Aldi Pii Manutii Institutionum grammaticarum libri quatuor. Addito in fine de octo partium orationis constructione libello Erasmo Roterodamo authore ..

431쪽

3 t . L . I B E R Vnencios versius, sed imitandos eme bonos podiana n primis Virgilium. Inuenies tamen semiquis.. nariam eae suram frequenter quidem fini in heroo respondere, sed frequentius in pentametro elego tun cum siubstantiuis ypria reddunt epitheta, Ut

P rimus idumaeas res am tibi mantva palmas. Et Mantua vae miserae nimium vicina Cremonae, Et Acrisionaeis Danae finadasse colonis. Item.

Hellespontiaci seruet tutela priapi Item Iulius a magno demissum nomen Iulo. Vbi. aduerte praeponi adiectivum, sequi substantivum id ; frequentissimum esse. sic in elegis.

o utinam tunc cum Lacaedemona clame petebat, .. O brutus insanis esctet adulter aquis. .

N on ego deserto iacuimem fit rada lecto,

Nec quererer tardos ire relicta dies, N ec mihi quaerenti spatiosam fallere noctem, iLassaret viduas pendula tela manus.

I nuenies etiam, sed rarius praeponi substλuum, ut Rehce,ne maculis infiiscet vellera pullis, Item C oniugis,ora modis attollens pallida miris. R edduntur quidem epitheta substativis, ut dixi, sed qui id quoque affectauerit,non laudabitur. Praeteo rea videndum est, ut Quintiliani utar verbis, ne syllaba verbi prioris vltima sit prima sequentis , id nequis praecipi miretur, Ciceroni in epist lis excidit. Res mihi inuisae viisae iunt, Brute, & in Iearminet O fortunatam natam me consule Romam.

Hoc idem carmen de Iuuenalis recitat, indesiita iungit. Antoni gladios potuit contemnere,si sic O mnia dixisset. Ridenda poemata malo,

te conspicuae diuina philippica famae.

432쪽

Cauendum est etiam, ne in principio praeter dejeorem elati,& tumidi videamur, &, ut ait Flaccus Nec sic incipies,ur scriptor C yclitus olim. 'Fortunam Priami cantabo,& nobile bellum. Quid dignum tanto stret hic promissor hiatu Parturient montes,nascetur ridiculus mus. Potuimem & alia multa dicere quae fugere, quae sequi & facere oporteat componedis carminibus sed cum non esset ocium,praetermisi. Quamobreadmoneo midioses, ut quae de arte poetica scripsit Horatius,studiose Iegant,tu optima quaeq; de ea ipsa arte praecepta. quia, ut ait Isocrates, ἐάν

DEPENTAMETRO ELEG o.

P entametrum elegum heroo ita adnectitur, ut viae unquam separatum inuensas. Costat aute ex unq; pedibus, unde dc nomen ei inditum est. D iuiditur in duo commata. Primum comma cono

stat indifferenter vel h duobus dactylis, veth dubbus spondeis, vel edactylo,& spondeo,vel e spolden, dc dactylo, dc syllaba longa; quem semipo

433쪽

γ - .L I B 'Eo ns tri ia ma -υυnias-. Alii vero dicuntur prisum si secundi m pedem posse esse indifferenter dacti ν una vel spondeum gertium, spondeum duntaxat, ita amen 't prima syllaba spondei, sit extrema di. ctiodis praecedentis,& proptet ea si inueniatur alis quando breueis,destiadi caesura semi alia, Quat una.& liuintum semper Anapaestos cuius sciatemtiae videtur stiisse Q 'intilianus,ctim dicit, No ego cum praecedenteis pedes possit, legem dedi, neptii essent,sed quid fere accideret, quod in praesentia videte ur,ostedi, di quidem optime est sibi iunctus A napaestas, ut qui sit penta nem finis.standia

Q pM ' - la d a sem υ υ ' meiam. νυυ dc et sic in c teris. Sed memineris in omni meuo in fione pro longa accipi breuem,& pro breui longani; Pitior mileni scandendi. modus per duo comma/ Idyos semipedes facissior. Di tum vero Ele,

mine laudes defianctorum scribere r. vel πλω: quod vetustissimi sitas lamentationes elegit ecantarent. nam factum est vocabulum voce qua in fletu utimur,unde ii actum est, ut epitaphia elegis praecipue scribantur versibus. procedente .ldeinde tempore aliae quoque res eo versu scribi coeperunt, hinc Horatius. V ersibus impariter iunctis querimonia primum, P ost etiam inclusi est voti sententia mpo MDe inuentione autem elegi versiis, Idem Hor itus sic dicit Quis Wmen exiguos elegos emiserit author, . ν -

434쪽

Q VFA R T v S. hoc Crammatici certant, de adhuc sub iudice lis est. aERENTIANUS DE PENTA, METRO VERSU.

