장음표시 사용
871쪽
quo p indicat uerissi naum esse. Ex quo illud emanat, Non idem esse cen
trum magnitudinis terrae, & centrum grauitatis. Cum autem ut diκian, teaiundam grandior esset apolis impetus, propterea quod ob aeris in his locis uehementem ex seigore ingros attonem perpetua esset & abunda aquae generatio ut Albertus quo noster indicat, non potuit tantum a cium secundum latitudinem relinqvcre torae, quantum longitudinis has het, nec sequitur, circumserentiam ab sentipodum ucsti ηsduciam cir, cum circa terram contingere dcbere, si uno in loco attingit, ex causis iam
dictis. Latitudinis autem longitudinis mensura, certo & immutabili limite in terrae forma praescribi non potest, propterea quod Oceani rapina ut Plin.ait in incerto est, terras dans & adimens, uicissitudine illa rerum naturae sempiternis legibus instituta, quod ipsum ostendit Pomp libro primo in Aseicae descriptione, Sc Aristoti libro Methcororum secundo, capite sexto in haec uerba: Non semper cadem loca terrae aquosa sunt aut arida sed permutantur secundum fluviorum genreationes 8c delictus,
non semper hoc quidem mare hoc autem terra perseuerat,sed sit mare ubi est arida, ubi autem nunc mare iterum hic toera, e . Ex recentiorum
autem iiiquisitione, si Americam a Uespucio repertam, Sceam Eoae ter, Tae partem, quae terrae a Ptolemgo cognitae adiecta est, ad longitudinis habitatae rationcm reserimus, longe ultra hemisphaerium habitari terram constan Imo non usque adeo iminensum pelagus interesse inter extimum
ab America occidens, & oriens poli emum, quin sere toto globi ambiatu terra habitationis frequetia culta sit, quod ex Geographicae descriptionis stlobulo perpulchre dinosci potest. Nec mirari debemus, quod a
plana obambulantibus nobis aut exasperata montibus pleraque uidens tur, cum tam ingentis aquae terr . mutua compagine globum constitus entium extrema superficies liue circumscretia scnsibiliter declituis csse ne queat, esu praesertim nostro tam exiguam eius partem apprehendente, quocun*se conuerterit. Nec putemus montium, qui nobis adeo uiden
rursublimes csse, utpoteillud vastum pondus simul non contuentibus, Diquitatem, terrae rotunditati obesse, quasi ucrb omnia quae ad rotundi huius corpori rationem pertinent, hoc modo dctendi nequeant. Si enim totam terram simul conspiceres quoad licerct Rudolphe, quemadmo dum Scipionem insomniis conspexisse Cicero fingi Montes tibi turbercula quaedam leuia, per terrae planitiem serpentia uiderentur, eo serem do, quo agrum quempiam eruetati a sodientibus talpis harenamm cu muli exasperant. Quod si planam in primis toram imaginaris,&deinde ab illo rerum creatore, cuius omnia os cra rationem habcnt, montes s perimpositos planiciei consideras, intclliges iacile, quomodo se terra ro tunditas studiosis cognoscendam exhibcat Ridiculum uerb est, conse dere, terram undisy t m esse aequabiliterpolitam, ut ad unguem res R deat i
872쪽
De nonnullis locis dissertatio. ς
spondeat uel ad tomum seu geometriemesuram, ut inquitu simiaStraho, madsensum correspondeat,&hoc modo crassiorem. Hocteneriis dum est potius, hane rotunditatem quam ex terra narii leges in prima elementorum GChaos gationepostularunt, eam esse q montium tumorem,adebleniter tolleret, ut nihil magis. Verum utad Antipodes reuertamur, ponam tibi Axiomata quaedam 8c prat: scripta ueritatis experimentami omniatibi plusesse queant in aperto,quae mealiquando tumomacum animi oblectatione didicisse ingenue lateor ex eorgidissimatio, dico ae Mathematico, praeceptore mihi cum honoris nominando,non in his modo quae ad terrae scrutinium prent, sed in aliis multis scitu dignissimis, quibus nescio an alius quispiam meadeo sacile ade consummata