Aldi Pii Manutii Institutionum grammaticarum libri quatuor. Addito in fine de octo partium orationis constructione libello Erasmo Roterodamo authore ..

191쪽

LIBER

Lego as aut alum per mandare, stlassare in testamento. Restituo is tui tutum per restituite. Do das dedi datum per dare. Comodo as aui datum per prestare qa redditur idem. Mutuo as aut alum per prestare, qano redditur idem.Sed de mutuo abunde dicemus in exercitamentis grammaticis.significat enim nodare mutuo,sed accipere. Valerius Mari. lib.vi. cap.η.ac potius praesidium a libertate, quam ab innocentia mutuauit. quemadmodum & mutuor. C. Caesar lib.id. Commentariorum de bello ciuibli Pompeiano. quammaximas potuerunt pecu/ nias mutuari,perinde ac sius satisfacere,& fraudasta restituere vellent. Dono nas naui natum per donare

Addico cis xi ctum per destinare, ut addictus morti. Indico cis ad Etum per fare sapere

denuntiando. Edico cis xi percomandare. unde edictum. . Indico cas caui catum permostrare.vir de index.

Prodo dis didi ditum per tradire. Dico cis xi stum per dire. Restro sera tuli latum per retare. σDeclaro ras raui ratum per declarare.

Impendo dis di sum perspedere.HIρ de impendium,id est impens,

veto ras tui titum per vetare.

Suadeo des asi asum p exhortar a fiePe suadeo des asi asum: perin realare

192쪽

Promitto tis si Accomodo das datu

Reddo dis didi

Augeo es xi Accumulo as aut Coduplico cas auimpertio tis livi

ssum per pr6mettere. datu per acconrare,ditum perrendere. ctum per accrescereatum per accumulare. atum per redoppiare.

tum p fare participe

De quarta specie activorum verborum . Vae sunt activa quartae speciei e quae postq nominatiuum agentem,& accusativum patientem cum altero accusativo construumtur,ut ego doceo te grammaticam. Dic aliquot activa quartae speciei.

Omnibus his quartos poteris coniungere binos. Quae possunt essae & quartae,& quintae speciei. Exuo & accingo,cum vestio.calceo cingo. Induo ,& quartae potes haec,& dicere quintae. Flagito ras taui latum Posto scis poposci sine supino. Peto tis

Doceo ces

di pregare. Calceo ' cera Caelo lasascondere. Exoro raspregando. Admoneo nesmoneo nes

Interrogo gratiui titum perdomandare. cui ctum per insegnare. gaui gatu perdomandare, ceaui eratu per calZare. laui latum per celare , 3crates alum per obtenere. mi nitum per admoniae. nes nitum idem significat. Dui gatu perdomandare.

193쪽

Cingo gis M ctum per tui .

Induo duis des duium vestio . stis stici stitu per vestire. Exuo mis xvi xutu per spogitare. Postulo las laui latum per domandare. . oro ras raui ratum per pregare. nueniimmene aliqua verba ex supradictis aliter construi,quam dictum est'maxime, ut flagito.posco. peto, ut postulo hoc abs te.& postulo te Hrλri,& doceo,& admoneo te de hac re, de freque lius admoneo te huius rei. Item induo tibi,& multa huiusmodi.Sed tu ab us, quae no sunt in usu frequenti,abstineas. Peto tame & postulo abs te haciem maῖis utimur,quam te hanc rem. De quinta specie activorum. Vae sunt activa quintae speciei' postq nominatiuum agentem,& accusativum pa . tientem cum atatim sine praepositione construuntur,ut straui equum sella, & scribo li ucalamo, & peto te hasta.caue dicas cum hasta. in cum instrumentum significamus,lacemus praep

siti onem,ut video te oculis. .

Possunt post quartum purum sibi iungere sextum. Quae possunt esse & quintae, de teruae silerieit Spargo.onero.iundo.figo i,& sterno,leuo , Et si sunt quintae, ternae quoq; saepe videbis. Inficio cis seci lium per ungeret Ilunio nis niui nitum per sertificare Tego ε xi ctum per prire

194쪽

TE R

rastaui Letio asuaui Educo cascaui

Cibo bastaui

Farcio farcis farsi Lactoctas ctaui Pastoscis paui

Alolis tui Spollo

nis strauispianare. Petortatiui Assicio cis feci

tatum per irritare. uatii per alleggerire. catum per allevare. batu per dare da manoatum per votare, dc va/stum per pascere. altu vel alitii per nutrire. atum per spogitare. titum per andare adomoctum per indure , dc di/sponere. V t sic ego afficio discipulos, ut libenter studeant, dc afficior per disponer&.Cicero i Laelio. sic afficior interdum, ut Catonem,non me loqui existimem,& sic sine ablativo. Cum ablativo vero accipit si/gnificationem ab eo ipse ablativo, ut afficio te ho/nore.pudore damno. dedecore. gaudio. moerore. uoluptate.i.dispono te ad haec omnia. Orno nasci naui natum per ornare.

