장음표시 사용
11쪽
gula, & humanitas in f,s e lib. Spo humrebi quidem im
uicem opponitur ut sexus masculinus&foemininus,sed tamen non debet cCntra aequitatem interpretari. iii Nam ideo Coriolanus in exilium missus est. quoniam nunas observabat Icetes. Z Monendum autem est , quod Jura scripta , si strie tai vocentur subtilitates verborum, vel apices suris, prout in aliis legibus iterum aliter dicuntur, v. g. merae a tones, (a item subtiles rationes, ib) nimiae subtilitates.(c subtilitates Juris,(d atque utilitares se di ita quoque a Cujocio appellantur coarque exinde otium utiles actiones nomcn acceperunti gi Hisce itaque, quae ab aliis in simili thesi prorsus omissia sunt, v. g. a Bal im, Coetet, ii 3 m. Decio, tui ex Dii. Nasnex,(l de aequitate expositis. Propius pergo ad statum controvoesiae
Nunc itaque ex rubro nihil amplius explicandum superesse vidca, quam quid Lex diuito. 6y.s .due R. I. S illa Juris rem gula, quae fundamentum dissertationis meae constituit, in se contines Verum enim Vero neque hic prolixus ero . cum quatuor verba legis perie fere clara, non adeo amplam exim
ly l. as. s. q. E mandati l. a . C. de injusto l. eto. in thi. se de reb. cred. ubi dicitur ; quod siricli juris ristioni non inagis inhaerendum sit, quam aequitati, quoniam hoc Jus linquam nimis scrupulosiunnon admittendum est. l. 33. C. de excus
et ih radus ad i. S. C. de jud. ia 3 l. ra. s. iq. st . de religiosib l. si inta se ad L. Aquit. (c l. ia. ff. de injusto. id l. IV. ff. eod. - (el l .r8. in fin.sside Jud.c ad Inst. de Mandat. pag, mihi Hq. lit. g. g) I. ii. C. de praescript. verb. l. 2o. 2. C de sero . praed. urb. l. IS. in fili. C. de Jud. h) in diss inaugurali: de praeposera canonum quoriandam atqui tale. ci) iii diss de aequitare Juris Lubccensis. h) in diss de aequitate succemonis conjugum. cl) in schediasnate: De arbitrio Judicis circa quaesioncs dc praeitationc culpae, in contractibili obreniente', secundum regularum justist aequi regundo.
12쪽
gant explicationem. Illud tamen praemonendum esse duco, quod lex ea in editione psossata septuagesima sit, eam ob insam , quoniam in ea, inter legem decimam octavam & deci.mam nonam citati tituli, una interiecta est, scilicet Lex Si
ius familias, quae in editione Holoandrina & Florentina Prorsus deest sa atque in se comprehendit verba Pauli Joi ex L g m de T O. desumta, legique i 8. de R. I. subjecta. quia posterior prioris continet explicatiorem, uti prolixe tradit Elchelium ib) Dicta autem haec lex i8. Si filius fam. JAR. I. in editione quidcin Goth redi, sed literis minoribus & per
numerum non adjectum ab aliis distincta invenitur. Ast ad eam redeo, quam mihi explicandam sumti, &sequentes deis finitiones verborum legis praemitto, quo explicatio legis eo commodius fieri possit. Nam ut mens Legislatoris recte ex Plicetur . verba prius enucleanda sunt, quo stari possit fini. bus verborum, cum melius sit ab iis non recedere. (c3 Hoci autem optime perficitur, si verba legis ex aliis legibus interm retantur. Quamobrem definitiones ex illis deliimam atqueatim eas sistam, quae inter alias ex iisdem depromtas maxime legi exponendae respondent, prout id ex inspectione lingis manifemam evadit. Non enim verborum interpretatio
aliter fieri debet. quam habita illius ratione ad quod is, qui id protulit respexit. (d Quia ea nusquam tantum ualet, ut melior sensu existat. (m Invitus itaque mihi dicitur ille, qui, habens liberum voluntatis arbitrium (fl & moderamen . uve libertatem aliquid agendi vel non agendi, hoc eligendi illud rejiciendi .. aversationem ac dissentum suum, signis & praecis
Pue reluctantia, sive renitentia corporali. vel expressa contradictione , aut quovis modo alio . manifestat; aut, ille . qui, quod velle posset, non vult ig) S. specialiter prohibet, negotium suum geri . exemplum vide in L . C. A c. ac huiCan-B3 numeratai Gothost.& GIoss ad i. cit. ib in tit. C. de R.J.cap. p.m. y8. l.