traditionis ratione imbuere potuerit: In Rego tria Mefrequenter diceresoleo,quae non uulgare fit passim conspicere,in his etiam qui&sbi&ίης placent Summam fidem&int talem, a 'ditionem singularem & tamen minime insolentem nee ostentosam, Hus manitatem summam, Quorum eoaginiamia secutum est,ut &indies uenementius, ab nis qui uerorum studiorum rationem lectantur, 8c neminem excludat ipse, eorim qui nonsucum ostentant, sed momerista diligunt rerum, sinceri&amicitia digni, in quorum album postquam inereicit,nondesiij eum praeceptoris nominedignari. Ipse autem quod
suaest humanitas Sc comphilosophum me suum, & quod nimis est confratrem quandoque dicereassolet, quem tu cum Viennam ueneris,&n sces,&diligentiatua, atque eruditioneperspecta, dubio procul amicum Stamiliis obtinebis. Hic mihi aliquando quaerenti retulit,ut mea moria teneo,de tipodum situserein hac sententiam, ut asserere uideretur, primo. Unum parallelum tantum essesub cuius positione Antipo, des daret oppositis uestigiis. Equinoctialem scilicetia cuiusquolibetis, tersecantemeridiano diameter ducta per centrum, in eundem meridiana 8c parallesum contrario hemisphaera puncto transcederet: Secundo,Nullum parallelum ab aequatorerecedentem hoc posse propterea qu)d per nullum diamcterquae centru trahetat, traduci potest.Ex hoc autem istud euidens sequitiebat, quod nullorum Antipodum potest econiarmi hoc est,in eandempartem inclinans latitudo,causa eius inquMDiam ter ex certo punctoparalleli Septentrionalis per centrum ducta, necessas xio in parallesii ncidit, habentemlatitudinem Australem,m N prosportionata cumbpposito dii ilantia. Sicut Antipodes paralleli quindecisini gradus latit Borealis his Asepossunt,qui pallat eloquindecim graduularitudinis Australissubditi sunt, quemadmodum hi,qui extimam In
am ultra Gangem ad grad. i8 o.longitudinishabitant, illis quiultra sinu Hesperium Ptolemaeo in extremam AEthiopiam vergunt, adsumptaelono diminuiu:Tertio, omni puncto in terra dato ei correspodere puna
873쪽
ctum Antipodum, qui si in terram excurrat habitata Antipodeshabere Si in mare utplurimu cotingat 'abereposse, propterea quod inter huiusmodi pundia hemispha τη distatia est. Quod si ibi nauis ut possibile prati
ageretur, eius gubernatores reuera in tali distantia, corii qui in terra loco contraposito ageret Antipodes essent, quod mihi sciniadmodum digna uidebatut Quinto,idem mihi ostendebat. Quod latitudineproprieaccepta,qus ad mensura paralleloruper polos tras currat. Omnes isti qui Antipodes secundu longitudinem sint,ctiamsecundulatitudinem esse b*diameter oppositos eos constituens, Sc longitudinisin ipsis & latitudinis tegula praescribat.Quod ita essemdstrari potest, nec his quae supra retulic5trauenit illicem istibi ostendereuolui, P nullo interuenientemari poeunius hemisph ii longitudine insolida terraAntipodes darent, secunda latitudinem aut ab aequinomali in polos suscepta dari non possint. In niuersum igit dici potest in haec uerba: datis terrae accolis quom uestigia
diameterper centru traiecta contingat, Antipodesesse, nullo habito aut adlongitudine a latitudincressisAu. Nam hocmodo haberi eos certuest Quod tibi diligeterest perpendendu.Praeterca contrauulgara opimonem scriptorum Antipodibus omnia contrario modo euenire exiitimantium,notissimum est sub aequinoctiali,prsterquam v contra sulcibus
diem &noctem habent ut ubi*,omnia paria eise,hoc est eandeno nis Ndiei quantitate habere,ii mul pstatem simul suo modo hyeme,& id genus alia.Causa in promptu est, quod sub hoc circulo locatis una est perpetua