Impleo ples pleui pletu per impire.

Salio as aut tum per satiare. unde sa/tias pro satietas. Saturo as raui ratum per similare. unde

satur. ζ

Lanio as aut alum per Mazzare. unde Ianius de lanista. Lacero ras raui tum per stra2gare. unde lacesso.lacessis tulitum.& lacessitus, ut feci lacessi tus iniuria,id inprouocatus.

195쪽

LIBER

Caedo dis cecidi caesum perae diphthongum.cae.per occidere. unde homicida, qui homi, nem.patricida qui patrem.& paricida , qui cogna tum,alium' ue occidit.hinc etiam homicidium. Pa. rricidium,&paricidium. producit autem penulti macecidia cedo,a cado vero corripit. Priscianus libro primo dc secundo per duplex rti parricidium

scribendum censet. Onero ras raui ratum per cargare. Exonero ras raui ratum per discargare. Vexo xas Xaui Xatum perdarimpaZZ0

Spargo gis si sum per spargere, unde

aspergo. Cotono nas naui atum percQronare.

Fundo dis di sum per spandere,&re/

uersere.

Figo gis xi fixum per fictare . unde

crucifixus.

De sexta specie activorum. Vae sunt activa sextae species equar post noet minatiuum agentem, dc accusativum patietem cum ablativo cum a , uel ab, vel e, vel ex, vel simili praepositione c6struuntur,ut ego au/diui,&didici multa a praeceptoribus meis, Romae ΞGaspare Veronensi, grammatico peregregio, Ferrariae a Baptista Guarini filio, viro utriusque quamdoctissimo. Dic aliquot activa sextae speciei. A udit.& edistit. vellit. mouet. amouet. arcet. Accipio.retraho. cum exigo.separo. Bluo. Haurit.habe remouet. capit,atq; intelligit.aufert. Atq; abigo extirpo.etipio.&diuello. vetoq;. Sumo ,praecipuos post casus sumere sextum Debent,propositis tamen a uel a irrita ut 0lim

Iapetionides accepit ab hospite dona, Audio

196쪽

disseis ii

ues sces

diui ditum per audire. didici sine siupino p ipare a meae uelli,vel vulsi vulsum p scarpir ut tum per mouere ui tum per togliere vis

erui ctum per far stare dispis pi ptum per togliere, in Edisco Vello

Accipio

tendere.

Retraho Exigo debito. Separo Sol distigare. , ' Mauriosertis hausi stium per trare Dra,vt vinumh dolio aquam h puteo. ut Haurit aquam criolhro,qui discere vult sine libro accipitur etiam pr0-dio,vi vocemis; his auribus ausi - . Habeo bes bui titum per havere,& imo bitur per aspirationem in princimio.nam abeo sint aspiratione facit in secunda persona abis,& est neu/trum,& est id,quod disced0, ut abi hinc actutumi

his gis

iis xi ctum pertirare indiptro est actum per rescuotere iitaui ratum per spartir'

in malam cruc*m. iRemoveo ues ut tum per remouere. - 1 ICapio pis cepi pium per pigitare. t . . Intelligo gis xi et per intendere. Ausero sere tuli latum per leuar via. Abigo' gis egi actum perstaceinmunis abactor. Extirpo pas paui patu per extirpare.

rare. - '

Diuello sis livelsissim persca irriveto tas tui litum per vetare, &pN.

197쪽

hibiae. sumo mis psi ptum per togliete. De septima specie activorum. Vae sunt verba activa septimae speciei Dic aliquot activa septimae specier.

Haec quandoq; solent Blo gaudere dativo. Audio dis diui ditum Ausculto . tas taui latum per obedire. G Recipio pis cepi ceptu per promettere. Benedico cis xi ctum per benedire. Timeo es nimi sine supino p temere nequid accidat mali. Impero as raui ratum per commandare. Invideo i des di sum per havere inuidia. IMetuo tuis tui t sine supino p temere nequid accidat mali. Interdico .cis xio ictum periterdire &prio

uare,& vetare. si

co.mms neutra si activa mihi videntur, quia pase lsiue his uti non possumus, sed impers aliter sic,

audio tibi.a me auditur tibi. Acbenedicitur tibi.m metur vitae Pamphili. quod etiam Diomedi pla. cet.& hoc quando tantum cum dativo constium/ tur . nam timeo tibis endium, vel mortemiur I iheo tibi hoc vel illud.inuideo tibi doctrinam, no i sunt septimae speciei. & notandum dici timeo I neruo te,ne scilicet noceas mihi.timeo,&metuo