P entametrii dubitant,quis primus finxerit author. Quidam non dubitant dicere Callinoum. H e ametro cum quin q; pedum subiungitur iste Parteis Heroi dupliciter recipit. Quys penthemimeres possit disiungere irma, Has siqui geminet,pentametrum faciet. S ed refert duo sint,an dactylus unus in illa. Cum duo sunt,eadem bis repeti poterita S u jam exemplum,quo fiat planius istud.

Desine maenala os,desine maenalios.

D actylus ut duplex non bis sententia currat. Desine maenalios Musare ferreio cos. H oc nec praepositum peccat,nec parte sequenti. Talis utrique Ioco conuenit una tome. S i primo spondeus erit,ium dactylus alteri ιStabit,comma prius non poterit repeti. T alis erit versus haec portio, quam modo tracto, Postquam res asiae.claudicat ut repetas. v t stet comma sequens b, dactylus adsit oportet s Ustquam res asiae, Desin s maenali OS,

D actylus in primo positus,spondeus adhaerens, Non oberit primis,officiet reliquis. E xemelum ponam, parti quod congruat isti,

M usa mi - υ υ hi cau - - sas - discrepat hoc. iterum.

D a ylus ergo duplex redeat.missi 'arte sequenti.

Musa mi hi cati fas,desine maeria i Os.s pondeum dupi cem,qpais prior est, ne sumet. Peccat enim tantum posteriore tonae.

435쪽

s pondeos anteer o dabis,pars caetera rurret. Id fdr tuna tLdesine maenrll os. P ars prior ergo pedum admittet qu&ul duorum Dactylus in reliqua bis repetundus erit. S candunt Pentametrum, duo sint quasi commata , quidam, ut pedibus binis semipedes superent. H os sibi coniunctos spondeum reddere quintum, Postquam res asiae desine mynali Us. A t quidam in medio spondeum reddere malunt, ySemipedem & primum cum capite alterius I ungunt,dactylico quae fit de commate,longa. Inde duas propium est sic remanere breueis. H is longam adnectunt,qua dactylus incipit alter. Cernis & hinc alias tot remanere breueis. Has ad semipedem iungunt in fine relictum. . Vltima nec refert longa sit,an ne breuis. S ic spondeus erit medius.duo post anspaesti. Postquam res asty desine maenali os, I ccirco primo curabis commate semper, Ne breuis incurrens syllaba semipedis, S pondeum mediis tequea oniungere longis, et G at talis in cipe mae nati Us. N um iis,quae breuis est,iungat sibi siue silpremam Us, vel quae prima est,in caput hoc etenim est. Quia nec producta est, geminat nec consona vireis, Spondeus minime pes,sed iambus etit. E xemplum idcirco vocali a parte scaui, T Longa foret ne lis incipemae nati os . Quidam quia gemino constat de commate versiis, C laudere comma prius non timuere breui. V t sit pentameter talis,qualem modo fingo.. . Hoc mini tam gran de munsis ha bere da turi dΑ ut qualis supra versiis peccare videtur,

436쪽

Si fi at ta lis inclae maenali Us. N anuestire nihil sit qualis syllaba fies, o Commataq; hoc ipsum iuris habere volum I dcirco dc verbo nunquam uno cola ligari, tV constet parti finis viriq; ius. N am vitiosiis erit sic pentameter generatus, - - . IInter nostros gentilis oberras equus. LS pondei duo sunt,quos dixi commate primo possie dari, verum syllaba quae sequitur, , a N ec penthemimerem verbi cum fine telinquit, a IQuae data pentametris regula prima senis. N ec post dactylico debet quae commate iungi, i a Esse caput versus dactydici patitur. PH oc ipsum melius mutata parte coibiti l 1 tGentilis nostros inter oberrat equus. T antam nostra nequit mensara ablohiere litem. Malo tamen longa cludere comma prius. IH os elegos dixere.Blet quod clausula talis Tristibus,ut tradunt,apti'resae modis. . Quoniam autem eadem fere lex est metrorum apud latinos, quae 3c apud graecos, unde nostra fluxe/runt,operaepretium visum est, in singulis metro. rum generibus, de quibus hoc tractamus libro, versus aliquot graecos scandere,ex bonis acceptos amilioribus.

EXPRIMO ILIADOS.