diei noctis aequalitas, cu eandc habeat adsolem,ubicu psi locati Mena,sequitur &tempora anni simul habeant.Et alias existimoreint lasigere quod sub omni paralicio sitisperi cis omnia simul accidunt excespia diei noctis succellione,ita ut limul hyeme, simul aestatem habeat. de Pericccis tamen,qui polis uiciniores diem noctiem* simul habere se sunt scribam diligentius in Pr notamentis meis in Pomponium. Pibus autem unus est meridianus his eodem momento & unum meridie oc mea dium noctiis esse necesse est. Quibus autem parallelusinus hi eandemha ninocti diei quantitatem, simul psingula anni tempora. DeAntipodib. uerbabaxiuinoctiali uergentib. sic habeto, ut quam plus abat quatorerecesserint,tato magis insqualia Geomnia,fieri pordine clarasito ipsis qupcu p fiuntextuimes, potest enim hoc demostrari.Postrono. omnibus qui sunt Antipodes, unus est horizon 8c meridianus us. has viligo autem per meridianum circulum qui per Terith nostrum per ν λ
polos transcurrens totam sphaera ampleigitur,causam aut ex his qpau
ictanteretulimus cognoscis. in ergo sol nobis oritur ipsis occidit, regione necν hoc aut admirabile uideri debet, aut captu difficile,curressorius occasu in respectu ad habitudinem partium mundi, e mmodo quo nobis eueniant, nisi quod occidentianobissidetaipsis scri
874쪽
De nonnullis Iocis dissertatio.
t s rerum maiestate cognitulantpulchesisma accipere& intellligerendpotentis. Sed dicereposses te his meis lectis adhuc in uno haerere,qubdexantiquorum sententia non uideatur commodum dicere,sub aequatore
essehabitationem ob ingentem &intollerabilem uitali temperamento calorem: cuius tamen oppositum Ko asseram uespondeo tibi, si modo duabitas, priscos quotquot sunt qui sub aequatorehabitationem essenegat, opinione potius, quam aut experietia, aut phisica ratione aliqua ductos, lapsos esse,&sibimetipsis etiamnest is aliquando contrauenisse. Lege Pomponium qui libro primo ranam mediam ob semim inhabitata. lem ait,imiouerblibro Taprobanen habitari scribit.Plin quoque cap.se Ptuagesimosecundi, tactum ait tres mortalibus terra partes abstulis S, sitentrionem dc Austrinam frigore, mediam autem qua solis orbita est exustam flammis Nob id inhabitabilem. Et tamen idem quemadmoda
S Pomp. probanen frequentissima hominibus esse cap. ar libri sexu asseruiti id-8c Solinus simiaetus,multis uerbis confirmat. Addit in. capitesecundo libriseptimioArtemidorisententia, In Taprobana insualalongissimam uitam sineullo corporisIanguore traduci, Multum illi ais
lithidem sentientes a sedissensere Rudolphe, cum sit compertistimum, Taprobanem ita aequinoctiali subditam, ullatitudine feretrium tradineundem transcendat, in Austrum porrecta. Quod princeps Cosmo asphiae Ptolemsus,&lib.7 .&tabula Asiar ultimaossedit,necdubitari quiadem de hoc debet,cum in latitudinis descriptione errari no possitadmea ius obseruatio Canoncis demonstrationibus sustulta, constat. Utinariatam facilis Iongitudinis obseruatio esseposset, qua Iasini dinis est.In multis enim uiridom non haererent. Uidenture mihiplerique ex uetustia scriptoribus, quod ad situm terra attinebat,proutad coeli circulos reseriitur, plura pro ingen is disserentium quam pro ueritatis fiderepressa traadidis se. , d plura3 Albertus Magnus princepsphilosophus, de Avicennanoster,non affirmant solum,sed &su missimis rationibus ostendunt, sub aequinoetiali,eo etiam tempore quo sol per subhabitantium uertices graditur,temperatiorem habitationem esse,quam subparallelis tropicis: cum ipsis Solinnititur, et constat tamen sub utro p tropico frequente esse mortalium sed .Lege Avicennam ut sim breuis cap. flauo do strinae secundae, secunda primi Canonis, Albeletum autem cap . sexto lib. de natura locorum, quem Collimitius noster nuper in lucem dedit. Eam ob
rem attente perpendendum est, an non nimis temereIoan. Picus, uir alio.
