장음표시 사용
51쪽
SANGUINIs detractionem porro requirent omne3 eae febres in quibus sanguis in partem aliquam prae CaeteriSxuit, in quibus impedimenta, in quibuS initam macio, ita u- sunt Itaque, quo quisque talium notasum certior iit, sanguinem ad caput Iuere, hujuS acuta, dolor, delirium,aizeriae temporum praeter toti tum pullatices, LGHὶCae albugineae rubedo, demonstrant. idem ii a a pumiOncS nimio impetu ruit, 1piranai diuicultab, tulit6, utSicii aeris idesiderium, et vultus ruber, indicat i in qui oub ODnibus casibus, ut ante praemonitum, sanguinem quam proxime partem laborantem eliciendum Cilis, non eit Obliviicen
SANGU1N1s detrac tionem omnis febris postulat, quam impedita perspiratio, irigus, excrcitatio VehCmens, aliae causae sanguinem citanteS, fecerunt. OMNEs febres incipientes magis quam ullo alio tem pore idem remedium postulatu. CONTRA, in febribus, 1anguinis detractio omittenda est : Primum, ubi animi magnopere deprim Untur , Vires supra modum debilitantur, dCDiliterque cum monitie arteriae micant, aut uui phitredinIS notae 1n corpore adparent, aut in excretiorianus cernUntur.
PARCENDUM scalpello est in omnibus febribus ad has notas gignendas proclivioribus, quales sunt Cpide micae ab aeriS inquinamentiS et contagione ortae, ut PCitIS,
putrida febris, flava Indorum occidentalium, at denique regionum calidiorum, quae raro liberiorem scalpelli usum admittunt. Harii ii quidem in perniciosissima, scilicet, peste, byden hamus liberius et cum levamine et Opsimo
52쪽
Ductu sanguinem detraxit. Excipiendum igitur hoc a
praecepto meo, et si quid aliud in usu versatorum virorum experientia contra Communiores medendi leges statuit; satis enim mihi est communia praecipere, compre hendere autem omnia et proprium quodque, alienum dmeo proposito est.
Vae in constantia signorum febrilium habitum phlogisticum adesse denunciatur, ita omnis febrilis remissio sanguinis detractionem respuit ; unde in eis febribus, quae
ex re remittentes aut intermittentes dicuntur, nisi quaedam signa urgere viderentur, sanguinis detractio semper vitanda, Vel parciuS Usurpalada.
Usi febris jam in longinquitatem excucUrrit, quia Cares tanto plus debilitatis subesse indicat, vix est sanguis detrahenduS, nisi quod, adversus capitis dolores et similia quaedam, hirudines aliquando imponendae, aut cucurbitulae, concisa cute, admoVendae.
Ρosae omnia haec praecepta, ambigua Depe mala incident, morbique adeo obscuri medentibus saepe occurrent, ut ex signis sanguis ne detrahendus sit, necne, judicari vix possit. Quod ubi sit, aetas, sexus, habitus, coelum, anni tempus, genus febrium quod per populum grassatur, et omnia sub capite cautionum, una cum signis praesentibus, perpendi debebunt. Quod si, quod nihilo secius aliquando accidit, res Obscura erit etiam peritissimo medico, solum superest aut paululum sanguinis semel mittatur, cffectus Observetur, atque inde mittendus an Omittendus sanguis videatur, deque copia et ratione dijudicetur. Supra dictis, ni fallor, disci potest, medicos pleros.
