M. Tullii Ciceronis Selectae orationes ad exemplar probatissimorum codicum expressae, cum Christophori Cellarii argumentis ... et interpretationibus ..

발행: 1743년

분량: 529페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

381쪽

imo vero ' cenas ille debitas luerit et in os subeamus , si ita neeesse est , non 'debitas. Hiccine vir patriae natus, usquam , nisi in patria , morietur λaut , si sorte pro patria : hujus vos animi monumenta retin bitis e corporis in Italia nullum sepulcriimense patiemini λ hunc sua quisquam sententia ex hac urbe expellet , quem omnes urbes expulsum a vobis ad se vocabunt o terram illam beatam quae hunc virum exceperit : hanc ingratam, si ejecerite miseram, si ait Iseriti sed finis sit, neque enim prae lacrymis jam, loqui possum t & hic se lacrymis defend. Vetat. UOS or , obtestorque , judices , ut in sententiis serendis, quod sentietis , id audeat is . Vestram virtutem, justitiam , fidem, mihi credite , is maxime probabit , qui , in judicibus tegendis, optimum de sapientissimum dc fortissimum

quemque legit, . CIeeronἰs voto Impro de praetura & eonsul tu Clodii recinuit , , Clodius sciv

382쪽

si T. CIC. ORATIO

PRO M. MARCELLO.

A eio contendit , ut Iulio Caesarι Gallias obtinenti , ante expletum prorogati a Pompetio Θ Crasso Coss. imperii quinquennium , successor primo quoque te ore mitteretur , isque exer- eitum statIm dimitteret , quod urgere toto consulatu non destitit. Quare post plumim Pharsalicam, eum nec vellet extrema belI civilis persequi , cujus uitia nivitus susceperat r ει humilis animi duceret , vel timeret, salutem vitamque Caesar committere ; medium quoddam eon um Goit, nec Romam aevertit, ut Cicero ; neque in Africam ad renovandum bellum profectus est , ut Cato atque Scipio r sed Μitylenas abiit, ut patria perpetuo careret. Hoc

tum modo natura hominis pateretur, beatissime viventem , neque unquam horiarum artium cupidiorem , quam illo tempore. CDero vero datis ad

ι um epistolis clib. q. υs. 7- 8. 9. o. I bortabatur, ut tempori cederet ,

383쪽

PRO M. MARCELLO. Romaeg e domi suae , quam Mityunis aut Rhodi, mallet videre . Interea C. Μarcellus follicite apud Caesarem urgebat fratris MarcI restitutionem, Θ cum aliquando , in Senatu a

L. Pisone mentio facta esset M. Marcelli , rotus senatus surrexit , ω Caesari pro illa supplicavit. Caesar motus Fenatus auctoritate restituit Μarcellum , postquam conquesus fuerat de ejus erea se acerbitate , et quod forsan hoc homine restituto non tutus possit ipse esse ab insidiis. Eo ipso dis e Cicero sententiam tu Senatu rVatus , pluribus verbis , idest , integra hac oratione Caesari gratias egit , eidemque suspicionem insidiarum simul exemit. De his certior factus Μarcellus a suis , iter ingreditur: sed dum athenis est apud

Sulpitium , inde in Italium nrvigaturus , a P. Magio Chilone noctu interfectus est. Dubium vero fuit, an conscio Caesare hac caeres patrata. Brutus certe excusat Ciceroni Caesarem lio 13. ad Artie. Epist. IO.

ARTIFICIUM RHETORICUM.

Generis est OratIo Demonstrari vi , quia gratias agit: licet posterior pars, quae si 'triones Caesaris refutat , as aliud genus videatur pertinere . Partes sunt quatuor , l. EXORDIUM, persona Ciceronis deductum , carisim dicit mutati conflii, quod, praeterquσm

384쪽

constitgerat, non possit diutius tacere propter ingentem Caesaris clementiam in restituto Marcello denuo declaratam ,rirem. I. 2. 3. quamυis non idoneus sit ad eam digne praedicandam, num. 4.

clementiam Caesaris cum virtute ejus bellica , Comparationis tria facit capita. r. a clementiae proprietate , quia non eommunis cum multis , ducDbus aut m litibus , sed prostria Caesa-νi , Π. S. 7. a. ab objecti dissicultate, quia difficilius seipsum vincere , quam alios n. 8. A ungitur repetitio

praecedentium , n. 9. IO. II. ab

effectis, sunt et in amor erres -

ιιιtio pacis foetorum , utpote Ciceroni N. I 3. r . er ipsius Marcelli n. Ιε. a eaedium raritas , quod victoria cum straeliis terminata , o nemo occisus sit . nisi qui acie ceciderit, II. Amplificatur ex sperata Pompe iano-νum victoria , quae tam mitis nunquam futura fuisset, a. I 8. Concluse prim partis est a n. I9. ad a I. CONFIRMATIONIS posterior pars eximit Cae. sari A I. metum insidiarum , in inici qui fuerant , vel bello sterierint , .el beneficio sint facti amicissimi . n. ZI. 22. Per concessionem vero dicit , hune metum reipub. salutarem essen. 24. 2 . a. Cupiditatem moriendi, quia licet

sbi O gloria nos tamen patriae satis

385쪽

PIxerit, n. 2 6. 27. 28. nec , posteris ,

quorum judicio quoque serviendum , n. 3 o. o respub. prius in pristinum nitorem restituenda. CONCLUSIO 'repetit gratiarum actionem , cum omnium, tum ipsius Ciceronis etiam nomine n. 34.