qui eruditissimus 8cccclesiis ingenii disputator, quiinter nongentas propositiones quas adolescens Romaepublice inscripsit, hanc quoquedam dere uoluerit, quia sub aequinoctiali nonposset e naturalis uiuentibus
875쪽
habitatio, cum oppositum tanti tamque aestimati scriptores asserant. Mirum est prosecto ipsum quoque Macrobium dicere fuisse ausum , Conis mentario somnii secundo, proptoe Zonam exustam Anicecis nositas ad nos transitum esse non posse, cum tamen ex receptis authoribus qui lons mante sua tempora scripserant hoc intelligcredebuissct,nostros perearis nationibus uariis ad intimosus AEthiopas intrasse, Imo & totam Afriscam circumnauigasse, ut Hanonem Carthaginensis, author. Plin. Quin&Eudoxus quidam cum Latiturum Alexandriae regem profugeret Arabico sinu egressus per hoc pelagus Gades usippervectus eii, quod exCor. Nepotis Authoritate, Plin scripsit cap. sexagesimonono secundi,et libro tertio Pomponius. Multo uerbante Nepotem, Iulius Antipater scriptureliquit, uidisse sequi nauigasset ex Hispania in Κthiopiam commercu gratia, qua nauigatione hodie Porrugalis Reges summa gloria, summa. . Drtuna instaurarunt. In extimis autem Africae loecos esse nostrictismatis, quis dubitat 3 Quod si nostri ad illos uenere, quid oberat quo
nus&illi ad nos uenire potuerint, quemadmodum nostris temporibus fieri videmus In summa, ut de hac tua quaestione finem iaciam, tam
tibi esse certum debet Antipodas esse, quam sunt cogniti, digitique Miloguesque tui. In p ea re his fidem dabis qui terrae situ atque excursu cognoascendo laborarunt recentius. Est enim cut Ptolemaeus capite quintolibri primi Cosmographiae scribit in si ius terrae traditione recentioribus his storiis semper credendum magis quam ullis ex ueteribus,eb quod proxerum mutatione, aut incognita prioribus, aut ulteriori experii latia deprea hensa his patefaccre datum est. Bene ais mihi narras. At de Augustino N Lactantio quid ξ aut quam in partem eorum accipiunda sententia est refutabis ne eos Uadiane an probabis si in his pei stas quae isseruisti hactenus probare certe non poteris.Si probas, nulla illa erunt quae esse tibi maxime uisa sunt. Tua res iam agitur Uadiane, inde quid agas. Ego mi Rudolphec ut te fluctuantem ex hac tandem Charybditi rem ut Au gustini de Antipodibus sententiam probo, ita Lactanti j scunnia neqira quam aut tueri,aut asserere possum. Ille equidem cur negaret causam h huit. Hic quid negaret ncscivit. Qubd utintellim , item mihiquasi in nos uacausa ordiendum est. Quod ii nimium turgescere lite illae nostraeuia debutur, tibi qui me prouocare non desinis, culpam impingito. Siscire&. intelligerehaec adeo desideras, patere uel ex Epistola fictili bellum epist lare. Nam me tibi satisfaciendi quasi uno in stadio dc uno curriculo cupiadoqugdam corripuit. Sed ad rem . Augustinus non aueritate,sed aprs postera& uero nequaquam consentanea, scriptorum de Antipodib. tra , ditione abhorruit, quam quia illustris alioqui & multarum rerum scien
tissimus script r Macrobius in Comenta. Somnii secudo quasi derepertaueritate sibiipsi applaudens, sequitur&ais frinat, uidcndum tibi est ne
876쪽
De nonnullislocis dissertatio.