53쪽
rosque sanguinem nimis saepe nimiumve Vulgo detrain here. Neque unquam in saeculo desidia et luxu dissiuenti de remediis durioris et temperatioris generis hominum judicandum est. Itaque facile videre est, plus in omni morbo sanguinis sub duro et temperato Vitae genere quam sub luxurioso et otioso detrahi oportere. Denique, cum omnis febris ad robur vitae frangendum vimque ner-VOsam opprimendam sua natura ruat, ne sanguinis detraC-tio, et quotquot remedia ad deuilitandum pertineant, immodice urgeantur, haud parum pericli est. E. g. Nonnufebris nervosa aut putrida ita saepe incipit, ut magna inflammationis indicia prae sese ferat Z ideoque sanguinis detractionem postulare videatur ; quae tamen, Vel paululo sanguinis adempto, protinus proprium typum induit, et
omnia aut debilitatis aut putredinis signa exhibet, et periculosae medicum temeritatis arguit, et saepe seram morte poenitentiam relinquit tLn Exanthematiui Quo D dictum est de sanguinis detractionis in febribus usu, id de eodem in exanthematum curatione dicendum est, quae, dempta pustularum ratione, pro symptomatum specie fere sunt tractandae. Commune tamen hoc eis est, quod sanguinis detracta onem bene fere ferant ;idcoque, si plura eam postulant, non est paucis vetantibus ab ea abstinendum. In morbillis eadem potentissima est, quodque proprium huic morbo es e videtur, etiam sub sinem detractio sanguinis et facillime toleratur, et maximo
eae usu est , siquidem iusti et inflammationi, morbillos
54쪽
nunquam non comitanti aut subsequenti, prosperrime occurrit. Febris variolosa, postquam mos aegrotantes refrigerandi invaluit, adeo cohibetur, ut raro sanguine milibopus sit. Qui tamen saeviente febre, quovis morbi tempore, mittendus est, cujus remedii adversus duo tempora summus usus est: Primum, protinus ante eruptionem ad tensionem imminuendam et laborantem cordis vim
relevandam, quae nimia saepe hoc tempore subsunt. Item, adversus febrim secundam in genere consuentium, aut ubi magna pustularum multitudo est, sub quibus, quo enixius febris accenditur, eo diligentius, ne magis resurgat, aut ut intra modum contineatur, elaborandum medico erit. Cujus efficiendi praecipuam facultatem sanguinis missio dabit. In Phlegma sis. QUANTUM uis de causa inflammationis pathologici inter sese dissenserint, omnibus convenit, sanguinis de . tractionem optimum auxilium esse. Cujus actio eadem hic, quae in pleno habitu est; spasmum enim resolvit, nimiam arteriolarum actionem reprimit, et abstracta sanguinis parte ad impedimenta expedienda facit. Idem tamen remedium, neque omnibus phlegmasiis pariter, neque omni ejusdem tempori, indiscriminatim accommodatur. Estque ad propria quaedam obtervanda et distinguenda haud levi judicio opus. Nam, licet universaphlegmasiarum classis sanguinis millionem fere nullodi scri mine requirat, tamen ea partibus maxime vitae necessariis, et quarum suppuratio aut gangraena manifeste perniciem inferunt, maxime necessaria; hujusmodi, sunt
55쪽
sunt phrenitis, pleuritis, peripneumonia, gastritis, hepa litis, nephritis, hysteritis, et similes ; ut medici uno animo in his morbis sanguinem mittendum idque jure
consentiant. Tantummodo una aut altera observatione contentus ero. Primum igitur errorem nimis vulgarem
esse dico, quod minus sanguinis, quam par est, Vulgo detrahitur. Quod dictum, horum morborum exitus, curatio, historia, probant. Cumque omnis exitus harum insanimationum nisi per resolutionem exitio sit, laborare medicus inflammationem quamprimum resolvere debet. Ad quod essiciendum, sanguinis missio maxime est efficax, maximaque copia, dummodo certus morbi medicus sit, et praeterquam quod signa requirere videantur fieri oportebit. De qua re viros, qui hos morbos prosperrime tractarunt, testor, qui omnes sanguinis detractionem praecipue hic auxilio experti sunt. Reque Vera raro in eis morbis nimium sanguinis detractum est ; quoniam, qui ex eis convaluerunt, nulli sere nisi largissime sanguine Imiuo reperiuntur, neque eis iplis ad salutem recuperandam magna sangUinis profusio impediit. Contra, multos peremptos illo remedio servari potuisse verisimil