437쪽

E rce in primis quatuor sedibus vel dactylus vel sp6 deus indifferenter ponitur, in quinta alitem si m/per dactylus, & in sexta spondeus, vel elus loco

trochaeus. licet in quinta spondeus interdum .nueo matur Illud autem δεώ . t -- dictum est per συν

ubi J breuis & longa pro una toga, sic Vir filius posuit, solio cum Iuppiter aureo, ubi reo reuis,dc longa pro una longa.

EX THEOCRITI AMOEBEO CARMINE.

versibus scanduntur heroi, ut supra scriti home riti, Pentametri vero elegi sic.

438쪽

μι υ υ -. Vides his pentametris duo esae conr. mata,& eodem modo scandi, ut supra latina oste. dimiis. Qtiare vel hinc colligere posissumus a grae. os de haec & alia omnia latinos accepisscte, ut mittam & pedum,& metrorum,& accidetium mettis nomina vel graeca, vel a graecis detorta. Si quisquam igitur est, qui neget, non necessiarias esse graecy literas hominibus nostris quam recte senistiat, ureui puto cognoscet, cum vel pueris de bo/nis literis docte di utantibus,ipse interim astabit. εἰς ονο πός λυροω, ut aiunt

I ambicus versiis qui I graecis. ποέ iste habeat a latinis eadem ratione ternarius, vel quia e sex pedibus simplicibus constat, Sena/rius appellatur,suscipit in locis imparibus id est in prim O,terrio,quinto,pedes quinque, iambum tribrachyn OOO Spondeum Dactylum -υυ Anapaestum υ υ - inparibus vero, id est in secun/

439쪽

do, quarto, sexto, treis, iambum - υ tribrachyli υ υ pyrrhichium, sed hunc in fine duntaxat οὐ raotione vIuniae syllabae,quae in omni meti O , ut suo pra dixi,indifferenter ponitur .LL eguimus autem iambicus e selis iambis constat, ut etiam a princi/ Pio,cum inuentus est. Deinde grauitatis gratia, spondeus,& qui ex illo nascuntur, dactylus, ana. paestus nothi pedes in locis tantum imparibus te. cepti senti unde Terentianus. Sed quia recepit lex sambl dactylum,

Spondeon,aut qui dactylo est contrarius. aut iam tenemus,impari tamen loco. MDe eodem sic Horatius. Syllaba longa breui subiecta vocatur iambus Pes citus. unde etiam trimetris accrescere iussi Nomen iambeis,cum senos redderet ictus. Primus ad extremum similis sibi. Non ita pridem, Tardior ut paulo, grauiorq; veniret ad aureis, Spondeos stabileis in iura paterna recepit sCommodus,& patiens. non ut a sede secunda. iCederet,aut quarta secialiter. Ex omnibus iambis tale est Horath.*siis υ- et V υ- sa ro υ- ma vi u-itibus υ-rdit υυTale liud. MIna υ-cas aut υ- euύυ-sca PGr

I tem reliqua omnia , quae silbiunguntur hexame/tris illius epodi. Altera iam tetitur bellis ciuilibus

metro partim h Blis iambis,partim etiam immistolaondeo & segnet dactylo in locis imparibus .a de sto Iambe praepe,et tui tenax VIgoi Is M de concitum celer pedem ij

440쪽

in Igens opis ueni. Sefp se verus,hNeger que gestiens, a Jssta felle, qualis ante carmina I . Dabas ama rus uI tor impotens thi. Vides, ut I cta ver bai aptet impetus,

Breuem 'ue cre b a con sequen do ton guis,

Ci tum sub inde vol uas arcti us,sdnum, ei am bus. ip se sex enim locis manet. Et inde nomen inditum est senario. . Sed ter feritur. hinc trimetrus dicitur, Scandendo binos quod pedes conliingimus. . Quae caua cogat,non morabor edere. N am mox poetae. ne nimis secet breuis.

L ex li arc iambi verba pauca admitteret, Dum parua longam semper alterno gradu, Urget, nec aptis exprimi verb;s sinit Sensus aperte dissidente regula, λspondeon, dc quos iste pedes ex se creat, Admiscuerunt, impari tamen loco, Pedemq; primum, tertium, quintum qu Iuuere paulo syllabis maioribus At qui cothurnis regios actus leuant, Vt sermo pompae regiae capax Bret

Magis, magisllatioribus senis Pedes frequentant,lege seruata tamen, Dum pes secundus, quartus,&nouissimus ia Semper dicatus uni iambo seruiat. Nam nubiis alius p Unicur,tantum solet Tempori bus ae quia sndia repet ii iii biachys. I n tragoedus autem versus istis iambis non la daturi quare vix talem inuenias, sed semper in lo/cis paribus ex iambo aut tri breui , in caeteris indio serenzer ex iambo,spondeo,dactylo,anapaesto tribreui. In comoediis vero in secundo loco de simis