Lilii Gregorii Gyraldi Ferrariensis, De re nautica libellus, admiranda quadam & recondita eruditione refertus, nunc primum & natus & aeditus

201쪽

gae tollit Pharus aemula lunae. Sed, ni in quonia Pharus Agyptia omniuces ebratissima,plerique ab ea reliquas

pharos nunc patas autumant, ut uel

ex uno Plinio facile cognotamus. Ea autem, ut pleri omnes existimat; ab insula eius nominis nuncupata credit, quae ante Alexandriam posita, quom dam diei unius nauigatione,ut ex Homero scribit Plinius,distabat,nunc,ut Strabo ait,peninsula,demum ab Iulio Caesare colonia dedueta, sic Solino tradente: Esto etPharos,inquisicolonia mi/ Caesare di statore deducta, ex qua facii hus accensis no Hirna dirigitur naui- patio:namAlexandria insidiose acces is sit aditur, sallacibus vadis, caeco mari,' tribus. tantu canalibus admittit naui, gantes,Tegamo, Possidonio, Tauro.

quod idem seribit Plinius. Subiungit Solinus: Hinc igitur in portibus machinas ad praelucendi ministerili fabricatas pharos dicut.Stephanus uero R. Suidas

202쪽

D E N A V I G I I s L IB. IssFuidas pharon aiunt turrem coditam

a Sostrato Cnidio Dexiphanis filio, Ptoleman regis tempore. Strabo dilia gentiss. scriptor libr. xvii. Sostratum ipsum quidem ait regum amicti pha rum turrem posuisse πολυ-4 4 6hoc est. multa tabulata habentem,ti albo lapide costruetam, cum hac inscriptione:

dius Deoiphanis , deis seruatoribus, pro nauigantibus. Quae congruutila quae Plinius lib.xxxvi.natur. hist.Hipsit. Magnificatur, inquit, Zc alia tuo 'ris a rege facta in insilla Pharo portli' obtinente Alexandriae, quam consi- 'tisse DCCC talentis tradunt, magno 'animo ne quid omittamus Ptolemo , regis, quod in ea perinlinit Sostrati Dexiphanis architedii structurae ipsius nomen inisibi. Usus eius noctiir γno nautarum cutiui ignes ostendere Iad pridiaucianda uad portus. introi b

203쪽

tum: sicut iam tales compluribus locis flagrat,ut Puteolis,ac Rauenias, ad uxtandum periculum, &reliq.Didia quidem insula Pharos,praeter id quod anteretulimus, ut Stephanus ait, a Pharo nauta Menelai, qui a serpente morsiis ibi sepultus sit: sicut & Canopus a Canobo eiusdem ipsius Menelai gubematore.Suidas quo* 8c Homerus Pharon Protei insula nuncupant,quonia ibi Proteus regnauit. Idem est ab Ammiano Marcellino proditum lib. xx'. hist . Insula, inquit, Pharos, ubi Proteu cum Phocam gregib.diueri tum Homerus fabulatur. Mox de stibiungit, eam fuisse Rhodioru obnoxia ue rigati, sed sceminae callidae seinperin staudes miro artificio liberata: nam cum nimius etituri publicantilluea cessissent, &selennes instarent seriar, eos secum regina in suburbana perdui

Xit, leptemque interea diebus leptem maris stadi iactis molibus irrequieto labore

204쪽

DE NAVIGIIs LIB. - 19

Iabore nasialam continenti coniunxit, ita ut qua mare fuerat uehiculo ingre

dereturiatin itaRhodios seustrata est, insularum, inquit, portorium flagita, US,non continentis. Sed dePharo iam nimis multa. Fuit &altera Pharos in sinu Adriatico, Straboni in in . Altera quod polliciti stimus, leges sitiat Rha. LD /diae, quae de tota re nautica praecipio bant, de quibus sic in decretis canoni cis stilbitur: Rhodiae leges naualium comercioru sunt ab insula Rhodo cognominatae,in qua antiquitus merca

torum usus fuit. Haru meminit &Tertullianus lib. aduersiisMarcione haeresiuina,qui ponticus nauta fuerat. Stalicet, inquit, nauclero illi non quidem Rhodia lex,sed pontica cauerat.Est et

lex Rhodia- ρ Dcc.λαρ,hoc est,de ia..ctu, ut est in T.qua, ut Papinianus ait, cauetur, ut si leuandae nauis gratia i ctus mercium factus est,omniu contributione sarciat, quψd pro omnib. d

205쪽

tum. Hanc uero iniquissima lege hoc tempore etiam ipsi legum interpretes appellant. Quin & Canonici iuris ac pontificii periti eam diris prosequuntur. Extant & aliae de re nautica leges, ut de nauicular 3s, de usuris nauticis, seu nautico foenore,de nausearas. CD tantur & a rhetoribus Hermogene &Fortunatiano alis leges,ut illa, Qui navim in periculo posita rexerit, eius sit nauis cu onere. Et qui naue reliquerit, is navim &onus amittet. Item: Nau stagia ad publicanos pertineant.

A quibus rebus fini nauibus indita' nomina. Cap. π VII.

Riusquam nauium multiplicem nominu sylvam pateficiam,varias. earum appellationes,illud etiam obsi mandu occumiit, eas ab iis plerun* in quibus exericentur ossici js, uocabula sertitas esse, ut sinat speculatoriar, piscatoris,mercatoria δή quae apud Plaut.geraria uocata est.