(e ita de contr.emt. l. I. s. sto. E. de exercit. action
id, l .ss. s. r. H ad SCtum Trebellian. te) l. 3. C. de lib. praeter.
13쪽
numera illum qui non facit, quod facere potest th vel debet.(i Et ex hac definitione constat. quod positive. pro eo, qui est liber voluntatis suae moderator, accipiam invitum . ut definitio mea applicari possit ad i. 6q. f. R. I. Huc itaque non speetit ille, qui privative invitus dicitur, in quo abest omnis consensus, prout furiosus (k aut qui negative talis est, & voluntatem suam libere acque arbitrarie exercere non potest. prout infans, iij ob innocentiam consilii. im Neque huc pertinet ille . qui ignorat aliquid.(n is. qui consensisse non probatur. (oj vel iste . qui ex civilitate aliquid facere erub se it & illud tamen libenter fieri vult. Interdum enim conis tingit, ut accipiens magna cum civilitate id, quod ei ab alio tanquam donum offercur , recuset, quod tamen ante oblatationem iam appetierat & suum fecerat, nam studet tantum per aliqualein protestationem se insinuare danti, & nihilomi.nus beneficium sibi oblatum ambabus manibus arripere. Be neficium quoque a me in alio sensu. quam vulgo v. g. in a. n&in J ure Canon ico. ubi pro praebenda sumitur, a ei pitur. Est enim beneficium, benevola legis actio, tribuens gaudium capientibus, ac concedens commodum , absques prout in beneficio proprio , di hinc illud late interpretandum i vel cum alterius laesione. sveluti in improprio hene.ficio v. g. privilegio, quod stricle interpretandum & iniuria, eontra & ultra Jus commune vel non, gratuito vel titulo on rota modo tendat in favorem accipientis (q in id, quod iacit. prona, & sponte sua parata. Aio, quod beneficium fisenesola actio, sic. ex libertate descendens , quia ill qui ex no-
14쪽
eessitate aliquid facit, cum tamen regulariter nemo cogi pos, sit ut alteri invito benefaciat, (r non censetur prestare bene. ficium. Facultas enim electionis proprie liberalitatem & beneficium efficit, atque ille si ui beneficium invitus dat non do. disse videtur, (s & nc quidem liberalitati modus est a beneficiato ponendus. cto Beneficium concedit commodum. Hominis enim semper interest bencficio astici (u & si ejus non interest beneficium non adcst. ix Beneficium prout a Paulo (E) & a me sumitur, interdum datur cum ulterius inis,uria licet probare videatur L p . FG R. A quod nemini be-oeficium alterius injuria debeat inferri. (a Dico quod beneficium gratuito, (b vel titulo oneroso concedatur. Obiici potest: id, quod non gratis fit, non esse beneficium ic & quodv. g. seudiam, titulo oneroso acquisivim, minus recte dicaturheneficium, cum si aliquis Romanorum ex necessitate servum manumisisset, hoc non fuisset instar heneficii, quoniam Patronus libertum suum ex necessitate manum illum propter ingratitudinem in servitutem revocare non poterat. (di Uerum enim vero respondeo, quod in Jure seudum omne dicatur beneficium, licet quoddam sit titulo oneroso acquisitum, (e) si nimirum utilitas superat obligationem. (D Porro ipsum Ius Civile, id, quod non gratuito fit, tamen dicit beneficium, &
. inter , cr) can. q. eaus Io. qu. a. Tabor Decis I O. n. S. Barbos axiona. v. cap. T. L. a. voce: beneficium. i
n. S. it. P. a. C. 22.Def. IO. n. S. Munnemann in cod. l. s. Tit. 3I. l. ult. n. g. p. IIs8. Ziegur Jus Majestatis aro. Eas. Bran iacter ad Ius Can. voce: beneficium. -Centiir. Reg. IS.
