장음표시 사용
461쪽
S ed de metris hactenus. Superest ut de accentibii quos suscipir sermo latinus , nec non de distinctionibus breuiter dicamus.
n e accentibus apud nomos breuissimus est tractas tus,secus est apud graecos, idi enim multos libros de accentibus conscripserunt,ut Apollonius, He/roitianus filius Apollonii,&atu. in cuius rei adnis. rationem olim hoc d stichon Iusimis. N on valet accentus millesima claudere graios.
462쪽
pagina Romanos una, bleuis potest. S unt autem Acietus decem, Acutus' Crassis' Cirocmflexus Longus - Breuis Q iubun:oo subdio uisio, Apostrophus' Aspiratus' Tenuis Quib' omnibus viantur,praeter aspirarum & tenuem,pio quibus in aspirandis duntaxat ineris hac figura HveI hac ii ex utroq; ipserum facta utimur. Dictus aulem accentus, quasi ad catus, ab accino acc nui accentum, ad imitationem graecoru, a quibus σουδία dicitur,a προς praepositione, quod est ad&-cantus. hi aurem sitnr, qui cli ctionem moderantur, nec polliet aliqua esse dicito, quae uno eniplis caret.nam sicut nulla vox esse potest sine voν tali, ita nec sine accentu, quod sit quasi anima in cis. De ipsis igitur dictionem moderantibus sieperbreviter dicemuS. O mnis dictio aut unius est syllabae, aut duarum, aut plurium duabus. Quae unius est syllabar,si breuetis vocalem habet,aut positione longam, acuitur. vi mam6ns pia . si vero natura longam, circunfle. etstur, ut mors. Quae aute duarum est syllabarum, semper accentum habet supra ptimam syllabam ii exceptis quibusdam, quae supra ultimam accetum habent differentiae causa, ut mox dicemus. Si prioma igitur natura longa est,& vltima breuis,circuno
flectitur, ut miter, mu nus,do num, in caeteris omnibus, acuitur, ut pater, homo, leges, lacriis. Quae vero plurium est duabus syllabis, si penultima est l6ga, temper ibi est tonus citciinflexus, si natura loga.& vltima breuis. ut roma nus,acutus, si ali er ut romant, potentes, libertas, Catόllus, verontasi s. Si vero breuis, in adtepenultima, ut dominus p6nta x, senectissimus, tenebrae, lugubris, mulsebris silvcsnthanus,excipiuntur a facio composita, quae
463쪽
i LIBER In seciincla,& tertia persona singulari praesenti itindicatius modi accentum habent in penultima, licet e sit breuis, ut benesu:s,beneficit, calefacis, calefiacit,& huiusmodi, benem etiam,& sitistit, ea effu& calefis, dc alia composita a tis, de sit,& acuunt vltimam, ut sita simplicia. Exerceantur igitur disci puli a praeceptoribus pronuntiare dictiones, quast penultimam vel corripiunt, vel pioducunt.discant etiam variare accentum ab ante penultima ad ulli mana, verbi causa,pronuncient dominus cum acceatu in ante penultima sic, dόm nus,deinde cum accetu in penultima sic, dominus. postremo cum accentu in ultima sic, domitius, licet neq; in ultima ne vita penultima esse possit. sed fiat, ut assuescant variare voce. qd tia melius fiet in graecis d.ctionibus in quibus si accentus est in antepenultima. transit ad penultimam, si ultima flectedo fiat lon*a, ut ἁνερωήγ
ποις, , nam si ultima sit longa, accentus non potest esse in antepenultima, nisi desinat in vivet in bi puras diphthongos, ut Zθρωποι, τυπτουσσαι. nam si sequatur conisnans, mutetur accentus in penultimam α θρύπτοις, τυπτουσας. cum autem
assueuerint sic variare vocem accentibus, facilius nostra pronunciabunt . Praeterea ut recte penultisma,& antepenultima proferatur, illo etiam signo admoneri poterunt, ut cum supra penultimam vi/derint longum accentum . in ea immolentur, ut in Iustinianus, Theodorus, cum vero breuem,mlenodant an epenultimam nec ullam in penultima moram ficiant, sed celeriter pertranseant, ut in adamo perlego, mullerem.