ALTER medicorum error est, quod alieno tempore sanguinem mitti et serius fere jubent; ea enim est inflammationis natura, ut, quanto maturiuS detrahitur sanguis, tanto facilius solvatur. Initio igitur sanguis detrahendus est, et cum largissime simul et subito maxime fieri debeat, praesertim in inflammationibus gravio. ribus, quoties in nostra potestate est, duo vel plura vasa
56쪽
simul aperienda. Plus enim in omni re eandem copiam subito quam paulatim demere juvat. Ob quam causam, si aegrotantis anima deficiat, isque idoneam copiam detrahi parum sustineat, non, ut vulgo sere solet, in
alium diem res procrastinanda, sed intra paucas horas renovanda, neque remissioni ulli pro tempore toties sal- Iaci credendum est. HIC quantum detrahi oporteat praeceptum dare dissicile est. Ducendique sumus, ut saepe praemonitUm, sede morbi, symptomatum gravitate, et robore aegrotantis ; nisi quod hoc ponendum semper ante oculos sit, ut etiam plus sanguinis quam signa requirere videantur detrahatur. Ego sexaginta uncias et supra emissas iritra viginti et quatuor horarum spatium cum manifesto levamine saepe vidi; adeoque omnes quibus intersui curationes utilitatem sanguinis quam largissime detracti in morbis de quibus agitur evincunt, ut etiam plus quam peritissimi
magistri me docuetunt ex meae olim curae commissis detracturus recte videar; ac neque menstruorum aut Iochiorum profluvia deterrere quenquam ab eodem Consilio debent. Quin et, saevientibus signis, etiam post initia, etiam quovis tempore ita ut dico sanguis est profundendus ; neque ii audiendi sunt, qui post quartum diem id fieri vetant, scilicet, tum suppurationem supervenisse Opinantes ; quod absurdum est.
NUNQUAM enim metuendum a suppuratione est,
dum signa inflammationis gravia supersunt, quae, si multum levantur, si dolores minus acuti esse, et reliqua remittere coeperunt, tum epis pastica, cathartica, refri
57쪽
frigerantia, sudorem moventia, detractioni sanguinis, maxime sub finem morbi, ubi omnis sanguinis jactura dissicilius perfertur, interponantur. Contra, detractionem sanguinis continuandam, nova accessio, COH-tinuatu8 dolor acutus, magna pyrexia, et aliae inflamma tionis notae, denunciant.
SU Ρ R A de larga sanguinis profusione dicta, ut ad morbos de quibus sub hoc capite egimus apprime pertinent, ita a phlegmone seu variis cutis inflammatiunculis aliena sunt, ubi neque sere opus est sanguinem profundi, neque, si plus justo detrahatur, a suppuratione impedienda
multum metuendum est. De reliquis phlegmasiis nondum mem oratis non multa dicenda sunt: In ophthalmia raro magno Vase Opus est aperto ; plerumque enim CUcurbitulae vel hirudines singuine detracto votis satis respondent. Idem sere de cynanche dicendum est, ubi quicquid sanguinis detrahendum videtur, id ex parte, vix ex magno vase, vix ex brachio, nisi ubi habitus totius corporis plenus forte subest, detrahi debet. QUOD ad carditidem, peritonitidem, splenitidem, et cystitidem attinet; ii morbi, si quando occurrunt, et certe raro Occurrunt, rariuS occurrentes rite distinguuntur, libera sanguinis detractione curandi videntur. E phlegmasiis quae adhuc restant, in rheumatismo, quando phlegmasia est, id est quando pyrexiam habet, languinis detractione et ex magno vase ob haditum Phlogisticum, et ex artubus dolentibus ad minuendum dolorem larga et pro occasione iterata opus est. Arthritis vix unquam sanguinis emissionem depostulat, nisi
in juvenibus habitu plethorico periclitantibus inflamma-H tio
58쪽
tio et dolor praeter solitum acutus, et alia febrilia symp-
tomata graviora, adsint. Praeterea ad idem remedium quovis tempore coniugiendum est, QUO is morbus ventriculum, pulmones, aut cerebrum, videtur petivisse ;quod, licet qua ratione agat ignoro, tamen non praetereundum putavi ; quoniam certa experientia comprObavit. In Pro et iis Sanguineis. QUOD ad sanguinis profluvia praeter naturam attineat, ad ea cohibenda sanguinis missio, quamvis non unicum, tamen utilissimum est remedium. Eadem idoneo tem pore adhibita prodest maxime, alieno obest. Prodest eo magi S, quo rarius ad usum ejus decurrendum est; ideoque, adversus morbos ex subita sanguinis profluvii suppressione ortos, summa detractionis virtus conssistit.