15쪽
interdum etiam Libertum ex necessitate factum in servitutem revocari permittic ig) Praeterea quoque reliqua verba definitionis latis docent, quod hoc loco distinguatur inter gratuitum absolute & certo respinu. Beneficium est parata actio ad benefaciendum. Nam frustra alicui benefacere cupimus, si non parati simus, ad liberalitatem erga illum exercendam, ad auxilia ferenda,& ad eidem ex gratia . quando exigitur suo currendum. In hoc sensu beneficium ponitur in L i. se cquibon. ceae. F. l. i. pr. m. fla secreui. quis manumist. & dicitur auxilium, i, i liberalitas, i) donatum, (k atque commodum. (li Una quoque eademque appellatio beneficii & pri. vilegii occurrit in L q3.ss de vulg. S Pupia. DUI. I. a s. i. cde nupt. l. Is de constit. Princ. l. 38. f ex quib. cavi anas. 168. in ivi. f is R. l. quia plurima privilegia sunt beneficia. (m)Praemissis his duabus definitionibus ad explicandam legeindelcendo . & quoniam , antequam in analysi alicuius legis
contenta legis exhibuerunt majores, scindendam illam , secandam & per partes resolvendam esse cxistimarunt, in ad eorum institutum, partes Prius recenseo. Lox autem de qua ago constat parte, tum externa, tum interita. Externa est
inscriptio. Inscriptio vero sistit JCtum I aulum, ex cujus libro singulari de adsignasione libortorum . haec lex in digesta translata est. Quonium tamen de Iulio Paulo ejusque scriptis videri Franch so ac de eius scriptis conferri potest Dibi illud saltem hoc loco adnotare liccbit. quod ex ipso Jure Civili constet: magna Paulum Juris Civilis icientia praeditum fuisse, prout tam ipsius scripta , quam de eo amplisissima testim oma Susiniani (qi Diocletiavi S. Maximiani iri fiu
(p tu indice legum pag. I. seqv qui sinuit ostendit, quaenam leges ex Pauli libris a TAboniano congestae sunt pag. i8 seq(O in l. o. C. de Nuptiis. ir, in l. ii. C. ad L. Corn. de falc
16쪽
- dem faciunt, licet omnes Pauli lcges , obscuritatis ambiguitatis verborumque tenebrarum a Bertriamsi is) a cusentur. Interna pars legis examinandae Exhibet regula inscquentem: Beneficium in invitum conserri non potest. In. - . estigandus itaque verus &simplex non rcstrictus aut extem
uis hujus regulae sensus ex verbis ejus collisiendus. Hoc ut fiat verba legis supra pro viribus investigata conjungend sunt, quo rejecta omni absurditare, ille sensus eliciatur, qui . nequc menti lcgislatoris , neque lcgis propositae assinibus, praecedentibus, vel consequentibus repugnat. In civile enim est, nisi tota lege perspecta, una aliqua Particula ejus Propo. sita, judicare. (t & interpretationem firmiorem atque valudiorem . quae ex ipsis legibus Somni ex parte lesis desumitur , seponere, quod simplex interpretatio legis , omnibus reliquis interpretationis speciebus. praeferenda est ui Quoniam autem tamdiu verbis legis stanuum est, quam-s diu ea obscuritate quadam non laborat (x & hoc loco talist non deprehendatur, licet sit Lex Pauli cujus Leges , prouti supra dictum est, omnes, tyi ita sunt comparatae, ut intellis ei vix queant, eo tutius clavssimis legis verbis inhaereo.