inulectione seducaris, quanqua emim Antipodas ponat, inrationetame& ut ita dicam modo ponendi, toto quod alui oberrat coelo, ne hoc in illoadeb molesteserendum est, cum uulgarem opinionem secutum cum antiquioribus citra ueri deprehensionem periclitari eum contigerit. Vo.Lieruntautem illi, terrae molem in duo hemisphaeria interceptam,ingenti Pelago&innauigabili discerni ita ut unius aliquid ad alterum nihil pera ueniret,i- altero nos virilia altero a nobis longe secluso Antipodas Mastros & Peric cos.Et quemadmodum hoc nos sum, torrida Zona intera uenientriin duas habitabiles distingueretur, extremis obfrigora relictiis,
ita simili modo apud illos omnia se habere, dixerunt. Quod ex Cicerone ductum, Macrobius euidentissime indicat. Quo dato & conces.so sequi necesse erat, ut duabus amplissimo mari distantibus terris duo Plexessethominii in iisdem, qui senunquam contigerintrpopagatio. Quod perpendes Augustinus cum libro ciuitatis dei decimosexto, piste flauo omneshomines terram inhabitantes,quacuti sorma eos natuora effigiaverit,ex illo protoplasto uno hoc est Adam originem ducere ais siri si et,sequenti capite nono falsam illam &friuolam de Antipodum situ opinionem quae sibi umoeob'ci poterat, necessario n5 minus quanitiererecietat&consutavitissenim isti ementeo mculo quo illleos essecreadiderunt, cum ad eos nem6unquam nostri hemisphaem attigerit, in A.
dam origine haberenequaquam potuissent. Eam ob rem perquam pro. inde, & erudite admodum scripsisse Augustinum nemo negare debet,
cum eo modo ne nos quidem Antipodas essepermittamus.Tantus enim errornon modo ueritati historiae naturae, uerum etiam religioni nolirae,& sacrarum literarum authoritati refragatur, que illi nulla prorsus histoarica cognitione firmantes,friuola quadam coniectura assumpsere.Qubdsquis tam insigni ecclesiae nostrae Antistiti tam* omnium bonarum doctrinarum auido & studioso, terram esse continuam monstrasset,nec ubio interceptam, ut isti fabulatur,oceano,in qua hominum esset habiatio,18 o. gradibus diducia&sibi diametro centru traiicienteopposita, hinc etiamatqueillinc nullo mari traieeta commeriij mutui consuetudinecoiarisine difficultate posse, Non hercle Augustinus, Mathematicae alioqui studiosus,Antipodas negasset sed demonstrationibus ecertissima scientiarum profluentib. dedisset fidem,antiquom logis anilib.rescistis, quos Dirtantus fideliaudquaqua dignos esse nouerat. Cum enim hodie cons tinuae terrae longitudo ultra ducentesimu & o lingesimu gradu excuro xat,ubi illud inges tande mare erit 3 quod ista duo hemisphaeria discrimisnetrcu terra noli utrin* adeo ultra hemisphan η amplitudinem pand tur. Imo uisupraretuli,pam absitAmerica praesertim adnumerata quin totusilleglobus circumcirca prominente terra sit habitabilis. Quo fit ut iris minus credam qui subpolis terram esse Sextare dixerunticum ist
877쪽
cus iam aquae utpote clemento spaciosiori deboei uideatur, & natura foratasse, postquam terrae portione nudata multis animalium opus omnino esse uidit, Aquam coercens intra suos excursus cohibens, et ea globi parte locum deputauitampliorem, quae ob aeris incommoditatem, & graηuissima anni tenipora mortalibus minime idonea uidebatur, quam sub polis esse certoscitur. Quod autem ad Antipodum lateralter sit,geogra phiae Tyrunculi sciunt, Egredere ab extrema Hispania, per Pyrenaeum
per. Gallias Germaniam* N Sarmatiam us p ad Tanaim quo superato tende in ortum perScythiam citra In aum, litus. stringeseptentrionale Caspη.Tum per Sacarum regionem traiectis Tauri iugis in Indiam inclina eam, quae est ultra Gangem, cum. sinum magnum longis itineribus
apprehenderis secundum eum in incridiem tende donee ad Calogaram. Perueneris,et toto fere illo latere, Ptol. monstrante, Antipodas habes,nGeorum quidem qui suntlia Hispania, sed qui in occidua Ahica iuxta sinu
Hesperium adhabitant ad quos quantum estin terrae nuditate, nullo in nitus mari traiecto ex India extrema perueniri potest, Americam autem inhabitantes longe citerioribus locis suos habent Antipodas,' omnia instrumentis ad eam rem pertinentibus uidere facillimum est. Macrobius Ciceroniquasi gratias agens,suae doctiinae persectioni adscribes.