D Iuturni silentii , P. C. quo eram

his temporibus usus, non timo re aliquo, sed partim dolore, partim verecundia , . finem hodiernus dies attulit: idemque init Ium , quae vel Iem , quaeque sentirem , meo pristino more dicendi. Tantam enim mansuetudinem , tam inusitatam , inauditamque clementiam, tantum in summa potestate, rerum omnium modum,

tam denique incredibilem sapientiam, ae pene divinam , tacitus nullo modo praeterire possum . Μ. enim Mar- cello vobis, P. C. reique Dub. reddito , non solum Illius , sed meam

etiam vocem re auctoritatem, Ac vo-bIs, & re Ip. conservatam ac restitu tam puto . Dolebam enim , P. C. R vehementer angebar, eum Viderem, virum talem, cum in eadem I causa, in qua, ego fuisset, non in eadem esse fortuna: nec mihi persuadere poteram , nec as esse ducebam, versari me in nostro veteri eurricum

Io xt 1n eaa m ean a 3 ἰn part Ibus Pompeii , tu eadem e e foν tina restituti onis in patriament Cicero restitutus erat . Q

386쪽

Io, illo maxillo atque imitatore sitiis diorum, ae laborum meorum, quasi quodam socio, a me , dc comite diis fracto. Ergo dc mihi dc meas pristinae vitae consuetudinem, C. Caesar, interclusam aperuisti, de his omni. hus ad bene de omni re p. sperandum,3 quasi signum aliquod sustulisti. Intellectum est enim mihi quidem in multis, de maxime in me ipso, sed

Paulo ante in omnibus, cum M. Marcellum senatui pupuloque Romano concessisti, commemoratis praesertima offensionibus, te auctoritatem hujus ordinis, dignitatemque rei p. tuis vel doloribus, vel suspicionibus anteferre. Ille quidem fructu in omnis vitae anteactae hodierno die maximum cepIt, cum summo consensu senatus , tum praeterea judicio tuo gravissimo dc maximo: ex quo prosecto intelligis, quanta In dato beneficio sit laus , cum iri accepto tanta sit glorIa. Est vero sortia natus ille, cujus ex salute non minor pene ad omnes, quam ad Illum ventura sit, laetItia pervenerit. Qiuod ei quidem merito, at-' que optimo jure contigit. Quis enim est

a. eommemoratu Ufensionibus Lἰb 4. Epist. 4. quae historiam hujus orationis continet)Cicero scribit , quod aeerb statem MareeII ae ensaverit in senatu Caesar , antequam resti intueret, M. Marcellus enim in consulatu ,

qui in initium belli ei vilis incidit , multumiastiterat Caesari.

387쪽

PRO M. MARCELLO .

ast illo aut nobilitate , aut probitate aut optimarum artium studio , aut innocentia, aut ullo genere laudis praesta n t ior II. Nullius tantum est sumen in genii, nulla dicendi, aut scribendi

tanta vis, tanta copia, quae non dicam exornare, sed enarrare, C. Caesar, res tuas gestas possit : tamen hoc assismo, & hoc paco dicam tua, nullam in his esse laudem ampliorem, Τ uam eam, quam hodierno die con-ecutus es. Soleo saepe ante oculos ponere, idque libenter crebris usurpare sermonibus : omnes nostrorum 3 imperatorum , omnes exterarum gentium , potenti minorumque populorum , omnes clarissimorum regum res gestas cum tuis nec contentionum magnitudine, nec numero' praeliorum , nec varietate regionum , nec 3 ee-3 ἔmperatorum direum mἰlit Iar supremo- rum. Non autem quilibet quἱ exercitui praeerat , Imperator dictus est. Taeit. Annalνι ν. Tiberius Blaso tr btiit , tit Imperatfr a Ie-

g3on bus fa Iutaretur , prisco erga duees bonoνe , qui bene gesa rep. gaudio impetra υλctorIs exere litis eonclamabantur. Oportuit a tuem dueem supra

e Ia hostium oecidisse , secundum Dio

dorum Sicul. fragm. l. 3 6. aut ce Iaa secun

dum Appianum Civit. de rebus a Curione in Africa gestis di quanquam abusus saepe hunc numerum imminuit , teste Cicerone