i Si, nullis collatis aliis logibus, coniungimus vel non con summa trisidi iungimus explicationem verborum legis 6y. J . de R. I. tamen de , se sua sponte summa legis offert, ut puta, quod beneficium A. J. ct die Juris in invitum conseret nequeat, (a & quod neque ad be visio benefi- neficium accipiendum neque ad id retinendum aliquis cogi cii. possit. (b Beneficium autem Legis conceditur alicui vel dyi recte vel indirecte. Directe in Jure alicui bene fit, quando i absque expressa speciali & immediata dispositione Iuris Ci-
y exemplum vide in l. s. C. de pist. rer. amot. i ta l. is. s. a. se de donat. l. M. C. unde legitimi. l. 16. C. de Dre d
17쪽
vilis, conditio alicujus meliorari sotest facto tertii. vel pro. Prio. per se, non vero ob Juris largitatem, alicui proficuo. Exempla vide in I. D. f. de usi Shabit. I. i s d. in D. . de R. L . o a. f. de E. O. l. 26. q. de s I. l. 26. s. q. . de condict. indeb. . et . C. de ne t. ges. l. 16. C. de Iur. Alib. l. s. f. de actione
Aia. Lag. Is depositi. l. 32. s. 23. f. de don tuter vir. ct uxoHLas. s. li .s de petit. haereae L fg s. l. J de furt. l. Ict. s. a. f. de donat. Huc quoque spectat donatio principis (c) & beneficium beneficiariorum Romanorum , (da nec non remuneratori Um , quod ex Jure naturali ut heneis ficientibus benefaciamus nos obligat . te) & smilia. Indirecte vero alicui in Jure bene fit, tam , quando honeficium Juris immediatccxLL. jam promulget tis Juribusque generali- - - bus
(dj de quo Steeterchius in Comment. ad. Vegetii Lib. de re milit. cap.I. verbis: Beneficiarii ab eo appellati, ita dicit: Dictos censet Vegetius ab eo, quod benefice Tribunorum promoverentur. Militum beneficiariorum meminit eaesar tertio bellorum Civi- vilium. Atqui Suetonius Tiberio venit, inquit, etiam in suspicionein per quosdam beneficii sui centuriones a commeatu castra repetentes. De ejusnodi beneficiario inscriptionem Nemausi repertam ex Grassero minotus in Sunt. Inscript. antiq. class. S. D. Sa. pag. 332. sistit sequentem: D. M.
V MI DI. AVITI. MILIT.LEG. VII. GEMIN. FELICIS. BENEFICI ARI.
IVN. OM VLLI. CONSULAT CVRAT. VITRAS I. POLLION. LEGATI. AUG.
eamque ad tempora Hadriani Imperatoris pertinere ex l. Is .ir m de excus. tui. probat , quoniam hic Imperator Bitraso Pollioni legato Provinciae Lugdunensi rescripsit.(e. l. as. .iI.sede petit. heredit. uider ad Struv.Syntdur. Civ. 6. in g. p. 2T8. Barbo a axioma V. cap. 6. Lib. II. voce et Benefacere
18쪽
bus aut specialibus provenit, etiam, quando id ex lege nova ob gratiam erga aliquem in favorem alicujus tribuitur. Beneficium quod immediate ex L L. iam promulgatis com petit vocatur commune ab flar UrecbM. (f3 ejus vero exemplum occurrit, in I. s. Fl. a . V. de cd t. l. r. O is. F. Uesolutet matrem. l. t . . it. de injur. I sd U.s c. de bou. Poss. contra Tobb. LI., . C. quibon. ceae pus. l. i. ff. minor. l. 2 P. C. depact. l. q.
patione arrogati, beneficio venditoris quod prodest emtori Datque grandis iiij & inaestimabilis libertatis servorum, (i, nee non in privilegio favorabili personali , Partim quia beneficii vocabulum late ponitur pro privilegio x in eo sensu quoque certo respectu a me sumitur, partim quia beneficii voca alum est generale verbum & comprehendit quicquid gratis & Iuberaliter conceditur.Porro hoc beneficium pro specie agnoscit privilegium corporale. ut& id quod reale dicitur a viancten. herg (ki & intuitu rei sive ecclesiasticae sive seculari datur. Quamobrem cum v. g. praelatura, ti) Jus patronatus (m ct he neficium hospitale in sit beneficium ecclesiasticum reale, se quitur, quod omnes hae & aliae spccies huc spectent. Seculari rei datur seculate reale privilegium, & complectitur v. g seu
atque conser Schul es L c: comiti m. voce: beneficia. Dni B.r
aer supplem. ad Elect. Disc. for.P.II. pag. 1338. Ramner Loc: com- Iuth voce: Beneficium. Spe delii Quaest. Iurid. voce: peneficium. mi Lilicrens Tr. de Iure Episcopali p. a . 16. pag. a d. et . Si phani Commeat. in Nov.. 1M. Zugur in Decretales L. i.
