Hermanni Conringii ... Epistolarum syntagmata duo una cum responsis. Praemissa Conringii vita, scriptorum index, & de his doctorum virorum judicia

241쪽

c6 CONRINGIr EPIIT LAbavit infelix armorum illorum qui proximis suit hebd madibus successius. Nisi fallor, ille a Rheno redux miles jam penetravit in estphaliam. Nee dubito, illum aeque ibi grassaturum, atque factum in metteravia, di illa quae ad Lonam, Moenum, Rhenumque est Hassa; nec sine insigni damno etiam Tua, Princeps Optime, evasura, nisiqvie Caesaris praevaleat intercessio. Simul ac tamen Rheno trajecto ad opem serendam ostentaverit sese vel eminus Regius miles, equidem arbitror Auxiliares istos est phalia relia cis Visurgim ad nos redituros: perinde atque hactenus Galli vocem Leones isti horruerunt. Ita haec ipsa hyems etiam nobisjam extrema quaeque minitatur. 1Utrum brevi pax sit secutura & qualis, hariolari nondum licet fortassis. Utrique illa parti expedit, quantum intelligo: parti victae aut male pugnanti etiam necessaria est. Satius forte fuisset, si nemo Germaniae Principum hisce turbis sese miscuisset:

adeo potentem autem vict*rem in Germaniam parua manu Sc alienis nervis provocare, cum longh securius liceat publico consulere, vereor ut prudens aliquis laudaverit.

Ne quid apud Te, Sapientisime Princeps, disimulem,

videor mihi observare in omni hoc negotio perpetuam comsiliorum labem: idque fato aliquo fieri, ac proindeGermaniae fortunam lapsui esse proximam, quale quid jam tum olim gentiles deprehenderunt, ct monuere Paterculus pariter A Ammianus. Idem quid in Batavorum rebus etiamnunc haud dissicile repertu est: ltaque non illis minus male equidem metuo. Si propius abessem , de omnibus hisce tecum, Princeps, j iista agerem & libertate & prolixitate. Nunc multa me jubent silere. Pergam autem precibus Deum venerari, uti saltim Te, Princeps Optime, tuaque clementiore dextra a gravibus quibusque calamitatibus b

242쪽

AD FERDINA ND. EpiscoP.LT PRIMiΡ. PAD M. 6 nigne defendat: ut omnino enim maneas illaesus, sperare non audeo. Tuus

Eminentissme Princeps

H. Conringis .

P. S. Ante hosce dies tres ex Dania accepi, Monumentorum Paderbornensium donum a S. R. Maiestate benignissime exceptum, & in Regia Bibliotheca dignum locum invenish. Quae ego istuc Tua misi , laudibus magnis docti prosequuntur dc admirantur. Mihi verti curam rei litterariae pene expectorant curae reipublicae. XXXIII

EMINENTISSIME PRINCEPS.

Domine Clementissime. OU xtus iam mensis agitur quum ultimas exararem. Interea nunquam non calidis votis S precibus pacem tranquillitatemque ditionum vestra. rum simulque integram corporis animique felicitatem Deo commendavi; dc indolui vestra etiam, id quod pridem metui , mali aliquid perpessa esse. Non licuit tamen hunc animi affectum epistola aliqua testari, prae malignitate eorum qui omnibus viis obsessis etiam literis insidiabantur. Quoniam vero nunc omnia sunt securiora , saltim gratulari non possum non Eminentiae Tuae, recuperatam pristinam sortunam , quodque mitiorem nonnihil experta sit aliis vicinis nonnullii Bellonae insolentiam. Mirum vero si inter illos strepitus S graves ditionis mitates potuerit interdum ad suas Musas Eminentia T. Ia fie-

