장음표시 사용
221쪽
quens,si nesciat,quo nam modo iugantur aduerabys.ac nominibus, quae ponuntur adverbialiter.
De adverbi)s localibus. Vot sunt adverbia Iocalia e sex. Vbi. quoq qua . unde. quorsum,& quousq;. V M si. Dificat statum in loco. Quo, motum ad locum. Qua, motum per locum. Vnde motu de loco. Quorsum, locum versus. Quoust, usque ad locum, vel usque ad tempus. Dic adverbia significantia in loco.
Quae differentia est inter hic. istic.illic e hic significat' locum apud primam persena, quae loquitur. istic locum apud licundam,quae audit. illic ab utraque
remotum.& sic huc.istuc.illuc. hac.Istic. illac. hinc.
istinc. illinc. eodem modo hic. haec. hoc. iste. ista. istud.ille. illa. illud . hic enim refertur ad primam peribitam. iste ad secundam.ille ad tertiam. Dic adverbia significantia ad locum.
Dic adverbia significantia motum per locum.
Dic adverbia significantia motum de loco. Hinc.istinc. illinc.intus. Bris. sicunde. necunde. aliun/'de. alicunde. undiq;. undecul. vii inq;. undeuis. um delibet.ide. si ne. iserne.coelitus. viditus. & via. Dic adverbia significantia locum versiis. Horsum.istorsum. illorsum. siquorsiim. nequorsum. aliorsum. aliquorsum. sursum. deorsum. dextrora sim. sinistrorsiim. vel leuorsum viro .uersum. &
222쪽
D actenus. hucusq;. liturusq;.illucust.eousq;.&quo usq;. D e noibus, quae ponuntur aduei bialiter. N omina urbium,oppidorum. & pagorum in loco, in quo cassi ponuture in genitivo si sint primae vessecludete declinationis, visum Pataud. fill Romae. Si vero tertiar,vel im pluraliter declinata, in ablatiuo, ut tu stristi Cartha ine.ego eram Veneths. Pissis. Senos. Locris. Puteolis. Carris. D e loco.&per locum in quo casu ponunturesimiliter in ablativo, ut Blui V enelns. transiui R oma. Brutidusio, Tu venis Florentia. Carthagine. A d locum in quo casu ponuntur Z in accusetiuo, ut eo Romam. Tybur. Venetias. Sermonetam. Basesianum. Carpos.
A d interrogationem per quorsum, in quo cassi po/nuntur Zin accusitiuo cum versus. quod postposi. tum inclinat sibi praeposita nomia, ut cum appropinquat e aduentus tuus putaretur, & R oma verinsus .ffctum te esse s staret,scripsi ad te has literas. A d interrogatione per quousq; in quo su ponun/ture In accusetiuo cum usq;,ut usq; Romam. P ossumus'ne huiusmodi nominibus propriis adde/re praepositionem e maxime. ut vado ad Albam. venio ab Roma, quod usu approbatorum faci/le ostendi potest. Cicero in Vertinis, Ea die Vera res ad Mess nam venit. Sallust. in Catilinario, iam tum Brutus ab Roma aberat. R ecte ergo dicetur Venio a Roma & a domo. sum in Roma & in domo. Fabius. In domo sertum factum ab eo,qui domi miti Plurima sibi exempla facile qui volet, in/ueniet,sed fi equens usus gaudet breuitate, dc de/mit praepositionem. Quae appellatria ponuntur,vtypria ρDOmus. Hu/mus. Rus,& Militia. Eed humus ego non nisi av
223쪽
loco,& de loco memini legere, & militia in loco
tantum. ut stratus humi. Surgit humo. sui militiae. lItem rus in loco magis in dativo,si in ablativo ponitur. Terentius.ruri se continebat.poetae tamen lpropter metrum etiam rure dicunt.inuenies etiam
belli in loco adverbialiter. M. Tul. lib.h. deoruchs, praeterea quibuscuul rebus vel domi, vel bel/li poterut, Rep.augeat, ImpiO,agris, vectigalibus. A d)ciuntur'ne adieuiua huiusmodi nominibus, cuponuntur adverbialiterenon. nisi. meus. tuus.suus. Inoster. & vester, Sc alienus.nam sum domi meae de tu es domi alienae dicimus, sum domi magnae, tu es domi pulchrae & regiae, non dicimus, sed in domo magna,&in domo pulchra,& regia. Item eo Venetias ditiores Patavio, vel Patauiu malus venenis,ego quia id genus orationis non membni legere,non dicerem, sed ad venetias ditiores, Ad Patauium maius. Legi tamen apud Ovidium in