198쪽

Caroq; oneri timet. Teren.eius vitae timeo. M. . Tullius ad Trebatium. Quo quidem nutio valde mehercule de le timueram timeo, & metuo a te, irae propter te quid cuiquam accidat mali. Teren, hei metui a Chryside. De octaua specie activorum. Vae sunt activa octauar specieie quae conset struuntur a fronte cum nominatiuo agen/te,a tergo vero cum infinito, aut cum obli quo, aut sine, ut ego credo esse indoctus, & ego

credo me eme indoctum' - - α IS ed notandum quod cum sermo no reflectitur acteum.qui est agens,sed ad alium facit transitionem, necessse est uti obliquo. ut ego spei o liberos meos Dre & doctos,& bene moratos. Cum vero recto procus est,hoc est eadem res dc agit & patitur,obliquo & uti & non uti possumus pro arbitrio no/stro.ut puto esse bonus, & puto me esse bonum. xu aedis esse doctus, & tu credis te eme doctum. Caesar semper optauit euadere rex Romanorum. . di Caeser semper optauit se euadere regem Romanorum. Catullus scripsit ad M .Tullium eme peia simus poeta.& Catullus scripsit ad M. Tullium be

esse pessimum poetam' - - . .

Dic aliquot activa octauae spectet. Spero,& dispero.cupio.scio.nescio.duco. Autumat,atq, putancredit.desiderat.optat. Haec infinitum cum obliquo,aut absq; requirunt

ras ras

pis scis scis

raui ratu per sperare. raui ratu per desperare.

plui pitu per desiderare, sciui scitu per sapere. scici stitu per non sapere ri ctum

199쪽

νuto ras taui putatu per pensire oro astan adoro sepplex,& huiusinodi. Quae sunt activa decimae jeciei 3 quae ante se eu noonuntur. vi amo. Iego. &huius nodi. ut Hei mihi

cantas.si cantas, male cantas. De condictione verborum passivorum. videst verbum passuum e quod ab activo o mnia verba passiua quomodo construuntur isHis cum nominatiuo patienae,a tergo uero cu abla praepositione a,uel is, uel simiIi, vel cum dativoIoco ablatiui,ut tu amaris a me,ves Virgilius in bucolicis. His ubi Grynaei nemoris dicas origo. tibi m a te

cognostinae,

patientem. & ablativum cum praepositione agentem admiserint,erunt nimae eoei. verum si post rem agentem, & panen aliquem habuerint casium, illius erit speciei us assiua,unde Srmamr. Nam sicut ego amo Mum,est primae species astriorum,ita DCam tura m estprimae *eciei passaiorum,& sicut ego. .

200쪽

non aestimo te unius assis,est secundae speciei actio uorum,Ita tu non aestimaris a me unius assa,est

cu ae speciei passivorum.& sic in singulis.Casus

enim qui neque agens est,neque patiens in activis, non mutatur in passivis. Sed tantum mutantur res agens ὁc patiens, ut ego stripsi literas tibi. Literaescriptae rueruot ea me tibi. Ego doceo te gramatiscam.m doceris a me gramaticam. Ego spolio te veste.tu spoliaris a me veste. Ego audio multa abs te.

multa audiuntur a me abs te.

s unt quae dativum in nominatiuum conuertunt. ut ego iubeo tibi. tu iuberis a me. Ego invideo tibi. tu incideris a me. Inuenies etiam huiusmodi orastiones. Caprae pascuntur herbas & herbis. s ed passim cum accusativo, figurate construuntur , ut lardor manum. Dactus sum pedem. Pascuntur sylvas,& summa Lycaei. Quae octauae sunt speciei, quomodo construunnire sic.ego credo esse bonus. ego credor a me esse bonus. ego puto te esse doctissimum. tu putaris a me esse doctissimus. dc similiter in caeteris. Quae sunt nonae,quomodo costruuntur: sic,doceor sedes. verberor tuit .mor isignis . scribor haeres. Quae sunt decimae esic, Doceor. verberor. C. Carsircum occideretur,curabat, ut honeste caderet. Dic aliquot verba passiva.

Verberor,& vendor.donor.doceorispolior , Audior,& iubeor. necnon credori videor . Mutuor,& debent patientem admittere rectum

A vel ab & sextum medijs admittere agentem. Post tamen hos casus,sua quos activa,sequmtur. verberor aris avis sum per effere battuto Vendor eris ditus sum p essere vendum. Donor aris alus sum pesset e donato.