206쪽

DE NAVIGIII LIB.

ta est. Nominatur &ispissime a locis, uel ubi aedificatae ues inuenis,uel in u/sii frequetius habita ut AEgyptia Li burnicae, Naucratics, Salaminiae,Tu dertinae,& quaru modo meminimus, Rhodiae. Sunt & Sidoniae,&Punicata sitiit Babyloniae, Italiotides, & Same. -ns. Sunt item Issiaci lembi,ut est apud Livium. Sunt & Naxiurges,& Cnidi urges,& Cercuri, Miliae pene innumerabiles, de quibus nonnullis sitis locis agemus, sunt enim ferme quot locae

maritima. Est & qus a poetis pagaseae

dicitur. Sunt & quae ab artificibus no men duxerut,ut Argo, Phereclea, Nicomedis,Paratus, aliae. Sunt & quae a

magistratibus,& ab rjs qui prssunt uocataesunt, ut praetoria, quae 8c nauar, chis dicit, B imperatoria,id estπῶ, λὶ Appellant item naues a remoruoris nibus,ut biremis, triremis,trieris,penteris,& hexeres,& hepteres,no gricis

modo, sed&latinis autorib. Z in priv

207쪽

mis Liuio. Vocitant &naues a laauigationis cursu,ut dromones, cursorie,

letes & celetia. Item a reb. quae in ipsis deuehunt,ut hippagines, et hippago gs,que et hippagi Sex. Popeio dicunt,& sitagogi,&saccarie apud Fab. Qtiintilianu,et qus annotins ab annona deuehenda nonae habere putant, quam mentio apud Cssin coment. item fiumentaris appellats. Alf uel a vasis uel eoru se a nuncupate, ut gaulus, cymba, corbita. Nonulls a pietura uel insigni uel μασημω,ut pistrisuel pristis, centaurus, miltopariae. Aliquae a sorma & specie,ut camera aulona malamegi,& quas hoc tep ore Sandalos uocant. Aliae ab animalib. appellant, ut cim,tragi,tauri. Qusdam a materia,ut trabica monoxyl alni, pinus. A deis etia in iis presidentibus,ut Isidis, Apollinis,Tritonia que insignia tamen putarim,ut etia criJ tragi. Sut pi aeterea quae ab eius eminentiori parte nomen sumpse

208쪽

. sumpsere,ut rostrais,coronides, tum P. Sunt 8c a numero,ut celenaris,inya taphori, myriagogi ει .vae rise, cuius

Theophilus prster alios meminit. Ab instrumentis demu quib.muniunt naues appellant,ut turritAdelphinophori, ut tactat , quales describit Caesarcotra Venetos.Et trocheliophora n

uis,qus uocari uidetur ab Halicarnasi Dionys lib. m.antiquit.iη .his uerbis de Tyberis ostio agenti: Naues, inquit,aetitariae quotcunqν adesse ali quando coligit, at ex onera s u ad trocheliophoram per os tu eius in trant. Sed cum grsei exemplaris copia

mihi ad pKsens no suppetat,quid dicaaliud nestio, nisi qd hoc nomen no succurrit alibi legisse,nisi quisforte trocheliophorii legat a b χηλα ,de quo in mali partib.actu est,&quod ηομου partes ait ad nauis puppim Phavorinus. erat quo animus hoc tibi loco adscit. bere, qus sint nauigationi idones tepe

209쪽

states,qusueaduex*: sed cu eae sint nomodo ab astrologis,sed &rei militaris&rusticae scriptoribus literam monumentis diligentissime mandatae, nori hic ea repetere uisum est. Sed& illud fuerat in animo afferre, quatenus ho minum notitiae orbis ex nauigatione cognitus suisset, ea* praesertim afferire quae Plin. ad sila us. tempora librinat.his .ii.op. IXix. comemorat. V rum cum mecu reputo, plurima adeo nostro tempore addita esse, ut si om

nia quae uel audiui ab hs qui interiae, re, uel qus ab alηs sciapto prodita sunt

referre uelim,no iam libellum, ut nos meditamur, cosaiberemus, sed inges Scinfinitum prope uolumen,quod ta

men etiam a pleriso factum est: quare ut ab illo, ita & ab hoc labore supers h denduna duxi, me. potius ad l

210쪽

DE NAVIGIIs L I B. . 2DVaria ac multiplicia nauigiorum uocabula. Cap. N VIII.

V N C, ut a principio statim polliciti sumus,iam uarianao uiglorum uocabula colliga muS,in quib.recensendis id mihi istinoscendii, si quid pra ter asse uisiis fithro, grauissimis, ut probe nosti, oppressus molesti js,atque adeb,ut uerendum sit ne dum naues c5struo,quasi in portu, quod aiutinauseagiu uits facia. are si priscos accepimus cum nauigatione incepturi essent, deis suis uouere quarcui in mente uenerant, id qd manifeste ostedit Arisiades Adrianeus orator in eius orationis exordio,qua de laudibus urbis Romae cbscripsit,& Apollonius poeta cum Iasene inducit preces 8c uota nuncupare Apollonia NAn mociam navim esset Gscensurus, 8c talamis eidem Apollini descensurus: cur non ego nunc CHRIs TVM pre, eer infirmus, utbonam faustam mi