Dissertatio medica inauguralis, de fonticulorum setaceorumque usu

21쪽

MEDICA.

QUALIA haec ulcera, ubi, et quomodo CXcitanda sunt, cum symptomatibus iis supervenientibus, nunc paululum dicemus. Posae applicationem vesicatorii ad ullam partem corporis nostri, cuticula sublata, tenuis liquor evasis in cute nudatis effunditur, qui si pars tecta sit) cito spissitatem puris assumit, ante cujuS krmationem cum carne rubra circa fonticulum oriente, et CVacuationem copiosam effectus bonus vixeXpectandus est. AD talem evacuationem continuandam, paululum ung. epispastici, vel unguenti compositi, expauxillo caustici communis, et quantitate majore ung. basilici, applicetur; sed cavendum est ne Causticum aeri diu eXponatur, ut qualitatem suam

non amittat.

Is iis ulceribus excitandis, debemus sedulo eligere partes, ubi minima molestia sex irritatione vel vestibus partem fricantibus) aegro oriatur, quamobrem in vertice capitis, ubi etiam fasciae facilius retineantur, haec ulcera plerumque eXcitari

debent. CAUTELAE

22쪽

16 DISSERTATIO

CAUTELAE hic necessariae sunt. Imo, CAVERE, ne fonticuli in partibus valde teneris et nervosis in capite CX citentur, quando cephalalgia maxime acuta cum aliqua CXterna inflammatione adest, sed potius in loco remoto, scit in brachio, ubi etiam excitari debent, quum ulcera molesta ex saniosa materie effluente cavenda sunt. Praeterea; si inflammatio dolorque fonticu los comitentur, fomentis de herbis siccis, ut rore marino, &c. utendum est.2do, PRAEVERTERE ulcerationem Vicinarum partium ab acribus humoribus aliquando ex fonticulis fluentibus, et faetorem, qui fonticulos plerumque comitatur, has partes aut aq. calcis et rosarum lavando, aut unguentis lenibus inungendo. 3tio, AUFERRE carnem luXuriosam circa ulcus magis accrescentem quam aeger ferre potest , aliquanto plus caustici ad unguentum addendo, vel aeruginem aeris, adi Praecip. rub. cum alum. Usto in partem spargendo; et si adhuc caro accrescat, quaedam universales eVacuationes, ad humores alio divertendos necessariae sunt. SECUNDA species ulcerum artificialium, unum foramen introrsum in telam cellularem habet, quod

23쪽

uno vel pluribus globulis rotundis apertum ser

vatur.

Hi fonticuli a veteribus cauterio actuali plerumque facti fuerunt, scit. panniculi petias, Vel fungos, supra quamlibet partem urendo; et hac

methodo, vel ferro candente utebantur, donec chemia vigere incepit, quo tempore cauteria potentialia, his usibus inserviebant. ΜΕΤΗΟDUs fere semper usitata, ad ulcera cum cauterio actuali facienda, est ferrum candescens ad

partem aliquam applicando, ita ut cutis solum peruratur, quo peracto, aXungia vel butyrum ad auferendum eschar adhibetur, tum quaecunque

extranea substantia, quam in ulcere continuari volumus, inditur. Is fonticulis potentiali cauterio excitandi S, emplastrum adhaerens in quo foramen justae magnitudinis factum est) adhibetur ad partem, et intra foramen pars quae urenda est, cutis, saliva, aut aqua madefiat oportet, posteaque lapillus causticus imponatur, qui adopertus sit, donec eschar formatum est, et postea tractetur ac si cauterio actualieXcitatum esset. Tamen quum suppuratio et ebfectus ex fonticulis incisione factis citius sequantur,

cauteria nunc omnino omittantur.