Nos inquit, cum at is non patitur errare quiserram semel Oceano cingi credidere. Apertissimum errorem professus,quem Cicero solum indicaαuit, Caeterum hoc me eodem in loco Ciceronis ui hementius angit quod dixit. Videshabitarito terra, &c. Cum uidere Antipodas simul nemo possit hoc presertim admisso rore,quoprisci seduciti sunt. mautem isthic Scipioni maior Africanus omnia sensibili demonstrationepropo nat non potest dici,uides, idestintelligis, cum etiam paulo post dicat. νCernis autem eandem terram,&c. Praeterea esto intermedio Antipodum spacio, hoc est ad gradum nonaginta oculus pro piciens cleuetur, nompoterit tamen Antipodas extimos simul uidere. Cum ex traditionibus
perspectivae sphaerici corporis tam magni praesertim,dimidium prscisci minoroculus uidere nequeat, Id quod cli demoliratum. Quid ergo3Forsitan circumductus Scipio hos ita se habere non simul, sed uicissatim ui dit.At haec ut Grammaticaludicra sino. De Laetantio mallem utique acere, quam molestus esse tibi,qui esus authoris adeo es studiosus. Ueruquia desideras, tuendae me ueritatis ardor prouocax dicendum est quicquam crassiore quod ait m Mus a, non incessendi quidem studio n quoenemo non culpandus iret aed satis faciendi tibi,qui inter reliquarum doctrinarum studia, ea secitaris cumpriinis quae Licraru studiosis adeo sunt necessaria ut nihil magis. Ut itaque di am,quod sentio uidetur mihi Laactantius eloquentiae scae uiribus plus aequo quandoque confisus, paula audacius avxcontempsisse pler que, aut multo aliter quam ueritas habe
878쪽
De nonnullis Iotis disserta io si
m cocepisseanimo,in his magnam sibi inuidiam eo comparasse,qubd. ita superbe, ita secure dissentquas ipse extra omnem ingen 3 aleam posi
tus errare&labi non potuerit, omnium autem errata non uidere solun
s d etiam olfacere, Hic capite vigesimoquarto libri tertri, quod tuis mihi literis indicas adebin Antipodum oppugnationeinepti ut dubitem ala, cum illa scripsitsatis sibi constiterit: non enim ea solum quae eruditis ex Floratissima sunt nescire uidetur, sed probare etiam Rasserere illa quae, si Antipodcs non essent, quod ipsecontendit, salsa tame & absurda esse, .mnes qui sunt animi compotes intelligerent. Age totum illud caput exa cutiamus ut an ita sit sicut dico facilius accipias. Ait primu , in titulo De Antipodibus quos ideo esse finxerunt, quia opinati sunt mundum esse tundum ecce, mundum non rotudum esse pro uero & euidentia in tmit,ex. hoc Antipodes ponentium opinionem refutare conatur. Cuium tamen Oppositum, de mundi rotunditate adeo euidens est,non tam phisscis quam nostrae religionis Doctoribus id asserentibns ut piaculum commit ere merito uideri possem, si rationib.hoc loco adductis,probareuelle quod nemo nescit. Audi obsecro, quid a capitis initio dicat Autest quis
quam tam ineptus qui credat esse homines quorum uestigia sint superio ra capiteρ Erras odiserte Laetanti,&ea quidem re quam iuuentutis anani tibi indidisse debuerant. Quis enim uel primis Physicae rundimentis
inbutus nescit, omne id quod sua grauitate centro innititur, quacunque parte circumserentiaelocatum sit, deorsumuersus niti quod autem a cenatro euolci aut seexpandat, sursum tendere3Cum igitur pedibus in terram