heroidibus. A tq; aliquis doctas iam nunc eat, inquit, Athenas. sed potest tacuisse praepositionem. Vt Virgilius. . I taliam,fato profugus, lavinia venit. nam Properornis addidit,cum ait. Magnum iter ad doctas pro/ rficisci cogor Athenas. N omina prouinciarum Regionum Insularum. motium. Appellativa,&propria hominum, de belluarum. Item appellativa rerum omnium in loco in quo casu ponunzur e in ablativo cum praepositio. ne iii, vel simili, visum in templo. sub tecto. super lapide. As locum in quo casu ponuntur e in accu/sativo cum praepositione ad, vel simili,' ut eo ad te plum.in Cyprum. versus Italiam, qd melius post. pollitur,ut Italiam versus. Vsq; vero ponitur cum alia praepositione, ut eo usq; ad templum. usq; in i Cretam. Ad locum utimur etiam supinis inum
224쪽
sine praepositione,& gerundijs in dum, cum prae/positione ut eo lectum.& ad legendum, De loco in quo casu ponunturem ablativo cii ex , vel e , verab. uel simix praepositione, ut uento ex agro. Re/ uertor a templo, uel e sero domum. Per locum in
quo casu ponunturesn accusativo cum per, ut tran/: seo per serum . p aream diui Marci p Danubium.
De uerborum communium constructione.
Vid est uerbum comune ρ quod in or natuq raliter desinens, utrant retinet significationem,activam.s&passiuam. Quomodo construuntur uerba communia, quando activam habent significationem: cum nominatiuo agente,& accusetiuo patiente, sicut uerba activa, ut ego criminor te, sicut ego accuso te. tu largiris mihi libros.sicut tu donas mihi libros. Quomodo construuntur uerba communis in signifi catione passiua cum nominatiuo patiente,& abla/titio agente cum praepositione a,uel ab, uel simili, sicut uerba passiua, ut ego criminor abs te, sicuti ego accuser abs te.libri largiuntur a me tibi,sicut libri donantur a me tibi.
Da uerba communia. Largior.experiori ueneror. moror.osculor.honori Criminon amplector.necnon interpretor, atque
Hospitor.haec nunc sunt communia uerba, sed olim
Multa alia antiquis communia uerba ierunt. Vt meditor. Blor. distor. reor.aggrediordi. In Fare.obliuiscor.dignor.stipulor. dominorq;. Netor,& assector. testor. detestor. abutor.
Quae active quarto,pasisue iungito sexto. Larnor iris largit' sum per donare, e per eger donato. Experior . his .: citus sum perprouare,&en
225쪽
Ueneror aris alus sum per honorare, di per effere honorato. Noror aris arus sum ver balare &es
Usculor aris aliis sum Der retaraste, &essere basato. Hortor aris aliis sum per consertare, &essere conmrtato. Criminor aris alus sum per incolpare. dcessere incolpato. Amplector eris xus sum per abbrazzare,& essere abbrazZato. 'Interpretoriaris latus sum per exponere, &essere exposto. IIospitor aris alus sim peralbergare, &estere albergato. Neditor atis alus sum per exercitare de sando. Solor aris arus sum per conBlare., Frustror aris avis sum peringannare. Reor reris ratus sum per pensare . dccredere.
Aggreddior eris sns Tum peramaltare. For quod non est in usit,faris fatus sum per partare. 'Dignor aris aliis sum per dignarse. Obliuiscor steris Illusissim perdimenticarse. iStipulor aris alus sum per domandare . Dominor aris alus sum per signorezzare Metor aris alus sum per disponere,&socare con ordine. ' sAssector aris alus sum per imitare. Testor aris alus sum per testificare, α far testimento. Detestor aris alus sis abomnosi&qua siprecando auerta.
226쪽
Abutor tis vis sum per male vare. De constructione impersonalium. Uid est verbum impersonale, e quod necq numeros distinctos, nec personas habet. Quot sunt genera verborum impossim. lium e duo. activae vocis,& passiuae. A Guar vocis impersonalia quomodo desinunt e mi, ut poenitet.placet. interest.
P assiuae vocis impersonalia quomodo desinunte intur, ut amatur.