P raeterea plurimum iuvabit, si singulas penultimas φctionum si ra duas syllabas, quae ambiguitatem
464쪽
parere possiun .aut longo accelitu, aut breui signa, uerimus longo, si longa fuerit, ut Arietinus, parietanus, clandestinus, mediastinus, adulor, tritulo, occido pro interficio,ex ob & cardo legete a legi praeterito, videtis secunda praesentis indicatiui le/llgeris, vel legere a legar futuro indIcatitit. annona. Breui autem si breuis, ut centimanus muliebris, videtis a viderim, vel videro. adamantinus, ol noli nus,crastinus,aliquibus,inito bello. Obrutus, ab/scidit,occido,ex ob dc cado porsena, pessunda. tus,circundatus, & alia huiusmodi latina, nam in graecis,non est perpetuum,propter accentum,quim aliquibus in endit penultimam etiam breuem .
Sim6eis, Pyro eis, Corydon, Amai yllida. A rc des, Thesea. In aliquibus autem intendit antepe. nultimam, licet penultima producatur, cyclopas, heroas, arethusa, c usi, cύi in hos, & alia id ge/uus multa.
N seruatur autem accentus modis septem. Differentia. Ambiguitate, Necessitate, Transposio tione, Contextu, Idiomate, Apocope. D isserentia, ut in quando, quod inlei rogatiuum acui uir,cum autem significat sm grauatur.quand5. Sic una,pene,*re,pone, plane, coram, palam fals eb,aliqub,illis,illa,circum,alias,& huiusmodi, catini adverbia, sic ergo adueibium circunflectitur ut illius ergo venimus,id est causa ill us quod gradici dicunt λένου c, inae. Coniunctio autem grauatur ut ergo' ne silpremis potuit vox improba verbis. Tam dirum mandare nefas e
A mbiguitate ad euitandam ampli bologiam, ut inν terea loci .alsatiando siquando,nQuando. De inode,tainde,phinde, proinde, subinde, duntaxat,guae anti*enultimam acuunt, ne duae rartes esse,
465쪽
putentur.In sifatim etiam, quia ta brevisi sunt
no tono est prima, ut in prae modum. a diae unia stabre. Apprime aute in penultima habet accenotum quia longa est. nec obstat ambiguitas. N ecessitate non seruatur accentus, cum post vocabu-him aliquod . inclinatiua sequitur coniunctio, quae graece ε λ dicitur, ut que, ve, ne, de quibus Gpra suo loco diximus.
T ranspositione. cum de sito loco dictio transmuta tur, ut sunt praeposidiones, quae praepositae graua nir, ut de quo genere mortis difficile dictu est. iPostpositae aute. qa mutant locum, mutant etiam accentum, & acliuntur, ut, quo de genere mortis
dissicile dictu est . sic graeci misi '-, acere
Circum autem ad dissere iam nominis . nunquam mutat accentum, ut ter rirchm iliacos raptauerae Hectora muros,& Maria omnia circum. Q.
c ontextu, cum dictiones, quae per se positae acuun tur,in contextu grauantur, ut protinus Aeneas ce/ Ieri certate sagitta. II diomate, cum graecum vocabulum,nulla nec tem/poris nec literarum facta mutatione,ad nos venit. 2tunc enim seruat accentum graecum,ut Tegila, Ne
nisa Creusa, Arethusa, Amaryllis,amarylis, ama/ryllida, Corydon. Simo es, Arcades, Cyclopes Cyclopas. Penelope, P Recoste', Aristoti les, De mosthenes & id genus quam plurima. Quod si drateris in liuibusdam e' sit pradictis mutari . in e loti' gum, respo deo antiquos graecos sic pronunciam
μὰ ut nos e longum Penelope. grammatice, Ari/stote es.sed de hoe multa in fragmentis nostris . In Arist&elis autem,arist6teli,arist6telem,ansis inle accentus est in antepenultima, quia latine doclinantur. Comoedia autem. Tragoedia, sistia
466쪽