uersis ceturo innitantur, caput uerbproferant, ut NOS, iuccclum, caput habent uestig is superius.Nec sub nobis est, nisi quod ad usque centrum demittitur, quod cum prstergraderis,omnis linea ducta in quamcun* pantem sursum tendit. Nec nisi impropria locutione coelum infra nos esse dicere solemus. Vnde hoc Maronis libro Georg. primo ex communi inatione loquendi depromptum est, cum de Austrino uertice loquens iii quit, At illum sub pedibus Styx atra uidet, manesque profundi. Cum reuera ut Aristotel. quoqueasseritlibro decreto&mundo secundomen lex meridianus si ex natura rei sursum, quod Poeta doctissimus, tam etsi non ignorarit, maluit tamen intispesolet ex communi persuasione ducto sermone uis, quanquam austrinum polum per respectu loquent pressum decliuem*dicere leamus.At sub pedib.esse nemo nisi improprie dixerit,instereas concedimus Antipodas esse sub nobis non statim id sequitur, ut acdibile siticos caput deorsum uersus uestig is inserius haherequod salsissimum uerissimu putat Lactan. Cui hoc friuolo desipes enon satis erat, Addidit hoc amplius Antipodibus datis sequi,ut tota ter, rae pars apud ipsos pederet cum nostra iaceat. Item arbores deorsum crescere, pluuias uero, & niues & grandines sursum uersus caderein terranu
879쪽
Quin de iliaria,& urbes agros* 5c moles pensies illic esse. Indigna sit fhaec pudenda errataopere tuo o Laetiuati, utinam quod nesciebas praetoriisses irreprehensum,nec lacessendicupidine inflammatus ignorantialia tuam, evanidolingus silco, adeo detexisses. Augustinus telogeomnium rerum peritior, terram rotundam esse negare noluit, nec tibi aliud affirmati fidem dare, uiditenim quaediceres & quibus innitereris. Omne graue
Lactanti quod prima philosophiae uestibulaexhibent a quacun yccinputein centrum tendet deorsum tendit:& econtrario quod I centro recedit, sursum. Tibi uerb uidebatur, quod ab Antipodu periseriain centrucaderet, sursum cadere, quod non est. Ac id ipsum quidem ex communi hominum locutione didicisse debueras, non nisi rem grauem cadere assis mante,aut ut grauitatis rationem habet descendere,id est, ad centrum tendere, nam sua spote sursum cadere nihil dicitur sicut nee leue quidem nisi impulsum impetu,deorsum tendere', ergo quicquid caditdeorsum cadit. Sed quid in re aperta laboroὶ Qua fiducia coelum non undique deuexum dixeris tu uideto, mihi constat id Astronomis, quibus ea in resumina Rodes est nihil esse certius,qui cum Aristotile, dc uolui coelum Sc moueri reis
Disaei ambitu asserunt quod tu quoque contemnis, cum 8ci Ethereos Osehes sphaericos esse neges. Nec sequitur,quod putas. Si terra rotunda est, necesseest utin omnes coeli partes eandem iaciem gerat,id est montes eris gat, campos tendat,maria consterna cum maiorem partem terrae sub Mqua esse recte cognoscentibus indubium sit. Praeterea quis credat, quod tu supposita terrae rotunditate sequi autumas e Nullam partem terraeesse,quae tum ab homonibus caeteris p animalibus non incoleretur. mesto tellus circumquaque quod tamen euenire non potest ab aquis libora nudaretur,non tamen sequeretur,eam ab omni parte habitabilem esse. ex multis causis quas praetereo. Postremo non sine quadam odiosa petua Luitia,hoc Philosophorum responsum irrides & cotemnis asserentium, grauia centro inniti leuias sum tendere,&prosecto quemadmodu noscire te scribis quid de his dicas linilli si tua leget quid de te dicant tot erroribus inuoluto senesciresatebuntur,utpote cotra quem plurima dici posa sent . Tandem quod ais, temultis argumentis probare posse, coelum terara non esse inserius. Nemo credit hoc Lactanti, bd coelum terra sit inserius mirumest cursormides id abaliquo obtineri posse,cum hoc conces.sis etiam Antipodibus nequaquam sequatur, nimis in reconcessa solliciatus es,& ne eccium cadat times maxime si deorsum inclinetur. Argumentis tuis non est opus, probare enim id cuius oppositum est impossibile,
no prudentisest, aut eruditi, sed uerbosi & sibiipsi persuavem labiorum tinnitu blandienti, idquod tu hic de Antipodib. calamo peregisse uidearis. Hactenus de Laetim tomeo quidem modo,quo quispiam ipsi aduersarius obhcere posset, quem quantiin hac Antipodum sententia putem
880쪽
De nonnullis locis disseitatio.