243쪽

CONRINGIt EpIsTOLA flectere oculosi Non sane niss paucas horas iccissivas,prae animi aegritudine, ego quamvis ab aerumnis remotior, potui literis impendere: praesertim quoniam Aulicae occupationes simulque valetudo minus prospera subinde impedimenta varia injecerunt. Ne nihil videar egisse, mitto plagulas aliquot ejus operis quod Eminentiae Tuae nomini pridem animus consecravit in perpetuum obsequii testimonium. Utinam liceat etiam Tibi, Princeps eruditissime, volvere illas dc nonnunquam inspiceret quo Tuo judicio in- structus vel pergam alacrior, vel des nam ineptire. Cis paucos dies Illustr. Veriusius me reddidit certiorem de literis meis, cura Eminentiae Tuae sub medium Februarium sibi missis; ideoque hoc nomine gratias ago submissequantas possum maximas. Accepi tunc dc a BaluZio literas xv. Kal. Decembr. Lutetiae eXaratast quarum partem excer Ptam Eminentiae Tuae iam vicissim reddo. Fecit in iis mentionem N editi ab sese operis Antonii Augustini emendationum Gratiani: jussitque ab Eminentia Tua eius eraemplum cum imagine Illustri simi Petri de Marca exspe- Etari: sertassis autem illa nondum advenerunt. Ego desidero lectionem praefationis Balugianae: non dubitans deprehensurum me Viri praeclaram πα/ρη nαν, ut quam ipse profitetur justa libertate Gallicisque auribus grata esse conscri- . piam. Sed quid hisce moror Tua negocia, quae respublicaram unice expetit, Princeps Optime λ Ignosce quaeso ct fave Tui admiratori. Manebo autem simul Eminentusime Princeps

Helinestadii a . April .

244쪽

- XXXIV.

EMINENTISSIME PRlNCEps

Domine Clementissime. EXhibebunt Ludgeriani nostri, amici mei, fasciculum, quem ante sex amplius hebdomades curandum sit sceperat Bonnensis quidam Academiae hujus Iuliae aliquamdiu civis, sed territus periculo viarum Hildesheimio huc remisit. Interea temporis defuit secura mi tendi commoditas; ut proinde mihi gratulerite ea quae nunc offertur occasione. Et vero tamdiu abs me nihil est missium literarum, ut neglecti offcii haud immerito possim accusiari: quamquam haud dubitem apud Te aequissimum judicem , Princeps Optime, etiam culpae commissae, si qua sit,ueniam mihi polliceri. Oportunh vero accidit hesterno die, ut debeam quoque gratias agere pro beneficio abs Te, Eminentissime Princeps, iterum mihi praestito. Obtulit scilicet Serenissimi Ducis Joannis Friderici Legatus hac Berotinum transiens S sesciculum Principali sigillo Tuo munitum sinuque suo comprehendentem cum literas Illustr. Veriusii tum bina elegantissima epigrammata qualia solent eX Tua, Princeps, vena promanare sane saltim brevius illud Tuum esse haud dubito,) ct librum a Balugio pridem mihi destinatum ac cum imagine Illustrissimi Archiepiscopi Petri de Marca,quam tamen videtur non misisse, ex aula Pa-derbornensi expectari jussum. Quo nomine plurimum sane Tibi, Eminentissime Princeps, debeo. Verjusio statim denuo aliquid jam redderem, nisi ejus ad comitia Brunsvicensia adventum plaerique Legatorum cerib polliceantur. Balugium in suis ad A. Augustinum Praefatione ac

Noticam tum deprehendi qualem antehac semper; Petri

245쪽

ro FERDr NANDI EPIs c. &e. ΕΡIsro LAnempe de Marca genuinum discipulum atque aemulatorem, si ποιηρηειαν spectes &Ecclesiastici resiminis accuratissimam peritiam. Non dubito, quo vale ;Judicii acumine, etiam Tibi. Princeps, studium viri placiturum. Saxonici nostri jam deliberant d e pace Imperii publica servanda statuminandaque. Utinam cum felice successul DEUS Te quoque sospitet in quam multos annos & publico, dc meo etiam csi fas est adjicere) bono. Ita vo P. S. Nisi grave fuerit, submisse rogo, commoda occasione quem Balugio destinavi fasciculum Lutetiam deserri. Quodsi placuerit addere, Princeps Optime, Monumenta Paderbornensia, laudatum abs me ideoque jam desiderarum opus, multum sibi BaluZius gratulabitur. XXXV

FERDINANDUS EPISCOPUS

ET PRINCEPS PADERBORNENSIS

Coadjutor Monasteriensis

S. P. D.

Cl. Viro HERMANNO CONRINGIO suo.