24쪽

Pos T QUAM parva incisio curri scalpello per cutem facta est, unum, duo Vel tria pisa communia, balsamo aliquo illita, in Vulnus imponantur, ubi biduum, aut triduum, penicillo et fascia supra adhibitis retineantur, suppuratio enim tunc CX-pectanda est ; post hoc auferri possint, et ulcus semel in die mundetur. CAvENDUM est ne hi fonticuli figantur supra

nervos, tendines, Vasa sanguinea, aut musculorum ventres, ubi dolores, inflammationes, haemorrha-gias, aut summam molestiam et difficultatem extraneas substantias retinendi, eX actione partium inducant. SYMPTOMATA sequentia saepe usui horum fonticulorum superVeniunt. Imo, INFLAMMATIO eX Operatione quae auferri plerumque potest methodo antiphlogistica, simul cum applicatione emollientium cataplasma-

matum ad partem, ut citius fiat suppuratio. Ido, ARIDIT As quae corrigitur imponendo parvam quantitatem ungi. epispastici in fonti

25쪽

MEDICA.

3tio, CALLOsITAs hic aliquando accidit, ad quam remoVendam praeci p. rub. applicetur ; et si hoc non prosit, pars indurata scarificetur. Loc A his fonticulis destinata sunt. IMO, IN cavitate, quam splenii musculi separantes ad vertebram secundam cervicis formant, vel inter scapulas et vertebras dorsi. 2do, IN superioribus extremitatibus inter del-toidis musculi insertionem, et brachiaeum CX-

3tio, CIRCA quatuor digitos supra genu, in

parte CX terna, inter vastum eXternum et bicipitem; in interna parte, inter vastum internum et gracilem: et etiam extrinsecus ad tres digitos infra genu, inter gastroenemicos et fibularem anticum, intrinsecus in parte anteriore gastroenemi

SE TACEUM, quod tertia est species horum ul-

cerum, duo foramina invicem opposita habet, et chorda trajecta continuata. Haec ulcera a Veteribus cauteriis actualibus peracta fuerunt; viz. cum forcipe cutem in loco constituto sublevarunt, tum ferrum candens per duo foramina rotunda, quae

26쪽

ro DISSERTAT Io

quae in forcipe fuerunt, simul cum cute immiserunt, et ferro eXtracto, statim chordam e setis porcinis unde nomen) transegerunt; sed nunc pro his setis, funiculis e gossypio vel filis sericis chirurgi utuntur, et hic funiculus unguento leni illinitus, adnexus est acui frigidae ferri, qua operator subter cutem perforat, et postquam ad spatium duorum digitorum eam direXit, rursus educit. CAUTELAE eaedem hic aeque ac in fonticulis necessariae sint; sed praeterea curandum est, ut tantum funiculi, quantum Volumus in ulcere manere, bene inungatur, et etiam fasciae tam laXae retineantur, ne teneras partes laedant.

LOCA nostri corporis in quibus fetacea instituuntur, sunt plerumque ad nucham, vel inter scapulas et spinales vertebras dorsi, at saepe pro morbis topicis in aliis partibus figuntur. FONΤICULI aut fetacea interdum prae imperitia nimis diu retinentur, cum tantum humores laudabiles excreti sunt; contra, saepissime nimis cito illa auferendo, quod evacuari debet in corpore cohibetur; igitur de tempore apto eorum sanationi aliquid dicemus. ra

27쪽

MEDICA.

Is junioribus, cum morbi fomitem Omnino exhaustum esse putetur, et ne Vel minimum periculum in morbum relabendi se offert, bono victus regimine administrato, aegrisque semel aut bis purgatis, ulcus sine ullo discrimine sanari potest et postquam sanatum est, cicatricem, spiritu vini

Iavare necesse est.