De impersonalibus passiuae vocis. Quibus verbis derivantur pastitiae vocisa impersonalia ea verbis in o , quae nominatiuum agentem postulant, id est, a verbis activis. a neutris tertiae . quartae, & septimae spe. ciet. Ab ijs autem, quae habent nominatiuum paιtientem, ut egeo. gaudeo. vapulo non derivantur, nec ab hs neutris, quae prae se infinitum admittit nisi a paucis. Virgilius. Sic placitum. Plinius tamen libro. x. cap. xxvij. Indigetur usus est. nunq cospe/ctis nisi cum praesidio earum indigetur. sed tu eo. rum,quae non stat in frequenti usit,abstineas. Quomodo construuntur impersonalia vocis passi.uae ecum ablativo agente cum praepositione a, vel ab, ut a me studetur,id est ego studeo. a te dormi. tur, id est tu dormis . . Post se vero regunt casum verborum suorum, si a neutris ternae,&septimae speciei deducta suerint, ut sti uio tibi. a me serui/tur tibi.eo ad templum. a me itur ad teplum. Nan quae ab activis veniunt ego no memini legere cum casu patiente.no enim legi unquam apud doctos, quale est, amatur Socrate. aratur retram, sed paD
siue semper. amatur Socrates, aratur terra. quod
ne apud graecos quidem fieri deprehendi, nec potui adhuc inuenire, qui legerit. Illud enim apud
227쪽
Prissicianum. λέγε rου Διογε- τον Κυνειον. hoc est citur Diogenem Cynicum,si no Qbauditur. 'raris' σου η τυ os, vel aliud infinitum, graeci non appro, ban negat enim dici apud se, in νενου, Σακμτη'. hoc est amatur Socratem. Docetur vero grammaticam, & petitur gratiam ita dicitur, ut donatur ti/bi.turbatur agris. a me accipitur a te. non enim in- his pati aliquid significamus. Ponuntur sequens tius abGlute. ut amatur. statur. Sed quare non liceat dicere amatur Socratem,ostendimus in fragmen νtis nostris.
A nte se an habere possint ablatiuum, possumus ne authoritate confirmare e maxime. Cicero in epio stolis sed nihil est a me instruitum tempori. Idem in officiis. Occurritur aute nobis & quidem a do/ctis,&eruditis. Caesar in comentarijs,cum abho/stibus constanter & no timide pugnaretur. Liuius, de Roma inde frequenter migratum est a parenti bus,ac propinquis nuptarum. Sed haec omnia suntii neutris tertiar.& septimae speciei. An etiam quae ab acti. s,& neutris quartae derivatur,habere possint ablatiuum , nullum occurrit exemplum, nisi quod apud Plautum legitur. Si opulento petitur pauperioris gratiam,pauper timet. Vbi opulento
dativus est pro ablatitio positus. sed dici posse &Donatus.& Diomedes,& Pristianus docent, quibus ego facile accedo. Quam significatione habent haec vocis passiuae im/persbnalia e activam semper. nam quid aliud est a me amatur,si ego amo ρ a te curritur, v tu curris e Et notadum nihil in id genus impersonalibus effe, posse, quod patiatur. Dic aliquot imperBnalia passiuae vocis.
Scribitur,& legitur. serturq;. auditur.amatur. i Prandetur.bibitur.staturi seruit .aratur. ν
228쪽
Prae se quae sextum,dandi ue admittere casum Debent post casus vel borum cuncta suorum. Itur ut ad generum C eretis sine vulnere paucis Regibus,& sicca dc crudeli morte tyrannis. Α c tacite ad gelidum miseris discenditur orcum.
Atq; ibi Iunoni stygiae seruitur ab illis,
Siqua fides. vanis sed tu ne crede poetis. Non tamen inuentes pulchrum certamen Orestis Cum Pylade a nobis legitur,certamen ut hic sit artus,nec terras m: hi bobus aratur, & agros. in Atq; his consimiles apud egregios authores. Sed plerunq; solent non vllum admittere casum,
Ut turbatur agris. statur.dormitur. amatur.
Scribitur scribebatur scriptu est, vel in. se scituri Legitur legebatur lectum est, vel nisi se legge.
Fertur batur latum est, vel filii, se porta. Auditur batur ditum est, vel iit,stalde. Amatur batur tum est, vel mit,se ama. Prandetur batur sum est, vel fuit, se decena. . Bibitur batur itum est, vel Bit,sebeue. . Statur batur statum est, vel fuit, se sta.