Item, ubi nimium aliquid profluvium cst, ad id sistendum proxime est efiicax ; contra, quo saepius ejus auxilio insis itur, eo minus fluctus ab ea percipi solet ; adeoque consuetudo ejus utendi non prodest, ut saepe etiam Oosit, idque duabus praecipue rationibus, vel alendo plenum habitum, vel corpus debilitando. Quod remedium ad haemorrhagiam aliquam reducendam, quo propius ad Ora Vasorum unde sanguis suppressus profluere solebat, eo potentius erit; quove protinus magis circa solitum prosi uendi tempus adhibebitur, uti in morbis C men
struis aut haemorrhoidibus suppressis orientibus, hirudi 'num
59쪽
num quam proxime vasa suppressa impositarum usus de
ΙNΥER profluvia serosa maxime eminet catarrhus. Contra quem sanguinis detractio, omnium judicio, plurimum Valet ; quae, qua ratione agat, haud obscurum est. Habitum phlogisticum imminuit, spasmum et se-Crctionem mucosam auctam solvit, et si1c tussim tollit, eo magis necessaria, quo essicacior est, non solum ad morbum praesentem demendum, sed hoc facto ad metuendo ejus exitui occurrendum. Quis enim, quocunque modo agit, potentissimam tabis pulmonalis causam catarrhum esse nesciat 8 Verum nostrum hoc remedium quantum quantum in aliis morbis quOS memoraVimuS, praesens reperiatur, in tabe pulmonali, nisi initio, leviusculum aut nullum sit remedium ; idque ob causam supra positam. Quicquid enim auxilii in sanguinis detractione sit, id omne in raro et subito ejus usu contra instans malum consistit. Unde, in tabe quam levis spes salutis in sanguine misso posita sit, manifestum est; econtrario, licet primo quoque tempore detractus sanguis, ampetum a pulmonibus avertendo, aut habitum inflammationis levando, prosit; tamen consuetudo deinde sae-yius et paulatim sanguinis demendi, plenum habitum Pascendo, et eo sanguinem unde averti debet percitando, plurimum semper, ut mihi videtur, obest. ET
60쪽
6o Ex aliis morbis sero sis diarrhoea et dysenteria maxime conspicui sunt, in quibus nulla sanguinis detractionis forma adhibenda est, nisi ubi signa insammationis, quales acuti dolores sunt, aut pyrexia, aut pulsus celeret durus, calor et sitis, subesse cernuntur. De cujus administratione praecepta de inflammatione supra tradita consulantur. In morbis Neret sis. MORBIs nervosis plerisque hoc commune est, ut sanguinis jacturam male ferant. Est tamen plerorumque eorum status, in quo sanguinis detractio, si morbum non radicitus tollit, tamen magno malo occurrit, et saepe mortem ipsam arcet. Is status est accessio nonnullorum eorum, Uti comatos S apoplexiae, e spasmodicis tetani, epilepsiae, asthmatis, et bysteriae, in quibus, praesertim vero ubi convulsiones aliaque symptomata graviora apud plethoricos periculose vigent, praesens fere levamen, nisi ventum ad eXtremum sit, absti actus sanguis promittit ;vel saltem ad symptomata molestiora, quae aliter sub Crirentur, praecavenda neces artus evadit. Neque de his morbis observationibus adjiciendum videtur quicquam, praeterqUam quod adeo corporis libra. mon ex aequo hinc inde Vibrat, Ut, paulo momento, huc illuc vertatur, id est, paululo sanguinis detracto, in recinium aut secus restituatur. Unde, hisce in casibus, ubi corporis libramen adeo delicatulum est, ut facile huc aut illuc nimium , ergat, sanguinem parvulis tantummodo portiunculis emittendum este, quam apertissime constat. Iu