IN adultis aeque ac in senibus, si diu fonticuli aut

fetacea retenta sint, nisi ultro siccescant, vel diar. rhaea aut aliquo tali morbo aegri correpti sint, summum erit periculum in ulceribus claudendis ;humores enim qui hic ad evacuandum adVeniunt, non in alium usum, scit. prae corporis incremento, ut in juvenibus, converti possunt; ergo brevi in sanguinem redeuntes, in organum aliquod nobile incident. Hoc plerumque verum esse, Timaei haec observatio et alia eXempla confirmant ': Homo per multos annos cum gravi ulcere in pede

sinistro conflictatus est, ad quod claudendum quoque pacto operam dedit, sed quid accidit ' Capitis acutus dolor statim succedit, propter quem seta

28쪽

DISSERTATIO

ceum in cervice locavit, et cito dolore liberatus est.

His de fonticulis setaceisque in genere et specie diectis, nunc pauca Verba faciemus quando prophylacticus usus eorum necessarius sit, quod casibus sequentibus probatum erit. COR po RA nostra saepe obnoxia sunt morbis ex nimia quantitate aquosae partis sanguinis respe .hucaeterarum oriundis; quum hic humor in vasculis lymphaticis, in membrana cellulari, aut in glandulis collectus sit, laxitatem et inertiam solidorum inducendo, causam praebeat hydropibus, &c. quam prinatim percipimus eX tali inclinatione humorum propensionem ad hos pessimos effectus, si fonticuli in diversis partibus corporis CXCitentur, hi illos humores superfluos evacuando et sic solida corroborando, multos morbOS PraeVenirent. Hoc attestatur sententia Hippocratis in lib. de aer. et

loc. Multos enim Scytharum reperias, eXustos humeros, ac brachia habentes, manuumque j pncturas, pectora, cOXaS, et lumbos, nullam sane aliam ob causam, nisi ob humoris et mollitiei detractionem.

29쪽

Is morbis ex viscidis humoribus orientibus, ut

nonnunquam in rheumatismo lento, arthritide,

&c. fonticuli et setacea fiant oportet, antequam tam duram concretionem materia obstruens acquisiverit, ut resolvi non possit; si vero humor adhuc maneat gelatinosus, ad vasa contrahenda ac corroboranda adjuvent, ita ut talem humorem CXpellerent, et humoribus aliis noXiis ex ulla parte fluentibus resistere valerent ; hic enim viae angustiores redduntur, neque ita facile humor ad articulos fluit. FoNΤICULI setaceaque saepe probata sunt esse optima praesidia contra morbos, qui CX noXia materia in corpus recepta Orientur; cujus aptissimum exemplum in pestibus habemus; quum non solum prosunt in esserendis humoribus e corpore,

qui talibus morbis faveant, sed etiam quascunque noXiaS particulas jam eX aere receptas ad eXteriores partes divertant. Haec opinio Hildani est; in chirurgia enim ait ', Neminem, quod notandum, eorum qui fonticulos in cruribus et brachiis habuerunt,

30쪽

M DISSERTAT IO

habuerunt, praeter unum aut alterum summe cacochymicum, peste Obiisse memini '.qy ΠΜ symptomata pus in pulmonibus contentum esse indicant, quacunque ratione, fontanellam aut seiaceum aperire debemus, ut humoris collectio ab irritatione et evacuatione prohiberetur; si enim hic humor in cellulis pulmonum stagnet, pulmonibus humore alieno impletis, aereque CX- cluso, ast limata cito adducentur, et aeger Vehementi tusse laborabit, phthisisque vera sequetur, et pereunt, Hippocrates ' ait, nisi inustio faeta

sit.'' Praeterea febres hecticae eX resorptione Puris in sanguinem, a Venis nunc erosiIS et magis patulis redditis ad humores noXios admittendos, et multae malae assectiones cerebri cujus vasa sunt magis tenera et parva quam in ullo alio organo praeveniantur. ANTEQUAΜ mali humores in morbis catarrhalibus ita abundent ut morbos particulares producant, si1 fonticuli aut fetacea formentur, humores noxii diuturna hac evacuatione eXcerni

possint.

CLAUDIN. ' De morb. mulier. lib. Xi. , 8.