19쪽
dum,(ae bonum curmedicum (C &similia, haec omnia sunt iterum hic recensenda. Quemadmodum autem beneficium sive privilegium personale, quod personae quae moriri potest
conceditur, ad heredes non extenditur, cr) corporale tamen, quod personae fictae v. g. universitati non morienti tribuitur, ad alios transmittitur: (s Ita etiam plura alia. partim ad hedire des. partim ad successores, vel alios transientia huc reserenda sunt, e. g. beneficia Personalia, quae dignitati praeprimis affigiatae, so alitoni dicausae, vel contractui, conceduntur,&extenduntur ad omnes, ad quos illa dignitas, actio, caula. pers cutio , vel contractus ex suCcessione universali, singulari , cu vel alio modo, aut respective defensorio vel procuratorio nomine (x pertinet. Huic annumero bcneficium, quod filio& uxori vivente patre S marito cui concellum est privilegium
competit, si de eo participare possunt,(y) idem illud, quod descendit ad haeredes haeredis . quale est beneficium legit t. - C de Edict. Div. Adriani tollando. (a) Porro , si personae datur privilegium sevorabile , distinguitur an
tribuat exceptionem dilatoriam, dc ad haeredem non spectat, an peremptoriam & tunc extenditur ad heredem, ut in l. 6.st. de in integr. restit. utrumqtie abSque disserentia huc refero. Dantur autem in actionibus privilegia non exceptionem sed praelationem tribuciatia & qq itur quid do his statuendum sit 3 Respondetur: licet non transeant ad haeredes, prout co
gnosci potest ex privilegio dotis in actione petionali, ibi ta-
20쪽
a men hujus loci sunt, una cum eo quod datur in actione realia atque extenditur ad haeredem suum id est filium. (c Denii que silentio praetereundum non est beneficium virginum, (d a praegnantium, se) pauperum , se studiosorum, (g) peregrinan a rium, (h) marium in matrimonio contrahendo, (i senum ,(k ii divisionis. Praetoris quod dat filiis in potestate potentiam, abstinendi ad instar emancipatorum, cedendarum actionum. a restitutionis in integrum, cessionis, ordinis, inventarii, moti mentis, s sive momentaneae possessionisJ cl) solutionis 'is particularis , i m) repraesentationis, legitimationis per maetrimonium , aetatis seu primogeniturae , Legis . C de a s quir. I Legis a. C. de resinae vendit. Legis a. g. de re iudica-u Au cestionis bonorum, ne quis conveniatur plus quam facemis potest ,(n veletae Ig s. Novellae e. 3 seu Auth Hoc nisi C d , flat. moratorii, remissionis a nonnullis creditoribus in caeis terorum praeiudicium facta, civitatum debitricium , nobimi lium . doctorum, principum debitorum, o) Authsque Niv- -', Aer. C. iamtum Vestems Novellae ig . e. g. SCti Uellejani, aeria, pturae amista.(p excultionis, deducendi in appellationis-:s instantia, separationis (q3 nullitatis , leuterationis , appellationis , revisionis, supplicationis, defensionis & excepti
AE (c L. 1a. s. i. v. exceptis. C. qui pol. in pignor.* . cdi quod exhibet Abarrifer in dist de Iuvenum virginum privsset,
i Donat de virginum jure. et re vid. hoc in Muster dissert. de iure praegnantium. visi in vide me/mann diss de privilegiis pauperum.es, ig) vide Liehciubal dissi de privilegiis iiudiosorum. ins Mulier disr de Iure peregrinantitam.
si vid. Teller dissi de deteriore foetnmarum e ditione in matrimo- .i nio contrahendo. (M vide Martini Rissert. de jure senum. . ob C actui Tom. d. p. Io. (mi Extract cius deni