lymphoni I,& similia mutant accentum, tum coraripitur vltima. graece enim καμω αιτ γωλῶ -dici litanos Com Aa, trag la,sclphia, symph6nia,vluma correpta. A pocope, aut syncope, cum dictiones per apocoopen,aut syncopen promuntur. Tunc enim accentum retinent integrae dictionis, ut vocativi ini, a nominatiuis I ius ut Mercur iis, Virgilius,Domio tuis, Ouidius o Mercuri, Virgita Domiti, oui νdi,seruato accentu supra eam syllabam in qua erat in nominativo, 3c si est breuis, ut Mercuri facunde nepos Atlantis, 3c nulli flebilior, quam tibi Virglaii. Sic nomina & pronomina i as ut Arpinata , Ra. uenna s. Culata, Nostra s circunflectunt ultimam, quia sunt per syncopen ab his vetustis hic & haee Arp:nariis, Rauenalis, Cuia iis, nostratis,quae in penultima circunflexum habent, remota . tur tu
L. cingus accentus ponitur supra syllabam, cum lon/gam eme illam ostendete volumus, ut siluber, Breuis autem,cum breuem, ut funebris. Hyphen virorula est subincurua, quae stipponitur fini unius dis Mionis,& principio alterius, cum coniungere eas volumus, ut antemalorum, antevolans. Hypo/diastole vero,est dextra pars circuli, qua suppomta dictionibus,notamus eas male cohaerere, ac diis stinguendas ut cor, vinum laetificat. ne Coritinum proprium dicere videatis distinguere post cor adimam literam dicto accentu. Sic illud apud νros, quod & Fabius restri. ubi de ambiguo scribet λη,τὶ triliris,ne videatis dicere Gicina cecidit
467쪽
pro eo quod aula ter ceciderit interpohalaesti 1o diastole inter αυλὴ,&'-,& vitabitur amphibologia. Et viridi'que in littore conspicitur,sus, ne videaris dicere conspicit V rsiis, inter conseicitur.& sus interponitur hypodiastole ad imas literas l.
eodem etiam accentu vfimur,cum volumus disti'
vere sensum, uti illo, Ereptae Virginis,uaenetvis deatur significare iram Virginis ei eptae sed ira popter ereptam Vir em, post virginis supponitur diastole. Apostrophus item est pars quaedam deanta circisi, sed ad summaim litera apposi a , qua nota significamus vltim, in ibi vocalem elisam, ut Tanton' me rimine dignum duxisti e pro tanto ne dc Hectoris Andromache Pyrrhin' connubia uasepro Pyrrhine. Dasia & Psile licet non utamur quia, ut dixi,loco ipsbi um utimur aspiratione noestra,vi anae,aut post aspitandas literas in contexti literarum, tamen si aliquando aut negligentia, aut quia nescierimus, literam aliquam aspirandam ala
tenuarimus dasia supraposita id significare poterumus, ut si scripseris omo unus ymnus sine aspira/uone vel Tyrsis Testus t tenui, vel Cremes item
tenui e , sic emenda fomo unaus ymnus thrsis festisus,cremes.¬a quas graeci me οσωχ6ας dicunt. nos autem accentus,eas veteres tum notas vocuitum moderamenta, tum tenores, tum fastigia, qa capitibus literarii apponerentur, tum accentiunc las,tum voculationes appellasse. Sed de accetibus halienus. Nunc de distinctionibus dicamus. ita
DE POSITURIS.. Osituris , siue distinctionibus, quas grae P ci θωε ς, dc vix me vocant trifariam di stinguimus id Aut enim structura oratio
468쪽
timc ad imuliterae distin imus puncto. quae me, dia ctio,& mora dicitur. graece μ ιτη . Aut structura qdem orationis ex aliqua parte pst cta est, sed sensus adhuc pendet. & tue ad summuliterae distinguimus puncto quae subdistinctio discitur graece μιωγμε, Aut & structura orationis pst Icta eῆ & sensus. & tunc ad medium literae distin guimus puncto. quae distinctio finalis dicitur. graece τελεια τιγμου . Id autem rursus potest fieri duoὸbus modis. Aut enim persecta quide sententia est. sed adhuc aliquid addimus, ut pleniorem illam factamus.& hunc,ut dixi, ad medium distinguimus: sed simplici puncto. Aut ad aliam transimus senteliam.& tunc & ad summum, & ad imum literae distinguimus gemino scilicet puncto r addita quam
minima lineae portiuncula inter utrunq, punctum, quae vergat ad finem versus. quam distinctionem graeci περίοδον, nos ambitum, circuitum, compreoliensionem, continuationem, circunscriptionem
