulmisum electricorum. Missis nunc, quae sulphurea habentur, fulminibUS, ad elecitrica eorumque in corpus humanum effectus tranSeo, Postea addenS ea, quae utriusque fulminum speciei effectus adaugent. Electricorum autem in corpus humanum actio G sequentibus patebit: I. Fulmene dirisum nervios validissime concutere debet. Scintilla enim electrica, ab homine prouocata , dolorem satis in gentem producit, atqUe adhUz maiorem in Mu SCHEN. BRO ET II notissimo eXperimento. Si qui homines, inquit HANOVIUS IO . Cit. TOm. I. g. 79 . Utraque manuministram electricam tenuerunt, cum tubo euctrico consueta ratisve co Hezam, digitum suifroe Prominenti sis vel globo eris appropinquarunt, conciso manu velut per dimidiam horam supefecit, capitis coniti Amilis fuit ei, quae ob id tu baculi forti oriretur. Taceo alia testimonia, quae scintillam electricam magis minusue Concutere ostendunt. Nonne itaque a fulmine electrico concussio nemorUm flamma oriatiar, nece fleest ' A maiore certe electricitatiS gradu , gradus concussionis pondet HAΝOVIVS lo . Cic. g. 788. 3. I l. I Lmen eis tricum solida corporis perluudere potest. Ob

19쪽

de Morte in fulmine tacitis. I9seruauit enim ce et r. IvlNCKLERVs, scintillam electricam densiorem chartam ipsumqUe corium perforare, atque MAH LINGIVS Vim ele tricam ita adauXit, ut scintillae librum 14 . foliorum chartae scriptoriae, Una cum inuoluero compactae chartad tenuioris, Uno ictu perso-

rarent HANO VIVS loe. cit. 9. 799. . Idem sine dubio, respectu corporis humani , a fulmine electrico longe

fortiu8 agente, metuendum est. IlI. Fulmen elae tri. cum fluidorum motum Ualdopere intendit. Obseruauit celaberr. KRAT ZENSTEIN , hominem electricum, adhibito horologio, intra minutum horae 88, dein 96. pulsus arteriae menstrare, qui antea ViX numerauerat. Sanguis etiam electrici hominis solet e vena pertu. sa fortius mai6rique cum impetu prosilire. Demum transpiratio etiam ad sudorem Vsque ab electricitate increscere solet. . Vid. IIANO VIVS, qui e cempla talia collegit loci cit. 3. 8OT. Experimenta illustr. HALLERI idem confirmarunt; deprehendit enim, electricam scintillam vehementissime musculm irritare, magisque quam alii stimuli solent. De fulmine itaque elei trico idem valebit, eoque magiS, quo fortius Prae consuetis aliis electricam materiam educendi modis agere debet. Idem aerem internum expandere potest. Docent enim experimenta, materjam electricam flaida quaevis attenuare, rarefacere prouti id spirituosorum in tubis alscensus, Odores, aliaque do ent. Aer itaqlle, quem replet electrica atmosphaera, non potest non rarefactio. nem abinde pati, hinc leuior fieri. Internus eapropter aer hominis, quem eiusmodi atmosphaera ambit, antea in statu compressionis constitutUS, nunc liberabitur, suamque exseret elasticitatem. Praeterea eleruica materia,

C a fluida

20쪽

2ODLJertatio inauguratis Zm ica, suida corporis nostri ingrediem, ea non minUS Valdopere attenuat eorumque calorem intendit. Nonne hinc elasticus in iisdem eXsistens aer eo facilius liberabitur, atque rarefactus simul diros, ab elasticitate pendentes, effectus eXcitabit Demum aerem, in ipsis cellulis pulmonalibus eXistentem , electorica materia rarefacit, Unde enormeS Vasoriam compressioneS enascuntur. V. FuI--a electrirmn ambustionem producere potest. Constitit per eXperimenta, materiam elethricam corpora, quae facile inflammantUr, Vt pili Uerem Pyrilam , spirituosa, camphoram aliaque, haud dissiculter incendere. Magis adhuc mirandam historiam narrat clari P . HART MANNloc. cit. Pag. IR . I 86. Ais icti, inquit, Cier bis fi f&unden lang hinter emander mit etii trifchen Ver cheuhesel aft et gen seu mar, und bald nach denselberi teinem brenueriden Dchte Uieder aus metu mi er et- aenas gest minue giem, ete te sich ohme Ur avdertham Fus bruter dem 1 chte, Nebeu mir, elue kleine Flamine, melabe nur elue kuri Te Zeit m, ain deri P se Dach. sol te, aber Iogleicb n leder Cergierin, ab iob mit mei-nem L obte Reheu b eb, tim dises ganiz ImerVariete PhaeHomeKon geriauer Tu betrachteu. Addit Vir clarissiphaenomeni eXPlicatiunem, quam ab incensis vaporibus sulph ureis, quortam odorem percepit, desumit. Nonne ex his, quae attuli, colligere licet, poste fulmina electrica corpora incendere sicqUe etiam corpori humano nocere ' Nonne hoc confirmabitur, si cogitemUS, odorem veri sulphUris , aut phosphori, a fulmine relinqui 'Nonne id iis hominibus eo facilius contingere debet, qui multum materiae Phosphoricae continent' In cor s)ore certe humano latet eiusm0di materia ROGER de perpetua