Seruitur batur tum est, vel fuit,seserue. i 'L. Aratur batur tum est,uel filii, se ara.
De impersenalibus activae vocis. Impersonalia activae vocis quot species lint e sex. De prima specie impersenalium. Vae sunt impersenalia activae vocis pri sq mae speciei equae ablatiuum agentem cum praepositione a vel ab , & dativum postus Iant,utio faccio bene alii mei amici, liquali satio fano a mi. per neutrum dicimus, ego benefacio amicis meis, qui satisfaciunt mihi, per imperse/nale vero. me benefit amicis meis . a quibus sa/nsfit mihi, hoc est bonum, id est bona res fit a me amicis meis.
229쪽
Ε t aduerte huius speciei verba esse semper impellanalia .non enim licet dicere benefio. malefio. salis. fio. quoniam in his bene,male, sitis, vim habere videntur nominatiui tertiae personae,& dativus neq; agens esse,neque patiens. Dic impersonalia activae uocis primae speciei. Cum benefit uel bo, necnon male iunge, satis , Et bene fit facies,necnon,malefitq;, satisfit. Quae debent sextum,cassimq; admittere dandi. Benefit bai ctum est,uel fult. et se fabene. Malefit bai ctum est,uel filii, et se fa male. ..
Satisfit bat inctum est,uel fuit, et se satisfa. lDe secunda specie impersonaliti activae uocis. Vae sint impersonalia secundae speciei e. q, quae ante se infinitii loco nominatiui po/. stulant,&post se genitivum,ut legere bo/nos libros in erest scholasticorum. Excipiuntur
mea. tua sua.nostra,& uestra. pro mei. tui. sutino
stri, dc vestri. ut docere meos scholasticos interest mea. Dicimus etiam, Cuia interest,sicut cuius, ut haec quoli intersunt tua,cuia, vel cuius studere maxime interest. Sed quando nominatiuum habent, sunt personalia , ut hoc mea primum non parui restit,& tu etiam cogita quid cuiusque intersit. Et no/radum horum uerborum nominatiuum semp neutri generis eme oportere, quemadmodum Laurentius Ualla praestanti uir ingenio docet,cui ego fa/cile assaentior, quia nusquam aliter memini legere quam cum nominatiuo neutri generis. aliquando
tamen aliterinueniuntur. Plin. .lib. xvih.cap.xxj.
plurimum enim refert culusq; soli ratio. Idem in prooemio primi libri,multumq; apparatus interest apud inuitatum hospitem,& oblatum. Sed an uersem aliquod sit impersonale,ostendimus abunde
230쪽
I titerest quando est persenale,quot modis tonstruitur quatuor,& quatuor habet significationes. Iungitur enim genitivo,& significat quod vulgo dicismus apperienete, ut questa cola se apperiene a risolo. hoc tua solius litterest,id est ad te solum peiunet. Item iungitur dativo , & significat effere pre. sente, utio in stato presente alle tue noZZe . eminterta Huptus tuis. Qtiando vero sic dicimus,MRoma a Napoli Eno cento miglia.& de qui oue, ro dalla pia Zeta allo pallaeteto seno ducento passi. Roma Neapolim intersunt centum millia panishum,id est centum milliaria. & hinc vel e sero ad praetorium intersunt ducenti passus , significat di. stantiam, & quanto e da uno loco ad uno altro,
quod fit melius p distat, ut R oma Neapoli distat:
centum millibus passuum, & hic locus, vel area a praetorio distat ducetis past.bus. Ide& per abest. Plancus in epistola ad Ciceronem libro. x. V enti
dius bidui abest ab eo. Lepidus ad Brum V oco/ni, castra habet, qui locus a Bro Iulu quatuor de . viginti millia passuum abest. E motandum per interest milliaria & caetera id ge. Inus poni in nominativo, caetera vero ibi colloca. re nos Oportet, ubi ea, quae S de loco, & ad lo. cum sunt,collocamus. Per distat vero S abest po/nuntur milliaria, vel passus, & huiusmodi tam in accusitiuo, quam in ablativo. Res autem quae di stat, vel abest,id est ea,vnde sermo incipit,in nomi. natiuo collocada est. Ea vero unde distat vel abest, sic ponitur,ut ea,quae de loco sunt. O uidius. S ulmo mihi patria est,clatis uberrimus undis.
Millia qui novies distat ab urbe decem. Valerius Max. Euestigio Epidauri Romanoplegatos in templum Aesculapsi, quod ab eorum