faciendum, ex his intelligis quaeliactenus retuli.Tuquod tibiuisumsue rit sequitor, noluite per haec mea cogi,sed monere uolui. Andreas Stibo..rius Canonicus Viennensis Theologiae&Mathematicae peritissirmis Nuncyclopediae magister, satis tanti alioquis riptoris, tamam temeritati donirari no potuit cum ego ei caput hoc, quod antea quidem legerat sedium attentissime perspiciebat, ludicii gratia faciendi proposui si em. Nec abstinuit quidem quin assereret, magnam Lactantio, apud do stiores Scfidei 5c doctrinae aestimationem imminui qubdadeo hallucinatus esset non ob hoc quidem quod nescierit, Nescire em in humanum esse aiebas ιsed propterea magis, quMadia constanter ignorata partim defenderit, Partim reiecisit.Namque ubi qisis errori staddicit,dummodo in eo per siet sibi obsit soli tollerabile est id quidem,ubi autem per insolentiam 5c Pertinacemfastum, & uerbimproperare,& tueri salsum coeperit, is no os
dium modo commune, uerum etiam publicam refutationem commereatur.Mihi uerό uidetur hoc ex Hieronymi sententia commodein Lactan. tium usurpari posse,quod Picus in una ad Hermolaum Barbarum epistcila contra eundem usurpauit, iri haec uerba. Si fuisses o Firmiane tam se
quens in sacris literis quam in fissitis litibus sui sit 8c hoe no dixisses Sc n
sera non minus sortasseconfirmasses quam destruxeras aliena. Sed de his
satis. Quod de Lacus nostri uocabulis nominibus*qus ris perlibena errespondeo,uerum si possum paucis, Nam permulta in Tertium Pontion congessi de hoclacu qui Acromus nominat, Et in patris illustratgyluasecunda ad finem,quam quia sere adolcscens scripsi, non eram editurus, Sed datam aliquando de edendo fidem adeo expostulat Hermannus Ies uir clarissimus, mihi p dc conterraneus Rassinis,ut quod aliqua do pollicitus sum iam negare sine summo dedecore nequeam. pomis ponius libro terini :Rhenus, inquit, ab Alpibus decidens propea cap.duaus Lacus Micit. Venetum oc Acromu,dcc.quorum alerum eum esse con. itiit, cui Hydropurgii patria tua iuncta est,mea uerb id est oppidii S. Galati, pas plus minus sex millib. ad occasum distat. His hodieabui cinis urbibus protriinuocabula sunt, superior enim, ut scis,lacus Constantiensis,a Constantia urbium qus ad eius laniambitu clarissima. inferior lacus Cellae,a Cella oppido rei frumentaris mercibus,admodu famigerato nomen habet.Sicut & Larius hodie Cumanus dicit a Como. 8c Lemanus Genuensis a Genua,ut Caesar,sue Gebena uisere alii. Albertus tame noster nescio quomodo lapsus Lemannu hunc nostis esseputauit, per quem Rhenus fluit,cu Lemannu ad Allobroges esse excp Alpibus proflucnte Rhoeidanu transmittere,omnes scribat. Luc.lib. I. Deseruere,inquit, uolet
ria fixa manno, haec aut in Galliis tum habuisse Caesarem planum est haphael Volatere nus Acromum lacumBodinae, uocabulo non sane citer cogitato nominat. Cum ehim hoc ex linguaindigenaducatin . uocandus