IVea, mi Conringi, tempora incideramus, ut neeessario omitis tenda nobis literarum commercia tecum secum aliis doctis Vi- 'ris tantisper fuerint, rede salute propria magis quam de literis eogitandum. Reddita merὸ nune pristina tranquillitate is pace Llectori Bran enburgico concessa , reflorescunt studia nfraue Helmestadii ir. Junii

Anno 1673.

246쪽

AD CONRINGIUM. TrAt Patria metu vitimae calamitatis liberata plurimum ribet Regi Gristianissimo, qui per Grenianum exercitum harnas illas bine fugavit. quae juga e mihi is multis perquam uti- Iis acciderit, quia tamen ad ignominiam ει dedecus Germanica nationis nostrae pertinet, valde mihi displicuit. Ita vis consilii expers mole ruit sua. Iam Caesarei etiam sine suppetiis Bran-deburgici se in Germaniam propediem redituros minantur. Contra Turenitis composita pace Brandenburgica ditionibis quidem Electoris excessit, attamen cum inmi exercitu aestimabab t in proximo comitatu unldecensi, ut Caesareis consiliis ofoederatorvm Principum securitati invigilet, tam exacta disciplina , ut proximus miles dioecesi meae nullum Lustrat incommodum, imo hanc ditionem nemo Gallorum ingresus fuerit, aut ingrediatur, nisi praesenti pecunia coemendi necessariam annonam ea d. Interim capto jam Trajecto ad Mosam magis ad pacem res midentur inclinare, quae tam victis necessaria, quam victoribus expedit. Illustrisi. Verjusius tui perq amevpidus eras hine Berlinum abibit, vex itinere fortasse ul-fenbutelam divertet. Legi eum moluptate transmi gas m ibi paginas antiquitatum Academicarum , is per eum, qui binas mibi epistolas tuas reddidit, mitto ad te imaginem Archiepiscopi de Marea d Balaetio promissam, ad quem etiam fasciculum tuum propediem destinabo. Is Monumenta mea jam possidet, iniuris merito mea miratur aestimare. De ejus epistolii parte mecum communicata gratias tibi habeo, optos ut porro ejus viri amicitiam ae memoriam mihi consermes ata custodias. Vale

P. S. Inclusas ad Adaderum datas , ubi legeris, ad eum mitim

melim.

247쪽

XXXVI.

' PRINCEPS PADERBORNENSIS Coadiutor Monasteriensis S. P. D.

Amante, mi Madere, virtuteoeruditione 1 notus, Ovam Epistolam tuamsuperiori anno Gm se Ieptembri datam paucis adbinc diebus accepi, una eum Mersburgens tuo ad me misso, de quo dono Latin tibi habeo plurimas S tantum debeo, quantum revi ea literaria una- mersa tibi propterea se debere fatetur. Perge elaro antiquitatis illustrandae studio , de patria, de ιιteru, sdepuleritate bene mereri. Meum patrocinium , mea opera nunquam tibi deerit: etsi enim parum otii nota supersit a Rei-hubi curis, quod bonis literis consteremus, amamus ιassio

historia Paderbornensis ductu nostro Θau*reru coescribitur. Cuius primus tomus ab Avpvlio vis ad excelsum Caroli 'iam tum est absolutus , alter nunc componatur de Dibeopas Paderbornensibus, cui facile centum triginis antiqua Casarum primorum diplomata nunquam bauenus misa nec edua inserentur, praeter centum V iginti Bulus Pontificias S innumera aliarum literarum publicarum monumenta. Quare rem nobis pratissimam feceris, si quid in seberis suis repereris Unobiseum communicaveris, quod ad historiam Paderbornensem facere deatur, praesertim de Epsscopis nostris Antecessoribus. Monumenta nostra sibi cum poematibus meis non duplicuite, magnopere nobis placuit, D quoniam Tapuraphus no-

248쪽

'aim virges eritisnem, exemptu primis Deio divenditis, majorem in modum a te peto , ut fi quid in iis emendandum , dejendum aut addendum censueris nos' tempestivi moneas. Pal. Meubusti Non. Iulii: Ar DCLXXIII. - XXXVII.

EMINENTISSIME .PRINCEPS .