Phil. x 4. n. gr. 4. numero pratiorum 3 Plin. - 2 s- de Caesare t flanta eoΠatis quinquagies di

388쪽

38o M. T. C. ORATIO

s celerItate conficiendi , nee dissim I litudine bellorum posse conserri. Nec vero disjunctissimas terras citius cujusquam passibus potuisse peragrari , quam tuis non dicam cursibus , sede victoriis illustratae sunt. Quae quidem ego nisi ita magna esse fatear ,

ut ea VIX cujusquam mens, aut CO-gitatio capere possit, amens sim e sed tamen sunt alia majora. Nam bellicas laudes . solent qalaam extenuare verbis , ea 'tie detrahere ducibus , comm Nn Icare cum multis , ne Pro priae sint imperatorum . Et certe in armis, militum virtus, locorum op Portunitas , auxilia sociorum , classes, commeatus, multum juvant: maxi-HIam vero partem quasi suo jure fortuna sibi vindicat: & . quidquid est prospere gestum, id pene omne ducit suum . At Vero hujus gloriae, C.

Caesar, quam es paulo ante adeptus , socium habes neminem , totum hoc, quantumcunque est quod certe maXimum , totum est, inquam,

tuum. Nihil sibi ex ista laude centurio, nihil ε praefectus, nihil r

s. eeυνὸtate Respicἰtur potissimum victo- τὶ a Ponti ea qua ante v ctus h Is s quam Nisus . Flor. 4 2. 63. 6 praefectur Lipsius Mil. Rom. lib. a. Dialog. ro. Praefecti sunt vel civium , dicti praefecti a Iartim , eohortium et Uel - socio mira numero ει potestate tribunia stares , de qui eadem omnia in socros usurpabant , quae isti in cives . p. eoρora J GelliuS I 6. 4. ex

389쪽

PRO M. MARCELLO. 38r

cohors, nihil 8 turma decerpit : qu In etiam illa Ipsa rerum humanarum domina, Fortuna, In Istius se societatem gloriar non offert: tibi cedit , tuam esse totam, & proprIam fatetur. Nunquam enim temeritas cum sapientia commiscetur, nec ad consilium casus admittitur.

III. Domuisti gentes Immanitate gbarbaras, multitudine Innumerabl-Ies, locis Infinitas , omni copiarum genere abundantes : sed tamen ea vicisti, quae & naturam, & conditionem, ut vinci possent , habebant. Nulla est enim tanta v Is, quae non ferro ac vIribus debilitari frangique

possit: verum animum vincere, iram eundiam cohibere, victoriam tempe rare, adversarIum 9 nobilitate, ingenio, virtute praestantem, non modo extollere jacentem, sed et Iam amplificare ejus pristinam dignitatem , haec qui faciat, non ego eum cum summis vῖri; comparo , sed simillimum deo judico . Itaque , C. Cae- 9 far, belli eae tuae laudes celebrabian tur illae quidem non solum n cstris, sed pene omnium gent Ium literIs at que linguis: neque ulla unquam aetas de

. turma) XXX equites eo ni Inuit ,& legionis cuiuslibet X turmae fuerunt. Li L c. ι Πb- 2 Dia I. s. s. aduersarium J N. Μετ cellum.

390쪽

tuis laudibus conticescet . Sed e men ejusmodi res, nescio quomodo etiam cum leguntur, obstrepi clamore militum videntur , & tubarum sono. At vero cum aliquid clementer, mansuete, juste, moderate , Ω- Fenter factum, in iracundia praesertim, quae est Inimica consilio, & in Victoria , quae natura insolens , ct superba est, aut audimus, aut legimus ;quo studio incendimur , non modo in gestis rebus, sed etiam in fictis, ut eos saepe, quos nunquam Vidimus , pdil igamus Te vero, quem Praesen tem intuemur , cujus mentem, sensusque, dc os cernimus , ut, quid quid belli fortuna reliquuna rei p. se cerit, id esse salvum vel Is , quibus laudibus efferemus λ quibus studiis prosequemur λ qua benevolentia commplectemur λ Io Parietes , medius fidius, C. Caesar, ut mihi videtur , hujus curiae, tibi gratias agere gestiunt, quod brevi tempore sutura sit . illa auctoritas in his majorum II

suorum , dc suis sedibus.

o . Paristes Signis eat , futurum brevi , tu resp- restituta sit in potestatem o pri. malitian & senatus. Pari loquendi genete utitur Plinius Paneg e Muta quiάem HIaω anima carantia ,sin ἐν tamen o Iat- vἰ den-sur , quod frequententur xx. fuortim Re picit non tarn voeabulma sectoritatis , quam rem de personas eo vocabulo designatas. Gra-

SEARCH

MENU NAVIGATION