dicimus. Gar nomina dat periodo M . Tullius in libro de persecto oratore . quod etiam recitat. Qtiintilianus. Et quoniam tam in distinctione finali quam in Periodo,interrogatio 'etiam, aut affe/ctus quispiam esse potest, ut indignatio, admira tio. c6miseratio,& huiusmodi variis id distinctio. nibus ostendemus,puncto scilicet ad imam litera, stria posita linea,si interrogatio merit,retorta, si affectus,recta.Et tam finalis distinctio, quam re riodus, potest& unum,&plura incisa, & membra
comprehendere. quae graeci κομιατα , & κωλα no
minant. Sed, ut quod dicimus manisestius appa/3eat exemplis nonnullas periodos ex M. Tullio,
Virgilioq; subiungamus. E go,omni ossitio,ac potius pietate erga te, caeteris
469쪽
sitissatio omnibus militipse nunquam silisfacie
Tanta enim magnitudo est tuorum erga me memtorum 'ut quoniam tu, nisi persecta re de me non conquiesti ego, quia no idem in tua causa efficio vitam mjhi e istaceibani putem
V ides hic post ego postolacio, post te,mediam φstinctionem ad imam literam. quia structura oration:s omnino impersecta est. post omnibus autem subdistinctione . quia licet structura orationis quoad satisfacio praecedens verbum persecta sit. ha, het eni cassis suos omneis Iamen,quia sensus ad. huc pendet propter distinctionem caeteris distin/ximus adiummam literam. Post autem satisfacio, distinctionem ad mediam literam, id est simplex punctum. est enim ita persecta sententia. ut ponsis quiescere, si placeat.Sed quia Cicero adiungit, quamobrem sibi nunquam possit satisfacere consetendis in Lentulum officijs propterea distinximus ad mediam literam distinctione finali'. Rursus post meritorum, vides punctum ad summum lite, rete.post tu. ad imum. item post re,&conquiesti,ad summum post ego,ad imum. post efficio ad sum. mum,nsdem,quas supra diximus rationibus. Po. Memo,post putem, vides periodum. nam senten 'tia absoluta est. dc quod sequitur,diuersiim a supe/rsoribus.
Sed iam distinguamus aliquot Virgilii carmina.
Arma virumq; cano troiae qui primus ab oris, Italiam,fato prostigiis,lauima venit Littora. multum ille & terris iactatus,& alto, Vi superum,& saeuae memorem Iunonis ob iram. i Multa quoq; & brllo passus,dum conderet urbe, Inserretq; deos L atio. Genus unde latinum, Albanil paties atq; ltae moenia Romὰτ . . a
470쪽
cturam omnium esse imperfectam. ubi vero subdistinctione,sen entiam non esse persectam, sed structuram,ubi distinctione ad mediam literam,&structuram & sententiam esse perfectam. sed quia alia quid adiungitur superiori sementiae,simplici pun/cto distinximus. Postremo autem periodum po/suimus, ea transi; poeta in aliam periodum, q est,
Musa mini causas memora quo numine laese' , Quid ue dolens Regina deum,tot voluere cassis, Insignem pietate virum tot adire labores Impulerit. Tantae'ne animis coelestibus irae
v ides post memora,& laese, subdistinctiones duas
ad silmmum literae, pendente sensit. Post deum autem post cassis, post virum . ti eis medias distin. Qiones ad imum literae ' quia ne structura quidem persecta est, ne dum sensiis. post vero impulerit, punctum ad medium extremae literae,quia & stru/ctura,& sententia perfecta est. nam licet subiunga/tur epiphonema, Tanta 'ne animis coelestib' iraee
tamen absq; eo perfecta sententia est, postremo post irae est periodus quia quod sequitur, est principium alterius periodi. H aec nos de posituris. Sed quia non nisi prodesse cupimus, quicqd, ex latinis authoribus de distinctionibus habere poterimus, subiungemus, ut si nos non placuerimus, sibi quisq; ex ipsi s eligat . quem sequatur,aut alium quaerat, qui satisfaciat magis, siquis est alius, qui de distinctionibus meliora ini/Pserit. Nos quae potuimus, dedimus, meliora da iuri,si habuissemus.