MOMINE CLEMENTI SIME

OUMmr Ludgerianos nostros una cum aliis misisti jam tum menseJulio, ad eas pridem respondissem addito illa libro quem Bibliothecae Tuae, Princeps

Optime, destinavit Antonius Utrihus Dux , nisi commoditas hactenus defuisset fidei meae concreditum donum os rendi ' Non scilicetMercurius ilimuxuariensis prout χ-lebat, ad nos aliquamdiu excurrit: nec quamvis studiose indaganti obviam factus quisquam, qui in terras yestras Vellet proficisci. Eoque plurimum me profecto exhilaravit hic mo: cui, cum commodam quaereretiationem tutod ureniano exercitui sese Jungendi, utpote gente Gallus, auctor fui Agrippinates petendi itinere per Paderbornenses facto. Mitto igitur jam tandem optimi Ducis Antonii Ul-rici munus, simulque eius nomine plurimam Tibi, Princeps, salutem opto dicoque: haud dubitans librum' haud fore inacceptum, idque cumprimigquia venit ab illa manu benevola & amicitiam Tuam in magno pretio aestimante. Utinam pomm iam tum addere a memetipso consecrara Emitientissimo Patrocinio Tuo quoniam intelligo partem eorum placuisse. Verum ea me occupationum moles quamdiu exercuit, ut de Antiquitatibus Academicis vix cogitare licuerit. Si quid porro subcisivi fuit otii, id impendendum fuit: ex consilio, nedicam iussu, Legati Cink Ω-

249쪽

Imperii Germanici, quia dc in Caesarea Λula dicitur exspectari imo desiderari. Spero tamen propediem saltim illo me onere levatum iri; ubi nempe prodierit favente Luci- na: atque ita posse me reverri ad Academica. Nihil sene fuerit mihi prius, nisi nova jussa Caesaris me turbaverint ad Fines Imperii iterat1 cura tutandos, argumentum &dissicile dc od noxium odiis hac praesertim tempestate, qua Germania nostra passim in Galliam aliaque vicina regna commigrat, Republica ipsa imperii nec ritia sua serente nec

vitiorum remedia. Conficiunt me sane quamvis eXtra armorum strepitum positum, loco hactenus tranquillo, communis patrue aliae ex aliis emergentes adversitates. Tantum pro solatio est pacis propinquitas quaedam major, vel saltim illa eius quam mihi feci promissio. Ne quid nempe - dissimulem, existimo equidem omnibus belligerantibus

partibus brevi defuturos gerendarum rerum nervos, si fas est hac voce pecuniam appellare: atque ita seos langui-'dosque non multum in i quis conditionibus redituros in con- 'cordiam. Quod meum augurium utinam Tuae etiam , sapientissime Princeps, sententiae sit consentaneum. Illustrissimum Veriusium & Brunsvigete durante adhuc Saxo niae nostrae Procerum conventu, oc hic cum Berotinum peteret, salutavi, ut & fratrem ejuS Abbatem, utrumque vi tutum Tuarum ex merito laudatores. Et vero jam non

Italos solos & Germanos nostros sed etiam Gallos tenet Tui admiratio. Qujd in novissimis suis Balugius de te retulerit, significabit injecta sichedula: aliorum sententias magna cum voluptate intellexi ego ex libellis Poematum, pro quorum communicatione gratias ago maximas. Sed di Caesareum Legatum usque adeo rarae eruditionis Tuae

250쪽

AD FERDINAND. Episc. dc PRINe. PADT . Iscepit Veneratio,ut, quo nonnihil explerem ejus desiiderium ego ipsi miserim Monumentorum Paderhornensium primae editionis exemplum quod reliquum erat; alia nimirum ex sacrario meo promere vetuit religiosior Tui cultus, etsi impense ille desideraret. Vir sanhest egregius, nec indignus Tuis etiam muneribus: ct vero eorum non equidem dubitavi, fiducia Tute erga bonos quosque benevolentiae, illi spem facere, gavisurus sex Dania reduci liceat illa offerore. Balugio si fasciculus meus fuerit transmissus, multum laetabor et quoniam omnis pene commoditas aliquid Lut tiam curandi praeter nudas epistolas hodie intercepta est. Sed dc literae quoque nunc solith rarius inter nos commeant prae novis hisce Germaniae motibus. FaxitDEUS, ut bre-Vi redeat pax aurea, idque ex voto & augurio meo. Idem vero Te longum Qspitet dc Reipubl. & doctrinae melioris bono. Hoc equidem Deum obsecro

Eminentissime Princeps

Hermannus Conri ius.